Ποιος κερδίζει ⚡ από το GSI❓ Χτυπήματα 💥 κάτω από τη μέση και ❣️φιλικά🤸 μαχαιρώματα

σσ.
Ο όρος GSI __για όσες\ους δεν το γνωρίζουν (Great Sea Interconnector_Μεγάλη Θαλάσσια Διασύνδεση) αφορά μεγάλα έργα υποδομής για την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση πχ. στην Ελλάδα, με  Κρήτη, Κύπρο και Ισραήλ.
Αφορμή αυτής της ανάρτησης είναι ένα σημείωμα του Ριζοσπάστη__ εγώ πάντα πάω πρώτα στην τελευταία σελίδα της εφημερίδας μας (το οποίο παραθέτω και αυτούσιο στο τέλος, μαζί με το αντίστοιχο ). Το θέμα __βαθιά πολιτικό με μεγάλες ενδοαστικές κόντρες είναι κυριολεκτικά "απέραντο", η ανάρτηση, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί abstract "κεντρική ιδέα" περίληψη, σύνοψη ή κάπως έτσι \\ καλή ανάγνωση

Η φίλη Μυρτώ Ν. __¡Myrtoooo!! τα είδε κάπως έτσι

Προϊστορία και αστικές επικαιροποιήσεις
Χτυπήματα κάτω από τη μέση και "φιλικά" μαχαιρώματα

Το Great Sea Interconnector (GSI) —γνωστό παλαιότερα ως EuroAsia Interconnector— είναι μια σχεδιαζόμενη διασύνδεση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) μεταξύ των ηλεκτρικών δικτύων της Ελλάδας, της Κύπρου και του νυν και αεί κράτους δολοφόνου Ισραήλ. Η διασύνδεση αυτή θα πραγματοποιηθεί μέσω του μακρύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, με μήκος 310χλμ από το Ισραήλ προς την Κύπρο και 898χλμ από την Κύπρο προς την Ελλάδα, φτάνοντας συνολικά τα 1.208χλμ.

Συνδέοντας Κοφίνου (Κύπρος__πριν το 1974 αμιγές τουρκοκυπριακό χωριό, που τώρα κατοικείται εξολοκλήρου από πρόσφυγες __βρίσκεται ~24 χλμ. από τη Λάρνακα) με τη Χαντερά (Ισραήλ __στην περιοχή του βορείου Σαρόν, ~45χλμ  από τις πόλεις του Τελ Αβίβ και της Χάιφα, κατά μήκος 7 χλμ της ισραηλινής μεσογειακής παράκτιας πεδιάδας) και τον Κορακιά (Ακρωτήριο Κορακιάς στο Μαλεβίζι Κρήτης), το EuroAsia Interconnector αποτελεί ένα *σημαντικό Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος* (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης __Important Projects of Common European Interest – IPCEI και Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest – PCI) είναι στρατηγικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που *αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανάπτυξης, της καινοτομίας, της ενεργειακής ασφάλειας και της αμυντικής ετοιμότητας των κρατών-μελών*, καθώς και ένα έργο προτεραιότητας στο πλαίσιο των *Ηλεκτρικών Αυτοκινητοδρόμων* (Electricity Highway Interconnector Project), λειτουργώντας ως ενεργειακός διάδρομος που γεφυρώνει την Ασία με την Ευρώπη.

12 Μαΐου 2017, ο τότε Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας συναντήθηκε στο Πεκίνο με τον Πρόεδρο της State Grid Corporation of China, Shu Yinbiao, ενώ ο Διευθύνων Σύμβουλος του EuroAsia Interconnector, Νάσος Κτωρίδης __σσ. Κύπριος επιχειρηματίας, ιδρυτικός πρόεδρος και πρώην διευθύνων σύμβουλος του καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας EuroAsia Interconnector, της Quantum Corporation, της Quantum Energy, της Quantum Cable και της EuroAfrica Interconnector, υποστήριξε την έγκαιρη υλοποίηση του έργου. Στις 12 Δεκεμβρίου 2017, ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς Elia ανακοίνωσε τη σύναψη συμφωνίας στρατηγικής συμμαχίας για την ανάπτυξη και υλοποίηση της διασύνδεσης, ισχύος 2.000 MW. Στις 8 Μαρτίου 2021, η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν αρχική συμφωνία για την κατασκευή του μεγαλύτερου και βαθύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, το οποίο θα συνδέει τα ηλεκτρικά δίκτυα των τριών μεσογειακών χωρών. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισκέφθηκε την Κύπρο στις 8 Ιουλίου 2021 και παρουσίασε επίσημα την έγκριση της ΕΕ για το κυπριακό σχέδιο δαπανών ύψους 1,2 δις€, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και EuroAsia Interconnector έλαβε χρηματοδότηση ύψους 100 εκατομμ€ από τον εν λόγω Μηχανισμό.

Ιαν-2022: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ποσό ύψους 657 εκατομ€ στο πλαίσιο του Μηχανισμού *Συνδέοντας την Ευρώπη* __Connecting Europe Facility - CEF) για το έργο (τελετή εγκαινίων στις 14 Οκτωβρίου 2022, στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία).

Τον Μάρτιο του 2025 προέκυψαν ειδήσεις σχετικά με την αναστολή του έργου, κατόπιν αντιρρήσεων από την πλευρά της Τουρκίας, ωστόσο, τον Μάιο του 2025 ολοκληρώθηκε η πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου που συνδέει την ηπειρωτική Ελλάδα με την Κρήτη, ενώ τον Αύγουστο του 2025 το Υπουργικό Συμβούλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας συζήτησε το ζήτημα της ετήσιας αποζημίωσης ύψους 25 εκατομ€, έπειτα από σχετική απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι το έργο εξακολουθεί να εξετάζεται από την κυπριακή κυβέρνηση, παρά τις αντιρρήσεις της Τουρκίας. Η προβλεπόμενη ημερομηνία ολοκλήρωσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας θα μετατεθεί πέραν της αρχικής εκτίμησης (τέλη 2029 ή αρχές 2030), με τη λήψη απόφασης για την πρόοδο του έργου στο τμήμα πέραν της Κρήτης να αναμένεται στα τέλη του 2026. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανέλαβε τη στήριξή της στο έργο GSI, εκφράζοντας την προτίμησή της για αυτό έναντι τυχόν εναλλακτικών λύσεων που προτείνει η Τουρκία για τη σύνδεση της Κύπρου με το τουρκικό ενεργειακό δίκτυο.

Ως νησί, η Κύπρος είναι πλήρως απομονωμένη από τις ενεργειακές διασυνδέσεις και τα ηλεκτρικά δίκτυα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραμένοντας η χώρα με τη μεγαλύτερη ενεργειακή εξάρτηση εντός της ΕΕ, στερούμενη πλήρως ενεργειακών διασυνδέσεων με την ΕΕ. Το 2015, περίπου το 95% της πρωτογενούς ενέργειας που καταναλώθηκε προερχόταν από εισαγωγές με το πετρέλαιο και τα πετρελαιοειδή να καλύπτουν ~92% της ακαθάριστης κατανάλωσης ενέργειας, μη διαθέτοντας διυλιστήρια πετρελαίου. Λόγω του υψηλού κόστους εισαγωγής πετρελαιοειδών, η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος συγκαταλέγεται στις υψηλότερες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από 8%, έφτασε στο 13% το 2020 και πρόσφατα, ανακοίνωσε την ανακάλυψη του κοιτάσματος φυσικού αερίου *Αφροδίτη*, το οποίο περιέχει σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της, ενώ παράλληλα διερευνώνται και άλλες προοπτικές για την ύπαρξη φυσικού αερίου. Λόγω της αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και του γεγονότος ότι το ¹/₃ της Κύπρου τελεί υπό παράνομη κατοχή, η χώρα έχει ανάγκη από μια αξιόπιστη και ισχυρή ενεργειακή υποδομή για τη διασφάλιση της ενεργειακής της ασφάλειας. Το έργο EuroAsia Interconnector θα συνδέσει την Κύπρο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, καθώς η Κύπρος αποτελεί το τελευταίο κράτος-μέλος της ΕΕ που παραμένει πλήρως απομονωμένο από ενεργειακές διασυνδέσεις.
              Ισραήλ

Οι σχέσεις του Ισραήλ με τους γείτονές του συνδέουν την πολιτική και τη διπλωματία με τον ενεργειακό εφοδιασμό και την ασφάλεια. Μέχρι πρόσφατα, η εγχώρια πρωτογενής παραγωγή ενέργειας στο Ισραήλ ήταν περιορισμένη. Η χώρα εξαρτιόταν από εισαγωγές πετρελαίου και άνθρακα, με αποτέλεσμα το 2012 μόλις το 13% του ενεργειακού της ισοζυγίου να καλύπτεται από εγχώριους πόρους. Το 2010, ανακαλύφθηκε το κοίτασμα φυσικού αερίου Leviathan) ανοικτά των ακτών του Ισραήλ.

Το εν λόγω κοίτασμα σηματοδοτεί μια στρατηγική αλλαγή, επιτρέποντας στο Ισραήλ όχι μόνο να καταστεί ενεργειακά ανεξάρτητο, αλλά και να μετατραπεί σε εξαγωγέα ενέργειας, καθώς η ποσότητα του φυσικού αερίου που ανακαλύφθηκε υπερκαλύπτει τις ανάγκες του Ισραήλ για τουλάχιστον 50 έτη.

Όμως __σε αντίθεση με το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο είναι πιο δύσκολο στη μεταφορά και δεν πωλείται σε αγορές άμεσης παράδοσης (spot markets), καθώς η τιμολόγησή του γίνεται με ιδιαίτερο τρόπο για κάθε συμφωνία. Ένας αξιόπιστος τρόπος για το Ισραήλ να εξάγει φυσικό αέριο θα μπορούσε να είναι υπό τη μορφή ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω της χρήσης της διασύνδεσης (Interconnector). Το έργο EuroAsia Interconnector σχεδιάζεται να συνδεθεί τόσο με το Ισραήλ όσο και με τους οικισμούς του στη Δυτική Όχθη, γεγονός που οδήγησε στο να γίνει η Siemens —η οποία ανακοινώθηκε ως ο ανάδοχος για τμήμα του συστήματος— στόχος του κινήματος Μποϊκοτάζ, Αποεπένδυσης και Κυρώσεων (BDS).
                    Ελλάδα
Η θέση της χώρας μας στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης, καθώς και η γεωγραφική της σύνδεση με την υπόλοιπη Ευρώπη, καθιστούν δυνατή τη διασύνδεση και τη ροή ενέργειας από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη. Η Ελλάδα είναι μια χώρα με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση. Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχει φτάσει το 22%.

Εντοπισμοί Υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο: Τον Ιανουάριο του 2016, το ιταλικό ερευνητικό σκάφος Odin Finder ξεκίνησε μια διερευνητική μελέτη για τον καθορισμό της βέλτιστης διαδρομής του EuroAsia Interconnector. Η Θάλασσα του Levante (δλδ της ανατολής) οριοθετείται από την Ελλάδα, την Τουρκία, τη Συρία, τον Λίβανο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Η Κύπρος είναι το μεγαλύτερο νησί εκεί και βρίσκεται στο κέντρο της. Πολλές χώρες της περιοχής βρίσκονται σε διαμάχες με τους γείτονές τους. Ο πυθμένας της λεκάνης της Ανατολικής Μεσογείου είναι διάσπαρτος με λασποηφαίστεια, τα οποία εκλύουν αέριο και, περιστασιακά, πετρέλαιο. Γεωλογικά, αποτελείται από στήλες ιζημάτων πάχους έως και 12χλμ, οι οποίες καλύπτονται από εβαπορίτες (αποθέσεις αλάτων). Αυτά τα γεωλογικά και ωκεανογραφικά δεδομένα οδήγησαν στην εκτίμηση ότι η Θάλασσα του Levante περιέχει μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου, εγκλωβισμένα εντός των εβαποριτών. Πρόσφατα, η ενεργειακή εταιρεία Eni ανακάλυψε το κοίτασμα φυσικού αερίου Zohr, το μεγαλύτερο γνωστό κοίτασμα στη Μεσόγειο. Το κοίτασμα Zohr περιέχει περίπου 850 δισεκατομμύρια μ³ φυσικού αερίου, ενώ εκτιμάται ότι υπάρχουν περίπου 3,5 τρισεκατομμύρια μ³ μη ανακαλυφθέντων αποθεμάτων και επιπλέον, ότι ενδέχεται να υπάρχουν έως και 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια ανακτήσιμου πετρελαίου.
    Ισραηλινά &
    κυπριακά κοιτάσματα 🔥
    φυσικού αερίου
Το κοίτασμα φυσικού αερίου *Αφροδίτη* αποτελεί __όπως είπαμε, υπεράκτιο κοίτασμα της Κύπρου, το οποίο εντοπίζεται στο τεμάχιο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Εκτιμάται ότι το τεμάχιο 12 περιέχει 110 έως 140 δισεκατομμύρια μ³. Οι έρευνες συνεχίζονται και σε άλλα τεμάχια εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Το κοίτασμα *Καλυψώ*, στο τεμάχιο 6, ανακαλύφθηκε το 2018 και εκτιμάται ότι περιέχει 170 έως 230 δισεκατομμύρια μ³.

Η πρώτη σημαντική ανακάλυψη φυσικού αερίου στο Ισραήλ αφορούσε το κοίτασμα *Mari-B* το 2000, με αποθέματα 28 δισεκατομμυρίων μ³. Το *Mari-B* παρήγαγε φυσικό αέριο έως το 2013, καλύπτοντας το 40% της ζήτησης φυσικού αερίου στο Ισραήλ. Το υπεράκτιο κοίτασμα *Tamar*, με αποθέματα 280 δισεκατομμυρίων μ³, ανακαλύφθηκε το 2009, ενώ η εμπορική παραγωγή ξεκίνησε το 2013. Το κοίτασμα αυτό καλύπτει σχεδόν το σύνολο των βιομηχανικών αναγκών, ενώ το φυσικό αέριο που προέρχεται από αυτό χρησιμοποιείται για την παραγωγή περισσότερο από του μισού ηλεκτρικού ρεύματος της χώρας. Το 2010, ανακαλύφθηκε ανοικτά των ακτών του Ισραήλ το Leviathan με περίπου 470 δισεκατομμύρια μ³.

            Υποδομές
Το έργο EuroAsia Interconnector θα συνδέσει το Ισραήλ με τα ηλεκτρικά δίκτυα της Κύπρου και της Ελλάδας, μέσω ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), μήκους ~1.208 χλμ. με δυνατότητα μεταφοράς 2.000 μεγαβάτ (MW) ηλεκτρικής ενέργειας προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Ένα τμήμα του καλωδίου, μήκους 310 χιλιομέτρων, θα συνδέει το Ισραήλ με την Κύπρο, που θα συνδεθεί με την Κρήτη μέσω καλωδίου ~898χλμ. Σε ορισμένες περιοχές μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, το καλώδιο θα ποντιστεί σε βάθος έως και 3.000μ. Το έργο θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση, το σύστημα θα έχει δυναμικότητα 1.000 MW, με κόστος ~2,5 δις€. Η διασύνδεση μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου αναμενόταν να ολοκληρωθεί, όπως και η μεγαλύτερη (μεταξύ Κοφίνου και στην Κρήτης). Τα κύρια στοιχεία του έργου είναι:

• ·       3 σταθμοί μετατροπής (converter stations) σε διπολική διάταξη __σσ. στη διάταξη αυτή, ένας σταθμός μετατροπής χρησιμοποιεί δύο ανεξάρτητους πόλους(έναν θετικό και έναν αρνητικό ως προς τη γη), επιτυγχάνοντας διπλάσια μεταφερόμενη ισχύ και εξαιρετική λειτουργική ευελιξία__ με δυνατότητα λειτουργίας πολλαπλών ακροδεκτών (στην Ελλάδα/Κρήτη, την Κύπρο και το Ισραήλ).
• ·       Υποθαλάσσια και χερσαία καλώδια συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), τα οποία θα συνδέουν τους σταθμούς μετατροπής στην Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ. Τα καλώδια θα είναι τοποθετημένα ανά ζεύγη, με το καθένα να διαθέτει ονομαστική ισχύ 500 MW και τάση 500 kV.
• ·       Θαλάσσια ηλεκτρόδια 1000 A και καλώδια συνεχούς ρεύματος μέσης τάσης που τα συνδέουν με σταθμούς μετατροπής
• ·       Διατάξεις διακοπής εναλλασσόμενου ρεύματος (AC) που συνδέουν σταθμούς μετατροπής με το τοπικό ηλεκτρικό δίκτυο σε τέσσερις διαφορετικές τοποθεσίες
• Ζεύγη καλωδίων θα συνδέουν όλους τους σταθμούς μετατροπής. Ένας σταθμός μετατροπής μετατρέπει το συνεχές ρεύμα (DC) σε εναλλασσόμενο (AC) και αντίστροφα. Μπορεί τόσο να αποστέλλει όσο και να λαμβάνει ισχύ μέσω του καλωδίου, από ή προς το ηλεκτρικό δίκτυο. Οι σταθμοί μετατροπής είναι διπολικοί και μπορούν να λειτουργούν αμφίδρομα, επιτρέποντας την εισαγωγή ή την εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ανάλογα με τη ζήτηση. Τα καλώδια θα διέρχονται από τον βυθό της θάλασσας, ενώ στην ξηρά θα είναι υπόγεια. Σε περίπτωση βλάβης στα καλώδια ή στους σταθμούς μετατροπής, χρησιμοποιούνται θαλάσσια ηλεκτρόδια. Τα θαλάσσια ηλεκτρόδια τοποθετούνται στον βυθό, σε απόσταση αρκετών χιλιομέτρων από την ακτή, και συνδέονται με τους σταθμούς μετατροπής. Οι σταθμοί μετατροπής θα είναι τύπου μετατροπέα πηγής τάσης (Voltage Source Converter - VSC). Κάθε σταθμός μετατροπής θα έχει ονομαστική ισχύ 1000 MW και θα αποτελείται από δύο γέφυρες μετατροπής των 500 MW η καθεμία. Τα υποβρύχια καλώδια μεταφοράς ισχύος θα είναι τύπου εξώθησης (extruded type).
• ·       Διαμόρφωση για το Στάδιο 2:
  Στο Στάδιο 2, θα κατασκευαστεί ένας επιπλέον σταθμός μετατροπής ισχύος 1000 MW, τόσο στην Κρήτη όσο και στο Ισραήλ, ενώ θα τεθεί σε λειτουργία ένα επιπλέον διπολικό καλώδιο ισχύος 1000 MW στη διαδρομή Ισραήλ-Κύπρος-Ελλάδα. Το Στάδιο 2 θα αυξήσει τη μεταφορική ικανότητα στα 2000 MW.

     Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ

Στις 14 Οκτωβρίου 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε, δυνάμει του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1391/2013, τον πρώτο κατάλογο βασικών Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ. Το EuroAsia Interconnector αναγνωρίζεται ως δέσμη τριών Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ, έχοντας σημασία ως διευρωπαϊκό έργο ενεργειακών υποδομών. Τα βασικά κριτήρια για τα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος περιλαμβάνουν την ενοποίηση της αγοράς, την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και τη μείωση των εκπομπών CO₂. Το 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε έναν δεύτερο, αναθεωρημένο κατάλογο 195 Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ, με το EuroAsia Interconnector να περιλαμβάνεται επίσης. Το 2017, το EuroAsia Interconnector συμπεριλήφθηκε στον τρίτο και τελικό κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ ενώ εξέδωσε και 4^ο κατάλογο Έργων PCI το 2019, στον οποίο το έργο EuroAsia Interconnector παραμένει ως PCI 3.10 __σσ. η έκδοση της σχετικής άδειας δίνει το πράσινο φως για την κατασκευή του σταθμού μετατροπής HVDC, για τον οποίο η Siemens έχει επιλεγεί ως ο προτιμώμενος πλειοδότης.
29-Οκτ-2014, η ΕΕ ανακοίνωσε τη χρηματοδότηση τριών προκαταρκτικών μελετών για το έργο της διασύνδεσης (Interconnector). Οι μελέτες αυτές εξασφάλισαν το ήμισυ του κόστους τους (1.325.000€) μέσω του Μηχανισμού *Connecting Europe Facility* και στις 17-Φεβ-2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε 14,5 εκατομ€ ως οικονομική ενίσχυση για την εκπόνηση τελικών, λεπτομερών μελετών πριν από την υλοποίηση του έργου. Η ΕΕ καλύπτει το ήμισυ του κόστους των τελικών, λεπτομερών μελετών που προηγούνται των κατασκευαστικών εργασιών, ως ένα από τα επτά έργα στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το έργο συμβάλλει στους στόχους της Ενεργειακής Ένωσης, ενισχύοντας την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, διασυνδέοντας τα ευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα και προωθώντας την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ολόκληρη την ΕΕ.

_Έργο Προτεραιότητας της ΕΕ
*Electricity Highway*
*Ηλεκτρικός Αυτοκινητόδρομος*

Το EuroAsia Interconnector τέλη 2017, συμπεριλήφθηκε στον τρίτο τελικό κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ και χαρακτηρίστηκε από το ENTSO-E ως διασύνδεση προτεραιότητας ΑΑΑ τύπου *Electricity Highway Interconnector* επιτρέποντας την αγοραπωλησία και τη μεταφορά πλεονάζουσας ή ανανεώσιμης ενέργειας μεταξύ γειτονικών κρατών, με ενσωμάτωση ΑΠΕ __διευκολύνουν τη μεταφορά πράσινης ενέργειας (π.χ. από αιολικά και φωτοβολταϊκά) σε περιοχές με μεγαλύτερη κατανάλωση κλπ. Το EuroAsia Interconnector περιλήφθηκε επίσης στον τέταρτο τελικό κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ, χαρακτηρισμό προτεραιότητας.
       Μείωση εκπομπών CO2
Ήδη από το 2012, στο Τελ Αβίβ, ο Ισραηλινός Υπουργός Ενέργειας, Uzi Landau, επιβεβαίωσε προς τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του EuroAsia Interconnector, Νάσο Κτωρίδη, τη δέσμευση για την υλοποίηση του έργου της διασύνδεσης.

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) αξιολόγησε θετικά το έργο της διασύνδεσης, βάσει μεθοδολογίας ανάλυσης κόστους-οφέλους. Ως εκ τούτου, το έργο συμπεριλήφθηκε στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου (TYNDP) του 2014, καθώς και στο αντίστοιχο πρόγραμμα του 2016 (TYNDP 2016). Σύμφωνα με την ανάλυση κόστους-οφέλους του ENTSO-E, η ηλεκτρική διασύνδεση θα συμβάλει στην κοινωνική και οικονομική ευημερία με ποσό που κυμαίνεται μεταξύ 580 εκατομμυρίων και 1,12 δις€ ετησίως. Η ανάλυση κόστους-οφέλους πραγματοποιείται με βάση τέσσερα διαφορετικά σενάρια (οράματα), με μείωση των εκπομπών CO₂ να αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 1,3 και 6,8 εκατομμυρίων τόνων ετησίως.

Συγκριτικά, η Κύπρος κατέγραψε εκπομπές CO₂ ύψους 6,16 εκατομμυρίων τόνων κατά τη διάρκεια του 2015. Συνεπώς, η μείωση των εκπομπών CO₂ θα αντιστοιχεί σε ποσοστό μεταξύ 21% και 110% των συνολικών εκπομπών CO₂ της Κύπρου. Με βάση νέες εκτιμήσεις, η πλέον πιθανή πρόβλεψη για τη μείωση ανέρχεται σε 1,16 εκατομμύρια τόνους (για το Στάδιο 1). Η ανάπτυξη πηγών ανανεώσιμης ενέργειας σε απομονωμένα συστήματα, όπως αυτό της Κύπρου, ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τα ηλεκτρικά συστήματα των νησιών, λόγω των έντονων και απρόβλεπτων διακυμάνσεων στην παραγωγή. Ως εκ τούτου, η ενσωμάτωση πηγών ανανεώσιμης ενέργειας χωρίς διασύνδεση παραμένει περιορισμένη. Η ηλεκτρική διασύνδεση θα καταστήσει δυνατή την ενσωμάτωση υψηλού ποσοστού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε τέτοια απομονωμένα συστήματα.
       Ιστορικό & ανάπτυξη
Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρας, κατά τη συνάντησή τους στη Λευκωσία στις 28 Ιανουαρίου 2016, εξέφρασαν την πλήρη στήριξή τους στο έργο EuroAsia Interconnector.

Ο ΑΔΜΗΕ και η EuroAsia Interconnector διαφώνησαν σχετικά με τον έλεγχο της διασύνδεσης μεταξύ Αττικής και Κρήτης. Στις 12 Ιουλίου 2018, ο ΑΔΜΗΕ και η κοινοπραξία EuroAsia Interconnector απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία. Πριν από τη διαφωνία, ο ΑΔΜΗΕ επέμενε στη δημιουργία ενός ειδικού φορέα υλοποίησης (special purpose vehicle), στον οποίο ο ΑΔΜΗΕ θα κατείχε το πλειοψηφικό μερίδιο. Μετά τη διαφωνία αυτή, ο ΑΔΜΗΕ ίδρυσε μια θυγατρική εταιρεία, την Ariadne Interconnector, η οποία ανέλαβε την ευθύνη για την ανάπτυξη της ελληνικής διασύνδεσης με την Κρήτη. Το στάδιο των προμηθειών για το έργο ξεκίνησε στις 13 Φεβρουαρίου 2018 με τη δημοσίευση, στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκήρυξης για την κατασκευή του 1^ου Σταδίου, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 3,5 δισ.€ και 17-Απρ-2018, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρόσκληση για τέσσερις διαγωνισμούς, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 3,27 δισ.€
Μετά από σειρά επιμέρους συναντήσεων με όλους τους επιλεγέντες κατασκευαστές σταθμών μετατροπής και καλωδίων, η EuroAsia Interconnector Ltd, ως φορέας υλοποίησης του έργου, εξέδωσε τα τεύχη δημοπράτησης για συμβάσεις συνολικής αξίας 3,5 δισ. ευρώ, που αφορούν τον σχεδιασμό και την κατασκευή του EuroAsia Interconnector.
27-Φεβ-2019: πραγματοποιήθηκε συνάντηση στη Λευκωσία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κυπριακών αρχών. Σε κοινό ανακοινωθέν, εξέφρασαν εκ νέου την πλήρη στήριξή τους στην έγκαιρη υλοποίηση του EuroAsia Interconnector —ως Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος— και αναγνώρισαν την EuroAsia Interconnector ως τον επίσημο φορέα υλοποίησης του έργου. Και το καλοκαίρι του 2019, ο Υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Λακκοτρύπης, υπέγραψε εκ μέρους της κυπριακής κυβέρνησης συμφωνία παραχώρησης γης διάρκειας 33 ετών για την κατασκευή σταθμού μετατροπής συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC). Στις 3 Ιουλίου 2019, η EuroAsia Interconnector Ltd, ως φορέας υλοποίησης του έργου, ανακοίνωσε το τελικό στάδιο των διαγωνισμών για την κατασκευή του EuroAsia Interconnector και τον  Οκτώβρη, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης, εκ μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού, δήλωσε ότι η Ελλάδα παρέχει ισχυρή πολιτική στήριξη στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με την Ελλάδα και το Ισραήλ —έργα που έχουν χαρακτηριστεί ως Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI)—, με στόχο την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου και τη σύνδεση του νησιού με τα ηλεκτρικά δίκτυα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τον Ιούλιο του 2020, η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε την τελική άδεια οικοδομής για την κατασκευή του σταθμού μετατροπής συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) στην Κύπρο. Στις 8 Μαρτίου 2021, η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν αρχική συμφωνία για την κατασκευή του μεγαλύτερου και βαθύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, το οποίο θα συνδέει τα ηλεκτρικά δίκτυα των τριών μεσογειακών χωρών, με προβλεπόμενο χρόνο ολοκλήρωσης το 2024.
Λεφτά υπάρχουν !! __

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισκέφθηκε την Κύπρο στις 8 Ιουλίου 2021 και ανακοίνωσε επίσημα την έγκριση από την ΕΕ του σχεδίου της Κύπρου για δαπάνες ύψους 1,2 δισ€, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το έργο *EuroAsia Interconnector* έλαβε χρηματοδότηση ύψους 100 εκατο€ από το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας __26-Ιαν-2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση 657 εκατομ€ για το έργο, μέσω του μηχανισμού *Connecting Europe Facility* (Συνδέοντας την Ευρώπη). Η τελετή εγκαινίων για την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών του έργου διασύνδεσης πραγματοποιήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2022 στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία. Στην τελετή παρευρέθηκαν η Ευρωπαία (Εσθονή) Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Kadri Simson, ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης, ο Έλληνας Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, η Κύπρια Υπουργός Ενέργειας Νατάσα Πηλείδου και __φυσικά ο Διευθύνων Σύμβουλος του *EuroAsia Interconnector* Νάσος Κτωρίδης. Η έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών είχε προγραμματιστεί για το 2023, με ολοκλήρωση του έργου το 2027. Τα υποθαλάσσια καλώδια για το EuroAsia Interconnector θα κατασκευαστούν από τη Nexans, η οποία εξασφάλισε σύμβαση αξίας 1,43 δισ€ (υπογράφηκε Ιούλη του 2023)

Το έργο «πάγωσε» από την ελληνική κυβέρνηση τον Μάρτιο του 2025, μετά την αναστολή των πληρωμών προς τη γαλλική κατασκευάστρια καλωδίων Nexans και την επιστροφή του ιταλικού ερευνητικού σκάφους «Ievoli Relume» στην Ιταλία. Η εξέλιξη αυτή ακολούθησε αντιδράσεις από την Τουρκία, η οποία τον Ιούλιο του 2024 απέστειλε πέντε πολεμικά πλοία στην περιοχή των ερευνών, με σκοπό να εμποδίσει τη συνέχισή τους. Υπήρχε πιθανότητα ακύρωσης του έργου λόγω των τουρκικών πιέσεων. Παρά ταύτα, τον Μάιο του 2025 ολοκληρώθηκε η πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου που συνδέει την ηπειρωτική Ελλάδα με την Κρήτη, ενώ η απόφαση για την περαιτέρω πορεία του έργου, πέραν της Κρήτης, αναμένεται να ληφθεί το 2026. Τον Αύγουστο του 2026, το έργο απέκτησε νέα δυναμική όταν ο γαλλικός όμιλος επενδύσεων σε υποδομές Meridiam απέκτησε ποσοστό 66% στην εταιρεία Great Sea Interconnector, καθιστάμενος ο κύριος μέτοχος του έργου. Παράλληλα, ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) της Ελλάδας διατήρησε μειοψηφικό ποσοστό, καθώς και την ευθύνη για την τεχνική υλοποίηση και τη λειτουργία του έργου. Η σχετική συμφωνία υπογράφηκε στην Αθήνα, παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού. Παράλληλα, υπεγράφη ξεχωριστή συμφωνία με τη γαλλική κατασκευάστρια καλωδίων Nexans, με στόχο την προώθηση των ερευνών βυθού μεταξύ Κρήτης και Κύπρου.
Και η ζωή συνεχίζεται
\\ Ρίζος | 902
Οι χειρισμοί της κυβέρνησης και της γαλλικής "Meridiam" που ανέλαβε να ποντίσει το καλώδιο στην Ανατ. Μεσόγειο μονοπωλούν την αντιπαράθεση. Τι θεωρούν όμως όλοι τους αυτονόητο; Οτι το συγκεκριμένο έργο, που αποτελεί στρατηγική επιλογή του ευρωπαϊκού κεφαλαίου με κόμβο την Ελλάδα, πρέπει να προχωρήσει με κάθε κόστος. Συμφωνούν δηλαδή τόσο με τον ενεργειακό σχεδιασμό της ΕΕ των κερδών και του πολέμου, όσο και με τα συμφέροντα της αστικής τάξης που κουμπώνουν με αυτόν τον σχεδιασμό. Τσακώνονται μεταξύ τους για το αν η κυβέρνηση υπερασπίζεται τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά χαιρετίζουν όλοι τη «συνεργασία» με το μονοπώλιο που θωρακίζει τα γαλλικά ενεργειακά συμφέροντα στην καρδιά της Ανατ. Μεσογείου και κάνει ταυτόχρονα μπίζνες με την κυβέρνηση της Τουρκίας. Το παιχνίδι στήθηκε με σημαδεμένα χαρτιά, δείχνοντας για άλλη μια φορά ότι εκεί που ανταγωνίζονται ισχυρά μονοπωλιακά συμφέροντα, τα κυριαρχικά δικαιώματα αντιμετωπίζονται ως «βαρίδι», μπροστά στην ανάγκη να «τρέξουν» σχέδια στρατηγικής σημασίας για το κεφάλαιο. Αυτό είναι άλλωστε το υπόβαθρο και της συνεκμετάλλευσης που βρίσκεται στο τέλος του ΝΑΤΟικού «οδικού χάρτη» για τα Ελληνοτουρκικά. Για να δούμε όμως, τι είναι και πού αποσκοπεί το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου και μετά Ισραήλ...

Το Great Sea Interconnector (GSI) αφορά την πόντιση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης (HVDC), που σε πρώτη φάση θα συνδέει την Κρήτη με την Κύπρο (μήκους περίπου 898 χιλιομέτρων), με προοπτική να επεκταθεί προς το Ισραήλ. Ο συνολικός προϋπολογισμός αγγίζει τα 2 δισ. ευρώ (σύμφωνα με άλλες εκτιμήσεις πάνω από 2,5 δισ. για το σύνολο των φάσεων), με φορέα υλοποίησης τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ). Μετά τη Μάλτα, η Κύπρος θα γίνει το τελευταίο νησιώτικο κράτος της ΕΕ που θα ενταχθεί στο διασυνδεδεμένο ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Τα οφέλη που επικαλούνται οι υποστηρικτές του είναι η αύξηση των αμφίδρομων εξαγωγών ρεύματος (από και προς την Κύπρο), η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ στο νησί, που μέχρι τώρα απαιτεί μεγάλες υποδομές αποθήκευσης (μπαταρίες) και η «σταθερότητα του δικτύου», αφού το κυπριακό φυσικό αέριο (και αργότερα το ισραηλινό) θα υποστηρίζουν την αύξηση της ζήτησης όταν οι ΑΠΕ δεν φτάνουν. Η επέκταση του δικτύου στο Ισραήλ αυξάνει τις «ευκαιρίες» για το κεφαλαίο και επεκτείνει την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού μέχρι την Ασία. Με άλλα λόγια, τα μονοπώλια της Ενέργειας - εμπόρευμα ανοίγονται σε νέες αγορές και ταυτόχρονα ενισχύουν την ασφάλεια των κερδών, αποκτώντας υπολογίσιμες εφεδρείες στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμη ύλη το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου. Σε συνδυασμό με άλλα έργα διασύνδεσης (π.χ. Αίγυπτος - Ελλάδα) οι πηγές και οι αγορές Ενέργειας αυξάνονται κι άλλο, με παράλληλο στόχο να μειωθεί μέχρι εξάλειψης η ανάγκη για ρώσικο φυσικό αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή. Το έργο στηρίζουν θερμά οι ΗΠΑ και η ΕΕ, οι οποίες επείγονται να κυριαρχήσουν στους ενεργειακούς διαδρόμους της περιοχής και να περιορίσουν την επιρροή αντίπαλων δυνάμεων (όπως η Ρωσία και η Κίνα). Ολα αυτά βέβαια είναι σχέδια επί χάρτου, αφού ο πόλεμος αλλάζει διαρκώς τα δεδομένα. Αυτό που αποτελούσε βάση του σχεδιασμού μέχρι σήμερα, αύριο μπορεί να αποτελεί αιτία για την ανατροπή του...
Η ίδια η πορεία του έργου το επιβεβαιώνει: Η ιδέα "γεννήθηκε" το 2012 με την αρχική ονομασία EuroAsia Interconnector. Στόχος ήταν τότε η δημιουργία ενός ενεργειακού διαδρόμου, που θα συνέδεε το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα (μέσω Κρήτης) με την Ευρώπη. Η διασύνδεση εντάχθηκε πανηγυρικά στα έργα κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ, εξασφαλίζοντας μάλιστα χρηματοδότηση - μαμούθ, ύψους 657 εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF). Επί δέκα σχεδόν χρόνια ο ιδιωτικός φορέας διαχείρισης δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τα απαραίτητα κεφάλαια για να ξεκινήσει το έργο και το Ισραήλ απέσυρε στη συνέχεια το ενδιαφέρον του.
Όταν το ναυάγιο απείλησε με οριστικό τέλος το σχέδιο, ανέλαβε δράση το κράτος για να διασφαλίσει τα συμφέροντα των ομίλων. Το 2023 με τις ευλογίες της ΕΕ και των κυβερνήσεων Αθήνας και Λευκωσίας, ο ΑΔΜΗΕ εξαγόρασε και ανέλαβε τον ρόλο του Φορέα Υλοποίησης, μετονομάζοντας το έργο σε Great Sea Interconnector. Μετά τη διακοπή των ερευνών στην περιοχή της Κάσου, τον Ιούλη του 2024, λόγω παρέμβασης της Τουρκίας, το καλοκαίρι του 2026 έγινε γνωστή η μεσολάβηση του γαλλικού επιχειρηματικού ομίλου «Meridiam» (πλειοψηφικός μέτοχος), που ανέλαβε «αντ' αυτού» να ικανοποιήσει τις απαράδεκτες αξιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης για να επανεκκινήσουν οι εργασίες. Οι τουρκικές «ενστάσεις» ξεκινούν από την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας, έχουν όμως και άλλες «ουρές»... Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον Τύπο, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων δήλωσε ότι «υπάρχουν περιθώρια για μια ευρύτερη ενεργειακή συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας» φέρνοντας ως παράδειγμα την Κύπρο, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οπως αποκάλυψε, η Τουρκία έχει εξετάσει σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με το τουρκικό δίκτυο μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου προς τα Κατεχόμενα. Αλλο σχέδιο προβλέπει την εγκατάσταση αγωγού φυσικού αερίου από την Τουρκία προς την Κύπρο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας «με καθαρότερες πηγές», ο οποίος θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και αντίστροφα, για τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Τουρκία κι από εκεί στην Ευρώπη.Είναι φανερό ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης ανοίγει όλη τη βεντάλια των ανταγωνισμών και περικλείει (εκτός από ζητήματα κυριαρχίας στην Ανατ. Μεσόγειο) και ζητήματα που αφορούν στο Κυπριακό, τη χάραξη και τον έλεγχο των νέων ενεργειακών δρόμων, την τροφοδοσία της Ευρώπης με ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο, τη σύγκρουση Τουρκίας - Ισραήλ. 

Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο το αντιλαμβάνεται η αστική τάξη της Ελλάδας και όλα τα κόμματά της, δηλαδή η πατρίδα του κεφαλαίου, που στοιχίζεται πίσω από την υλοποίηση του έργου. Τι σημαίνουν όλα αυτά για την πατρίδα του λαού; Αποπληρωμή από την τσέπη του κόστους κατασκευής του έργου που έχουν ανάγκη τα μονοπώλια, ακριβότερη Ενέργεια και βουτιά στα βαθιά των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, που έχουν στο επίκεντρο την Ενέργεια. Το κεφάλαιο, οι κυβερνήσεις και οι ιμπεριαλιστικές ενώσεις «σκίζονται» να ολοκληρωθεί ένα έργο κρίσιμο για τη σταθερότητα των κερδών και των συμφερόντων τους, που γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο βάζει σε μόνιμη αστάθεια και αβεβαιότητα τον ελληνικό και τους άλλους λαούς της περιοχής. Μόνο η εργατική εξουσία και ο κεντρικός σχεδιασμός της κοινωνικοποιημένης παραγωγής θα μπορούν να σχεδιάσουν τέτοια έργα με κριτήριο τις λαϊκές ανάγκες, ανοίγοντας μια νέα σελίδα για την οικοδόμηση σχέσεων αλληλεγγύης και αμοιβαίου οφέλους με όλους τους λαούς της περιοχής.

           💥 Ηλεκτροφόρα __
Οι εξελίξεις γύρω από τα καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου είναι αποκαλυπτικές. Δείχνουν πως οι στόχοι της αστικής τάξης, τα έργα για τα κέρδη και την αναβάθμιση του ρόλου της, οι συμμαχίες και η συμμετοχή στις ιμπεριαλιστικές ενώσεις είναι "ηλεκτροφόρα" για τον λαό. Με αφορμή το καλώδιο, η κυβέρνηση παρουσιάζει ως "εγγυητή" των κυριαρχικών δικαιωμάτων τα μονοπώλια και τις μπίζνες που καμία σχέση δεν έχουν με τις ανάγκες και τα συμφέροντα του λαού.
Το ίδιο ισχύει και για τις γεωτρήσεις νότια της Κρήτης, όπου αναθέτουν ρόλο «κριτή» στον αμερικάνικο πετρελαϊκό κολοσσό της "Chevron»! Όπως έλεγε την περασμένη εβδομάδα ο υπΕξ, "στο πεδίο, η οποιαδήποτε οριοθέτηση κρίνεται εν τέλει από εκείνον ο οποίος καλείται να κάνει τις έρευνες και τις εξορύξεις. Η **Chevron** δηλαδή...".
Η ρηματική διακοίνωση της γαλλικής εταιρείας στην τουρκική κυβέρνηση δίνει μια γεύση για το τι σημαίνει ότι τα συμφέροντα του κεφαλαίου "κόβουν και ράβουν". Αποκαλύπτεται ταυτόχρονα πόσο επικίνδυνος είναι ο εφησυχασμός που καλλιεργούν η κυβέρνηση και τα άλλα κόμματα για τις "ισχυρές συμμαχίες" της αστικής τάξης.
ΝΑΤΟ και ΕΕ όχι μόνο δεν θωρακίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά τα βάζουν παραμέσα στο ιμπεριαλιστικό παζάρι. Όχι μόνο δεν ξεμπλέκουν το κουβάρι των ανταγωνισμών, αλλά το μπλέκουν παραπέρα, με περισσότερα ανταγωνιστικά συμφέροντα να τυλίγονται σαν νήματα γύρω από τους λαούς. Τέτοια είναι τα συμφέροντα της γαλλικής αστικής τάξης και η προσπάθειά της να κατοχυρώσει μεγαλύτερο ρόλο και καλύτερες θέσεις στην Ανατ. Μεσόγειο, μέσα από έργα όπως το καλώδιο, ή εξοπλιστικές και άλλες συμφωνίες, τόσο με την Ελλάδα όσο και την Τουρκία. Αυτό αποτυπώνουν και οι "παραινέσεις" των ΗΠΑ με αφορμή το τουρκολιβυκό σύμφωνο για την "επίλυση θαλάσσιων ζητημάτων" ανάμεσα στους "ΝΑΤΟικούς συμμάχους", ώστε να ανοίξει ο δρόμος "για εμπορικές επενδύσεις και έρευνες που θα ωφελήσουν ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου". Να "τρέξουν" δλδ σχέδια συνεκμετάλλευσης και έργα για τα κέρδη του κεφαλαίου. Μίλια από την αλήθεια απέχει ο επικίνδυνος εφησυχασμός που σπέρνουν κυβέρνηση και αστικά επιτελεία, πως "το βασικό είναι ότι αποφεύχθηκε το θερμό επεισόδιο". Ο ανταγωνισμός των αστικών τάξεων Ελλάδας και Τουρκίας δημιουργεί προϋποθέσεις για ακόμα μεγαλύτερη όξυνση στην «επόμενη στροφή» και για διευθετήσεις που δημιουργούν επικίνδυνα προηγούμενα. Άλλωστε, τα ίδια επιτελεία μιλάνε για ναρκοπέδιο, ενώ μπροστά βρίσκονται νέες κινήσεις στη σκακιέρα της Ανατ. Μεσογείου και του Αιγαίου, όπως η νομοθέτηση από την Τουρκία της "Γαλάζιας Πατρίδας". Το κυριότερο, είναι σε εξέλιξη ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος... Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους επιχειρούν να επιβάλλουν τους σχεδιασμούς τους στη Μ. Ανατολή, με την ελληνική κυβέρνηση βαθιά μπλεγμένη. Και στην περίπτωση του καλωδίου αποκαλύπτονται οι "δύο πατρίδες" που βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση.
Από τη μια η "πατρίδα" των κερδών του κεφαλαίου και των ιμπεριαλιστικών παζαριών, που "μονά ζυγά" βρίσκουν χαμένο τον λαό, προωθώντας έργα που καμία σχέση δεν έχουν με τις ανάγκες του, σπρώχνοντάς τον πιο μέσα στους ανταγωνισμούς, υπονομεύοντας τα κυριαρχικά δικαιώματα. Από την άλλη η πατρίδα του λαού, που τα δικά του συμφέροντα και οι ανάγκες για ρεύμα φτηνό, ειρηνικές και αμοιβαία επωφελείς σχέσεις με τους γείτονες λαούς περνάνε μέσα από τη σύγκρουση με τους στόχους του κεφαλαίου, το κράτος του και τις ιμπεριαλιστικές ενώσεις.

Wenders 🙌 🤸‍♀️Alice in den Städten ✨ η Αλίκη στις Πόλεις

Ο Γερμανός σκηνοθέτης, θεατρικός συγγραφέας, φωτογράφος και κινηματογραφικός παραγωγός Wilhelm *Ernst* Wenders ανήκει στους μεγάλους, αρκεί να μην μιλάει για πολιτική …

Θυμίζουμε πως οι δηλώσεις του (Φεβ-2026) στην έναρξη της 76^ης Berlinale (όπου μάλιστα προέδρευε της κριτικής επιτροπής) προκάλεσαν σεισμό στον καλλιτεχνικό και όχι μόνο κόσμο. Όταν ρωτήθηκε για ζητήματα όπως η Γάζα και η πολιτική στράτευση στο σινεμά, υποστήριξε ότι οι δημιουργοί ταινιών πρέπει να μένουν μακριά ΜΑΚΡΙΑ!!  

Ανέφερε μάλιστα ότι *το σινεμά είναι αντίβαρο στην πολιτική, όχι εργαλείο  πολιτικής δράσης* και ότι οι κινηματογραφιστές είναι *το αντίθετο των πολιτικών γιατί διαθέτουν ενσυναίσθηση* διευκρινίζοντας πως “οι ταινίες μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο με άλλους τρόπους, αλλά όχι λειτουργώντας ως πολιτικά εργαλεία”. Πάραυτα εργαζόμενοι στον κινηματογράφο υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή διαμαρτυρίας, η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι ακύρωσε τη συμμετοχή της στο φεστιβάλ, ενώ τοποθετήθηκαν δημόσια διάφοροι καλλιτέχνες (όπως ο Νικ Κέιβ) σχολιάζοντας σκωπτικά και καυτηριάζοντας τη θέση του γύρω από την τέχνη και την πολιτική. Έξι μήνες αργότερα, στο Φεστιβάλ Βενετίας (Σεπ-2026), ο Βέντερς επανήλθε επί του θέματος, επιχειρώντας να εξηγήσει και να διευκρινίσει τη στάση του, τονίζοντας ξανά τη διαφορά ανάμεσα στην ενσυναίσθηση της τέχνης και την κομματική ή θεσμική πολιτική λειτουργία

        Βιμ Βέντερς 40 χρόνια μετά:

        από το “Καλοκαίρι στο σπίτι” τα “φτερά του έρωτα”

        & το Les beaux jours d'Aranjuez στο “Παρίσι_Τέξας”

Το φιλμ “Η Αλίκη στις Πόλεις”, είναι το άτυπο πρώτο μέρος μιας μοναδικής τριλογίας “δρόμου”, που θα συνεχιστεί με τις ταινίες “Λάθος Κίνηση” (The Wrong Move) του 1975 και “Στο Πέρασμα του Χρόνου” (Kings of the Road) του 1976. Το 1984, ο σπουδαίος Γερμανός κινηματογραφιστής θα επανέρθει στην αγαπημένη του θεματική με μία ακόμα σπουδαία δημιουργία στη συγκεκριμένη ενότητα.
Ο λόγος βέβαια για την κλασσική πλέον ταινία “Παρίσι, Τέξας”. Πολύ καλοί στους πρωταγωνιστικούς ρόλους ο Ρούντιγκερ Φόγκλερ και η μικρή Γιέλα Ροτλάντερ, ενώ η ασπρόμαυρη φωτογραφία από τον Robby Muller, στοιχειώνει το κάθε καρέ του φιλμ. “Υποθέτω πως είναι κάτι που υπάρχει στα γονίδιά μου, η δίψα για περιπλάνηση (wanderlust).
Υπέροχες Μέρες από τον πάντα ποιητικό Βιμ Βέντερς στις μαρκίζες των κινηματογράφων

Παρίσι_Τέξας γυρίσματα

Οι άνθρωποι είναι νομάδες. Σιγά σιγά έμαθαν τα εγκαθίστανται σε έναν τόπο. Την πρώτη φορά που ταξίδεψα μόνος, στα πέντε μου, ήμουν τόσο ενθουσιασμένος και γνώριζα από τότε, τουλάχιστον υποσυνείδητα, ότι αυτό θα ήταν η μοίρα μου: να γίνω ταξιδιώτης. Αυτό είναι το βασικό μου επάγγελμα. Σε παλαιότερες εποχές ίσως γινόμουν συγγραφέας ταξιδιωτικών βιβλίων. Ή ίσως ζωγράφος τοπίων. Νιώθω τυχερός που γεννήθηκα την εποχή του σινεμά. Μια ταινία είναι το ιδανικό μέσο για έναν ταξιδιώτη! Δεν θα άντεχα ποτέ να έβλεπα έναν τόπο στον χάρτη που να μην τον γνωρίζω…

      Η Αλίκη στις Πόλεις
      Ιστορία ενός Κοριτσιού

Από δημοσίευμα της φίλης Μυρτούς Ν. σε συνεργασία με την Allison Anders __ Αμερικανίδα ανεξάρτητη σκηνοθέτιδα, που έχει συνεργαστεί με τον απόφοιτο της Σχολής Θεάτρου, Κινηματογράφου και Τηλεόρασης του UCLA, Kurt Voss, και έχει επίσης εργαστεί ως σκηνοθέτης η ίδια βραβευμένη σεναριογράφος και σκηνοθέτιδα, έκανε το πρώτο της επαγγελματικό βήμα δουλεύοντας δίπλα στον μέντορά της, Βιμ Βέντερς, στην ταινία του “Παρίσι, Τέξας” (1984).

Το μεγάλου μήκους ντεμπούτο της ήταν το «Border Radio» (1987), το οποίο συνέγραψε και συν-σκηνοθέτησε με τον Κερτ Βος. Στο σκηνοθετικό της έργο περιλαμβάνονται επίσης οι ταινίες «Gas, Food Lodging» (1992), «Mi Vida Loca» (1993) και «Grace of My Heart» (1996). Έχει σκηνοθετήσει επεισόδια για τηλεοπτικές σειρές όπως «Sex and the City», «The L Word», «Southland», «Riverdale» και «Orange Is the New Black», ενώ ήταν υποψήφια για βραβείο Emmy για τη σκηνοθεσία της ταινίας «Ring of Fire» (2013). Είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Κινηματογραφικών και Μιντιακών Σπουδών (Film and Media Studies) του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στη Σάντα Μπάρμπαρα.

Abstract__Essays
Ο Wim Wenders έχει δηλώσει ότι η ιστορία για την ταινία *Η Αλίκη στις Πόλεις* (1974) προέκυψε από μια συνειδητοποίηση σχετικά με τη δική του δυσαρέσκεια για την κινηματογραφική μεταφορά του έργου *Το Άλικο Γράμμα* __*Der scharlachrote Buchstabe*, την οποία είχε πραγματοποιήσει δύο χρόνια νωρίτερα.

Απέδωσε το δημιουργικό αδιέξοδο που αντιμετώπισε σε εκείνη την ταινία, εν μέρει, στο γεγονός ότι ανέκαθεν ένιωθε μεγαλύτερη ενσυναίσθηση για την Pearl —το παιδί της Hester Prynne— παρά για την ίδια τη Hester.

Ευτυχώς __λέει, “πήρα τη νεαρή  ηθοποιό που είχα επιλέξει για τον ρόλο της Pearl, τη Yella Rottländer, και μέσα από την επόμενη ταινία μου βρήκα απαντήσεις στα ερωτήματα που με απασχολούσαν σχετικά με τον συγκεκριμένο χαρακτήρα” __σσ. Η Yella Rottländer (γενν. 1964) είναι Γερμανίδα ηθοποιός και ενδυματολόγος, περισσότερο γνωστή για τη συμμετοχή της σε αρκετές ταινίες του Wenders (εκτός ως η 9χρονη Alice στο Alice in den Städten εμφανίστηκε επίσης στις ταινίες του *Der scharlachrote Buchstabe* και *In weiter Ferne, so nah!*, επίσης υποδύθηκε την Paulinchen στη γερμανική τηλεοπτική σειρά του 1976 *Paul und Paulinchen*. Στον τομέα της ενδυματολογίας, η πιο γνωστή της δουλειά ήταν στο *Heimat 2 Chronicle of a Generation*. Παντρεύτηκε, νοικοκυρεύτηκε και από το 2009 εργάζεται ως ιατρός. Το 2014, έλαβε διδακτορικό από το Πολυτεχνείο του Μονάχου, με διατριβή που αφορούσε τη χρήση τρισδιάστατων ανακατασκευών στη θεραπεία της κολπικής μαρμαρυγής. Σήμερα, η Rottländer κατέχει τη θέση της επιμελήτριας (chief resident) στην Παθολογική Κλινική νοσοκομείου στην Ελβετία.

                     

*Η Αλίκη στις Πόλεις* __συνεχίζει η Μυρτώ Ν. αποτελεί μία από τις αγαπημένες μου ταινίες —έναν πραγματικό φάρο— από τότε που την είδα για πρώτη φορά στον κινηματογράφο Nuart στη Σάντα Μόνικα, τη 10ετία του 1970. Πώς μπορεί κανείς να εξηγήσει γιατί αγαπά έναν άνθρωπο ή ένα έργο τέχνης; Ίσως αυτό να είναι κάτι που προσπαθείς να κατανοήσεις σε όλη τη διάρκεια της ζωής σου. Η *Αλίκη* με άγγιξε προσωπικά: ως γυναίκα που ζει στον κόσμο, ως νέα μητέρα —μπερδεμένη, παθιασμένη και με μια ζωή γεμάτη αταξία— αλλά και ως κάποια που θυμάται τον εαυτό της ως παιδί, γεμάτο θαυμασμό και περίπλοκα συναισθήματα.
Από την απαρχή του κινηματογράφου, το αμερικανικό σινεμά παρουσιάζει τα παιδιά ως αθώες και ημιτελείς εκδοχές των ενηλίκων. Από την εποχή της Shirley Temple μέχρι τις σημερινές παραγωγές που απευθύνονται σε παιδιά, μοιάζει να μην μπορούμε να ξεφύγουμε από την τάση να ορίζουμε τα παιδιά στην οθόνη —στην καλύτερη περίπτωση— ως *μικρογραφίες ενηλίκων* και —στη χειρότερη— ως *ιδιοφυείς ανόητους* __*idiot savants*_ geniale Narren ή ως πλάσματα προικισμένα με μια μαγική αθωότητα. Σπάνια τα βλέπουμε να παρουσιάζονται ως σύνθετα όντα, με ελαττώματα και επιθυμίες που ξεφεύγουν από τον έλεγχο των γονέων τους ή άλλων ενηλίκων.

Κι ενώ στα αγόρια επιτρέπεται να ζήσουν διάφορες περιπέτειες, στα κορίτσια του αμερικανικού κινηματογράφου σπάνια παραχωρείται έστω και αυτού του είδους η ελευθερία. Βέβαια, υπήρξαν μερικές εξαιρέσεις. Στη δεκαετία του 1960, για παράδειγμα, είχαμε την ευκαιρία να δούμε χαρακτήρες έφηβων κοριτσιών που όριζαν ελεύθερα τον εαυτό τους, στις ταινίες *The World of Henry Orient* και στις ταινίες με τους “Αγγέλους ” —*The Trouble with Angels* και *Where Angels Go Trouble Follows!*—, αν και επρόκειτο για λίγο μεγαλύτερα παιδιά, ενώ, σε κάθε περίπτωση, αυτές οι περιπτώσεις απλώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Είναι σαν να κινδυνεύει να διαλυθεί όλος ο ιστός της αμερικανικής ζωής, αν ένα παιδί παρουσιαστεί στην οθόνη ως μια ολοκληρωμένη και αυτόνομη προσωπικότητα.
Ωστόσο, ο Βέντερς —αν και επηρεασμένος σε πολύ μεγάλο βαθμό από τον αμερικανικό κινηματογράφο και την ποπ κουλτούρα— δεν είναι Αμερικανός. Κατά συνέπεια, δεν δεσμεύεται από αυτή την άρρητη, ύπουλη επιταγή να διατηρείται η εικόνα των παιδιών όπως αυτά εξιδανικεύονται από τους ενήλικες. Η ελευθερία της φαντασίας και της σκέψης του κατά τη δημιουργία της Αλίκης, σε συνδυασμό με τον χώρο που παραχώρησε στους ηθοποιούς του, τον Ρότλαντερ και τον Ρούντιγκερ Φόγκλερ, οδήγησαν στη δημιουργία ενός από τους πιο πολυδιάστατους παιδικούς χαρακτήρες στην ιστορία του κινηματογράφου, καθώς και ενός από τους πιο δυναμικούς γυναικείους χαρακτήρες που έχουμε δει ποτέ στη μεγάλη οθόνη.

Η ταινία *Η Αλίκη στις πόλεις* (Alice in the Cities), τα γυρίσματα της οποίας πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι του 1973, αποτέλεσε το πρώτο μέρος της “Τριλογίας του Δρόμου ” του Βέντερς. Μέσα από αυτήν, ο σκηνοθέτης ανακάλυψε τη συνταγή που θα ακολουθούσε και σε πολλές επόμενες ταινίες του αυτού του είδους: γυρίσματα όσο το δυνατόν πιο κοντά στη χρονολογική σειρά της ιστορίας —κάτι που ίσχυε οπωσδήποτε και για τις τοποθεσίες των γυρισμάτων. Μια δεκαετία αργότερα, για την ταινία *Παρίσι, Τέξας* (Paris, Texas) —στην οποία η Allison Anders συμμετείχε ως νεαρή βοηθός—, ακολουθήσαμε τη χρονολογική σειρά της πλοκής: γυρίσαμε πρώτα στο Τέξας, στη συνέχεια διασχίσαμε τη χώρα οδικώς μέχρι το Λος Άντζελες και τέλος επιστρέψαμε στο Τέξας. Αυτή η προσέγγιση ερχόταν σε αντίθεση με την πρακτική που θα επέβαλλαν οι περισσότεροι παραγωγοί: να γυριστούν δηλαδή όλες οι σκηνές του Τέξας μαζί, και στη συνέχεια να γυριστεί το κομμάτι του Λος Άντζελες εκτός της χρονολογικής σειράς της ιστορίας.
Η *Αλίκη* ξεκινά το  ταξίδι της σε μια παραθαλάσσια πόλη της Βόρειας Καρολίνας. Εκεί συναντάμε τον Φίλιπ Γουίντερ (Φόγκλερ) —κυριολεκτικά κάτω από τον ξύλινο παραλιακό διάδρομο—, ο οποίος βιώνει μια βαριά υπαρξιακή κρίση, βγάζει φωτογραφίες με μια κάμερα Polaroid και προσπαθεί να έρθει σε επαφή με το αμερικανικό τοπίο που τον περιβάλλει. Η μουσική επένδυση που μας συνοδεύει σε αυτή την εναρκτήρια σεκάνς είναι εμπνευσμένη από την ιαπωνική μουσική και υπογράφεται από το γερμανικό συγκρότημα CAN, εκπροσώπους του prog/hard rock. Λίγο πριν από αυτή την ταινία, ο Βέντερς είχε βρει έναν μέντορα στο πρόσωπο του Ιάπωνα δημιουργού Γιασουτζίρο Όζου, και η μουσική επένδυση αποτελεί φόρο τιμής σε εκείνον, καθώς και αναγνώριση αυτού του δημιουργικού χρέους.

Η ομορφιά της επιλογής να ξεκινήσει η ταινία με τον Βίντερ έγκειται στο ότι παρασυρόμαστε να πιστέψουμε πως η ιστορία αφορά εκείνον, μέχρι που, περίπου είκοσι λεπτά μετά, συναντάμε τον πραγματικό πυρήνα της αφήγησης — το πρόσωπο που θα δώσει τη λύση στην κρίση του. Ωστόσο, εκείνη δεν είναι ένας χαρακτήρας που υπάρχει απλώς για να εξυπηρετήσει το ταξίδι της ψυχής του. Έχει τη δική της διαδρομή να διανύσει και, στην πραγματικότητα, το ταξίδι της ταινίας είναι το δικό της. Ο ενήλικας άνδρας, στον οποίο νομίζαμε ότι εστιάζει η ιστορία, είναι στην ουσία ο συνεπιβάτης· το μικρό κορίτσι είναι αυτό που οδηγεί αυτό το “road movie”.
Η αφετηρία είναι απλή. Έπειτα από μια τυχαία συνάντηση με την Άλις σε μια περιστρεφόμενη πόρτα στο κτίριο της Pan Am —σε μια υπέροχη, σχεδόν παιχνιδιάρικη σκηνή— ο Βίντερ συναντά τη μητέρα της (την οποία υποδύεται με μια συγκλονιστική πληρότητα η Λίζα Κρόιτσερ, η οποία είναι και η ίδια μητέρα που μεγαλώνει μόνη το παιδί της) στο εκδοτήριο εισιτηρίων. Η μητέρα της Άλις είναι νέα και, παρόλο που ο Βέντερς δεν την κρίνει ούτε υπονοεί ποτέ ότι δεν αγαπά βαθιά την κόρη της, είναι σαφές ότι κι εκείνη διέρχεται μια κρίση, έχει χάσει τον προσανατολισμό της στη ζωή, ίσως μάλιστα να είναι και κάπως εγωκεντρική. Αν και ο χαρακτήρας της δεν ορίζεται από τους άνδρες, φαίνεται πως τους έχει αποδώσει στη ζωή της μεγαλύτερη σημασία από όση ίσως αξίζουν.

Όταν αφήνει την κόρη της υπό τη φροντίδα του Βίντερ, χωρίς να ζητήσει την άδεια κανενός από τους δύο, δεν αποκομίζουμε την εντύπωση ότι εγκατέλειψε το παιδί της — γνωρίζουμε Ξέρουμε ότι θα επιστρέψει για εκείνη. Το νιώθουμε βαθιά μέσα μας. Όμως, ούτε η Γουίντερ ούτε η Άλις το γνωρίζουν αυτό. Με ένα σημείωμα που περιέχει ασαφείς οδηγίες και λίγα χρήματα, το κορίτσι αφήνεται στη φροντίδα της Γουίντερ, με προορισμό τη Γερμανία.
Εδώ ξεκινά η περιπέτεια. Θα έπρεπε να είχαμε καταλάβει ήδη από την πρώτη μας γνωριμία με την Άλις —όταν ανέλαβε τον έλεγχο της περιστρεφόμενης πόρτας— ποια θα καθόριζε την πορεία αυτής της ιστορίας. Η καημένη η Γουίντερ βρίσκεται αμέσως σε μειονεκτική θέση, ξεπερασμένη σε ευφυΐα, και δεν έχει άλλη επιλογή από το να υποταχθεί στις επιλογές της μικρής. Βέβαια, αυτό θα μπορούσε εύκολα να περάσει απαρατήρητο: είναι απλώς ένα παιδί που παίζει σε μια περιστρεφόμενη πόρτα, όπως τόσα άλλα παιδιά. Την επόμενη φορά που βλέπουμε την Άλις να συμπεριφέρεται ως παιδί, είναι σε μια υπέροχη σκηνή όπου η Γουίντερ της λέει ότι μπορεί να σβήσει τα φώτα στο Empire State Building, κοιτάζοντας από το παράθυρο του ξενοδοχείου τους. Φυσικά, εμείς αντιλαμβανόμαστε ότι έχει υπολογίσει τον χρόνο τέλεια, ώστε να συμπέσει με τα μεσάνυχτα, τη στιγμή που διακόπτεται η ηλεκτροδότηση. Όταν εκείνη φυσάει και τα φώτα σβήνουν —σαν κεράκια σε τούρτα γενεθλίων— η Άλις μένει άναυδη από θαυμασμό. Σε αυτό το σημείο, η οπτική γωνία φαίνεται να ταυτίζεται με εκείνη του ενήλικα. Όμως, αμέσως μετά, η Άλις ζητά να δει το ρολόι της Γουίντερ, και ξαφνικά βρισκόμαστε μέσα στο μυαλό του παιδιού, όχι του ενήλικα. Προσπαθεί να βρει τη λογική εξήγηση πίσω από αυτή τη «μαγεία». Είναι σχεδόν βέβαιη ότι πρόκειται για κόλπο, αλλά δεν μπορεί να καταλάβει ακριβώς πώς έγινε. Εκείνη τη στιγμή συνειδητοποιείς ότι είναι η οπτική γωνία ενός παιδιού —και μάλιστα ενός κοριτσιού— που θα μας συνοδεύει σε όλη την υπόλοιπη ταινία.
Καθώς ταξιδεύουν, η Γουίντερ και η Άλις επηρεάζουν η μία την άλλη βαθιά. Στην αρχή, αυτή η επίδραση μοιάζει απλοϊκή: το κορίτσι αναγκάζεται, για χάρη της επιβίωσής του, να εμπιστευτεί μια ενήλικη που μόλις γνωρίζει, ενώ η Γουίντερ αναγκάζεται να βγει από τον υπαρξιακό της εγωκεντρισμό, να εστιάσει στο «εδώ και τώρα» και να αναλάβει την ευθύνη για έναν άλλον άνθρωπο. Όσο όμως προχωράμε μαζί τους στο ταξίδι, ξεδιπλώνεται όλο το φάσμα της ανθρώπινης εμπειρίας: χαρά, γέλιο, ανησυχία, φόβος, θυμός, ζήλια, μελαγχολία —πότε έχουμε ξαναδεί παιδί σε ταινία να είναι τόσο μελαγχολικό; Είναι συγκλονιστικά συγκινητικό να το βλέπεις αυτό στην Άλις. Οι χαρές: Η Άλις και ο Γουίντερ βγάζουν φωτογραφίες σε αυτόματο θάλαμο, όπου μιμούνται τις εκφράσεις ο ένας του άλλου — στιγμές που η Άλις θα φυλάξει ως πολύτιμες αναμνήσεις αργότερα. Και οι ασκήσεις γυμναστικής που κάνουν μαζί στις στάσεις κατά μήκος της διαδρομής — είναι κάτι το εξαιρετικά γοητευτικό.

• Ο θυμός, όταν η Άλις παραδέχεται, με απόλυτη φυσικότητα, ότι τους έστειλε σε μια μάταιη αναζήτηση για το σπίτι της γιαγιάς της. Εκείνη παραμένει αξιοσημείωτα ψύχραιμη και αμετανόητη, χωρίς να δίνει καμία εξήγηση στο γιατί δεν τον ενημέρωσε νωρίτερα, προτού διανύσουν τόσα πολλά χιλιόμετρα κυνηγώντας το δικό της ίχνος.
• Η ζήλια: Όταν ο Philip Winter συναντά μια γυναίκα στο πάρκο και είναι φανερό ότι νιώθει ερωτική έλξη για εκείνη, η Άλις βγάζει ένα καλοκαιρινό φόρεμα από τη βαλίτσα της και το φοράει, διεκδικώντας κι εκείνη την προσοχή του. Είναι μια υπέροχη σκηνή, καθόλου ακατάλληλη — καθώς αποδίδεται εξ ολοκλήρου μέσα από την οπτική γωνία της Άλις. Ο τρόπος που εξελίσσεται αυτή η σκηνή προσδίδει μεγαλύτερο βάθος στον χαρακτήρα της.
• Η μελαγχολία: Μια κουρασμένη Άλις ανοιγοκλείνει τα μάτια της, έτοιμη να αποκοιμηθεί στη θέση του συνοδηγού. Ο διευθυντής φωτογραφίας Ρόμπι Μίλερ εστιάζει στο πρόσωπό της, καθώς το φως μεταβάλλεται απαλά, με μια ποιμενική αίσθηση.
• Και στην τελευταία σεκάνς, όταν ο Γουίντερ ρωτά την Άλις τι σκοπεύει να κάνει μόλις φτάσουν επιτέλους στον προορισμό τους, τη βλέπουμε να σκέφτεται. Αντί να πλησιάσει το πρόσωπό της, ο Βέντερς επιλέγει να απομακρυνθεί — να απομακρυνθεί όλο και περισσότερο από τη μελαγχολική της έκφραση. Αυτή η κίνηση φανερώνει μια βαθιά κατανόηση του γεγονότος ότι εκείνη είναι ένα παιδί, έρμαιο των αποφάσεων των ενηλίκων, και πως κανείς δεν πρόκειται να τη ρωτήσει τι επιθυμεί ή τι έχει ανάγκη. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να ακολουθήσει τη ροή των πραγμάτων, προσπαθώντας, με κάποιον τρόπο, να διατηρήσει ανέπαφη την ταυτότητά της. Αυτό το μακρόσυρτο πλάνο που απομακρύνεται από την Άλις —και από το τρένο— μου φέρνει πάντα δάκρυα στα μάτια. Είναι κάτι βαθιά, συγκλονιστικά συγκινητικό.
  

Ένα ακόμη σημείο που ανέφερε ο Βέντερς, εξηγώντας την απογοήτευσή του για την ταινία «Το Άλικο Γράμμα» (The Scarlet Letter), ήταν ότι, δεδομένου πως η ιστορία διαδραματίζεται στην πουριτανική Αμερική του 17ου αιώνα, του έλειψε η δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τα αγαπημένα του στοιχεία της ποπ κουλτούρας — αυτόματους φωτογραφικούς θαλάμους, τζουκ μποξ, δίσκους, ταινίες, φωτογραφικές μηχανές, αυτοκίνητα. Στην ταινία «Η Άλις στις Πόλεις» (Alice in the Cities), έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε όλα αυτά τα αντικείμενα και τις αναφορές, τα οποία, με τη σειρά τους, προσδίδουν βάθος στους χαρακτήρες. Μέσα στον θάλαμο φωτογραφιών, η Άλις και ο Γουίντερ δεν βγάζουν απλώς φωτογραφίες μαζί — κάνουν αυτό που κάνουμε οι περισσότεροι από εμάς όταν καθόμαστε μαζί σε έναν τέτοιο θάλαμο: αλληλεπιδρούν ο ένας με τον άλλον, δευτερόλεπτο προς δευτερόλεπτο, σε κάθε λήψη. Υπάρχει μια κοινή ροή ανάμεσά τους.
Ο τρόπος με τον οποίο ο Γουίντερ είναι διαρκώς «κολλημένος» με την Polaroid του, θυμίζει έντονα τον τρόπο που σχεδόν όλοι μας είμαστε προσκολλημένοι στα κινητά μας τηλέφωνα —και στις κάμερες που διαθέτουν—, παρεμβάλλοντας διαρκώς μια απόσταση ανάμεσα σε εμάς τους ίδιους και σε αυτό που βιώνουμε. Όλοι γνωρίζουμε παιδιά σήμερα που επαναστατούν ενάντια στην καθημερινή εισβολή των κινητών τηλεφώνων, τα οποία καταγράφουν κάθε τους κίνηση. Διαισθάνονται ότι, φωτογραφίζοντάς τα συνεχώς, εμείς απομακρυνόμαστε· δεν είμαστε «παρόντες» στη στιγμή, δεν τη βιώνουμε πραγματικά. Ο Γουίντερ είναι ένας άνθρωπος που υψώνει εμπόδια ανάμεσα στον εαυτό του και τον κόσμο, και η Polaroid είναι ένα από τα μέσα που χρησιμοποιεί για να το πετύχει αυτό.

Ο ίδιος ο Βέντερς εμφανίζεται νωρίς στην ταινία να ρίχνει χρήματα σε ένα τζουκ μποξ. Αργότερα, ένα αγόρι κάθεται δίπλα σε ένα άλλο τζουκ μποξ, γλείφοντας ένα παγωτό χωνάκι και σιγοτραγουδώντας νωχελικά το «On the Road Again» των Canned Heat. Η ιδέα ότι ένα παιδί Το γεγονός ότι ένα παιδί γνωρίζει τόσο καλά ένα ψυχεδελικό μπλουζ κομμάτι, ώστε να μπορεί να το σιγοτραγουδήσει, αποτελεί μια πολύ διαφορετική αντίληψη για την παιδική ηλικία από εκείνη που συναντά κανείς, κατά κανόνα, στις αμερικανικές ταινίες. Όσο για το ίδιο το τραγούδι —στα χέρια οποιουδήποτε άλλου, η χρήση του θα φάνταζε υπερβολικά προφανής ή «στημένη», αλλά όχι εδώ… Λειτουργεί άψογα. Και μιας και μιλάμε για μουσική, η υπέροχη ερμηνεύτρια του ψυχεδελικού φολκ, Sibylle Baier, τραγουδά ένα πανέμορφο κομμάτι («Softly», από τον δίσκο της *Colour Green*) μπροστά στον φακό, πάνω σε ένα φέρι μποτ στο οποίο έχουν επιβιβαστεί η Alice και ο Winter.

• Δυστυχώς, η μουσική επένδυση των CAN δεν κυκλοφορεί ξεχωριστά από την ταινία· όπως μου εξήγησε ο Wim, τα κομμάτια δεν υπήρξαν ποτέ ανεξάρτητα από τη μίξη του ήχου. Επομένως, ο μόνος τρόπος για να τα ακούσει κανείς είναι μέσα στην ταινία —κι αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για να τη δει.
• Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η ασπρόμαυρη φωτογραφία 16 mm του Müller είναι απλώς μαγευτική και εναρμονίζεται απόλυτα με τη στάση του Wenders απέναντι στους χαρακτήρες του: στα περισσότερα πλάνα, παρουσιάζει την Alice και τον Winter ως ισότιμους. Ο ενήλικας χαρακτήρας δεν επισκιάζει το παιδί —ούτε στο κάδρο ούτε στη σκηνή. Καταλαμβάνουν τον ίδιο χώρο.

Την ίδια περίοδο που εγώ ανακάλυπτα την *Alice* —και την υπόλοιπη «Τριλογία του Δρόμου»—, η Tiffany, ανακάλυπτε μια άλλη σειρά ταινιών: την Pippi Longstocking κά σσ. Η Πίπη η Φακιδομύτη αποτελεί κεντρικό χαρακτήρα σειράς παιδικών βιβλίων της Σουηδής συγγραφέως Άστριντ Λίντγκρεν, που μεταφέρθηκε και στην τηλεόραση.. Όπως και η Alice, η Pippi είναι απαλλαγμένη από την τυραννία του βλέμματος των ενηλίκων. Είναι μια αυτόνομη προσωπικότητα, προικισμένη με μαγικές δυνάμεις που μοιάζουν να πηγάζουν από μέσα της, και όχι να της έχουν δοθεί από κάποιον ενήλικα. όλοι ενθουσιάστηκαν και πήραν θάρρος και εμπνεύστηκαν βλέποντας στην οθόνη ένα κορίτσι τόσο απόλυτα κυρίαρχο του εαυτού του. Αντίστοιχα, είμαι βέβαιος ότι η ενήλικη ζωή της Rottländer ενισχύθηκε από την εμπειρία της ενσάρκωσης και της δημιουργίας ενός γυναικείου χαρακτήρα με τόσο πλούσιο εσωτερικό κόσμο. Μακάρι τα κορίτσια να είχαν περισσότερους χαρακτήρες σαν την Alice, που να μπορούν να τα παρασύρουν σε τόσο πλούσια ταξίδια.

Η Αλίκη στις πόλεις _
Alice in den Städten, 1974

Η Αλίκη στις πόλεις (1974) είναι το πρώτο κεφάλαιο στην περίφημη Τριλογία του Δρόμου του Βιμ Βέντερς, η οποία ολοκληρώθηκε με τις ταινίες Λάθος Κίνηση (1975) και Στο πέρασμα του χρόνου (1976). Κι ενώ στα περισσότερα road movies, η έννοια της φυγής βρίσκεται στον πυρήνα της πλοκής, ο Βέντερς αποτολμά να αντιστρέψει το γνώριμο καταστατικό. Ο κεντρικός πρωταγωνιστής, αυτή τη φορά, δεν λαχταρά να αφήσει πίσω του όσα τον προσδιορίζουν ως ταυτότητα και ύπαρξη, να ξαναβρεί τον εαυτό του σε νέους τόπους, να χαθεί στο άγνωστο. Αντιθέτως, παλεύει κακήν κακώς να δραπετεύσει από τη φυγή που έχει προηγηθεί. Μια φυγή που τον άφησε μετέωρο και αμήχανο, μόνο και μπερδεμένο, σε έναν κόσμο ξένο και ανοίκειο. Ακόμη και αυτή η παλιννόστηση, όμως, μοιάζει καταναγκαστική και ξέπνοη. Δεν κρύβει μέσα της κανέναν νόστο, καμία αναμέτρηση με λάθη και τραύματα του παρελθόντος. Είναι, απλώς, η μόνη πρόσφορη λύση, η μόνη διαθέσιμη επιλογή, σε μια επιστροφή που μάλλον επικυρώνει τη ματαίωση που έχει προηγηθεί. Όσο και να περιπλανηθεί, όπου και να ταξιδέψει, ο Γερμανός συγγραφέας Φίλιπ Βίντερ δεν μπορεί να διασταυρωθεί με οποιοδήποτε νόημα ή σκοπό: το

 ταξίδι έχει αποδειχτεί μια τρύπα στο νερό.
Ο Βίντερ, όπως μαθαίνουμε ευθύς αμέσως, είχε βρεθεί στις ΗΠΑ με σκοπό (και επαγγελματική αποστολή) να γράψει ένα άρθρο για τον αμερικανικό τρόπο ζωής. Κουφάρι αδειανό ο ίδιος, προδιατεθειμένος από την πρώτη στιγμή να μισήσει αυτό τον θαυμαστό καινούργιο κόσμο, εγκλωβίζεται σε ένα writer’s block πρωτίστως εσωτερικό και υπαρξιακό. Έχοντας γράψει απειροελάχιστες αράδες, βγάζει μανιωδώς φωτογραφίες polaroid, οι οποίες -όπως διατείνεται ο ίδιος- αποτυπώνουν το κενό μιας κοινωνίας που έχει τα θεμέλιά της στο φαίνεσθαι και στη βιτρίνα. Στην πραγματικότητα, οι φωτογραφίες αυτές είναι μια ύστατη προσπάθεια του Βίντερ να αποδείξει στον εαυτό του πως όντως ζει και υπάρχει. Πως δεν έχει μεταμορφωθεί σε ένα νωθρό φάντασμα που περιφέρεται άσκοπα ανάμεσα στους ζωντανούς.
Προσπαθώντας ανεπιτυχώς -εξαιτίας μιας απεργίας στα γερμανικά αεροδρόμια- να επιστρέψει από τη Νέα Υόρκη στο Μόναχο, ο Βίντερ γνωρίζει μια συμπατριώτισσά του και τη μικρή της κόρη. Διόλου τυχαία, ακριβώς σε αυτή τη μεταιχμιακή συνθήκη μετάβασης, στη νεκρή αναμονή ανάμεσα σε δύο τόπους, ο ήρωας θα βιώσει την κομβική αλλαγή. Μέσα από ένα σεναριακό εύρημα που φαντάζει εξωφρενικό για την εποχή μας (όπου μια μητέρα αφήνει χωρίς προειδοποίηση την κόρη της στη φύλαξη ενός σχεδόν αγνώστου άνδρα), δύο άνθρωποι που έχουν βιώσει την εγκατάλειψη και τη μοναξιά, θα χτίσουν μια πανέμορφη σχέση πατέρα-κόρης, εξερευνώντας για πρώτη φορά ένα υποτυπώδες μαζί.
Κάπως έτσι, μια επιστροφή που περισσότερο έφερνε σε οριστική συνθηκολόγηση θα μεταμορφωθεί μέσα από το πιο θαυματουργό, ανόθευτο και αθώο φίλτρο. Το παιδικό βλέμμα της Αλίκης θα μετατρέψει την παραίτηση σε προσμονή για τη ζωή, θα χαρίσει στο ταξίδι έναν ατέρμονο προορισμό. Ούτως ή άλλως, η σεκάνς του αεροπλάνου μάς τα έχει πει όλα, χωρίς να αναλωθεί σε περιττές φλυαρίες. Η φωτογραφία του ουρανού είναι πανέμορφη ακριβώς γιατί καθρεφτίζει την αλλαγή που βιώνει σταδιακά ο Βίντερ: από εδώ και στο εξής, το κάδρο της ζωής του δεν θα είναι άδειο, αλλά γεμάτο με ανεξερεύνητες δυνατότητες. Πολύ σύντομα, εξάλλου, θα σταματήσει να φωτογραφίζει το καθετί που συναντά και του τραβά την προσοχή. Πλέον, είναι και ο ίδιος εκεί, σε παρόντα χρόνο, και όχι η θολή ανάμνηση μιας στιγμής που δεν βιώθηκε ποτέ.
Όπως αναφέραμε και νωρίτερα, μια βασική έννοια που διατρέχει τη ραχοκοκαλιά της ταινίας είναι το συνεχές μπρα-ντε-φερ ανάμεσα στον Παλαιό (Ευρώπη) και τον Νέο (ΗΠΑ) κόσμο, μια σταθερά που κυριαρχεί στην πρώιμη περίοδο του Βέντερς. Γη της Επαγγελίας και ναός της αλλοτρίωσης την ίδια στιγμή, η Αμερική στις πρώτες ταινίες του Βέντερς απεικονίζεται ως ένας πολιτισμικός αποικιοκράτης που επιστρατεύει τη -λαμπερή, αλλά συγχρόνως φτηνιάρικη- γοητεία του για να τρυπώσει στο ευρωπαϊκό θυμικό. Στον αντίποδα, η Ευρώπη, αποκαμωμένη από τις πρόσφατες φρίκες, δείχνει αποπροσανατολισμένη, στερημένη από ταυτότητα και ελπίδα. Ένας κόσμος κουρασμένος και καταπιεστικός, φορτωμένος με λάθη και ενοχές, απέναντι σε έναν κόσμο απατηλό και επεκτατικό, με τη μόνη ελπίδα σύγκλισης και επικοινωνίας να καθρεφτίζεται και πάλι στο πρόσωπο της Αλίκης.
Μέσα από τα υπνωτιστικά ασπρόμαυρα κάδρα του Ρόμπι Μίλερ και τις ταξιδιάρικες ροκ μελωδίες (η σκηνή στο καφέ, με το Οn the Road Again των Canned Heat και τις αντανακλάσεις των διερχόμενων τρένων είναι μνημείο αφηγηματικής *προ*οικονομίας), ο Βέντερς μιλά για το φορτίο και το καταφύγιο της καταγωγής, το οδυνηρό πέρασμα του χρόνου, το ξέφτισμα των ονείρων που δεν λένε όμως να πεθάνουν οριστικά, την περιπέτεια (πραγματική και φαντασιακή) που κρύβεται σε κάθε γωνιά και περιμένει να την ξετρυπώσουμε. Και προτού μας αποχαιρετήσει, με μία απογείωση της κάμερας παραμυθένια και ονειρική, προλαβαίνει να αποδώσει στο σινεμά διαστάσεις κοσμογονικές. Χάρη σε ένα πανέμορφο τράβελινγκ, το point of view της Αλίκης αντικαθίσταται ανεπαίσθητα από το βλέμμα της ίδιας της ταινίας, που μας κοιτά επίμονα και στοργικά. Η Χώρα των Θαυμάτων είναι μια σκοτεινή αίθουσα με μεγάλη οθόνη.