Ερνστ Τέλμαν _ Ernst Thälmann ✨ ηγέτης της εργατικής τάξης κατά του φασισμού

Γεννήθηκε στο Αμβούργο 16 Απρίλη 1886 από τον Γιοχάνες ''Γιαν'' Τέλμαν (11-Απρ-1857, Βέντερν _Χολστάιν – 31-Οκτ-1933), εργάτη γης, και τη Μαρία-Μαγδαληνή (Κόχπαϊς · 8-Νοε-1857, Κίρχβερντερ – 9-Μαρτ-1927) πολιτικά ανένταχτους. Μετά τη γέννησή του, οι γονείς του ανέλαβαν τη διαχείριση μιας ταβέρνας κοντά στο λιμάνι του Αμβούργου και το 1892, καταδικάστηκαν σε δύο χρόνια φυλάκιση, ''επειδή είχαν δεχθεί ως πληρωμή χρέους κλεμμένα αγαθά'' (το ''αδίκημά τους'' χρησιμοποιήθηκε 36 χρόνια αργότερα στην εκστρατεία εναντίον του). Ο Τέλμαν και η αδελφή του Φρίντα τοποθετήθηκαν σε διαφορετικές ανάδοχες οικογένειες. Από το 1893 έως το 1900, φοίτησε στο δημοτικό περιγράφοντας αργότερα την ιστορία, τη φυσική ιστορία, τη λαογραφία, τα μαθηματικά, τη γυμναστική και τον αθλητισμό ως τα αγαπημένα του μαθήματα, ενώ δεν του άρεσαν τα θρησκευτικά. Στα μέσα της 10ετίας του 1890, οι γονείς του άνοιξαν κατάστημα με λαχανικά, κάρβουνα και άμαξες στο Αϊλμπεκ, προάστιο του Αμβούργου και ο νεαρός Τέλμαν εργαζόταν στην επιχείρηση παράλληλα με το σχολείο (διάβαζε τα μαθήματά του χαράματα πριν αρχίσουν τα μαθήματα).

Παρά το φόρτο αυτό, ήταν καλός μαθητής που αγαπούσε τη μάθηση. Ήθελε να γίνει δάσκαλος ή να μάθει μια τέχνη, αλλά οι γονείς του αρνήθηκαν να τον στηρίξουν οικονομικά. Αναγκάστηκε να συνεχίσει να εργάζεται στην οικογενειακή επιχείρηση, κάτι που του προκάλεσε μεγάλη λύπη και συγκρούσεις με τους γονείς του, ενώ αναζήτησε δουλειά ως ανειδίκευτος εργάτης στο λιμάνι. Σε ηλικία δέκα ετών, ήρθε σε επαφή με τους απεργούς λιμενεργάτες (Νοε-1896 | Φεβ-1897), στη σκληρή εργατική διαμάχη που έμεινε γνωστή ως ''Απεργία των Λιμενεργατών του Αμβούργου 1896–1897''

σσ. μια από τις μεγαλύτερες εργατικές μάχες στη Γερμανική Αυτοκρατορία_ που διήρκεσε έντεκα εβδομάδες, με συμμετοχή ~17.000 εργατών, στο κέντρο του σοσιαλιστικού συνδικαλιστικού κινήματος της Γερμανίας Αμβούργο. Το 1890, η πόλη είχε 84 συνδικάτα και σχεδόν κάθε ομάδα εργατών είχε τη δική της πρωτοβάθμια οργάνωση βάσης, με περισσότερα από 30.000 μέλη. Η εξέχουσα θέση του Αμβούργου στο γερμανικό συνδικαλιστικό κίνημα αντικατοπτριζόταν επίσης στο γεγονός ότι η Γενική Επιτροπή Γερμανικών Συνδικάτων είχε την έδρα της στην πόλη-λιμάνι, όπως και αρκετές κεντρικές εκτελεστικές επιτροπές μεμονωμένων ενώσεων. Οι λιμενεργάτες που εργάζονταν με το κομμάτι ξεκίνησαν Σεπτέμβρη-Οκτώβρη με δύο σύντομες απεργίες _οι οποίες κατέληξαν και οι δύο με νίκη, που οργανώθηκαν από το τοπικό συνδικάτο Verein der Schauerleute von 1892 (Ένωση Λιμενεργατών του 1892), με πρόεδρο τον Johann Döring. 

Άλλες ομάδες λιμενεργατών απεργούσαν επίσης με επιτυχία για υψηλότερους μισθούς κατά τη διάρκεια αυτών των δύο μηνών, συμπεριλαμβανομένων των εργατών άνθρακα, σιτηρών, αποβάθρας καθαριστών πλοίων κλπ. Η τεταμένη κατάσταση επιδεινώθηκε από τη σύλληψη και την απέλαση του ηγέτη των Άγγλων λιμενεργατών Τομ Μαν, ο οποίος ήταν επίσης γνωστός στη Γερμανία και ήθελε να προωθήσει την συνδικαλιστική οργάνωση των λιμενεργατών στο Αμβούργο και την Altona στα μέσα Σεπτεμβρίου 1896: οι εκδηλώσεις που επικεντρώνονταν στη μεταχείριση του Μαν είχαν μεγάλη συμμετοχή και σύντομα οι μισθοί και οι συνθήκες εργασίας έγιναν κεντρικό θέμα. Στις 21 Νοεμβρίου 1896, όλοι οι λιμενεργάτες ξεκίνησαν απεργία, ενώ άλλες ομάδες εργαζομένων που απασχολούνταν στο λιμάνι απεργούσαν επίσης τις επόμενες ημέρες και υπέβαλαν αιτήματα που απορρίφθηκαν κατηγορηματικά από τους εργοδότες. Για τους βασικούς μισθούς, τα επιδόματα και τις ώρες εργασίας, για συλλογικές συμβάσεις και ρύθμιση των συνθηκών εργασίας. Να θυμίσουμε πως τότε τα συνδικάτα δεν θεωρούνταν σε καμία περίπτωση από τους εργοδότες ως ''διαπραγματευτικοί εταίροι''. 

Απαιτήθηκε επίσης η κατάργηση του Baasen (ή Bassen εκμεταλλευτικοί μεσάζοντες απασχόλησης). Οι αρνητικές απαντήσεις των εργοδοτών επιτάχυναν το κύμα των απεργιών. Μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου, είχαν καταμετρηθεί περισσότεροι από 8.700,  4-Δεκ ο αριθμός είχε ήδη αυξηθεί σε 12.000, 9-Δεκ 14.500, 21-Δεκ πάνω από 17.000 κλπ. Η απεργία συνεχίζεται και ο χειμώνας βαρύς, το αστικό κράτος ολοένα και περισσότερο με το μέρος των εργοδοτών. Απαγόρευσαν στους απεργούς την είσοδο στην ελεύθερη περιοχή του λιμανιού. Όπου οι απεργοί συγκεντρώνονταν σε ομάδες, διαλύονταν από την αστυνομία. Στις 14 Δεκεμβρίου, η Γερουσία απαγόρευσε τον επιτυχημένο έρανο πόρτα-πόρτα για τους απεργούς. Παρ' όλα αυτά ο ριζοσπαστισμός μεταξύ των εργαζομένων αυξήθηκαν _Ξανά και ξανά, φορτωμένες φορτηγίδες, λάντζες και άλλα σκάφη έπλεαν χωρίς επικεφαλής στη λεκάνη του λιμανιού και στον ποταμό Έλβα τη νύχτα δημιουργώντας ατυχήματα. Ο καιρός αποδυνάμωσε περαιτέρω τους απεργούς, καθώς το αναμενόμενο λιώσιμο του πάγου δεν υλοποιήθηκε: ο αριθμός των πλοίων που έπρεπε να εφοδιαστούν παρέμεινε χαμηλός. Ο αριθμός των ανέργων αυξήθηκε, ενώ η μεγάλη διάρκεια της απεργίας αύξησε τον αριθμό των απεργοσπαστών. Τέλη Ιαν-1897, η ηγεσία των απεργών συμβούλευσε τον άνευ όρων τερματισμό της αλλά το 72% απέρριψαν αυτήν την πρόταση. Μόλις μια εβδομάδα αργότερα, όταν η απεργία είχε φτάσει στο αποκορύφωμά της μετά από έντεκα εβδομάδες η πλειοψηφία (66%) αποφάσισε να τερματίσει την απεργία άνευ όρων και αμέσως _έληξε στις 6-Φεβ1897, με την πλήρη ήττα των απεργών. Ο 10χρονος Τέλμαν, που τριγύριζε συνέχεια στα πόδια τους πήρε το πρώτο του ταξικό μάθημα

1896_Κάλεσμα σε απεργία των λιμενεργατών του Αμβούργου

Αρχές του 1902, ο 16χρονος Τέλμαν έφυγε από το σπίτι του. Αρχικά έζησε σε ένα καταφύγιο έκτακτης ανάγκης, αργότερα σε υπόγειο διαμέρισμα, και το 1904 εργάστηκε ως θερμαστής στο ατμοκίνητο φορτηγό πλοίο AMERIKA, με το οποίο ταξίδεψε ως και τις ΗΠΑ. Έγινε μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος το 1903, το 1904, σε ηλικία 17 ετών, εντάχθηκε στην Κεντρική Ένωση Εργαζομένων της Γερμανίας και ανέβηκε στη θέση του προέδρου του τμήματος των αμαξάδων. Το 1913 υποστήριξε την έκκληση της Ρόζας Λούξεμπουργκ για μαζική απεργία ως μέσο δράσης του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος για την επιβολή πολιτικών αιτημάτων. Από το 1913 έως το 1914 εργάστηκε σε πλυντήριο ως αμαξάς. Ιαν-1915, μία ημέρα πριν κληθεί για στρατιωτική θητεία στον Α΄ Παγκόσμιο ο Τέλμαν παντρεύτηκε τη Ρόζα Κοχ. Προς τα τέλη του 1917, έγινε μέλος του Ανεξάρτητου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (USPD) και το 1918, ενώ βρισκόταν σε άδεια από το μέτωπο, λιποτάκτησε μαζί με τέσσερις συναδέλφους στρατιώτες _η συνέχεια του σύντομου βιογραφικού του στο τέλος της ανάρτησης.

27 Φλεβάρη 1933 _9-9.15μμ:  ξέσπασε ξαφνικά ''από το πουθενά'' πυρκαγιά στην αίθουσα των συνεδριάσεων και στο θόλο του Ράιχσταγκ (Γερμανικό Κοινοβούλιο), αναγγέλλοντας ''στη Γερμανία και στον κόσμο - όπως χαρακτηριστικά έλεγε ο Ζακ Ντικλό¹ - την πραγματοποίηση της μεγαλύτερης πολιτικής προβοκάτσιας στον XX αιώνα''. Οι αρχές που έτρεξαν στον τόπο της πυρκαγιάς συνέλαβαν χωρίς ιδιαίτερο κόπο, σε μία αίθουσα του πυρπολημένου Κοινοβουλίου, έναν Ολλανδό, ονόματι Μαρίνους Βαν ντερ Λούμπε, ο οποίος βρέθηκε στον τόπο του εγκλήματος φορώντας μόνο ένα παντελόνι, αλλά... όλως περιέργως στις τσέπες του παντελονιού υπήρχαν... όλα τα ''ενοχοποιητικά'' στοιχεία: Ένα ολλανδικό διαβατήριο και μια κάρτα μέλους του Ολλανδικού Κομμουνιστικού Κόμματος².

Έτσι αμέσως μετά τον εμπρησμό ο Γερμανός πρωθυπουργός Γκέρινγκ - που ήταν ο πραγματικός εγκέφαλος της συνωμοσίας του εμπρησμού, όπως ο ίδιος παραδέχτηκε μεταπολεμικά στη δίκη της Νυρεμβέργης - δήλωσε χαρακτηριστικά: ''Το γερμανικό Κομμουνιστικό Κόμμα θέλησε να δώσει μ' αυτό το μέσο (σσ. τον εμπρησμό δηλαδή) το σύνθημα για εξέγερση για να πνίξει τη Γερμανία στη φωτιά και στο αίμα''³. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το κρατικό Γραφείο Τύπου της Πρωσίας, το οποίο σε ανακοίνωσή του την επομένη 28/2/1933 ανέφερε μεταξύ άλλων⁴: ''Ο εμπρησμός του Ράιχσταγκ είναι η πιο τερατώδικη τρομοκρατική πράξη του μπολσεβικισμού στη Γερμανία... Η φωτιά του Ράιχσταγκ θα έδινε το σύνθημα για την αιματηρή εξέγερση και τον εμφύλιο πόλεμο''.
Το σύνθημα όντως είχε δοθεί, όχι όμως από την πλευρά των κομμουνιστών, αλλά από την πλευρά των ναζιστών, που χωρίς να χάσουν χρόνο προχώρησαν αμέσως σε κατασταλτικά μέτρα εναντίον των Γερμανών κομμουνιστών και του λαϊκού κινήματος της χώρας, επιχειρώντας ταυτόχρονα με μια διεθνή αντικομμουνιστική σταυροφορία να πλήξουν και την Κομμουνιστική Διεθνή. Στην προαναφερόμενη ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της Πρωσίας αναφέρεται μεταξύ άλλων⁵: ''Εκδόθηκαν εντάλματα για τη σύλληψη δύο σημαντικών βουλευτών που τους βαρύνουν βάσιμες υπόνοιες συνενοχής. Οι άλλοι βουλευτές και τα στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος συλλαμβάνονται προληπτικά. Οι κομμουνιστικές εφημερίδες, τα περιοδικά, οι προκηρύξεις και οι  αφίσες απαγορεύονται στην Πρωσία για τέσσερις βδομάδες. Απαγορεύονται για 14 ημέρες όλες οι σοσιαλδημοκρατικές εφημερίδες, μια που ο εμπρηστής του Ράιχσταγκ ομολόγησε τις σχέσεις του με το Γερμανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα''.

Ο Χίτλερ πουλάει
στους Γερμανούς καπιταλιστές το βιβλίο του
"Ο Αγών μου"

Η επιβολή της ναζιστικής δικτατορίας προχώρησε γρήγορα, ανελέητα, χωρίς φραγμούς και δισταγμούς. Αμέσως μετά την προβοκάτσια του εμπρησμού, συνελήφθη ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΚΚ Γερμανίας Ε. Τόργλερ και στις 3 Μάρτη 1933 τα όργανα του καθεστώτος ανακάλυψαν και συνέλαβαν στη Σαρλότενμπουργκ του Βερολίνου τον ηγέτη του Γερμανικού ΚΚ Ερνεστ Τέλμαν. Λίγες ημέρες μετά, στις 9 Μάρτη, έγιναν οι συλλήψεις του Γ. Δημητρώφ, που εκείνο το διάστημα καθοδηγούσε το δυτικοευρωπαϊκό γραφείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, και των Βουλγάρων κομμουνιστών συντρόφων του Μπλάγκοϊ Ποπόφ και Βασίλι Τάνεφ που βρίσκονταν στη Γερμανία ως πολιτικοί πρόσφυγες. Πριν όμως πάμε να δούμε με περισσότερες λεπτομέρειες τη σύλληψη του Ερνεστ Τέλμαν και τα όσα επακολούθησαν αυτής, θα σταθούμε συνοπτικά στο φασιστικό φαινόμενο και στο πώς αυτό κυριάρχησε στη Γερμανία, ούτως ώστε να έχουμε μια πιο ακριβή εικόνα των πραγμάτων.

                   Ο φασισμός στη Γερμανία
Ο φασισμός - σε οποιαδήποτε εκδοχή του κι αν τον εξετάσουμε - ήταν και είναι δημιούργημα του καπιταλιστικού συστήματος στο ιμπεριαλιστικό του στάδιο. Γι' αυτό και η Κομμουνιστική Διεθνής, αναλύοντας το φαινόμενο με επιστημονικούς όρους, στα σπουδαιότερα ντοκουμέντα της - ιδιαίτερα σ' αυτά της δεκαετίας του '30 - υπογραμμίζει πως ''ο φασισμός είναι η ανοιχτή τρομοκρατική δικτατορία των πιο αντιδραστικών, σοβινιστικών και ιμπεριαλιστικών στοιχείων του χρηματιστικού κεφαλαίου''⁶. Τρανταχτή επιβεβαίωση αυτού του ορισμού για το χαρακτήρα του φασισμού είναι η γερμανική περίπτωση.
Στη Γερμανία το μονοπωλιακό κεφάλαιο πρωταγωνίστησε ώστε να έρθει ο Χίτλερ στην εξουσία. Άρχισε, μάλιστα, να τον ενισχύει από τη δεκαετία του 1920, ενώ πίσω από αυτή την ενίσχυση βρίσκονταν ουσιαστικά τα αγγλοαμερικανικά πολυεθνικά μονοπώλια, τα οποία ανορθώνοντας τη γερμανική αστική τάξη έφεραν στην ημερήσια διάταξη και τις ιμπεριαλιστικές ορέξεις της τελευταίας, γεγονός που αποτέλεσε και την προϋπόθεση της ανόδου του γερμανικού φασισμού.

Τον Απρίλη του 1927 ο Χίτλερ συναντήθηκε με τετρακόσιους επιχειρηματίες στη βίλα του Κρουπ στην Εσση. Με την πράξη τους αυτή, οι εν λόγω καπιταλιστές δήλωναν την υποστήριξή τους στο Ναζιστικό Κόμμα και άρχισαν να το χρηματοδοτούν. Τον Οκτώβρη του 1931 συγκροτήθηκε το ''μέτωπο του Χάρτσμπούργκ'', που ήταν ένας συνασπισμός των φασιστών με τα μονοπώλια, τους στρατηγούς και τους Γιούνκερς⁷ και στα μέσα Δεκέμβρη του ιδίου έτους η αριστοκρατία της Ανατολικής Πρωσίας ζήτησε από τον πρόεδρο της χώρας στρατάρχη Χίντεμπουργκ να διορίσει Καγκελάριο τον Χίτλερ. Παρόμοια πρόταση θα κάνουν το Νοέμβρη του 1932 17 μεγάλοι Γερμανοί βιομήχανοι και τραπεζίτες, με αποτέλεσμα, λίγο αργότερα, στις 4 Γενάρη του 1933 να ληφθεί η τελική απόφαση για παράδοση της εξουσίας στους ΝΑΖΙ, σε σύσκεψη που έγινε στο σπίτι του τραπεζίτη Σρέντερ στην Κολωνία. Στη σύσκεψη αυτή φιγουράρουν τα ονόματα των μονοπωλητών Σρέντερ, Φέγκλερ, Κίρντορφ, Τίσεν και των πολιτικών εκπροσώπων του κεφαλαίου Πάπεν και Χούγκεμπεργ. Η υλοποίηση της προαναφερόμενης απόφασης θα γίνει λίγες μέρες μετά, στις 30/1/1933, όταν ο Πρόεδρος της χώρας Χίντεμπουργκ θα χρίζει τον Χίτλερ καγκελάριο με αντικαγκελάριο τον Πάπεν.

Η πάλη του Γερμανικού ΚΚ
ενάντια στο φασισμό
και ο ρόλος της Σοσιαλδημοκρατίας

Η πολιτική εκείνη δύναμη που εναντιώθηκε με σταθερότητα και συνέπεια στην άνοδο του φασισμού στη Γερμανία ήταν το Γερμανικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Ο αντιφασιστικός αγώνας ήταν πρώτα απ' όλα ένας αγώνας ταξικός και οι Γερμανοί κομμουνιστές το ήξεραν καλά αυτό. Είχαν άλλωστε όλες τις ευκαιρίες για να το διαπιστώσουν. Ο αγώνας αυτός οξύνθηκε ιδιαίτερα, στις αρχές της 10ετίας του '30 και η οξύτητα αυτή πήρε πρωτοφανείς διαστάσεις το 1932. Από τη μια μεριά οι κομμουνιστές παρουσίαζαν συνεχώς ανοδική πορεία και από την άλλη ο φασισμός γινόταν όλο και πιο απειλητικός.

                        

Το ΚΚ Γερμανίας στο «Πρόγραμμα για την κοινωνική και πολιτική απελευθέρωση του γερμανικού λαού», που ψηφίστηκε το καλοκαίρι του 1930, τόνιζε πως ο φασισμός σαν κόμμα της άκρας αντίδρασης αποτελεί σοβαρό κίνδυνο και ότι οι σκοποί του εκφράζουν τις επιδιώξεις των άκρως αντιδραστικών και επιθετικών ιμπεριαλιστικών κύκλων. Επίσης, στις αρχές του 1932 η ΚΕ του κόμματος σημείωνε πως ο φασισμός που είχε αισθητά δυναμώσει μπορούσε να συντρίψει τους εργάτες αν αυτοί δεν ένωναν γρήγορα τις δυνάμεις τους. Για το λόγο αυτό η ΚΕ καθόρισε, ως μοναδικό μέσο συγκράτησης του φασισμού και κύριο κρίκο της πολιτικής του κόμματος, την πολιτική του ενιαίου μετώπου των εργατών⁸.

Το καλοκαίρι του '32 το ΚΚ Γερμανίας διεξήγαγε μαζική εκστρατεία αντιφασιστικής δράσης και με πρωτοβουλία του δημιουργήθηκαν σε μια σειρά περιοχές και πόλεις της χώρας ομάδες αυτοάμυνας κατά της φασιστικής τρομοκρατίας. Επίσης το τελευταίο εξάμηνο πριν την άνοδο των φασιστών στην εξουσία το Γερμανικό ΚΚ έκανε 10, περίπου, προτάσεις στην ηγεσία των σοσιαλδημοκρατών για προετοιμασία γενικής απεργίας κατά του φασισμού. Σ' όλες αυτές τις προτάσεις η ηγεσία της σοσιαλδημοκρατίας απάντησε αρνητικά, χρησιμοποιώντας διάφορα προσχήματα. Αλλωστε, την περίοδο εκείνη οι σοσιαλδημοκράτες παρουσίαζαν το φασισμό σαν το κίνημα και τη δικτατορία της μικροαστικής τάξης, κρύβοντας έτσι τους δεσμούς του με το μεγάλο μονοπωλιακό κεφάλαιο. Αλλά ακόμη κι όταν οι Ναζί πήραν την εξουσία, οι σοσιαλδημοκράτες αρνούνταν τη γενική απεργία κατά του φασισμού, με το πρόσχημα ότι ο Χίτλερ πήρε νόμιμα στα χέρια του τη διακυβέρνηση της χώρας. Συμβούλευαν μάλιστα ότι «το προλεταριάτο δεν πρέπει να σπαταλήσει πρόωρα το μπαρούτι της γενικής απεργίας»⁹. Οι σοσιαλδημοκράτες φρόντιζαν να κάνουν οικονομία στο μπαρούτι του προλεταριάτου, αδιαφορώντας εγκληματικά για το γεγονός ότι οι φασίστες ξόδευαν τεράστιες ποσότητες από το δικό τους μπαρούτι για την εξόντωση των εργατών, του λαού, κάθε αντιφασιστικής δύναμης. Ισως και να νόμιζαν πως στο τέλος θα τη γλιτώσουν, αφού το ναζιστικό καθεστώς έδειχνε ιδιαίτερη προτίμηση, στην αρχή, στις διώξεις κατά των κομμουνιστών.

Την εγκληματική αυτή πολιτική της σοσιαλδημοκρατίας σε βάρος των συμφερόντων του γερμανικού λαού, που είχε ως αποτέλεσμα να διευκολύνει αντικειμενικά το ναζισμό στην εκπλήρωση των στόχων του, δεν μπορούν να την κρύψουν ούτε οι απολογητές της. Η Γερμανίδα πανεπιστημιακός Helga Grebing γράφει για τη στάση του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) και της ηγεσίας του εκείνη την εποχή¹⁰: «Η στάση των εργατών, που ήταν οργανωμένοι στο SPD, ήταν αρκετά αμφίρροπη: υπήρχε κάτι παραπάνω από απλή αμφιβολία για την πολιτική του SPD, που πολλοί τη θεωρούσαν πολύ λίγο ριζοσπαστική σε σύγκριση με την εθνικοσοσιαλιστική απειλή.

Πολλοί εργάτες αναρωτιόνταν, αν άξιζε ουσιαστικά να βοηθήσουν αυτή τη Δημοκρατία (σ.σ. τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης), που τη θεωρούσαν σαν κράτος ''των άλλων''... Μετά το 1930, ιδιαίτερα κάτω από την απειλή του εθνικοσοσιαλισμού, ξέσπασε ένα κύμα αγωνιστικών κινητοποιήσεων, που διατάραζε την καθημερινότητα του κόμματος και ξεχώρισε πολύ από την καταθλιπτική απραξία της ηγεσίας του. Η ετοιμότητα αυτή για αγώνα δε δοκιμάστηκε ποτέ, γιατί η ηγεσία δεν έδωσε ποτέ το σύνθημα για επίθεση. Στο να ενεργούν όμως αυθόρμητα, οι έτοιμοι για αγώνα οπαδοί εμποδίζονταν από την παραδοσιακά ασκημένη κομματική πειθαρχία. Ετσι, στο τέλος της Δημοκρατίας τη θέση της ετοιμότητας για αγώνα έπαιρνε συχνά ένα αίσθημα βαθιάς αδιαφορίας, η ελαττωμένη εμπιστοσύνη στην ηγεσία του κόμματος και, μετά τις 30 του Γενάρη 1933, κάτω από την αυξανόμενη πίεση της τρομοκρατίας, του φανατισμού, των απειλών και των υποσχέσεων, η μείωση της αντίθεσης ενάντια στο καθεστώς του Φίρερ. Η ηγεσία του κόμματος, μετά το χτύπημα του Πάπεν ενάντια στην Πρωσία στις 20 του Ιούλη 1932, συνέχισε την πορεία που είχε χαράξει: Παρέμεινε - παρ' όλο το θάρρος των ηγετών της σαν ατόμων - στην ''τακτική της σιγής''. Και μετά τις 30 του Γενάρη 1933 ήθελε να μείνει στο '' έδαφος του συντάγματος και της νομιμότητας'' να προσαρμόσει την πορεία, στο βαθμό που αυτό μπορούσε να συνδυαστεί με την προσωπική αξιοπρέπεια και τις παλιές βασικές αρχές του κόμματος, στις αλλαγμένες συνθήκες για να διατηρήσεις τη ζωή το κόμμα. Η μόνη δραστηριότητα που είχε αναγκαστικά η ηγεσία του κόμματος, ήταν ''δυναμικές ρητορικές αποπροσανατολιστικέ μανούβρες'' για να καλύψει την απραξία της και να εμποδίσει τους οπαδούς, που ακόμα περίμεναν το σύνθημα για επίθεση. Οι αποπροσανατολιστικές αυτές μανούβρες χαρακτηρίζονταν από μια '' απεγνωσμένη φυγή στην παράδοση'': αναφέρονταν στην αναπόφευκτη οικονομική εξέλιξη, που επρόκειτο να οδηγήσει οπωσδήποτε σε νίκη της εργατικής τάξης, επικαλούνταν την πολιτική που είχε εφαρμοστεί μ' επιτυχία στο παρελθόν ενάντια στον Μπίσμαρκ με το σύνθημα ''οι εχθροί μας θα καταποντιστούν από τη νομιμότητά μας'', και την οποία πολιτική θεωρούσαν εφαρμόσιμη ενάντια στο Χίτλερ. Οι αντιλήψεις νομιμότητας που κυριαρχούσαν στην ηγεσία του κόμματος, την παρέσυραν τελικά και σ' ένα είδος οπορτουνιστικής προσαρμογής στο εθνικοσοσιαλιστικό καθεστώς: έτσι, στις 30 του Μάρτη 1933 αποχώρησε το SPD από τη Σοσιαλιστική Διεθνή. Στις 17 Μάη του 1933, η εναπομείνασα κοινοβουλευτική ομάδα του SPD με αρχηγό τον Πάουλ Λέμπε, πρώην πρόεδρο της Βουλής - κάτω βέβαια από την απειλή του ναζί υπουργού Εσωτερικών Φρικ ότι θα τον εκτελέσει - συμφώνησε με τη διακήρυξη της εξωτερικής πολιτικής του καθεστώτος... Ολα όμως αυτά δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα: Στις 22 του Ιούνη 1933 το SPD απαγορεύτηκε, διαλύθηκαν οι οργανώσεις του, τα μέλη του κυνηγήθηκαν, συνελήφθηκαν και αναγκάστηκαν να εκπατριστούν».

Αυτό ήταν ο ρόλος της Σοσιαλδημοκρατίας που διαδραμάτισε η γερμανική σοσιαλδημοκρατία απέναντι στην ορμητική προς την εξουσία πορεία του φασισμού. Οι ιστορικές της ευθύνες δεν μπορούν από κανέναν πλέον να παραγνωρίζονται. Ας επανέλθουμε όμως στη σύλληψη Ε. Τέλμαν.

Ο Τέλμαν στα χέρια των ναζί

Ο Τέλμαν συνελήφθη δύο μέρες πριν την πραγματοποίηση των τελευταίων πολυκομματικών εκλογών για το Ράιχσταγ κι αυτό το γεγονός είναι ασφαλώς μέγιστη απόδειξη ότι η γερμανική αστική τάξη και οι φασίστες πολιτικοί εκφραστές της, ως κυριότερο εμπόδιο για την πραγματοποίηση των πολιτικών τους σχεδιασμών θεωρούσαν τους κομμουνιστές και το γερμανικό προλεταριάτο. Βέβαια, το ότι συνελήφθη ο Τέλμαν δεν εξηγείται μόνο από το γεγονός ότι ήταν ο ηγέτης του Γερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος, αλλά, επιπλέον, επειδή ήταν μια σημαντική προσωπικότητα του γερμανικού λαού με μεγάλη απήχηση κι επιρροή στις πλατιές λαϊκές μάζες. «Ο Τέλμαν - σημειώνει στ' απομνημονεύματά του ο Ε. Χόνεκερ¹¹- καυτηρίαζε το φασισμό σαν θανάσιμο εχθρό του εργατικού κινήματος και της Σοβιετικής Ενωσης και προειδοποιούσε για τους κινδύνους που προέρχονταν απ' αυτόν - ως εκείνο το περίφημο σύνθημά του στον εκλογικό αγώνα στις αρχές του 1932 για τον Πρόεδρο του Ράιχ ότι: "Οποιος εκλέγει Χίντεμπουργκ, εκλέγει Χίτλερ, όποιος εκλέγει Χίτλερ, εκλέγει τον πόλεμο!". Η ιστορία επιβεβαίωσε την ορθότητα αυτής της προειδοποιητικής διαπίστωσης σε τραγικές διαστάσεις».
Η σύλληψή του δεν ανακοινώθηκε αμέσως. «Ο φόβος που προξενούσε στους δήμιους ο μεγάλος δεσμώτης - γράφουν οι Σοβιετικοί ιστορικοί¹²-, ανάγκασε τη χιτλερική ασφάλεια να κρύβει από την κοινή γνώμη τον τόπο φυλάκισης του Τέλμαν. Τον κρατούσαν σ' ένα μοναχικό κελί της φυλακής Μοαμπίτ του Βερολίνου, σε αυστηρή απομόνωση, του 'διναν μια μερίδα πείνας και δεν άφηναν κανένα να πλησιάσει».
Η οικογένειά του και το κόμμα του υποψιάζονταν ότι κάτι του είχε συμβεί, αλλά δε γνώριζαν λεπτομέρειες. Η φημολογία οργίαζε κι η φασιστική τρομοκρατία σκέπαζε τα πάντα. «Στις 5 του Μάρτη του 1933 - γράφει η κόρη του Ιρμα¹³ - ήταν οι τελευταίες εκλογές που θα 'παιρναν μέρος και τα εργατικά κόμματα. Η μητέρα γύρισε αναστατωμένη από τις εκλογές. Οταν την είδαμε κατατρομάξαμε.

• Τι τρέχει Ρόζα; Τη ρώτησε ο παππούς Τέλμαν.
• Δεν ξέρω τι θα γίνει, είπε η μητέρα. Στο εκλογικό κέντρο είδα το σύντροφο Ι. που με συνόδεψε και ως παρακάτω. Στο δρόμο μου 'πε πως έγραφε μια εφημερίδα ότι συλλάβανε τον Ερνεστ Τέλμαν...
• Τέλος Μαρτίου ήρθε κάποιος σύντροφος του Βερολίνου
  που μπόρεσε να συνδεθεί με τη μητέρα.
• Ελα μαζί μας στο Βερολίνο, της είπε. Ο Τέλμαν συνελήφθη κι εσύ πρέπει να γεφυρώσεις τη σύνδεση.

Ετσι έφυγε κι η μητέρα. Πέντε βδομάδες μείναμε μόνοι ο παππούς μου κι εγώ, κατά τις οποίες δεν είχαμε καμιά είδηση απ' τους γονείς μου. Ηταν οι χειρότερες μέρες των παιδικών μου χρόνων. Η αβεβαιότητα έπεφτε βαριά πάνω μου. Κι όπως εγώ έτσι ήταν και πολλά άλλα παιδιά εργατών. Γυρίζοντας απ' το σχολείο βρίσκονταν ξάφνου σ' άδεια δωμάτια, μόνα. Γονείς, αλλού και τ' αδέλφια, είχανε συλληφθεί απ' την Γκεστάπο. Πόνος κι αγωνία βασίλευε». Μετά τη σύλληψή του, ο Ερνεστ Τέλμαν βίωσε την πιο τραγική περίοδο της ζωής του στα ναζιστικά μπουντρούμια και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Οι ναζί απέφευγαν συστηματικά να κοινοποιούν τον εκάστοτε τόπο κράτησή του ακόμη και στην ίδια του την οικογένεια. Η απομόνωση στην οποία τον υποχρέωσαν συνοδεύτηκε με βασανιστήρια και ταπεινώσεις που αποσκοπούσαν να του σπάσουν το ηθικό, να τον αναγκάσουν να προδώσει τους συντρόφους του και να ομολογήσει εγκλήματα που δε διέπραξε. «Ο Τέλμαν - διαβάζουμε σε μια μελέτη γι' αυτόν και άλλες μεγάλες μορφές του διεθνούς επαναστατικού κινήματος¹⁴- υποβλήθηκε σε άγριους ξυλοδαρμούς, σε υπνωτισμό, σε ηθικές ταπεινώσεις, σε εκβιασμούς και προκλήσεις... Αλλά ο Τέλμαν αρνήθηκε κατηγορηματικά να κάνει οποιαδήποτε κατάθεση στους γκεσταπίτες. Γι' αυτό το λόγο τον έδειραν με σιδερένιες βέργες και τον μετέφεραν αλυσοδεμένο χειροπόδαρα στο κελί των μελλοθανάτων, μέσα στο οποίο βρίσκονταν πάντα μαζί του δύο δεσμοφύλακες. Αλλά ούτε το κελί των μαρτυρίων, ούτε οι άγριοι ξυλοδαρμοί λύγισαν το θρυλικό ήρωα της επανάστασης».

Μια μικρή γεύση για το τι πραγματικά τράβηξε από τους βασανιστές του ο Τέλμαν μας δίνει η κόρη του, βασισμένη σε μαρτυρία της μητέρας της. «Γυρίζοντας - γράφει¹⁵ - μια φορά η μητέρα από ένα ταξίδι στον πατέρα είχε γεράσει απότομα. Είχε τέτοια χάλια που κατατρόμαξα. Οταν συνήλθε κάπως μου διηγήθηκε τα εξής: ''... Οταν πάτησα το πόδι μου στο άνδρο της Γκεστάπο κατάλαβα ότι ήδη ήξεραν όλοι ποια είμαι. Με παρέλαβαν τα Ες- Ες και μ' οδήγησαν σ' ένα δωμάτιο στα πάνω πατώματα. Δεν ήμουν καλά - καλά πέντε λεπτά εκεί όταν ξανάνοιξε η πόρτα και τα καθάρματα μου έφεραν το πατέρα σου. Δεν μπορούσε σχεδόν να περπατήσει. Στο πρόσωπο ήταν πρησμένος και του 'λειπαν δόντια. Ηταν αδύνατον να καθίσει. Εγώ ούρλιαξα απ' την τρομάρα μου.
               __Τι χάλια έχεις Ερνεστ!...''
Στην επόμενη επίσκεψη της μητέρα μου... διηγήθηκε ο πατέρας τα έξης: ''Ο Γκέριν και μερικοί άλλοι των Ες- Ες με χτύπαγαν μ' ένα καμτσίκι από ιπποπόταμο τόσην ώρα ώσπου λιποθύμησα. Απάνω μου έπεφταν βροχή οι κλοτσιές. Ηθελαν να ξέρουν πού είναι οι συνεργάτες μου και τα στελέχη του κόμματος... Οταν με πήγαν πίσω στο κελί μου μ' απειλούσαν: Κρίμα που γλίτωσες. Ετσι κι αλλιώς θα σε φάμε οπωσδήποτε. Ζωντανός δε βγαίνεις από δω''.
                    Το τέλος του Τέλμαν
Η σύλληψη του Ερνεστ Τέλμαν και, πολύ περισσότερο, οι ειδήσεις για τα βασανιστήρια στα οποία τον υπέβαλαν οι ναζί διαδόθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο. Η παγκόσμια κοινή γνώμη αγανάκτησε και ξεσηκώθηκε για να υπερασπιστεί τον ηγέτη των Γερμανών κομμουνιστών. Εκατομμύρια ήσαν οι άνθρωποι, που απαίτησαν από τη γερμανική κυβέρνηση να τον απελευθερώσει. Χιλιάδες επιτροπές υπεράσπισης του Τέλμαν δημιουργήθηκαν. Τεράστιες διαδηλώσεις προλεταριακής αλληλεγγύης πλημμύρισαν τους δρόμους της Μόσχας, του Παρισιού, της Πράγας, του Λονδίνου, της Νέας Υόρκης και άλλων μεγαλουπόλεων του πλανήτη. Για την απελευθέρωση του Τέλμαν κινητοποιήθηκαν οι σπουδαιότεροι εκπρόσωποι της διανόησης σε Ευρώπη και Αμερική. Ο Γκ. Δημητρώφ κάλεσε προσωπικά τον Ρ. Ρολάν και τον Α. Μπαρμπίς να πρωτοστατήσουν στον αγώνα για τη σωτηρία του Τέλμαν κι εκείνοι ανταποκρίθηκαν χωρίς τον παραμικρό δισταγμό. «Σκέπτομαι ιδιαίτερα τον Ερνεστ Τέλμαν - έγραφε στους Ρολάν και Μπαρμπίς ο Δημητρώφ¹⁶ - τον αρχηγό των Γερμανών κομμουνιστών, το πιο καλό και το πιο φωτεινό μυαλό του γερμανικού προλεταριάτου, του οποίου η τύχη μ' ανησυχούσε σ' όλο το διάστημα της φυλάκισής μου και της δίκης και δε θα μπορούσα να τον ξεχάσω σήμερα ούτε στιγμή. Κάματε τόσα για μας - τώρα χρειάζεται να κάνετε περισσότερα, πολύ περισσότερα γι' αυτόν, γιατί η απελευθέρωσή του θα 'ναι φυσικά ένα πολύ δύσκολο καθήκον... Με την ένταση όλων των δυνάμεων σ' ένα ενιαίο αντιφασιστικό μέτωπο, μπορούν να υπερπηδηθούν νικηφόρα όλες οι μεγάλες δυσκολίες».
«Η χιτλερική κυβέρνηση - τόνιζε ο Ρ. Ρολάν στην έκκλησή του για τη σωτηρία του Τέλμαν¹⁷ - φοβάται την παγκόσμια κοινή γνώμη... Η κυβέρνηση του Χίτλερ φοβάται το μάτι του κόσμου κι ετοιμάζεται να εξοντώσει στα κρυφά τον Τέλμαν, με μια μυστική καταδικαστική απόφαση, χωρίς έλεγχο, χωρίς εγγυήσεις, χωρίς υπερασπιστές και μάρτυρες. Αυτή είναι η δειλία του κρατικού εγκλήματος, που έγινε νομικό σύστημα... Ολόκληρος ο κόσμος, λοιπόν, έχει το δικαίωμα να δηλώσει ότι κάθε καταδικαστική απόφαση, που θα εκδοθεί κρυφά ενάντια στον Τέλμαν, σημαίνει την ηθική καταδίκη της χιτλερικής κυβέρνησης. Ο κόσμος θα την κατηγορήσει για δολοφόνο».
Ο Α. Μπαρμπίς, στη δική του έκκληση, υπογράμμιζε με μιαν εκπληκτική για την ευστοχία της προφητική διάθεση¹⁸: «Για να αποφύγουμε τα απειλούμενα εγκλήματα του φασισμού πρέπει να στραφούμε ενεργά ενάντια στα σημερινά του εγκλήματα, πρέπει να υψώσουμε τη φωνή μας ενάντια στα εγκλήματα που προετοιμάζει αλλού ενάντια σε ανθρώπους που είναι ταξικά μας αδέλφια. Ο Τέλμαν είναι ένας από αυτούς. Αυτός είναι κείνος που σήμερα μεταξύ όλων αντιπροσωπεύει την κοινή μας υπόθεση. Η ζωή του είναι κομμάτι της δικιάς μας ζωής, κι ο αρχηγός των Γερμανών επαναστατών είναι σύντροφος όλων μας... Σύντροφοι εργάτες, η μεγάλη μας φωνή μπορεί να ακουστεί ως το Βερολίνο. Σταματήστε τον απειλούμενο κίνδυνο, που απειλεί τον Τέλμαν, το παγκόσμιο προλεταριάτο, την επανάσταση. Ο Τέλμαν είναι η ενσωμάτωση όλων των θυμάτων του φασισμού. Σώνοντας αυτόν, σώνετε κι όλους. Αποσπάστε το θύμα αυτό απ' το καθεστώς των δολοφόνων, του οποίου θύματα θα γίνεται αύριο σεις, αν επιτρέψετε να γίνει αυτό!».
Τέλος, ο Μαξίμ Γκόρκι έγραφε¹⁹: «Θα έρθει η στιγμή, που όλες... οι καρδιές θα ανάψουν σαν μια φλόγα και θα κάψουν ως τη ρίζα το φασισμό, τη σαπισμένη πληγή του κόσμου... Ζήτω ο Τέλμαν και οι γενναίοι σύντροφοί του, που σκάβουν ανελέητα το μνήμα του φασισμού».
Η παγκόσμια κατακραυγή εμπόδισε τότε την άμεση, στα μυστικά και με συνοπτικές διαδικασίες, δολοφονία του Τέλμαν. Όμως, η γερμανική αστική τάξη ποτέ δεν ξέχασε τους λογαριασμούς που είχε μαζί του. Τον Αύγουστο του '44, όταν το φασιστικό καθεστώς έπνεε τα λοίσθια, ο Χίμλερ έδωσε διαταγή να μεταφέρουν τον Τέλμαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μπούχενβαλντ. Εκεί, το πρωί της 18ης Αυγούστου, τον δολοφόνησαν και στη συνέχεια έκαψαν το πτώμα του στο φούρνο του κρεματορίου για να μην υπάρχει ίχνος που να τον θυμίζει. Αμέσως μετά τη δολοφονία του Τέλμαν μέσα στο στρατόπεδο κυκλοφόρησε ένα ποίημα γραμμένο από πολιτικό κρατούμενο, όπου ανάμεσα σε άλλα έλεγε: «Ο δήμιος σκότωσε μόνο το σώμα σου, η ιδέα έμεινε μαζί μας».
Ο Ερνεστ Τέλμαν έπεσε στην πάλη κατά του φασισμού, στην πρώτη γραμμή του αγώνα του γερμανικού και του διεθνούς προλεταριάτου για την κοινωνική επανάσταση και το σοσιαλισμό. Το γεγονός αυτό δεν μπορούσε να το παραβλέπει για πολύ η γερμανική αστική τάξη. Αμέσως μετά τη συντριβή του ναζισμού, ένας δρόμος στο Αμβούργο πήρε το όνομα του Ερνεστ Τέλμαν, ως ελάχιστη τιμή στη μνήμη του κι ως αναγνώριση του αγώνα του. Το 1956 η γερμανική αστική τάξη πήρε πίσω αυτήν την αναγνώριση, δίνοντας στο δρόμο του Τέλμαν άλλο όνομα. Ομως, δε σβήνει έτσι μια θυσία, δε διαγράφεται με τέτοια μέτρα η προσφορά ενός μεγάλου επαναστάτη στο λαό του. Οσο υπάρχει προλεταριάτο, μορφές σαν του Τέλμαν θα ταξιδεύουν στους αιώνες, θα διδάσκουν, θα διαπαιδαγωγούν, θα εξεγείρουν τις λαϊκές μάζες σ' όλο τον κόσμο.

1 Γκ. Δημητρώφ: «Κι όμως κινείται...», εκδόσεις «Μνήμη '76», σελ. 9.

2 «Καστανή Βίβλος», πρώτη έκδοση Λαϊκού Βιβλιοπωλείου 1933, φωτοαντιγραφική ανατύπωση εκδόσεις «Θουκυδίδης» 1980, σελ. 96.

3 Γκ. Δημητρώφ: «Κι όμως κινείται...», εκδόσεις «Μνήμη '76», σελ. 10.

4 «Καστανή Βίβλος», πρώτη έκδοση Λαϊκού Βιβλιοπωλείου 1933, φωτοαντιγραφική ανατύπωση εκδόσεις «Θουκυδίδης» 1980, σελ. 97 και 198-199

5 «Καστανή Βίβλος», στο ίδιο, σελ. 97-98 και 199

6 «Ο Φασισμός, ο κίνδυνος του πολέμου και τα καθήκοντα των Κομμουνιστικών Κομμάτων - Θέσεις που ψηφίστηκαν από την 13η Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς πάνω στην Εισήγηση του σ. Κούσινεν - Δεκέμβρης 1933», Παράρτημα «Κομμουνιστικής Επιθεώρησης», Αθήνα, Γενάρης 1934, σελ. 3

7 «Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος 1939-1945», εκδόσεις ΣΕ, τόμος 1ος, σελ. 15-16

8 Ινστιτούτο Μαρξισμού - Λενινισμού της ΚΕ του ΚΚΣΕ: «Κομμουνιστική Διεθνής - σύντομη ιστορική μελέτη», εκδόσεις «Ελεύθερη Ελλάδα», 1973, σελ. 338-339

9 Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ: «Παγκόσμια Ιστορία», Εκδόσεις «Μέλισσα», τόμος Θ1-Θ2, σελ. 275

10 Helga Grebing: «Η Ιστορία του Γερμανικού Εργατικού Κινήματος», εκδόσεις «Παπαζήση», σελ. 265-266

11 Εριχ Χόνεκερ: «Από τη ζωή μου», εκδόσεις «Ειρήνη», σελ. 71

12 Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ: «Μια ζωή δοσμένη στον Αγώνα - οι αθάνατοι στρατιώτες της λευτεριάς», Α` έκδοση Π.Λ.Ε. 1966, β` έκδοση Γ. Παπακωνσταντίνου αχρονολόγητη, σελ. 146

13 Ιρμα Τέλμαν: «Αναμνήσεις για τον Τέλμαν», εκδόσεις ΣΕ, σελ. 47

14 Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ: «Μια ζωή δοσμένη στον Αγώνα - οι αθάνατοι στρατιώτες της λευτεριάς», Α` έκδοση Π.Λ.Ε. 1966, β` έκδοση Γ. Παπακωνσταντίνου αχρονολόγητη, σελ. 148

15 Ιρμα Τέλμαν: «Αναμνήσεις για τον Τέλμαν», εκδόσεις ΣΕ, σελ. 66-67

16 Γκ. Δημητρώφ: «Γράμμα προς Ρομαίν Ρολλάν και Ανρύ Μπαρμπύς», «Ριζοσπάστης» 5/4/1934

17 «Ριζοσπάστης» 30/5/1934

18 «Ριζοσπάστης» 4/6/1934

19 Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ: «Μια ζωή δοσμένη στον Αγώνα - οι αθάνατοι στρατιώτες της λευτεριάς», σελ. 149

Πάρκο Τέλμαν στην πρωτεύουσα του Βιετνάμ

            ΚΚ Γερμανίας (KPD)
(…)
Αρχές του 1902, ο 16χρονος Τέλμαν έφυγε από το σπίτι του. Αρχικά έζησε σε ένα καταφύγιο έκτακτης ανάγκης, αργότερα σε υπόγειο διαμέρισμα, και το 1904 εργάστηκε ως θερμαστής στο ατμοκίνητο φορτηγό πλοίο AMERIKA, με το οποίο ταξίδεψε ως και τις ΗΠΑ. Έγινε μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος το 1903, το 1904, σε ηλικία 17 ετών, εντάχθηκε στην Κεντρική Ένωση Εργαζομένων της Γερμανίας και ανέβηκε στη θέση του προέδρου του τμήματος των αμαξάδων. Το 1913 υποστήριξε την έκκληση της Ρόζας Λούξεμπουργκ για μαζική απεργία ως μέσο δράσης του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος για την επιβολή πολιτικών αιτημάτων.

Το κανάλι όπου τα Freikorps πετάξανε το σφυροκοπημένο μέχρι θανάτου πτώμα της Ρόζας έχει παγώσει… "Τάξη επικρατεί στο Βερολίνο!…
Ηλίθιοι δήμιοι! Η “τάξη” σας είναι χτισμένη πάνω στην άμμο. Η επανάσταση αύριο θα υψώσει τη βροντερή φωνή της ως τους ουρανούς. Τρομαγμένοι θ’ ακούσετε το νικητήριό της σάλπισμα: “Ήμουν, είμαι και θα είμαι!“__" |> Επίλογος του τελευταίου (15/1/1919) άρθρου της Ρόζας, στην «Κόκκινη Σημαία» <|

Η εφη­με­ρί­δα "Ρότε Φάνε" _Rote Fahne
σε πρω­το­σέ­λι­δό της στις 22 Φλε­βά­ρη 1919,
ανα­φέ­ρε­ται στη δο­λο­φο­νία του Καρλ Λί­μπ­κνε­χτ
και της Ρόζα Λού­ξε­μπουργκΟ φασισμός – ναζισμός της “Νύχτας των Μεγάλων Μαχαιριών”

Ο λαός περιφρουρεί το μνημείο του Thälmann _
Χάλε (Ζάαλε) δωρεά | σήμερα δεν υπάρχει

Από το 1913 έως το 1914 εργάστηκε σε πλυντήριο ως αμαξάς. Ιαν-1915, μία ημέρα πριν κληθεί για στρατιωτική θητεία στον Α΄ Παγκόσμιο ο Τέλμαν παντρεύτηκε τη Ρόζα Κοχ.

Rosa Koch _Thälmann

Προς τα τέλη του 1917, έγινε μέλος του Ανεξάρτητου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (USPD) και το 1918, ενώ βρισκόταν σε άδεια από το μέτωπο, λιποτάκτησε μαζί με τέσσερις συναδέλφους στρατιώτες. Μετά τη λιποταξία του, ο Τέλμαν συμμετείχε ενεργά στην Νοεμβριανή Επανάσταση του 1918–1919 στο Αμβούργο, από τον Μάρτιο του 1919 ήταν πρόεδρος του Ανεξάρτητου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (USPD) στο Αμβούργο, μέλος του Κοινοβουλίου του Αμβούργου και εργαζόταν ως βοηθός εργατών στο δημοτικό πάρκο του Αμβούργου και έφτασε μέχρι τη βαθμίδα του επιθεωρητή. Όταν το Ανεξάρτητο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα διασπάστηκε σχετικά με το αν θα ενταχθεί στην Κομμουνιστική Διεθνή, ο Τέλμαν τάχθηκε υπέρ της φιλοκομμουνιστικής πτέρυγας, η οποία συγχωνεύθηκε με το ΚΚ Γερμανίας τον Νοέμβριο του 1920, και τον επόμενο Δεκέμβριο εξελέγη στην ΚΕ του κόμματος. Τον Μάρτιο του 1921 απολύθηκε από το γραφείο απασχόλησης λόγω των πολιτικών του δραστηριοτήτων και το καλοκαίρι εκπροσώπησε το ΚΚ Γερμανίας στο 3^ο Συνέδριο της Κομιντέρν στη Μόσχα, όπου γνώρισε προσωπικά τον Λένιν.
Τον Ιούνιο του 1922, τρομοκράτες της φασιστικής οργάνωσης Κόνσουλ πέταξαν χειροβομβίδα στο ισόγειο διαμέρισμά του · η απόπειρα δολοφονίας απέτυχε, Ο Τέλμαν βοήθησε στην οργάνωση εξέγερσης στο Αμβούργο (Οκτ-1923), που απέτυχε και αναγκάστηκε να κρυφτεί. Μετά τον θάνατο του Λένιν (Ιαν-1924) πήγε κρυφά στη Μόσχα και στάθηκε ως φρουρός τιμής δίπλα στη σορό του. Από τον Φεβρουάριο του 1924 διετέλεσε αναπληρωτής πρόεδρος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας και από τον Μάιο του ίδιου έτους ήταν επίσης μέλος του Ράιχσταγκ. Στο 5^ο  Συνέδριο της Κομιντέρν (Ιουλ-1924) εξελέγη στην εκτελεστική επιτροπή της και λίγο αργότερα στην επιτροπή καθοδήγησης. Τον Φεβρουάριο του 1925 έγινε πρόεδρος της μαχητικής οργάνωσης του κόμματος Roter Frontkämpferbund (RFB) · η οργάνωση απαγορεύθηκε από την κυβερνητική Σοσιαλδημοκρατία το 1929, μετά τα γεγονότα του Blutmai _''Ματωμένου Μάη''. σσ. Βερολίνο 1^η-3 Μαΐου 1929. Το ΚΚ Γερμανίας (KPD) πραγματοποίησε πορείες για την Πρωτομαγιά, αψηφώντας την απαγόρευση, η οποία είχε διαταχθεί από τον αρχηγό της αστυνομίας, Καρλ Ζέργκιμπελ, του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD). Η αστυνομία του Βερολίνου απάντησε με άμεση και σκληρή καταστολή. Καθώς προχωρούσε η μέρα, αναπτύχθηκαν οδομαχίες μεταξύ των διαδηλωτών και της αστυνομίας, η οποία χρησιμοποίησε πυροβόλα όπλα και θωρακισμένα οχήματα, που διήρκεσαν μέχρι το απόγευμα της 3^ης Μαΐου, κυρίως στις εργατικές γειτονιές Βέντινγκ και Νόικελν. 33 σκοτώθηκαν 200 τραυματίστηκαν και πάνω από χίλιοι συνελήφθησαν.
Τον Οκτώβριο του 1926, ο Τέλμαν υποστήριξε την απεργία των λιμενεργατών στην πατρίδα του, το Αμβούργο. Θεώρησε την απεργία αυτή πράξη αλληλεγγύης προς τους Βρετανούς ανθρακωρύχους, των οποίων η απεργία είχε ξεκινήσει την 1η Μαΐου, αν και αυτή είχε αποβεί οικονομικά επωφελής για το λιμάνι του Αμβούργου ως εναλλακτικό προμηθευτή άνθρακα.

ΚΚ Γερμανίας VS Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος

Μετά την Επανάσταση του 1918 και κατά την εξέγερση των Σπαρτακιστών (Spartakusaufstand, γνωστή και ως εξέγερση του Ιανουαρίου _Januaraufstand: γενική απεργία στη Γερμανία (4-15- Ιαν 1919). Η Γερμανία βρισκόταν στη μέση μιας μεταπολεμικής επανάστασης και δύο από τις αντιληπτές πορείες προς τα εμπρός ήταν είτε η σοσιαλδημοκρατία είτε μια συμβουλιακή/σοβιετική δημοκρατία παρόμοια με αυτή που είχε καθιερωθεί από το Μπολσεβίκικο κόμμα. Η εξέγερση ήταν πρωτίστως μια διαμάχη για την εξουσία μεταξύ του μετριοπαθούς Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (SPD) με επικεφαλής τον Φρίντριχ Έμπερτ και των ριζοσπαστών κομμουνιστών του ΚΚ Γερμανίας, υπό την ηγεσία του Καρλ Λίμπκνεχτ και της Ρόζα Λούξεμπουργκ, που προηγουμένως είχαν ιδρύσει και διοικούσαν την Ένωση Σπάρτακος_Spartakusbund, η κυβέρνηση διέταξε την καταστολή της εξέγερσης και τις δολοφονίες των ηγετών του Ρόζας Λούξεμπουργκ και Καρλ Λίμπκνεχτ, από μέλη των Φράικορπς. Την ίδια χρονιά, ο γερμανικός στρατός υπό τις διαταγές της ηγούμενης από τους Σοσιαλδημοκράτες κυβέρνησης χρησιμοποίησε στρατιωτική βία εναντίον της Βαυαρικής Σοβιετικής Δημοκρατίας. Το 1920, καταπνίγηκε σφοδρά η εξέγερση του Ρήνου. Στο 12^ο συνέδριο του ΚΚ Γερμανίας (Ιούνη 1929) στο Βερολίνο-Βέντινγκ, ο Τέλμαν υιοθέτησε πολιτική αντιπαράθεσης με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (ακολούθησε τα γεγονότα του Ματωμένου Μάη που προαναφέραμε) Έτσι, το ΚΚ της Γερμανίας πολεμούσε το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα ως πολιτικό του εχθρό, σύμφωνα με την _σωστή από αυτή την πλευρά πολιτική της Κομιντέρν δηλώνοντας ότι ''ο αγώνας ενάντια στον φασισμό σημαίνει και αγώνα ενάντια στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα το ίδιο παράλληλα ενάντια στον Χίτλερ και τα κόμματα του Μπρύνινγκ'' (σσ. Heinrich Aloysius Maria Elisabeth Brüning, 1885–1970 Γερμανός πολιτικός του ''Κέντρου'' κατά τη διάρκεια του καθεστώτος της Βαϊμάρης υπηρέτησε ως καγκελάριος της Γερμανίας από το 1930 μέχρι το 1932) και  ότι ''μερικά ναζιστικά δέντρα δεν πρέπει να επιτραπεί να επισκιάσουν ένα δάσος σοσιαλδημοκρατών''
Μετά την άνοδο των Ναζί στην εξουσία, ο Τέλμαν πρότεινε το Σοσιαλδημοκρατικό και το ΚΚ Γερμανίας να οργανώσουν γενική απεργία για την ανατροπή της ναζιστικής κυβέρνησης. Η πρόταση απορρίφθηκε από τους σοσιαλδημοκράτες Τον Φεβρουάριο του 1933 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση της ΚΕ του τότε ήδη απαγορευμένου κόμματος στο Sporthaus Ziegenhals, όπου ο Τέλμαν κάλεσε σε βίαιη ανατροπή της κυβέρνησης του Χίτλερ ενώ ήδη στον ορίζοντα αχνοφαινόταν το ''λαϊκό μέτωπο'' _σοσιαλιστών, φιλελευθέρων και ακόμη και συντηρητικών ενάντια στην απειλή του φασισμού της Κομμουνιστικής Διεθνούς — μια προσπάθεια να προσελκύσει ακόμη και ''αριστερά'' στοιχεία του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος, ιδιαίτερα τα μέλη των Ταγμάτων Εφόδου, που προέρχονταν κυρίως από την εργατική τάξη. Στο μεταξύ, ο Χίτλερ είχε πλέον εδραιώσει την ναζιστική Γερμανία … Στις 3 Μαρτίου 1933, δύο μέρες πριν την πραγματοποίηση των τελευταίων πολυκομματικών εκλογών για το Ράιχσταγκ, συνελήφθη σε μια προσπάθεια των Ναζί να σταθεροποιήσουν και να ενισχύσουν τη δικτατορία τους, χτυπώντας την αντίσταση της εργατικής τάξης και του λαού κάτι που αποδεικνύεται από τις εξελίξεις των επόμενων ημερών και από τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ, που ήδη αναφέραμε. Άλλωστε, ο Χίτλερ είχε ξεκαθαρίσει, σε μια από τις πρώτες συνεδριάσεις του υπουργικού του συμβουλίου, πως ο θρίαμβος του Ναζισμού περνούσε μέσα από τη συντριβή του Γερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου, 20 γερμανοί κομμουνιστές πολέμησαν στις κομμουνιστικές διεθνείς ταξιαρχίες με το "Τάγμα Τέλμαν". Ο Ερνστ Τέλμαν εκτελέστηκε στις 18 Αυγούστου 1944 στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπούχενβαλντ

Kurt Maetzig _Ερνστ Τέλμαν: Ο Γιος της τάξης του

Ο Κουρτ Μέτσιγκ (1911–2012) ήταν Γερμανός σκηνοθέτης με σημαντική επίδραση στην κινηματογραφική βιομηχανία της πρώην DDR (Ανατολική Γερμανία). Από μικρή ηλικία, απέκτησε γνώσεις για την κινηματογραφική βιομηχανία, καθώς ο πατέρας του ήταν ιδιοκτήτης ενός εργοστασίου που παρήγαγε αντίγραφα ταινιών. Σπούδασε χημεία, μηχανική και πολιτική+επιχειρηματική οικονομία, επίσης κοινωνιολογία, ψυχολογία και νομική στη Σορβόννη. στο Παρίσι. Στα τέλη της δεκαετίας του 1920, ο Maetzig εργαζόταν στο εργοστάσιο του πατέρα του κατά τη διάρκεια των διακοπών, αποκτώντας εμπειρία σε όλους τους τομείς της κινηματογραφικής παραγωγής. Ξεκίνησε να γυρίζει τις δικές του ταινίες το 1932 και τρία χρόνια αργότερα διηύθυνε το δικό του εργαστήριο κινουμένων σχεδίων, όπου εργάστηκε επίσης σε τίτλους και ειδικά opening credits Έλαβε διδακτορικό το 1935, αφού ολοκλήρωσε τη διατριβή του με τίτλο "Η λογιστική ενός ιδρύματος αντιγραφής ταινιών". Στη συνέχεια εργάστηκε για διάφορες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης αυτής του πατέρα του, όπου εργάστηκε στην τεχνολογία ταινιών και τη φωτοχημεία, και επίσης παρέδωσε μαθήματα για τεχνικές αντιγραφής και προβλήματα με τον ήχο και το χρώμα στις ταινίες. Ωστόσο, μετά τους Νόμους της Νυρεμβέργης του 1935, η άδεια εργασίας του ανακλήθηκε από το Κινηματογραφικό Επιμελητήριο του Ράιχ το 1937.

Στη συνέχεια, ο Maetzig διηύθυνε ένα μικρό φωτοχημικό εργαστήριο στο Βερολίνο και έδινε διαλέξεις για την τεχνολογία ταινιών. Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, έγινε μέλος του παράνομου ΚΚ Γερμανίας (1944). Μετά τον πόλεμο, επέστρεψε στο Βερολίνο (επιλέγοντας το Ανατολικό), όπου συνίδρυσε μια ομάδα με το όνομα "Filmaktiv" το 1945, στόχος της οποίας ήταν να οργανώσει την επανέναρξη της κινηματογραφικής παραγωγής.

Εντάχθηκε στο νεοσύστατο κρατικό κινηματογραφικό στούντιο DEFA το 1947, όπου εργάστηκε ως σκηνοθέτης τόσο ντοκιμαντέρ όσο και μεγάλου μήκους ταινιών και έγινε καλλιτεχνικός διευθυντής του το 1946. Ήταν επίσης ο πρώτος σκηνοθέτης και επιμελητής του εβδομαδιαίου ειδησεογραφικού δελτίου "Der Augenzeuge" (Ο Αυτόπτης Μάρτυρας) __Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του ήταν το Ehe im Schatten (Γάμος στις Σκιές), που κυκλοφόρησε το 1947. Ήταν η πιο επιτυχημένη ταινία της μεταπολεμικής περιόδου, προσελκύοντας συνολικά πάνω από 12 εκατομμύρια θεατές, επίσης η περί ης ο λόγος, δύο μερών για τον Thälmann (1954–55), _Ernst Thälmann - Sohn seiner Klasse, Ernst Thälmann - Führer seiner Klasse (Ερνστ Τέλμαν – γιος της τάξης του, Ερνστ Τέλμαν – ηγέτης της τάξης του). Άλλες αξιοσημείωτες ταινίες του περιλαμβάνουν τις Die Buntkarierten (1949), η οποία συμμετείχε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών, και την ταινία επιστημονικής φαντασίας Der schweigende Stern (1960). Σκηνοθέτησε επίσης την ταινία Das Kaninchen bin ich (Το Κουνέλι Είμαι Εγώ _1965)

Συγκλονιστική και μεγαλειώδης αφήγηση για την πάλη των τάξεων. Υπόδειγμα υψηλής κινηματογραφικής τέχνης, από το σπάνιο, ευγενές είδος που δεν υφίσταται πια... Μια εικοσαετία αργότερα, το 1974, προστέθηκε στο σχήμα και μια τρίτη ταινία - ήσσονος όμως αισθητικής σημασίας - "τα νεανικά μου χρόνια", σε σκηνοθεσία Μπέρνχαρντ Στέφαν. Η τελευταία, φτιάχτηκε για να καλύψει το κενό των χρόνων της εφηβείας και της διαμόρφωσης του μελλοντικού ΓΓ του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας
Η ταινία ξεκινά στο Δυτικό μέτωπο, τις ύστατες μέρες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Μέρες, που μέσα τους κρυβόταν η προλεταριακή επανάσταση του Νοέμβρη του '18 και η εσπευσμένη έξοδος της Γερμανίας από τον πόλεμο. Τα επαναστατικά γεγονότα διήρκεσαν μέχρι το Γενάρη του '19 όταν η ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών ανέλαβε το ρόλο του αιματοβαμμένου δήμιου της επανάστασης, που παρίστανε ότι υπεράσπιζε. Αξιοποιώντας από τη μια τον έλεγχο των συνδικάτων και την αγαστή συνεργασία με τους κρατικούς μηχανισμούς και το γενικό επιτελείο στρατού και από την άλλη, κατορθώνοντας να απομονώσει τους Σπαρτακιστές. Γι' αυτό δημιουργήθηκαν τα ένοπλα τμήματα "Φράικοπς" που, υπό τις διαταγές του σοσιαλδημοκράτη Νόσκε, έδωσαν τη χαριστική βολή σφάζοντας τους επαναστάτες εργάτες και δολοφονώντας άνανδρα τους ηγέτες της επανάστασης Καρλ Λίμπκνεχτ και Ρόζα Λούξεμπουργκ. Ωστόσο η προλεταριακή επανάσταση του 1918 παρά την απουσία μαζικού και ταξικά συνεπούς Κόμματος του προλεταριάτου, κλόνισε σοβαρά την εξουσία της ηττημένης στον πόλεμο γερμανικής αστικής τάξης.

Τα παραπάνω ιστορικά γεγονότα ανήκουν στο εισαγωγικό τμήμα της ταινίας που σε όλο το υπόλοιπο μέρος της εστιάζει στη διήμερη, ένοπλη προλεταριακή εξέγερση του Αμβούργου, στις 23 και 24 Οκτώβρη του 1923. Η εξέγερση θα συνεχιζόταν αν η δεξιά οπορτουνιστική ομάδα των Μπραντλερικών που διοικούσε τότε το Κόμμα δεν έπαιρνε απόφαση για οπισθοχώρηση.

Η ταινία καταπλήσσει από την πρώτη στιγμή με το εκτόπισμα, την ευθύτητα και την καθαρότητά της, κυρίως στον τρόπο και τη “γλώσσα” που χρησιμοποιεί ώστε με τη μέγιστη οικονομία να μεταδώσει ακριβώς αυτό που θέλει. Η σκηνοθεσία (mise-en-scene) στο εσωτερικό των πλάνων, ιδιαίτερα στις αδιανόητες σκηνές πλήθους όπου η σύνθεση και στοίχιση των περιγραμμάτων καταπλήσσει, αποδεικνύεται μεγαλειώδης. Τα σχήματα και τα χρώματα σε αρμονική συμβίωση, οι λήψεις και το καδράρισμα εκφράζουν με συγκλονιστική απολυτότητα μια, εκ πεποίθησης αισθητική, που κυλά ορμητικά μόνο προς τα μπρος χωρίς ούτε στιγμή να παραπαίει στη δίωρη διάρκεια της.

Φιγούρες, κινήσεις και συμπεριφορές, επικού μεγαλείου και ανάτασης, δεν έχουν να κάνουν με στιλιζάρισμα αλλά με το μπρεχτικό “κοινωνικό gestus”. Οι μεμονωμένοι χαρακτήρες δεν στοιχειοθετούν “ανθρώπους” αλλά “τύπους” με ύπαρξη και συμπεριφορά που ανάγεται σε μια ολόκληρη κοινωνική τάξη. Η ταινία, υπόδειγμα διδακτικού έργου, δεν είναι απλά επίκαιρη, είναι σημερινή. Μιλάει για το σήμερα με την εγκυρότητα της ιστορικής επιβεβαίωσης αυτών που αφηγείται. Μιλάει με κινηματογραφική γλώσσα που αδιάλειπτα καταπλήσσει με τη ρευστότητα του χειρισμού - όπως το συνειρμικό μοντάζ, που συνδέει τα νερά του βερολινέζικου καναλιού που ξέρασε το πτώμα της Λούξεμπουργκ με τα νερά του λιμανιού του Αμβούργου - ή τη συνειρμική αναφορά στον Αΐζενστάιν, όταν ο Φίτε αναγγέλλει κοιτάζοντας κατευθείαν τον φακό τη “γε-νι-κή α-περ-γί-α” των λιμενεργατών του Αμβούργου.
Θέλουμε να επισημάνουμε ότι ουσιαστικότατη συμβολή στην εμβάθυνση του θέματος της ταινίας προσφέρει το αρχειακό υλικό με τίτλο “Τα Διδάγματα από την Εξέγερση του Αμβούργου” του Β. Πάλμπεργκ _ ΚΟΜΕΠ 2012, τ.3, καθώς και το ένθετο Ιστορίας του “Ριζοσπάστη”, της Κυριακής 16-17 Ιούνη 2012 για τη “Δημοκρατία της Βαϊμάρης”, τη “Θεωρία των Άκρων” και τον αντικομμουνισμό.
Παίζουν: Γκίντερ Σίμον, Χανς - Πέτερ Μινέτι, Κάρλα Χόφμαν, Πέτερ Σορν, Γιούντιτ Χαρμς, Μάρτιν Φλέρσινγκερ κ.ά. _Παραγωγή: Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (DDR), 1954-1955.