30 Σεπτεμβρίου 2026

В .Ι. Λένιν 💥 τα καθήκοντα 👊 της επαναστατικής νεολαίας

Πρωτότυπο Φοιτητική Εφημερίδα, Τεύχος 1, Σεπτέμβριος 1903 τόμος 7, σελ. 341-356 | Газета “Студент” №1 Сентябрь 1903 г  Печатается по тексту Газеты “Студент” №1 т. 7. c.341-356
Η συντακτική προβολή του θέματος στη Φοιτητική εφημερίδα, που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά, αν δεν κάνουμε λάθος, στο τεύχος 4 (28) της Osvobozhdeniye και  παρομοίως έγινε δεκτή από την Iskra, μαρτυρά, κατά τη γνώμη μας, ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός στις απόψεις της συντακτικής επιτροπής από την έκδοση του τεύχους _σσ. το Osvobozhdeniye “Απελευθέρωση” ήταν ένα φιλελεύθερο περιοδικό κατά τα τελευταία χρόνια της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, πριν από το Οκτωβριανό Μανιφέστο (1905 ως απάντηση στην Επανάσταση του 1905). Το περιοδικό ιδρύθηκε το 1902 και  κυκλοφόρησε παράνομα μέχρι το 1905. Εκδιδόταν στη Στουτγάρδη (Γερμανία) και  στο Παρίσι (Γαλλία), διαδοχικά. Η έκδοση εισερχόταν λαθραία στη Ρωσία σε τακτική βάση και  απολάμβανε ευρύ αναγνωστικό κοινό. Στους συνεισφέροντες περιλαμβάνονταν ο Pavel Milyukov, ο οποίος για ένα σύντομο χρονικό διάστημα το 1917 θα γινόταν ΥπΕξ και  ο Pyotr Struve, ο οποίος ίσως είχε τη μεγαλύτερη επιρροή ως εκδότης του Osvobozhdeniye. σσ__ ο Πιότρ (ή Πιότρ ή Πετρ) Μπερνγκάρντοβιτς Στρούβε (Пётр Бернга́рдович Стру́ве1870-1944) ήταν Ρώσος πολιτικός οικονομολόγος, φιλόσοφος, ιστορικός και  εκδότης. Ξεκίνησε την καριέρα του ως μαρξιστής, αργότερα έγινε φιλελεύθερος και  μετά την Μπολσεβίκικη Επανάσταση, εντάχθηκε στους “Λευκούς” _από το 1920, έζησε εξόριστος στο Παρίσι, όπου ήταν εξέχων επικριτής του κομμουνισμού των μπολσεβίκων
Στην εκλεκτή και ψαγμένη σ.σα ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Μυρτώ Ν.
Παγκράτι _
νυν Berlin
με ένα σπιτάκι στην ιστορική Καλοσκοπή
όπου βρήκα προσεχτικά φυλαγμένο ένα αντίγραφο
__Λένιν τα καθήκοντα της επαναστατικής νεολαίας
Ο κ. Struve δεν έκανε λάθος όταν έσπευσε να εκφράσει τη διαφωνία του με τις απόψεις που εκφράζονται στη δήλωση: αυτές οι απόψεις, πράγματι, αποκλίνουν ριζικά από την τάση του οπορτουνισμού στην οποία το φιλελεύθερο-αστικό όργανο ακολουθεί τόσο σταθερά και  με ζήλο. Έχοντας αναγνωρίσει ότι “το επαναστατικό συναίσθημα από μόνο του δεν μπορεί να δημιουργήσει μια ιδεολογική ενοποίηση των φοιτητών”, ότι “για τον σκοπό αυτό είναι απαραίτητο ένα σοσιαλιστικό ιδανικό, βασισμένο σε μια ή την άλλη σοσιαλιστική κοσμοθεωρία” και , επιπλέον, μια “οριστική, ολοκληρωμένη” κοσμοθεωρία, η συντακτική επιτροπή του “Φοιτητή” έχει ήδη σπάσει κατ’ αρχήν την ιδεολογική αδιαφορία και  τον θεωρητικό οπορτουνισμό, θέτοντας το ζήτημα των μέσων επαναστατικοποίησης των φοιτητών στο σωστό έδαφος. Είναι αλήθεια ότι, από την τρέχουσα άποψη του χυδαίου “επαναστατισμού”, η ιδεολογική ενοποίηση των φοιτητών δεν απαιτεί μια ολιστική κοσμοθεωρία, αλλά την αποκλείει. Η ιδεολογική ενοποίηση σηματοδοτεί μια “ανεκτική” στάση απέναντι σε διάφορα είδη επαναστατικών ιδεών, προϋποθέτει αποχή από την αποφασιστική αναγνώριση οποιουδήποτε συγκεκριμένου κύκλου ιδεών. Με μια λέξη, η ιδεολογική ενοποίηση, από την άποψη αυτών των σοφών της πολιτικής, προϋποθέτει μια ορισμένη έλλειψη ιδεών (φυσικά, καλυμμένη λίγο πολύ επιδέξια από τετριμμένες φόρμουλες για το εύρος των απόψεων, για τη σημασία της ενότητας με κάθε κόστος και  άμεσα, κ.λπ., κ.λπ.). Ένα μάλλον εύλογο και , με την πρώτη ματιά, πολύ πειστικό επιχείρημα υπέρ αυτής της προσέγγισης είναι πάντα το γνωστό και  αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι φοιτητές είναι, και  αναπόφευκτα είναι, χωρισμένοι σε πολύ διαφορετικές ομάδες ως προς τις πολιτικές και  κοινωνικές τους απόψεις. Επομένως, η απαίτηση για μια συνεκτική και  καθορισμένη κοσμοθεωρία αναπόφευκτα θα αποξενώσει ορισμένες από αυτές τις ομάδες – επομένως, εμποδίζοντας την ενοποίηση, προκαλώντας έτσι διχόνοια αντί για αρμονική εργασία, αποδυναμώνοντας έτσι τη συνολική πολιτική ορμή, και  ούτω καθεξής επ’ άπειρον.
Ας εξετάσουμε αυτό το εύλογο επιχείρημα. Πάρτε, για παράδειγμα, τη διαίρεση των φοιτητών σε ομάδες στο τεύχος Νο. 1 του “Student”. Σε αυτό το πρώτο τεύχος, η απαίτηση για μια καθορισμένη και  συνεκτική κοσμοθεωρία δεν είχε ακόμη προβληθεί από τους συντάκτες, οι οποίοι επομένως δύσκολα θα μπορούσαν να υποψιαστούν για προκατάληψη προς τη σοσιαλδημοκρατική “στενότητα”. Το άρθρο σύνταξης στο τεύχος Νο. 1 του “Student” διακρίνει τέσσερις μεγάλες ομάδες μεταξύ των σύγχρονων φοιτητών: 1) “το αδιάφορο πλήθος” – “άτομα που είναι εντελώς αδιάφορα για το φοιτητικό κίνημα”· 2) “ακαδημαϊκοί” – υποστηρικτές των φοιτητικών κινημάτων για αποκλειστικά ακαδημαϊκούς λόγους· 3) «αντιπάλους των φοιτητικών κινημάτων γενικά – εθνικιστές, αντισημίτες κ.λπ.»· 4) «πολιτικοί» – υποστηρικτές του αγώνα για την ανατροπή του τσαρικού δεσποτισμού. «Αυτή η ομάδα, με τη σειρά της, αποτελείται από δύο αντίθετα στοιχεία – από την καθαρά αστική πολιτική αντιπολίτευση, με επαναστατική νοοτροπία, και  – από τη δημιουργία των τελευταίων ημερών (ήταν μόνο οι τελευταίες ημέρες; Ν. Λένιν) – ένα σοσιαλιστικό επαναστατικό προλεταριάτο της διανόησης». Αν λάβουμε υπόψη ότι η τελευταία υποομάδα, όπως όλοι γνωρίζουν, χωρίζεται σε φοιτητές Σοσιαλιστών-Επαναστατών και  φοιτητές Σοσιαλδημοκρατών, αποδεικνύεται ότι το σημερινό φοιτητικό σώμα αποτελείται από έξι πολιτικές ομάδες: αντιδραστικούς, αδιάφορους, ακαδημαϊκούς, φιλελεύθερους, Σοσιαλιστές-Επαναστάτες και  Σοσιαλδημοκράτες.
Στο λιμάνι της Στοκχόλμης,
όπου έχει τοποθετηθεί πλακέτα αφιερωμένη στον Λένιν,
ο Δ. Κουτσούμπας
Τίθεται το ερώτημα: δεν είναι αυτή η ομαδοποίηση απλώς τυχαία; Δεν είναι μια προσωρινή κατανομή συναισθημάτων; Αρκεί να θέσουμε αυτό το ερώτημα άμεσα για όποιον είναι έστω και  λίγο εξοικειωμένος με το θέμα για να απαντήσει αμέσως αρνητικά. Πράγματι, καμία άλλη ομάδα δεν θα μπορούσε να υπάρξει ανάμεσα στους φοιτητές μας, επειδή αποτελούν το πιο ευαίσθητο τμήμα της διανόησης, και  η διανόηση ονομάζεται διανόηση ακριβώς επειδή αντανακλά και  εκφράζει με τον πιο συνειδητό, πιο αποφασιστικό και  πιο ακριβή τρόπο την ανάπτυξη των ταξικών συμφερόντων και  των πολιτικών ομάδων σε όλη την κοινωνία. Το φοιτητικό σώμα δεν θα ήταν αυτό που είναι αν η πολιτική του ομαδοποίηση δεν αντιστοιχούσε στην πολιτική ομαδοποίηση σε ολόκληρη την κοινωνία – «αντιστοιχούσε» όχι με την έννοια της πλήρους αναλογικότητας μεταξύ των φοιτητικών και  κοινωνικών ομάδων ως προς τη δύναμη και  τον αριθμό τους, αλλά με την έννοια της απαραίτητης και  αναπόφευκτης παρουσίας στο φοιτητικό σώμα εκείνων των ομάδων που υπάρχουν στην κοινωνία. Και  για ολόκληρη τη ρωσική κοινωνία, με την εμβρυϊκή (σχετικά) ανάπτυξη των ταξικών ανταγωνισμών, με την πολιτική της παρθενία, με την καταπίεση και  την καταπίεση των τεράστιων και  τεράστιων μαζών του πληθυσμού από τον αστυνομικό δεσποτισμό, ακριβώς αυτές οι έξι ομάδες είναι χαρακτηριστικές: αντιδραστικοί, αδιάφοροι, κουλτουραμιστές, φιλελεύθεροι, σοσιαλιστές-επαναστάτες και  σοσιαλδημοκράτες. Αντί για «ακαδημαϊκούς» έβαλα εδώ «κουλτουριταριστές», δηλαδή υποστηρικτές της νομικής προόδου χωρίς πολιτικό αγώνα. αγώνα, πρόοδος στη βάση της απολυταρχίας. Τέτοιοι κουλτουραλιστές βρίσκονται σε όλα τα στρώματα της ρωσικής κοινωνίας, και  παντού αυτοί, όπως οι φοιτητές «ακαδημαϊκοί», περιορίζονται σε έναν μικρό κύκλο επαγγελματικών ενδιαφερόντων, βελτιώνοντας δεδομένους τομείς της εθνικής οικονομίας ή της κρατικής και  τοπικής αυτοδιοίκησης. Παντού αποφεύγουν δειλά την «πολιτική», παραλείποντας να διακρίνουν (όπως ακριβώς οι ακαδημαϊκοί δεν διακρίνουν) τους «πολιτικούς» διαφόρων πεποιθήσεων και  αποκαλώντας τα πάντα και  όλους όσους σχετίζονται με… τη μορφή διακυβέρνησης, πολιτική. Το κουλτουραλιστικό στρώμα ήταν πάντα, και  εξακολουθεί να είναι, το ευρύ θεμέλιο του φιλελευθερισμού μας: σε «ειρηνικές» εποχές (δηλαδή, μεταφρασμένο στη «ρωσική» γλώσσα, σε εποχές πολιτικής αντίδρασης), οι έννοιες του κουλτουραλιστή και  του φιλελεύθερου σχεδόν συγχωνεύονται πλήρως, και  ακόμη και  σε περιόδους πολέμου, σε περιόδους αυξανόμενης δημόσιας αίσθησης, σε περιόδους αυξανόμενης πίεσης στην απολυταρχία, η διάκριση μεταξύ αυτών των εννοιών παραμένει συχνά ασαφής. Ένας Ρώσος φιλελεύθερος, ακόμα και  όταν απευθύνεται στο κοινό σε μια δωρεάν ξένη έκδοση με μια άμεση και  ανοιχτή διαμαρτυρία κατά της απολυταρχίας, δεν παύει ποτέ να θεωρεί τον εαυτό του πρωτίστως μια πολιτιστική προσωπικότητα και , ό,τι και  να γίνει, θα αρχίσει να συλλογίζεται δουλικά ή, αν προτιμάτε, νομικιστικά, πιστά ή υποτακτικά: βλέπε "Απελευθέρωση".
Η απουσία μιας σαφώς καθορισμένης και  σαφώς ορατής γραμμής μεταξύ πολιτιστικών προσωπικοτήτων και  φιλελευθέρων είναι χαρακτηριστική ολόκληρης της πολιτικής ομαδοποίησης της ρωσικής κοινωνίας. Θα μπορούσαμε ίσως να μας πουν ότι η παραπάνω διαίρεση σε έξι ομάδες είναι λανθασμένη, επειδή δεν αντιστοιχεί στην ταξική διαίρεση της ρωσικής κοινωνίας. Αλλά μια τέτοια αντίρρηση θα ήταν αβάσιμη. Η ταξική διαίρεση είναι, φυσικά, το βαθύτερο θεμέλιο μιας πολιτικής ομαδοποίησης. Σε τελική ανάλυση, ορίζει πάντα αυτήν την ομαδοποίηση. Αλλά αυτή η βαθιά βάση αποκαλύπτεται μόνο καθώς προχωρά η ιστορική εξέλιξη και  καθώς οι συμμετέχοντες και  οι δημιουργοί αυτής της εξέλιξης γίνονται πιο συνειδητοί. Αυτή η «τελική απολογιστική κρίση» επιτυγχάνεται μόνο μέσω πολιτικού αγώνα — μερικές φορές ως αποτέλεσμα ενός μακρού, επίμονου αγώνα, που μετριέται σε χρόνια και  δεκαετίες, που άλλοτε εκδηλώνεται βίαια σε διάφορες πολιτικές κρίσεις, άλλοτε σβήνει και  φαινομενικά σταματά για ένα διάστημα. Δεν είναι τυχαίο, για παράδειγμα, ότι στη Γερμανία, όπου ο πολιτικός αγώνας παίρνει ιδιαίτερα οξείες μορφές και  όπου η πρωτοποριακή τάξη — το προλεταριάτο — αναδύεται πιο συνειδητά, εξακολουθούν να υπάρχουν κόμματα (και  ισχυρά κόμματα) όπως το κέντρο, τα οποία κρύβουν το ετερογενές (και  γενικά αναμφισβήτητα αντιπρολεταριακό) ταξικό τους περιεχόμενο πίσω από μια ξεχωριστή θρησκευτική διάκριση. Επομένως, είναι λιγότερο περίεργο το γεγονός ότι η ταξική προέλευση των σύγχρονων πολιτικών ομάδων στη Ρωσία επισκιάζεται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική αποστέρηση ολόκληρου του λαού, την κυριαρχία πάνω του από μια αξιοσημείωτα οργανωμένη, ιδεολογικά ενωμένη, παραδοσιακά κλειστή γραφειοκρατία. Θα πρέπει μάλλον να εκπλαγεί κανείς με το ισχυρό αποτύπωμα που η ευρωκαπιταλιστική ανάπτυξη της Ρωσίας, παρά το ασιατικό πολιτικό της σύστημα, έχει ήδη καταφέρει να αφήσει στην πολιτική ομαδοποίηση της κοινωνίας. Η προηγμένη τάξη κάθε καπιταλιστικής χώρας, το βιομηχανικό προλεταριάτο, έχει ήδη ξεκινήσει το δρόμο ενός μαζικού, οργανωμένου κινήματος στη χώρα μας, υπό την ηγεσία της Σοσιαλδημοκρατίας, υπό τη σημαία ενός προγράμματος που έχει γίνει προ πολλού το πρόγραμμα ολόκληρου του διεθνούς, ταξικά συνειδητού προλεταριάτου. Οι τάξεις αυτών που αδιαφορούν για την πολιτική είναι, φυσικά, ασύγκριτα πιο πολυάριθμες στη Ρωσία από ό,τι σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα, αλλά ακόμη και  εδώ δεν μπορούμε πλέον να μιλάμε για την πρωτόγονη και  αρχέγονη παρθενία αυτών των τάξεων: η αδιαφορία των αταξινόμητων εργατών – και  εν μέρει των αγροτών – δίνει όλο και  περισσότερο τη θέση της σε εκρήξεις πολιτικής αναταραχής και  ενεργητικής διαμαρτυρίας, αποδεικνύοντας ξεκάθαρα ότι αυτή η αδιαφορία δεν έχει τίποτα κοινό με την αδιαφορία της καλοταϊσμένης αστικής τάξης και  της μικροαστικής τάξης. Αυτή η τελευταία τάξη, ιδιαίτερα πολυάριθμη στη Ρωσία δεδομένης της ακόμη σχετικά αδύναμης καπιταλιστικής ανάπτυξής της, αφενός, αρχίζει ήδη αναμφίβολα να παράγει αντιδραστικούς, συνειδητούς και  συνεπείς. Από την άλλη πλευρά, και  ασύγκριτα συχνότερα, εξακολουθεί να διακρίνεται ασθενώς από τη μάζα του γκρίζου και  καταπιεσμένου «εργαζόμενου λαού», βρίσκοντας ιδεολόγους ανάμεσα στα πλατιά στρώματα της διανόησης των Ραζνοτσίντσι, με την εντελώς ασταθή κοσμοθεωρία της, την ασυνείδητη ανάμειξη δημοκρατικών και  πρωτόγονων σοσιαλιστικών ιδεών. Ακριβώς αυτή η ιδεολογία χαρακτηρίζει την παλιά ρωσική διανόηση, τόσο τη δεξιά πτέρυγα του φιλελεύθερου-λαϊκιστικού της τμήματος όσο και  την άκρα αριστερά: τους "σοσιαλιστές επαναστάτες".
Είπα "παλιά" ρωσική διανόηση. Μια νέα αναδύεται ήδη, επίσης, της οποίας ο φιλελευθερισμός έχει σχεδόν πλήρως καθαριστεί (όχι χωρίς τη βοήθεια του ρωσικού μαρξισμού, φυσικά) από τον πρωτόγονο λαϊκισμό και  τον ασαφή σοσιαλισμό. Η διαμόρφωση μιας γνήσιας αστικοφιλελεύθερης διανόησης προχωρά στη χώρα μας με αλματώδη βήματα, ιδιαίτερα χάρη στη συμμετοχή σε αυτή τη διαδικασία τόσο ευέλικτων και  ανταποκρινόμενων σε κάθε μοντέρνα τάση οπορτουνισμού ανθρώπων όπως οι κ.κ. Στρούβε, Μπερντιάγιεφ, Μπουλγκάκοφ και  Σία. Όσον αφορά, τέλος, τα φιλελεύθερα και  αντιδραστικά στρώματα της ρωσικής κοινωνίας που δεν ανήκουν στη διανόηση, η σύνδεσή τους με τα ταξικά συμφέροντα του ενός ή του άλλου Η φύση των ομάδων της αστικής μας τάξης και  των γαιοκτημόνων μας είναι αρκετά σαφής για οποιονδήποτε είναι έστω και  λίγο εξοικειωμένος με τις δραστηριότητες των zemstvo, των συμβουλίων, των χρηματιστηρίων και  των δίκαι ων επιτροπών μας, κ.λπ.
Έτσι, έχουμε καταλήξει στο αναμφισβήτητο συμπέρασμα ότι η πολιτική ομαδοποίηση των φοιτητών μας δεν είναι τυχαία, αλλά μάλλον αναγκαστικά και  αναπόφευκτα, όπως την περιγράψαμε παραπάνω, σύμφωνα με το τεύχος Νο. 1 της εφημερίδας “Φοιτητής”. Έχοντας διαπιστώσει αυτό το γεγονός, μπορούμε εύκολα να επιλύσουμε το αμφιλεγόμενο ζήτημα του τι ακριβώς εννοείται με την “ιδεολογική ενοποίηση των φοιτητών”, με την “επαναστατικοποίηση” τους, κ.λπ. Με την πρώτη ματιά, φαίνεται εξαιρετικά περίεργο το γεγονός ότι ένα τόσο απλό ερώτημα θα μπορούσε να γίνει αμφιλεγόμενο. Εάν η πολιτική ομαδοποίηση των φοιτητών αντιστοιχεί στην πολιτική ομαδοποίηση της κοινωνίας, τότε αυτό δεν σημαίνει ότι η “ιδεολογική ενοποίηση” των φοιτητών μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο ως ένα από τα δύο πράγματα: είτε την προσέλκυση του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού φοιτητών σε ένα πολύ συγκεκριμένο σύνολο κοινωνικοπολιτικών ιδεών, είτε την επίτευξη της στενότερης δυνατής προσέγγισης μεταξύ των φοιτητών μιας συγκεκριμένης πολιτικής ομάδας και  των εκπροσώπων αυτής της ομάδας εκτός του φοιτητικού σώματος; Δεν είναι αυτονόητο ότι η επαναστατικοποίηση των φοιτητών μπορεί να συζητηθεί μόνο από την οπτική γωνία μιας πολύ συγκεκριμένης άποψης για το περιεχόμενο και  τον χαρακτήρα αυτής της επαναστατικοποίησης; Για έναν σοσιαλδημοκράτη, για παράδειγμα, αυτό σημαίνει, πρώτον, διάδοση σοσιαλδημοκρατικών πεποιθήσεων μεταξύ των φοιτητών και  καταπολέμηση εκείνων των απόψεων που, αν και  ονομάζονται «σοσιαλιστικές-επαναστατικές», δεν έχουν τίποτα κοινό με τον επαναστατικό σοσιαλισμό· και  δεύτερον, προσπάθεια να επεκταθεί, να γίνει πιο συνειδητό και  πιο αποφασιστικό κάθε δημοκρατικό κίνημα, συμπεριλαμβανομένου του ακαδημαϊκού, μεταξύ των φοιτητών.
Το πώς ένα τόσο απλό και  σαφές ζήτημα έγινε συγκεχυμένο και  αμφιλεγόμενο είναι ένα πολύ ενδιαφέρον και  χαρακτηριστικό επεισόδιο. Η διαμάχη διεξήχθη μεταξύ της «Επαναστατικής Ρωσίας» (Αρ. 13 και  17) και  της «Ίσκρα» (Αρ. 31 και  35) σχετικά με την «ανοιχτή επιστολή» του Συμβουλίου Ένωσης Ενωμένων Περιφερειακών Συλλόγων και  Φοιτητικών Οργανώσεων του Κιέβου (δημοσιεύτηκε στο τεύχος 13 του «Επαναστατικού Ρωσίας» και  στο τεύχος 1 του «Φοιτητικού»). Το Συμβούλιο της Ένωσης του Κιέβου έκρινε την απόφαση του Δεύτερου Πανρωσικού Φοιτητικού Συνεδρίου του 1902 «στενή» όσον αφορά την επαφή των φοιτητικών οργανώσεων με τις επιτροπές του Ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος, και  το εντελώς προφανές γεγονός της συμπάθειας κάποιου μέρους του φοιτητικού σώματος σε ορισμένες περιοχές προς το «Σοσιαλιστικό Επαναστατικό Κόμμα» καλύφθηκε εύλογα από οκτώ «αμερόληπτα» και  πολύ αβάσιμα επιχειρήματα σχετικά με το θέμα ότι «οι φοιτητές, ως τέτοιοι, δεν μπορούν να ενταχθούν πλήρως ούτε στο Σοσιαλιστικό Επαναστατικό Κόμμα ούτε «στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα». Η Ίσκρα επεσήμανε την ασυνέπεια αυτής της συλλογιστικής, και  η Επαναστατική Ρωσία, φυσικά, υπερασπίστηκε την, κατηγορώντας τους «φανατικούς της διχόνοιας και  του σχίσματος» της Ίσκρα για «αδιακρισία» και  έλλειψη πολιτικής ωριμότητας.
Παρένθεση __για την ιστορία
Η Ίσκρα (И́скра=Σπίθα) ήταν η πολιτική εφημερίδα που ξεκίνησε το 1900 και καθιερώθηκε σαν το επίσημο όργανο του Ρωσικού Σοσιαλ-Δημοκρατικού Εργατικού Κόμματος (ΡΣΔΕΚ_μετέπειτα ΚΚΣΕ), που αρχικά, την διηύθυνε ο Βλαντιμίρ Λένιν, μετακινούμενη όπου μετακινούταν αυτός (το 1905 έγινε διακοπή της έκδοσης __Ακόμη στην εξορία ο Β.Ι. Λένιν είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία μαρξιστικού κόμματος θα παίξει μια πανρωσική πολιτική εφημερίδα και καταπιάστηκε δραστήρια με την οργάνωση της. Γύρισε μια σειρά πόλεις και συνομίλησε με πολλούς σοσιαλδημοκράτες __όρος που χρησιμοποιούνταν τότε για τους κομμουνιστές, προσελκύοντας και συσπειρώνοντας οπαδούς και έφυγε στο εξωτερικό για να οργανώσει εκεί την έκδοση της. Μέλη της σύνταξής της ήταν οι εκπρόσωποι των σοσιαλδημοκρατικών οργανώσεων της Ρωσίας: Λένιν, Μάρτοφ, Πότρεσοφ, και τα μέλη της ομάδας “Απελευθέρωση της Εργασίας”: Πλεχάνοφ (μετέπειτα Μενσεβίκος), Αξελρόντ και Ζασούλιτς. Πραγματικός εμπνευστής, οργανωτής και καθοδηγητής της Ίσκρα ήταν φυσικά ο Λένιν.
Η πρώτη έκδοση έγινε στην Λειψία, 1η-Δεκ-1900. Στο κύριο άρθρο του πρώτου φύλλου της ήταν τα επιτακτικά καθήκοντα του κινήματός μας, που το έγραψε ο Β.Ι. Λένιν, καθοριζόταν σαν κύριο καθήκον της εφημερίδας η δημιουργία μαρξιστικού κόμματος. Άλλες εκδόσεις έγιναν στο Μόναχο (1900 – 1902) και στη Γενεύη από το 1903. Όταν ο Λένιν ήταν στο Λονδίνο (1902 – 1903) η εφημερίδα ετοιμαζόταν σε ένα μικρό γραφείο με τον Χένρι Κουέλτς να προετοιμάζει τις αναγκαίες εκτυπωτικές εργασίες Η μέση κυκλοφορία ήταν 8.000. __σσ. ο Henry "Harry" Quelch, 1858 – 1913) ήταν ένας από τους πρώτους Μαρξιστές, εξέχων Βρετανός σοσιαλιστής πολιτικός, δημοσιογράφος και συνδικαλιστής. Υπήρξε από τις κεντρικές φιγούρες του επαναστατικού κινήματος στη Μεγάλη Βρετανία στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.
Το 1903, μετά την διάσπαση του ΡΣΔΕΚ, ο Λένιν έφυγε (αφού η αρχική του πρόταση να μειωθεί η συντακτική επιτροπή σε τρεις – τον ίδιο, τον Γιούλι Μάρτοφ και τον Γκεόργκι Πλεχάνοφ – βρήκε σφοδρή αντίθεση), η εφημερίδα ήρθε υπό τον έλεγχο των Μενσεβίκων και την εξέδιδε ο Πλεχάνοφ μέχρι το 1905.
Το επίγραμμα της Ίσκρα ήταν "Из искры возгорится пламя" __"Ιζ ίσκρι βαζγκορίτσια πλαμιά", σε ελεύθερη απόδοση, "από τη σπίθα να ανάψει η φλόγα" – ένας στίχος από την απάντηση που ο Alexander Ivanovich Odoevsky έγραψε σε ένα ποίημα του Αλεξάντερ Πούσκιν, που απευθύνεται στους φυλακισμένους στη Σιβηρία αντι-τσαρικούς Δεκεμβριστές. Μεγάλο μέρος από το προσωπικό αργότερα συμμετείχαν στην Επανάσταση των Μπολσεβίκων τον Οκτώβριο του 1917.
Αρχικά μέλη του προσωπικού ήταν __εκτός από τον Βλαντίμιρ Ίλιτς Ουλιάνοφ: Ντμίτρι Ίλιτς Ουλιάνοφ (μικρότερος αδελφός του Λένιν), ο Πλεχάνοφ, η Vera Zasulich _πρώην αναρχική και μετέπειτα μενσεβίκα και Πάβελ Αξελρόντ (Pinchas Borutsch), Γιούλι Μάρτοφ (Ilija Cederbaum), Αλεξάντρ Πότρεσοφ και αργότερα ο Τρότσκι (Lev Davidovich Bronstein)
Δες _Τέτοια εφημερίδα έγινε η Ίσκρα: η πρώτη παράνομη πανρωσική πολιτική εφημερίδα των επαναστατών μαρξιστών. Ιστορία του ΚΚΣΕ, 4η έκδ. Σύγχρονη Εποχή, 1976, σελ. 49. __
Μετά από όσα ειπώθηκαν παραπάνω, ο παραλογισμός μιας τέτοιας συλλογιστικής είναι πολύ προφανής. Μιλάμε για τον ιδιαίτερο πολιτικό ρόλο των φοιτητών.
Και  έτσι, πρώτα, βλέπετε, πρέπει να κλείσουμε τα μάτια μας στο γεγονός ότι οι φοιτητές δεν είναι αποκομμένοι από την υπόλοιπη κοινωνία και  επομένως πάντα και  αναπόφευκτα αντανακλούν ολόκληρη την πολιτική ομαδοποίηση της κοινωνίας. Στη συνέχεια, με τα μάτια τους κλειστά, αρχίζουν να συζητούν για τους φοιτητές ως τέτοιους ή για τους φοιτητές γενικά. Το συμπέρασμα είναι… για τη βλάβη της διχόνοιας και  των σχισμάτων που σχετίζονται με την ένταξη σε ένα ή σε άλλο πολιτικό κόμμα. Είναι σαφές σαν μέρα ότι, για να καταλήξουμε σε αυτή την περίεργη συλλογιστική, ήταν απαραίτητο να μεταπηδήσουμε από το πολιτικό στο επαγγελματικό ή εκπαιδευτικό έδαφος. Και  η «Επαναστατική Ρωσία» στο άρθρο «Φοιτητές και  Επανάσταση» (Αρ. 17) κάνει ακριβώς αυτό το είδος τούμπας, αναφερόμενη, πρώτον, στα γενικά φοιτητικά συμφέροντα, στον γενικό φοιτητικό αγώνα και , δεύτερον, στους εκπαιδευτικούς στόχους των φοιτητών, στα καθήκοντα προετοιμασίας για την επερχόμενη κοινωνική δραστηριότητα, στα καθήκοντα ανάπτυξης συνειδητών πολιτικών αγωνιστών. Και  οι δύο αυτές αναφορές είναι αρκετά δίκαι ες – αλλά δεν είναι σχετικές με το θέμα που εξετάζουμε και  μόνο συγχέουν το ζήτημα. Το ερώτημα αφορά την πολιτική δραστηριότητα, η οποία, εκ της ουσίας της, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον αγώνα των κομμάτων και  αναπόφευκτα απαιτεί την επιλογή ενός συγκεκριμένου κόμματος. Πώς μπορεί κανείς να δικαι ολογήσει αυτήν την επιλογή λέγοντας ότι οποιαδήποτε πολιτική δραστηριότητα απαιτεί την πιο σοβαρή επιστημονική προετοιμασία, την «ανάπτυξη» σταθερών πεποιθήσεων ή λέγοντας ότι οποιοδήποτε πολιτικό έργο δεν μπορεί να περιοριστεί σε κύκλους πολιτικών μιας δεδομένης τάσης, αλλά πρέπει να απευθύνονται σε όλο και  ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού, πρέπει να συνδέονται με τα επαγγελματικά συμφέροντα κάθε στρώματος, να ενώνουν το επαγγελματικό κίνημα με το πολιτικό, να αναβαθμίζουν το πρώτο στο δεύτερο;; Άλλωστε, το ίδιο το γεγονός ότι οι άνθρωποι πρέπει να καταφεύγουν σε τέτοιες δικαι ολογίες για να υπερασπιστούν τη θέση τους δείχνει ξεκάθαρα σε ποιο βαθμό οι ίδιοι δεν έχουν ούτε σαφείς επιστημονικές πεποιθήσεις ούτε σταθερή πολιτική γραμμή! Ανεξάρτητα από το πώς προσεγγίζετε το θέμα Βλέπετε μια συνεχώς νέα επιβεβαίωση του παλιού τροπαρίου που κηρύττουν εδώ και  και ρό οι Σοσιαλδημοκράτες, επιδιώκοντας την εξισορρόπηση των Σοσιαλιστών Επαναστατών, τόσο σε επιστημονικό-θεωρητικό όσο και  σε πρακτικό-πολιτικό επίπεδο – μεταξύ του Μαρξισμού, αφενός, του δυτικοευρωπαϊκού «κριτικού» οπορτουνισμού, αφετέρου, και  του ρωσικού μικροαστικού λαϊκισμού, αφετέρου.
Πράγματι, φανταστείτε οποιοδήποτε είδος ανεπτυγμένων πολιτικών σχέσεων και  σκεφτείτε την πρακτική διατύπωση του «αμφιλεγόμενου ζητήματός μας». Ας υποθέσουμε ότι έχουμε κόμματα κληρικών, φιλελεύθερων και  Σοσιαλδημοκρατών. Δρουν σε ορισμένες τοποθεσίες, ας πούμε, σε ορισμένα στρώματα του φοιτητικού σώματος και  τουλάχιστον στην εργατική τάξη. Προσπαθούν να προσελκύσουν στο πλευρό τους τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό των πιο επιδραστικών εκπροσώπων και  των δύο. Τίθεται το ερώτημα: είναι πιθανό αυτοί οι εκπρόσωποι να επαναστατήσουν ενάντια στην επιλογή οποιουδήποτε συγκεκριμένου κόμματος με το σκεπτικό ότι υπάρχουν ορισμένα κοινά εκπαιδευτικά και  επαγγελματικά συμφέροντα όλων των φοιτητών και  ολόκληρης της εργατικής τάξης; Θα ήταν το ίδιο με το να αμφισβητούμε την αναγκαι ότητα της κομματικής πάλης επικαλούμενοι την τέχνη της τυπογραφίας, η οποία φέρνει τέτοια οφέλη σε όλα τα κόμματα χωρίς διάκριση. Δεν υπάρχει ούτε ένα κόμμα στις πολιτισμένες χώρες που να μην κατανοεί το τεράστιο όφελος των ευρύτερων και  πιο σταθερά εδραιωμένων εκπαιδευτικών και  συνδικάτων, κι όμως το καθένα προσπαθεί να διασφαλίσει ότι η επιρροή του κυριαρχεί μέσα σε αυτά τα συνδικάτα. Ποιος δεν γνωρίζει ότι οι αναφορές στην μη κομματική φύση ορισμένων θεσμών δεν είναι συνήθως τίποτα περισσότερο από υποκριτικές φράσεις στα χείλη των άρχουσων τάξεων, οι οποίες επιθυμούν να συγκαλύψουν το γεγονός ότι οι υπάρχοντες θεσμοί είναι ήδη εμποτισμένοι, σε 99 περιπτώσεις από τις εκατό, με το πιο σαφές πολιτικό πνεύμα; Κι όμως, οι κύριοι Σοσιαλιστές-Επαναστάτες μας, στην ουσία, επαινούν την «μη κομματική ιδιότητα». Πάρτε, για παράδειγμα, αυτό το οδυνηρό υβρίδιο στην «Επαναστατική Ρωσία» (Αρ. 17): «Τι είδους κοντόφθαλμη τακτική είναι αυτή όταν μια επαναστατική οργάνωση επιμένει να βλέπει σε κάθε άλλη ανεξάρτητη οργάνωση που δεν υποτάσσεται σε αυτήν έναν ανταγωνιστή που πρέπει να καταστραφεί, στη μέση του οποίου πρέπει να ενσταλαχθεί η διχόνοια, η ανομοιομορφία και  η αποδιοργάνωση;» Αυτό ειπώθηκε αναφορικά με την έκκληση της Σοσιαλδημοκρατικής οργάνωσης της Μόσχας του 1896, η οποία κατηγόρησε τους φοιτητές ότι τα τελευταία χρόνια είχαν κλειστεί στον στενό κύκλο των πανεπιστημιακών τους ενδιαφερόντων, και  η οποία «Επαναστατική Ρωσία» διδάσκει ότι η ύπαρξη μιας φοιτητικής οργάνωσης δεν εμποδίζει ποτέ όσους έχουν «αποφασίσει για μια επαναστατική στάση» να αφιερώσουν τις ενέργειές τους στην υπόθεση των εργατών.
Η αφιερωμένη πλακέτα στον Λένιν,
που επισκέφτηκε ο Δ. Κουτσούμπας
Δείτε πόση σύγχυση υπάρχει εδώ. Ο ανταγωνισμός είναι δυνατός (και  αναπόφευκτος) μόνο μεταξύ μιας πολιτικής οργάνωσης και  μιας άλλης, μεταξύ πολιτικών φιλοδοξιών και  άλλων. Ο ανταγωνισμός μεταξύ μιας εταιρείας αλληλοβοήθειας και  ενός επαναστατικού κύκλου είναι αδύνατος, και  αποδίδοντας στη δεύτερη την επιθυμία να καταστρέψει την πρώτη, η «Επαναστατική Ρωσία» λέει καθαρές ανοησίες. Αλλά αν μια συγκεκριμένη πολιτική φιλοδοξία επρόκειτο να εκδηλωθεί μέσα στην ίδια εταιρεία αλληλοβοήθειας – για παράδειγμα, να μην βοηθήσει τους επαναστάτες ή να αποβάλει παράνομα βιβλία από τη βιβλιοθήκη – τότε ο ανταγωνισμός και  η άμεση πάλη είναι υποχρεωτικά για κάθε έντιμο «πολιτικό». Αν υπάρχουν άνθρωποι που περιορίζουν τους κύκλους σε στενά, πανεπιστημιακά συμφέροντα (και  τέτοιοι άνθρωποι αναμφίβολα υπάρχουν, και  το 1896 υπήρχαν πολύ περισσότεροι!), τότε η πάλη μεταξύ αυτών και  εκείνων που υποστηρίζουν όχι τη στένωση, αλλά τη διεύρυνση των συμφερόντων είναι εξίσου απαραίτητη και  επιτακτική. Άλλωστε, η ανοιχτή επιστολή του Σοβιέτ του Κιέβου, η οποία πυροδότησε τη διαμάχη μεταξύ της «Επαναστατικής Ρωσίας» και  της «Ίσκρα», αφορούσε την επιλογή όχι μεταξύ φοιτητικών και  επαναστατικών οργανώσεων, αλλά μεταξύ επαναστατικών οργανώσεων διαφορετικών τάσεων. Κατά συνέπεια, ακριβώς εκείνοι που είχαν ήδη «αποφασίσει για την επαναστατική θέση» άρχισαν να επιλέγουν, και  οι «σοσιαλιστές επαναστάτες» μας τους σέρνουν πίσω με το πρόσχημα ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ μιας επαναστατικής και  μιας καθαρά φοιτητικής οργάνωσης είναι κοντόφθαλμος… Αυτό είναι πραγματικά ασυνάρτητο, κύριοι! Το επαναστατικό κομμάτι του φοιτητικού σώματος έχει αρχίσει να επιλέγει ανάμεσα σε δύο επαναστατικά κόμματα, και  τους προσφέρεται αυτή η διάλεξη: «όχι επιβάλλοντας» μια «οριστική» (η αβεβαιότητα είναι προτιμότερη, φυσικά…) «κομματική ετικέτα» (για μερικούς μια ετικέτα, για άλλους μια σημαία), «όχι επιβάλλοντας βία στην πνευματική συνείδηση ​​των συμφοιτητών» (ολόκληρος ο αστικός τύπος όλων των χωρών εξηγεί πάντα την ανάπτυξη της σοσιαλδημοκρατίας με τη βία των ηγετών και  των υποκινητών πάνω στη συνείδηση ​​των ειρηνικών συντρόφων…) «επιτεύχθηκε η επιρροή της», δηλαδή η επιρροή του σοσιαλιστικού μέρους του φοιτητικού σώματος πάνω στους υπόλοιπους. Νομίζω ότι κάθε αξιοπρεπής φοιτητής θα εκτιμήσει αυτή την κατηγορία εναντίον των σοσιαλιστών για «επιβολή» ετικετών και  «βιασμό της συνείδησης». Και  αυτοί οι άξεστοι, πλαδαροί και  χωρίς αρχές λόγοι εκφωνούνται στη Ρωσία, όπου οι έννοιες της κομματικής οργάνωσης, της κομματικής αντοχής, της τιμής και  της κομματικής σημαίας είναι ακόμα τόσο ανυπολόγιστα αδύναμες!
Οι "σοσιαλιστές επαναστάτες"» μας προβάλλουν ως πρότυπο για τους επαναστάτες φοιτητές τα προηγούμενα φοιτητικά συνέδρια, τα οποία διακήρυξαν την «αλληλεγγύη» τους. αλληλεγγύη με το γενικό πολιτικό κίνημα, αποσπώντας πλήρως από τη φραξιονιστική διαμάχη που υπάρχει εντός του επαναστατικού στρατοπέδου.” Τι είναι ένα “γενικό πολιτικό” κίνημα; Ένα σοσιαλιστικό συν φιλελεύθερο κίνημα. Το να αφαιρέσουμε από αυτή τη διάκριση ισοδυναμεί με το να τασσόμαστε με το άμεσο και  το εγγύς, δηλαδή, το φιλελεύθερο κίνημα. Και  αυτό ζητούν οι “σοσιαλιστές επαναστάτες”! Άνθρωποι που αυτοαποκαλούνται ξεχωριστό κόμμα ζητούν αποχώρηση από τον κομματικό αγώνα! Δεν δείχνει αυτό ότι ένα τέτοιο κόμμα δεν είναι σε θέση να λαθρεμπορίσει τα πολιτικά του αγαθά υπό τη δική του σημαία, αλλά αναγκάζεται να καταφύγει στο λαθρεμπόριο; Δεν αποκαλύπτει αυτό την έλλειψη οποιασδήποτε συγκεκριμένης προγραμματικής βάσης για αυτό το κόμμα; Θα το δούμε τώρα.

Τα λάθη των σοσιαλιστών επαναστατών στη συλλογιστική τους για τους φοιτητές και  την επανάσταση δεν μπορούν να εξηγηθούν μόνο από την παραλογικότητα που προσπαθήσαμε να δείξουμε παραπάνω. Κατά μία έννοια, μπορεί να υποστηριχθεί το αντίθετο: η παραλογικότητα της συλλογιστικής τους πηγάζει από το θεμελιώδες λάθος τους. Ως “κόμμα”, κατείχαν μια τέτοια θέση από την αρχή. Μια εσωτερικά αντιφατική θέση, τόσο ολισθηρή που άνθρωποι που ήταν απολύτως ειλικρινείς και  ικανοί για πολιτική σκέψη δεν μπορούσαν να τη διατηρήσουν χωρίς συνεχείς ταλαντεύσεις και  πτώσεις. Εμείς πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι η Σοσιαλδημοκρατία δεν αποδίδει τη ζημιά που προκάλεσαν στην υπόθεση του σοσιαλισμού οι «σοσιαλιστές επαναστάτες» στα διάφορα λάθη αυτού ή εκείνου του συγγραφέα ή εκείνης της προσωπικότητας. Αντίθετα, θεωρεί όλα αυτά τα λάθη ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα μιας λανθασμένης προγραμματικής και  πολιτικής θέσης. Σε ένα ζήτημα όπως το φοιτητικό ζήτημα, αυτή η λανθασμένη άποψη είναι ιδιαίτερα εμφανής και  η αντίφαση μεταξύ της αστικοδημοκρατικής άποψης και  της στολής του επαναστατικού σοσιαλισμού γίνεται προφανής. Πράγματι, κοιτάξτε προσεκτικά τη ροή σκέψης στο προγραμματικό άρθρο της «Επαναστατικής Ρωσίας»: «Φοιτητές και  Επανάσταση». Ο συγγραφέας θέτει στην πρώτη γραμμή την «ανιδιοτέλεια και  την καθαρότητα των φιλοδοξιών», τη «δύναμη των ιδανικών κινήτρων» της «νεολαίας». Ακριβώς σε αυτό αναζητά μια εξήγηση για όλες αυτές τις «και νοτόμες» πολιτικές φιλοδοξίες, και  όχι στις πραγματικές συνθήκες της κοινωνικής ζωής στη Ρωσία, οι οποίες, αφενός, δημιουργούν μια ασυμβίβαστη αντίφαση μεταξύ της απολυταρχίας και  πολύ πλατιών και  πολύ ετερογενών στρωμάτων του πληθυσμού, και  αφετέρου, εμποδίζουν εξαιρετικά (σύντομα θα είναι απαραίτητο να πούμε: εμπόδισαν) κάθε εκδήλωση πολιτικής δυσαρέσκειας. εκτός από τα πανεπιστήμια.

Ο συγγραφέας στη συνέχεια επιτίθεται στις προσπάθειες των Σοσιαλδημοκρατών να αντιμετωπίσουν συνειδητά τις διαφορές στις πολιτικές ομάδες εντός του φοιτητικού σώματος, να ενώσουν πιο στενά τις ομοιογενείς πολιτικές ομάδες και  να διαχωρίσουν ό,τι είναι πολιτικά ετερογενές. Δεν είναι ότι ο συγγραφέας επικρίνει την λανθασμένη κάποια από αυτές τις προσπάθειες – θα ήταν γελοίο να ισχυριστεί κανείς ότι όλες αυτές οι προσπάθειες ήταν πάντα επιτυχημένες σε όλα. Όχι, η ίδια η ιδέα ότι η διαφορά στα ταξικά συμφέροντα πρέπει αναπόφευκτα να αντικατοπτρίζεται στις πολιτικές ομάδες, ότι οι φοιτητές δεν μπορούν να αποτελέσουν εξαίρεση σε ολόκληρη την κοινωνία, παρά την ανιδιοτέλεια, την αγνότητα, την ιδεαλιστικότητά τους κ.λπ., ότι το καθήκον ενός σοσιαλιστή δεν πρέπει να παραβλέπει αυτή τη διάκριση, αλλά, αντίθετα, να την εξηγεί στις ευρύτερες δυνατές μάζες και  να την εδραιώνει στην πολιτική οργάνωση. Ο συγγραφέας βλέπει τα πράγματα από την ιδεαλιστική οπτική γωνία ενός αστού δημοκρατικού, όχι από την υλιστική οπτική γωνία ενός σοσιαλδημοκράτη.
Ο συγγραφέας, επομένως, δεν ντρέπεται να παρουσιάσει και  να επαναλάβει το κάλεσμα του επαναστατικού φοιτητικού σώματος για ένα «γενικό πολιτικό κίνημα». Για αυτόν, το κέντρο βάρους βρίσκεται ακριβώς στο γενικό πολιτικό, δηλαδή στο γενικό δημοκρατικό, κίνημα, το οποίο πρέπει να ενωθεί. Αυτή η ενότητα πρέπει να μην ενοχλείται από «καθαρά επαναστατικούς κύκλους», οι οποίοι θα έπρεπε να ομαδοποιούνται «παράλληλα με τη γενική φοιτητική οργάνωση». Από την άποψη των συμφερόντων αυτού του ευρέος και  ενιαίου δημοκρατικού κινήματος, είναι, φυσικά, εγκληματικό να «επιβάλλεις» κομματικές ετικέτες και  να παραβιάζεις την πνευματική συνείδηση ​​των συντρόφων. Έτσι ακριβώς έβλεπε τα πράγματα η αστική δημοκρατία το 1848, όταν οι προσπάθειες να επισημανθεί η αντίφαση μεταξύ των ταξικών συμφερόντων της αστικής τάξης και  του προλεταριάτου προκάλεσαν «καθολική» καταδίκη των «φανατικών της διχόνοιας και  της «διαίρεσης». Έτσι ακριβώς την βλέπει η νεότερη ποικιλία αστικής δημοκρατίας – οπορτουνιστές και  αναθεωρητές που διψούν για ένα ενιαίο, μεγάλο δημοκρατικό κόμμα που ακολουθεί ειρηνικά την πορεία της μεταρρύθμισης, την πορεία της ταξικής συνεργασίας. Όλοι τους ήταν πάντα, και  δεν μπορούν παρά να είναι, εχθροί των «παραταξιακών» συγκρούσεων και  υποστηρικτές ενός «γενικού πολιτικού» κινήματος.
Το μαυσωλείο του Λένιν 1925
Περισσότεροι από εκατό χιλιάδες
το επισκέφθηκαν τον πρώτο μήνα
_________________________________

Βλέπετε: τα επιχειρήματα των Σοσιαλεπαναστάτων, παράλογα και  αντιφατικά σε σημείο που να είναι γελοία από σοσιαλιστική οπτική γωνία, γίνονται απολύτως κατανοητά και  συνεπή από αστική δημοκρατική οπτική γωνία. Αυτό συμβαίνει επειδή το Σοσιαλιστικό Επαναστατικό Κόμμα δεν είναι, στην ουσία, τίποτα περισσότερο από μια φράξια της αστικής δημοκρατίας, μια φράξια που είναι κυρίως διανοούμενη στη σύνθεσή της, κυρίως μικροαστική στην οπτική της, και  συνδυάζει εκλεκτικά, στη θεωρητική της σημαία, τον νεότερο οπορτουνισμό και  τον παλιομοδίτικο λαϊκισμό.
Η καλύτερη αντίκρουση της ενοποιητικής φρασεολογίας της αστικής δημοκρατίας είναι Η ίδια η πορεία της πολιτικής ανάπτυξης και  του πολιτικού αγώνα αποτελεί τη βάση για τη θέση του δημοκρατικού. Και  στη Ρωσία, η ανάπτυξη ενός γνήσιου κινήματος έχει ήδη οδηγήσει σε μια τέτοια διάψευση. Αναφέρομαι στην εμφάνιση των «ακαδημαϊκών» ως ξεχωριστής ομάδας φοιτητών. Όσο δεν υπήρχε πραγματικός αγώνας, οι ακαδημαϊκοί δεν ξεχώριζαν από τις «γενικές φοιτητικές» μάζες, και  η «ενότητα» ολόκληρου του «σκεπτόμενου μέρους» του φοιτητικού σώματος φαινόταν απαραβίαστη. Μόλις έφτασε η ώρα, η απόκλιση αυτών των ετερόκλητων στοιχείων έγινε αναπόφευκτη. Η πρόοδος του πολιτικού κινήματος και  η άμεση επίθεση στην απολυταρχία σημαδεύτηκε αμέσως από μια σαφέστερη πολιτική ευθυγράμμιση – παρά όλες τις κενές συζητήσεις για την ένωση όλων. Ότι ο διαχωρισμός ακαδημαϊκών και  πολιτικών είναι ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός – σχεδόν κανείς δεν θα το αμφισβήτησε. Αλλά σημαίνει αυτός ο διαχωρισμός ότι οι σοσιαλδημοκράτες φοιτητές θα «σπάσουν» με τους ακαδημαϊκούς; Η «Επαναστατική Ρωσία» το πιστεύει (βλ. Αρ. 17, σελ. 3).
Αλλά αυτό φαίνεται να ισχύει μόνο λόγω της σύγχυσης που αποκαλύψαμε παραπάνω. Μια πλήρης οριοθέτηση των πολιτικών τάσεων δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση «ρήξη» των επαγγελματικών και  ακαδημαϊκών ενώσεων. Ένας σοσιαλδημοκράτης που θέτει ως στόχο να εργαστεί μεταξύ των φοιτητών σίγουρα θα προσπαθήσει, είτε προσωπικά είτε μέσω των πρακτόρων του, να διεισδύσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους «καθαρά φοιτητικούς» και  αυτοδιδακτικούς κύκλους, να προσπαθήσει να διευρύνει τους ορίζοντες όσων απαιτούν μόνο ακαδημαϊκή ελευθερία και  να προσπαθήσει να διαδώσει ένα ειδικά σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα μεταξύ εκείνων που εξακολουθούν να αναζητούν ένα πρόγραμμα.
Συνοψίζοντας: ένα ορισμένο μέρος του φοιτητικού σώματος θέλει να αναπτύξει μια σαφή και  συνεκτική σοσιαλιστική κοσμοθεωρία. Ο απώτερος στόχος αυτής της προπαρασκευαστικής εργασίας – για τους φοιτητές που επιθυμούν πρακτική συμμετοχή στο επαναστατικό κίνημα – μπορεί να είναι μόνο μια συνειδητή και  αμετάκλητη επιλογή μιας από τις δύο τρέχουσες τάσεις που έχουν αναδυθεί στο επαναστατικό περιβάλλον. Όποιος διαμαρτύρεται ενάντια σε μια τέτοια επιλογή στο όνομα της ιδεολογικής ενοποίησης των φοιτητών, στο όνομα της επαναστατικοποίησης τους γενικά κ.λπ., συσκοτίζει τη σοσιαλιστική συνείδηση ​​και , στην πραγματικότητα, δεν κηρύττει τίποτα άλλο παρά την έλλειψη ιδεών. Η πολιτική ομαδοποίηση των φοιτητών δεν μπορεί παρά να αντικατοπτρίζει την πολιτική ομαδοποίηση της κοινωνίας στο σύνολό της, και  είναι καθήκον κάθε σοσιαλιστή να αγωνίζεται για την πιο συνειδητή και  συνεπή δυνατή οριοθέτηση μεταξύ πολιτικά ετερογενών ομάδων. Η έκκληση που απευθύνεται στους φοιτητές από το Σοσιαλιστικό-Επαναστατικό Κόμμα – «να διακηρύξουν την αλληλεγγύη τους με το γενικό πολιτικό κίνημα και  να εγκαταλείψουν εντελώς τις φραξιονιστικές συγκρούσεις στο επαναστατικό στρατόπεδο» – δεν είναι, στην ουσία, τίποτα άλλο παρά μια κάλεσμα επιστροφής από μια σοσιαλιστική σε μια αστικοδημοκρατική άποψη. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς το «Σοσιαλιστικό-Επαναστατικό Κόμμα» «OST G» είναι απλώς μια φράξια της αστικής δημοκρατίας στη Ρωσία. Η ρήξη μεταξύ ενός σοσιαλδημοκράτη φοιτητή και  των επαναστατών και  πολιτικών όλων των άλλων τάσεων δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ρήξη στις φοιτητικές και  εκπαιδευτικές οργανώσεις. Αντίθετα, μόνο με την τήρηση ενός σαφώς καθορισμένου προγράμματος μπορεί και  πρέπει να εργαστεί κανείς εντός των ευρύτερων φοιτητικών κύκλων για να διευρύνει τους ακαδημαϊκούς τους ορίζοντες και  να προωθήσει τον επιστημονικό σοσιαλισμό, δηλαδή τον μαρξισμό.
Υ.Γ. Στις επόμενες επιστολές μου, θα ήθελα να συζητήσω με τους αναγνώστες του «Φοιτητή» τη σημασία του Μαρξισμού για την ανάπτυξη μιας συνεκτικής κοσμοθεωρίας, τις θεμελιώδεις και  τακτικές διαφορές μεταξύ του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και  του Σοσιαλεπαναστατικού Κόμματος, ζητήματα φοιτητικής οργάνωσης και  τη στάση του φοιτητικού σώματος απέναντι στην εργατική τάξη γενικότερα.

Δείτε και Ριζοσπάστης __τα καθήκοντα των ενώσεων της νεολαίας _λόγος στο III πανρωσικό συνέδριο της ρώσικης κομμουνιστικής ένωσης νεολαίας | 2-Οκτ-1920
Η έκδοση στα ελληνικά, έχει ελάχιστες αλλαγές και  ένα χρήσιμο παράρτημα στο τέλος _οι πάλαι ποτέ Εκδόσεις “ΑΛΛΑΓΗ ” (Θεμιστοκλέους 3 Αθήνα) δεν υπάρχουν
                                 ΕΙΣΑΓΩΓΗ
__γραμμένο σε πολυτονικό
Το άρθρο του В .Ι Λένιν “Τά καθήκοντα τής ’Επαναστατικής Νεολαίας ” γράφτηκε τό Σεπτέμβρη τού 1903. Γιά μερικά χρόνια πρίν, τό ρώσικο έργατικό κίνημα ακολουθούσε μιά γοργή ανοδική πορεία. Τό χειμώνα τού 1902 άρχισε νά παίρνει τεράστιες διαστάσεις, και τό καλοκαίρι τού 1903, Αναπτύχτηκε ώς τήν κήρυξη γενικής  πολιτικής απεργίας στίς νότιες περιοχές τής Ρωσίας. Γεγονότα όπως αυτά έδειχναν ότι ή ρώσικη έπανάσταση έχει ώριμάσει και προάγγελαν τό ξεσήκωμα τού 1905.
Αλλά στή Ρωσία δέν υπήρχε μιά θεωρητικά ξεκαθαρισμένη και οργανωτικά προετοιμασμένη επαναστατική ηγεσία τής εργατικής τάξης. Δίχως μιά τέτοια ηγεσία, οί μάζες δέν θά μπορούσαν, στήν επερχόμενη επανάσταση, νά νικήσουν τήν απολυταρχία. Γι’ αυτό, ο Λένιν συγκέντρωνε ἐκεῖνα τά χρόνια τό ενδιαφέρον του και τήν πάλη του στό πρόβλημα τής ένωσης τών διάσπαρτων σοσιαλδημοκρατικών ομάδων σ’ ένα Ενιαίο πανρωσικό Επαναστατικό μαρξιστικό κόμμα. Ό Λένιν ανάπτυξε κ’ ύπερασπίστηκε τήν Έννοια τής Επαναστατικής οργάνωσης και κομματικότητας, σέ μιά σειρά Έργων, μεταξύ των οποίων κατέχουν ξεχωριστή θέση τό «Άπό ποϋ ν’ Αρχίσουμε;» και τό «Τί νά κάνουμε;», όπου καταπολεμούνται οί θεωρίες τού Μάρτωφ και των άλλων ρώσων “οίκονομιστών”, οί οποίοι, στό όνομα τής “ευρύτητας” τού κινήματος, κήρυσσαν τήν οργανωτική άμορφία και τήν πολιτική σύγχυση.
Από “το βλέμμα του Οδυσσέα” _1995
σε σκηνοθεσία Θόδωρου Αγγελόπουλου

Γι’ αύτή τήν κομματικότητα μιλάει ο Λένιν και αύτήν υπερασπίζεται, σέ σχέση μέ τό φοιτητικό κίνημα, στό παρόν άρθρο. Καταπολεμά τήν Ιδέα τής «άκομματικότητας» πού πρόβαλαν οί ύποστηριχτές τού μικροαστικού κόμματος των σοσιαλεπαναστατών, Επικαλούμενοι υποκριτικά τά «κοινά συμφέροντα», τά «παμφοιτητικά συμφέροντα» κλπ. Ό Λένιν εξηγεί ότι ή Ιδέα τής άκομματικότητας είναι μιά καθαρή Ασυναρτησία, πού ο βαθύτερος προορισμός της είναι νά τραβήξει τό φοιτητικό κίνημα πρός τά πίσω και νά τό κρατήσει κάτω άπό τήν έπιροή του Αστικού φιλελευθερισμού.
                                                                         Σημειώσεις
  • 1 Τό άρθρο «Τά καθήκονταχήςέπαναστατικήςνεολαίας» γράφτηκε άπό τόν Β.Ι.Λένιν κατά παράκληση τής σύνταξης τής έφημερίδας «Στουντέντ» και δημοσιεύτηκε τό Σεπτέμβρη του 1903 στό φύλλο άρ. 2—3 τής έφημερίδας, στη στήλη «Ελεύθερο Βήμα». Το άρθρο έχει τον υπότιτλο «Γράμμα πρώτο». Τα άλλα γράμματα πάνω σ’ αυτό το θέμα, πού σκόπευε να γράψει ό Λένιν, όπως βγαίνει και από το υστερόγραφο του πρώτου γράμματος και  από το σχέδιο επιστολών σχετικά με τα καθήκοντα της επαναστατικής νεολαίας (βλ. σε τούτο τον τόμο, σελ. 437—438 (έλλ. έκδ., σελ. 433—434), κατά τα φαινόμενα δε γράφτηκαν.
    Το άρθρο «Τα καθήκοντα της επαναστατικής νεολαίας» βγήκε σε ξεχωριστό ανάτυπο της εφημερίδας «Στουντέντ» και  τυπώθηκε (χωρίς το υστερόγραφο) σε ξεχωριστή πολυγραφημένη έκδοση με τον τίτλο: «Προς τούς φοιτητές. Τα καθήκοντα της επαναστατικής νεολαίας (ή σοσιαλδημοκρατία και  η διανόηση)». Το άρθρο σε λιθογραφημένη έκδοση τυπώθηκε από τούς φοιτητές του πανεπιστημίου της Μόσχας. Η μπροσούρα κυκλοφόρησε πλατιά στη Ρωσία. Σύμφωνα με όχι πλήρη στοιχεία της αστυνομικής διεύθυνσης για το 1904—1905, αντίτυπα της μπροσούρας είχαν βρεθεί κατά τη διενέργεια συλλήψεων και  ερευνών στο Αίκατερινοσλάβ, στο Νίζνι Νόβγκοροντ, στο Καζάν, στην Οδησσό, στο Σμολένσκ και  στο κυβερνείο του Μινσκ.
  • 2 «Στουντέντ» («Φοιτητής») — εφημερίδα της επαναστατικής φοιτητικής νεολαίας. Βγήκαν συνολικά δύο φύλλα (αρ. 1 και 2—3). Το πρώτο φύλλο άρχισε να τυπώνεται πρώτα στη Ρωσία, κατασχέθηκε όμως στο τυπογραφείο. Ξανατυπώθηκε για δεύτερη φορά τον Απρίλη του 1903 στη Γενεύη. Το φύλλο αρ. 2—3 (διπλό) βγήκε στη Ζυρίχη.
    Η δήλωση της σύνταξης, πού αναφέρεται από τον Λένιν, έλεγε: «Χωρίς να προσχωρεί ακόμη στο ένα ή στο άλλο ρωσικό κόμμα της αντιπολίτευσης… η σύνταξη θεωρεί σκόπιμο να παραχωρήσει τις σελίδες του οργάνου της για μια ήρεμη συζήτηση των θεωρητικών και  πραχτικών προβλημάτων της επαναστατικής πάλης στους εκπρόσωπους και  των πιο αντίθετων ρευμάτων της ρωσικής επαναστατικής σκέψης, έχοντας πάντοτε σαν σκοπό να καλλιεργήσει στη φοιτητική νεολαία μια σαφή και  ολοκληρωμένη πολιτική και  σοσιαλιστική επαναστατική κοσμοαντίληψη, πράγμα που αποτελεί άπαραίτητο και Ισχυρότατο παράγοντα τής Ιδεολογικής της ένότητας».
  • 3 _Ίσкρα — ή πρώτη πανρωσική παράνομη μαρξιστική εφημερίδα πού Ιδρύθηκε από τον Λένιν το 1900 και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία του επαναστατικού μαρξιστικού κόμματος της εργατικής τάξης της Ρωσίας.
    Επειδή ήταν αδύνατο να εκδοθεί επαναστατική εφημερίδα στη Ρωσία εξαιτίας των αστυνομικών διώξεων, ό Λένιν, όντας εξόριστος ακόμα στη Σιβηρία, είχε καταστρώσει σε όλες του τις λεπτομέρειες το σχέδιο έκδοσής της στο εξωτερικό. Μόλις τέλειωσε ή εξορία (Γενάρης 1900) ό Λένιν καταπιάστηκε αμέσως με την εφαρμογή του σχεδίου του. Το Φλεβάρη του 1900 είχε στην Πετρούπολη συνομιλίες με τη Β.Ι.Ζασούλιτς πού είχε έρθει παράνομα από το εξωτερικό, σχετικά με τη συμμετοχή της ομάδας «Απελευθέρωση της δουλειάς» στην έκδοση της εφημερίδας. (σσ. Βέρα Ιβάνοβνα Ζασούλιτς _Ве́ра Ива́новна Засу́лич, 1849 – 1919 Ρωσίδα Μενσεβίκα επαναστάτρια – μεταστράφηκε στον Μαρξισμό). Στα τέλη του Μάρτη —αρχές του ’Απρίλη 1900, έγινε ή λεγόμενη «Σύσκεψη του Πσκόφ» των В.Ι.Λένιν, Λ. Μάρτοφ (Γ.Ο. Τσεντερμπάουμ), Α.Ν. Πότρεσοφ, Σ.Ι. Ραντσένκο μέ τούς «νόμιμους μαρξιστές» — Π. Μπ. Στρούβε και  Μ.Ι. Τουγκάν—Μπαρανόδσκι, όπου συζητήθηκε το λενινιστικό σχέδιο ανακοίνωσης της σύνταξης της πανρωσική εφημερίδας _Ίσκρα και  του επιστημονικού πολιτικού περιοδικού («Ζάρια»), σχετικά με το πρόγραμμα και  τα καθήκοντα των εκδόσεων αυτών. Το πρώτο εξάμηνο του 1900 ό Λένιν περιόδεψε μια σειρά πόλεις της Ρωσίας (Μόσχα, Πετρούπολη, Ρίγα, Σμολένσκ, Νίζνι Νόβγκοροντ, Ουφα, Σαμάρα, Σιζράν), αποκατάστησε σύνδεση με τις σοσιαλδημοκρατικές ομάδες και  με μεμονωμένους σοσιαλδημοκράτες και  εξασφάλισε, από μέρους τους, την υποστήριξη της μελλοντικής Ίσκρα. Τον Αύγουστο τού 1900, με την άφιξη του Λένιν στην Ελβετία, έγινε σύσκεψη Λένιν—Πότρεσοφ με τα μέλη της ομάδας «Απελευθέρωση της δουλειάς», με θέμα το πρόγραμμα και  τα καθήκοντα της εφημερίδας και  του περιοδικού, τους πιθανούς συνεργάτες, τη σύνθεση της σύνταξης και  την έδρα της — οι συνομιλίες αυτές παρά λίγο να ναυαγήσουν. Ωστόσο κατά το τέλος των συνομιλιών κατορθώθηκε να επιτευχτεί συμφωνία σε όλα τα επίμαχα ζητήματα.
    Το πρώτο φύλλο της λενινιστικής Ίσκρα βγήκε το Δεκέμβρη τού 1900 στη Λειψία, τα επόμενα φύλλα έβγαιναν στο Μόναχο, από τον Ιούλη του 1902 στο Λονδίνο και  από την άνοιξη του 1903 στη Γενεύη. Μεγάλη βοήθεια για την εγκατάσταση της εφημερίδας (οργάνωση μυστικού τυπογραφείου, εξασφάλιση στοιχείων κτλ.) πρόσφεραν οι γερμανοί σοσιαλδημοκράτες: Κλάρα Τσέτκιν, Άντολφ Μπράουν και  άλλοι, ο πολωνός επαναστάτης Γιούλιαν Μαρχλέφσκι που ζούσε την εποχή εκείνη στο Μόναχο (σσ. Julian Marchlewski, 1866–1925, γνωστός και  με το ψευδώνυμο Κάρσκι, ήταν εξέχων Πολωνός κομμουνιστής πολιτικός, δημοσιογράφος και  θεωρητικός στενός συνεργάτης και  φίλος της Ρόζας Λούξεμπουργκ)., ό Γ. Κβέλτς — ένας από τους ηγέτες της αγγλικής σοσιαλδημοκρατικής ομοσπονδίας __σσ. ο Henry “Harry” Quelch (1858–1913) ήταν  μαρξιστής, συνδικαλιστής και  ιδρυτική προσωπικότητα του βρετανικού σοσιαλιστικού κινήματος. Ως ένας από τους κύριους ηγέτες της Σοσιαλδημοκρατικής Ομοσπονδίας (SDF), διετέλεσε επί μακρόν συντάκτης της εφημερίδας του κόμματος, Justice, και  εκπροσώπησε τους Βρετανούς σοσιαλιστές σε διεθνή συνέδρια.
    Τη σύνταξη της Ίσκρα την αποτελούσαν οι: Β.Ι.Λένιν, Γ.Β.Πλεχάνοφ, Λ.Μάρτοφ, Π.Μπ. Άξελροντ, Α.Ν.Πότρεσοφ και Β.Ι.Ζασούλιτς. Γραμματέας της σύνταξης αρχικά I. G. Smidovich-Leman, αργότερα, από την άνοιξη του 1901, ή Ν.Κ. Κρούπσκαγια πού κρατούσε και ολόκληρη την αλληλογραφία της Ίσκρα με τις ρωσικές σοσιαλδημοκρατικές οργανώσεις.
    Στο κέντρο της προσοχής της Ίσκρα βρίσκονταν τα προβλήματα της επαναστατικής πάλης του προλεταριάτου και όλων των εργαζόμενων τής Ρωσίας ενάντια στην τσαρική απολυταρχία, μεγάλη προσοχή δινόταν στα σοβαρότερα γεγονότα τής διεθνούς ζωής και Ιδιαίτερα του διεθνούς Εργατικού κινήματος. Ό Λένιν ήταν ουσιαστικά ό διευθυντής και καθοδηγητής της Ίσκρα, δημοσίευε άρθρα για όλα τα βασικά ζητήματα τής οικοδόμησης του κόμματος και  τη ταξικής πάλης του προλεταριάτου τής Ρωσίας.
    Η Ίσκρα έγινε το κέντρο συνένωσης των κομματικών δυνάμεων, συγκέντρωσης και διαπαιδαγώγησης των κομματικών στελεχών. Σε πολλές πόλεις τής Ρωσίας (Πετρούπολη, Μόσχα, Σαμάρα και άλλες) δημιουργήθηκαν ομάδες και Επιτροπές του ΣΔΕΚΡ λενινιστικής—ισκρικής κατεύθυνσης. Το Γενάρη του 1902 στο συνέδριο των οπαδών της Ίσκρα στή Σαμάρα, δημιουργήθηκε ή ρωσική όργάνωση τής Ίσκρα. Οι ίσκρικές οργανώσεις συγκροτούνταν και  δούλευαν κάτω άπό τήν άμεση καθοδήγηση τών μαθητών και συνεργατών του Β.Ι. Λένιν —Ν.Ε.Μπάουμαν, Ι.Β.Μπάμπουσκιν, Σ.Ι.Γκούσεφ, Μ.Ι.Καλίνιν, Π.Α.Κράσικοφ, Γ,Μ.Κρδιζανόφσκι, Φ.Β.Λένγκνικ, Π. Ν.Λεπεσίνσκι, I. I. Ραντσένκο και άλλων.
    Μέ πρωτοβουλία τού Λένιν και  με την άμεση συμμετοχή του, η σύνταξη τής Ίσκρα επεξεργάστηκε το σχέδιο προγράμματος του κόμματος (δημοσιεύτηκε στην Ίσκρα άρ.φύλλου 21, της 1ης του Ίούνη 1902) και προετοίμασε τό II συνέδριο του ΣΔΕΚΡ πού συνήλθε στίς 17(30) Ιούλη—10(23) τού Αύγούστου 1903. Στις παραμονές τής σύγκλησης του συνεδρίου οι περισσότερες τοπικές σοσιαλδημοκρατικές οργανώσεις της Ρωσίας είχαν προσχωρήσει στην Ίσκρα, ενέκριναν την ταχτική της, το πρόγραμμά της και  το οργανωτικό της σχέδιο και  την αναγνώρισαν σαν καθοδηγητικό τους όργανο. Το συνέδριο με ειδική απόφαση τόνισε τον εξαιρετικό ρόλο της Ίσκρα στην πάλη για το κόμμα και την ανακήρυξε Κεντρικό ’Όργανο του ΣΔΕΚΡ. Στο II συνέδριο Εκλέχτηκε συνταχτική Επιτροπή από τούς Λένιν, Πλεχάνοφ και Μάρτοφ. Ο Μάρτοφ, παρά την απόφαση του συνεδρίου τού κόμματος, αρνήθηκε να μπει στη σύνταξη, επιμένοντας να μείνουν και οι έξι προηγούμενοι συντάχτες και  έτσι τα φύλλα της Ίσκρα 46—51 βγήκαν με συνταχτική Επιτροπή τον Λένιν και  τον Πλεχάνοφ. Ύστερα από λίγο ο Πλεχάνοφ πέρασε στις θέσεις τού μενσεβικισμού και  ζήτησε να μπουν στη σύνταξη τής Ίσκρα όλοι οι παλιοί μενσεβίκοι συντάχτες πού τούς είχε απορρίψει το συνέδριο. Ό Λένιν δεν μπορούσε να συμφωνήσει μ’ αυτό και  στις 19 του Οκτώβρη 1903 αποχώρησε από τη σύνταξη της Ίσκρα, μετά μπήκε στην ΚΕ και  από κει πάλαιβε ενάντια στους οπορτουνιστές μενσεβίκους.
    Το φύλλο 52 της Ίσκρα» βγήκε με μοναδικό συντάχτη τον Πλεχάνοφ. Στις 13(26) Νοέμβρη 1903 ο Πλεχάνοφ προσέλαβε στη σύνταξη της Ίσκρα αυτόβουλα, παραβιάζοντας τη θέληση του συνεδρίου, τούς πρώην μενσεβίκους συντάχτες της. Από το φύλλο 52 οι μενσεβίκοι μετάτρεψαν την Ίσκρα σε όργανό τους.
  • 4 «Οσβομποζντένιγε» _Απελευθέρωση — 15ήμερο περιοδικό πού έβγαινε στο εξωτερικό από τις 18 Ιούνη (1η Ιούλη) 1902 ως τις 5 (18) Οχτώβρη 1905 με διευθυντή τον Π.Μπ.Στρουβε. Το περιοδικό ήταν όργανο τής ρωσικής φιλελεύθερης αστικής τάξης και προπαγάνδιζε με συνέπεια τις Ιδέες τού μετριοπαθούς—μοναρχικού φιλελευθερισμού. Στα 1903 γύρω από το περιοδικό συγκεντρώθηκε (και το Γενάρη του 1904 διαμορφώθηκε) ή «Ένωση ’Απελευθέρωσης», πού έζησε ως τον Οχτώβρη τού 1905. Μαζί με τούς ζεμστβικούς—συνταγματικούς οι οπαδοί του «Όσβομποζντένιγε» αποτέλεσαν τον πυρήνα τού συνταγματικού—δημοκρατικού κόμματος (των καντέτων), πού δημιουργήθηκε τον Οχτώβρη τού 1905 και ήταν το κύριο αστικό κόμμα στη Ρωσία.
  • 5 Στρούβε, Π. Μπ. (Ρ.Ν.Σ.) (1870—1944) — αστός οικονομολόγος και δημοσιολόγος, ένας από τους ηγέτες του φιλελεύθερου μοναρχικού κόμματος των καντέτων. Επιφανής εκπρόσωπος του «νόμιμου μαρξισμού» στη δεκαετία 1890—1900, συνεργάτης και διευθυντής των περιοδικών «Νόβογε Σλόβο» (1897), «Να τσάλο» (1899) και «Ζίζν» (1900). Στην πρώτη κιόλας έργα σία του «Κριτικές παρατηρήσεις σχετικά με το πρόβλημα της οικονομικής ανάπτυξης τής Ρωσίας» (1894) ό Στρούβε, κριτικάροντας το ναροντνικισμό, έκανε «συμπληρώσεις» και «κριτική» στην οικονομική και φιλοσοφική διδασκαλία του Κ. Μαρξ, συμφωνούσε με τούς εκπρόσωπους τής χυδαίας αστικής πολιτικής οικονομίας, προπαγάνδιζε το μαλθουσιανισμό (σσ. κοινωνικοοικονομική θεωρία που βασίζεται στις ιδέες του Άγγλου οικονομολόγου Τόμας Ρόμπερτ Μάλθους __1766–1834, ο οποίος υποστήριξε ότι η ανεξέλεγκτη πληθυσμιακή αύξηση θα οδηγήσει τελικά σε παγκόσμια πείνα και εξάντληση των πόρων). Ο Β.Ι. Λένιν ονόμασε τον Στρούβε «Μεγάλο μαέστρο τής αποστασίας» (“Απαντα, 4η ρωσ. έκδ., τόμ. 13ος, σελ. 453). Ό Στρούβε ήταν ένας από τους θεωρητικούς εκπροσώπους και οργανωτές τής αστικοφιλελεύθερης οργάνωσης “_Ένωση Απελευθέρωσης” (1904—1905) και διευθυντής τού παράνομου οργάνου της «Όσβομποζντένιγε» (1902—1905). Όταν το 1905 Ιδρύθηκε το κόμμα των καντέτων, έγινε μέλος τής ΚΕ του. Ύστερα από την ήττα της επανάστασης του 1905—1907 — ηγέτης της δεξιάς πτέρυγας των φιλελευθέρων. Με την έναρξη του πρώτου παγκόσμιου πολέμου — ένας από τούς θεωρητικούς του ρωσικού Ιμπεριαλισμού. Ύστερα από την οκτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση ο Στρούβε γίνεται φανατικός εχθρός της σοβιετικής εξουσίας, μέλος τής αντεπαναστατικής κυβέρνησης τού Βράγκελ, λευκο—εμιγκρές.
  • 6 «Ρεβολιουτσιόνναγια Ροσσίγια» _«Επαναστατική Ρωσία» — παράνομη εφημερίδα των εσέρων από τα τέλη τού 1900 την έβγαζε στη Ρωσία ή «Ένωση των Σοσιαλιστών— επαναστατών» (το 1ο φύλλο της με χρονολογία 1900, στην πραγματικότητα βγήκε το Γενάρη του 1901). Από το Γενάρη του 1902 ως το Δεκέμβρη τού 1905 έβγαινε στο εξωτερικό (Γενεύη), σαν επίσημο όργανο του κόμματος των έσέρων.
  • 7 Πρόκειται για την έκκληση τής πρώτης μαρξιστικής οργάνωσης της Μόσχας, της «Εργατικής Ένωσης Μόσχας προς τούς φοιτητές, πού βγήκε στις 3(15) Νοέμβρη 1896.

Τέλος φόρμας

 

29 Σεπτεμβρίου 2026

Αλέξης Πάρνης: Να θυμάσαι το Γράμμο μας, του λαού το λημέρι

Φύλαξε το πρόσωπό σου / το σωστό κι αληθινό σου /
όπως το 'φτιαξε η δική σου η εποχή
Σ' αυτούς τους στίχους, γραμμένους πολλά χρόνια αργότερα από την ταξική σύγκρουση του ΔΣΕ, συμπυκνώνεται η ουσία της πορείας του Αλέξη Πάρνη, που διαμορφώθηκε με αντιφάσεις σε δεκαετίες θύελλας και σκληρών δοκιμασιών.
Ο Αλέξης Πάρνης (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Σωτήρη Λεωνιδάκη) γεννήθηκε στον Πειραιά το 1924. Η τριπλή φασιστική κατοχή τον βρήκε μαθητή Γυμνασίου. Μαζί με τον πατέρα του έκρυψε μια οικογένεια Εβραίων και στη συνέχεια εντάχθηκε στην ΕΑΜική Αντίσταση και στο ΚΚΕ.
Στη διάρκεια της ταξικής αναμέτρησης του Δεκέμβρη του '44 πολέμησε ως καπετάνιος λόχου του εφεδρικού ΕΛΑΣ και τραυματίστηκε σοβαρά. Μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας στο Ρουμπίκ (Αλβανία) και στο Μπούλκες (Γιουγκοσλαβία), μαζί με άλλους καταδιωκόμενους του αστικού κράτους. Εκεί έγραψε και τα πρώτα του θεατρικά έργα, ανάμεσα στα οποία ξεχώριζε ο "Ξερόβραχος"» που ανέβηκε στη σκηνή την άνοιξη του 1947.
                           
🔺🔺
                   Με πληροφορίες
                   από δημοσίευμα του Γιώργου Μηλιώνη,
                   μέλος του Τμήματος Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ __
                   "Ριζοσπάστης" του Σαββατοκύριακου

Αλέξης Πάρνης           ***
Την άνοιξη του 1948 εντάχθηκε στον ΔΣΕ και ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε για εκείνον να γράφει θεατρικά έργα. Εκείνος, ωστόσο, ήθελε να καταγράφει την εποποιία των μαχών, και γι' αυτόν τον λόγο απευθύνθηκε στον ίδιο τον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Νίκο Ζαχαριάδη, και όπως αφηγείται: "Ηταν η πρώτη φορά που θα μάθαινε για την ύπαρξή μου ο τόσο πολυάσχολος εκείνη την εποχή ηγέτης. Φαίνεται ωστόσο ότι με πήρε σοβαρά και με καλό μάτι, γιατί σε λιγότερο από μια βδομάδα βρισκόμουν κιόλας στο Βίτσι. Άρχισα τη θητεία μου ως πολεμικός ανταποκριτής στη 18η Ταξιαρχία του Π. Βαϊνά που ξεκίνησε μια μεγάλη διείσδυση στα μετόπισθεν του αντίπαλου με βάση εξόρμησης το όρος Σινιάτσικο και πρώτη επιχείρηση την κατάληψη της Σιάτιστας. Από 'κει θα 'στελνα την πρώτη ανταπόκριση ξεκινώντας μια τακτική συνεργασία στην εφημερίδα του Γενικού Αρχηγείου και της Προσωρινής Κυβέρνησης ¨Προς τη Νίκη¨".
Εκείνη την περίοδο έγραψε και το ποίημα "Σ' έναν καινούριο σύντροφο". Γράφτηκε στο Βουνό (ίσως στα τέλη του 1948) και περιλήφθηκε στη συλλογή "Τραγούδια της Αντίστασης
" __εκδόσεις "Νέα Ελλάδα", Οκτώβρης 1951:
"Απόψε στ' αμπρί μας έγινε μια απλή τελετή \ Ενας καινούριος πάτησε στο κατώφλι του κόμματος.\ Ήταν ένας πολεμιστής του Βίτσι \ Με το παράσημο της νιότης στην καρδιά \ Με το παράσημο του Γράμμου στα στήθια. \ Απόψε στ' αμπρί μας έγινε μια απλή τελετή. \ Ένας Επίτροπος αρματωμένος με μάουζερ και φισεκλίκια \ Που 'χε δει το κόκκινο λάβαρο \ Ν' ανεμίζει στο κατάρτι της Ακροναυπλίας \ Όταν η μαύρη θύελλα μάνιαζε να το κουρελιάσει \\
Ένας επίτροπος αρματωμένος με τη στερνή παραγγελιά των νεκρών μας \ Που 'χε δει την Άνοιξη \ Στο γελαστό στόμα του μελλοθάνατου Σουκατζίδη. \\
Ένας επίτροπος με τα χέρια σημαδεμένα από τις χειροπέδες της ασφάλειας \ Που 'χε είκοσι χρόνια θητεία \ Στο στράτευμα της λευτεριάς \ Άνοιξε σαν τις φτερούγες του αετού τα χέρια \ Έσφιξε το καινούριο ξεπεταρόνι στην αγκαλιά του \ και είπε:
\\ Καλώς όρισες σύντροφε! \ Εδώ που 'ρθες να 'σαι δίκαιος σαν τον ήλιο \ π' ανατέλλει για όλους τους ανθρώπους. \ Εδώ που 'ρθες πρέπει να 'χεις τα χέρια σαν τη βαριά \ Για να γκρεμίζεις τις Βαστίλλες.\ Εδώ που 'ρθες πρέπει να 'χεις τα χέρια απαλά \ Για να χαϊδεύεις τις πληγές του λαού μας. \ Καλώς όρισες σύντροφε! \ Τώρα είσαι ένας τραγουδιστής στην πολύβοη χορωδία του κόσμου \ Όπου διευθύνει η μπαγκέτα της λευτεριάς \ Το μαχητικό εμβατήριο της ειρήνης".
Το 1949 το εκδοτικό του ΔΣΕ εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων του "Είμαι μαχητής του Δημοκρατικού Στρατού".
Ο Πάρνης, όμως, δεν ήταν μόνο πολεμικός ανταποκριτής. Στα έργα του, όπου το "Βουνό" κατέχει περίοπτη θέση, μας δίνει πολλές εικόνες από την καθημερινή ζωή των μαχητών του ΔΣΕ, μια από τις οποίες είναι και τα βιβλία που διάβαζαν στην ανάπαυλα των μαχών: "Ο Αληθινός Παλαμάς" μελέτη του Ν. Ζαχαριάδη, "Πώς δενότανε τ' ατσάλι" του Ν. Οστρόφσκι, "Ιστορία ενός πραγματικού ανθρώπου" του Μπ. Πολεβόι, "Η δημοσιά του Βολοκόλαμσκ" του Αλ. Μπεκ, "Ανθρωποι με καθαρή συνείδηση" του Π. Βερσιγκορά…
Μετά την υποχώρηση του ΔΣΕ πήρε τον δρόμο της πολιτικής προσφυγιάς και εγκαταστάθηκε στην Τασκένδη της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν. Το 1951 ξεκίνησε η φοίτησή του στο Λογοτεχνικό Πανεπιστήμιο "Μαξίμ Γκόργκι" της Μόσχας και το 1955 τιμήθηκε με το Α' Βραβείο Ποίησης στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας της Βαρσοβίας για το επικό ποίημά του "Μπελογιάννης". Την κριτική επιτροπή αποτελούσαν οι Πάμπλο Νερούδα, Ναζίμ Χικμέτ, Ιόρις Ιβενς __
Joris Ivens (George Henri Anton) και Nicolás Guillén.
Και στο ποίημα αυτό υπάρχουν στροφές που αναφέρονται στην τρίχρονη εποποιία του ΔΣΕ.
    "Μπελογιάννης"
    Επικό ποίημα του Αλέξη Πάρνη \ απόσπασμα
    Λόγος της Μάνας
    Κυματοπαίζει το παιδί στ’ ανέμελο ακρογιάλι
    το γαλανό κι εκεί βουτά.
    Και ξάφνου βλέπεις το σγουρό κι ατίθασο κεφάλι
    να ξεπροβάλει κάπου στ’ ανοιχτά.
    Ποιος άνθρωπος να τ’ άνοιξε την ατσαλένια πύλη
    στης νέας πίστης το ιερό;
    Πότε και πού με την ψυχή σαν έτοιμο φυτίλι
    ζύγωσε της μπαρούτης το σωρό;
    Ήταν πολλοί που ανέμιζαν την κόκκινη παντιέρα
    στην πόλη μας από παλιά.
    Κάποιος τον πήρε απ’ το σχολείο που πήγαινε, μια μέρα
    για να τον πάει σ’ άλλα σχολειά.
    Θυμάμαι… Κείνη τη χρονιά τριγύρω μας τη χώρα
    την πνίξαν οι νεροποντές.
    Και πιο πολύ την έπνιγεν η δακρυσμένη μπόρα
    μες στου κοσμάκη τις ματιές.
    Κυλούσαν μαύροι χείμαρροι, σκορπίσαν τη σταφίδα
    που λιάζονταν στη γη.
    Κι αντάμα ρούχου και ψωμιού σκορπίσαν την ελπίδα
    και αφήσαν μόνο την οργή.
    Κι ό,τι απ’ το ρέμα το θολό πρόφτασαν να γλιτώσουν
    οι δόλιοι δουλευτές,
    ήρθαν να τους το πάρουνε σαν κλέφτες όσο κι όσο
    κράτος, εμπόροι δανειστές.
    Γίνανε κάστρα τα χωριά, τ’ άδικο πολεμούσαν
    μέχρι και τα μικρά παιδιά.
    Έδωσαν κείνη τη χρονιά σ’ αίμα, δάκρυ κι αγκούσα
    τη μεγαλύτερη σοδειά.
    Τ’ αγώνα πρωτοκάθεδρη πήρε φωτιά κι η πόλη
    κι απ’ την αντίπερη γραμμή,
    οι σταυρωτές γι’ απόκριση το μαύρο δώσαν βόλι
    στα στόματα που ζήταγαν ψωμί.
"__Σαν πας στην Καλαμάτα…" Πώς άλλαξε κείνη η μέρα
    και λόγια και ρυθμό.
    Αντί μαντίλι δέσανε ματόβρεχτη παντιέρα
    στου κόσμου το λαιμό.
    Φοβόμουν για τον άντρα μου κι έτρεξα με τα ρίγη
    της αγωνίας στην καρδιά.
    Ο Νίκος δε με φόβιζε – το πρωινό είχε φύγει
    να πάει σχολειό με τ’ άλλα τα παιδιά…
    Και ξάφνου τριγυρίζοντας στης πόλης την αντάρα
    τον είδα να μιλάει απ’ τα σκαλιά
    στο πλήθος… Και ν’ ακούγονται σαν κεραυνοί τα σμπάρα
    και να τον βρίζουνε του νόμου τα σκυλιά.
    Πόνεσα όπως στη γέννα του, στριγγά φώναξα: "Νίκο!"
    Κι ο κόσμος είχε γκρεμιστεί…
    Αλλά στην τρυφερή καρδιά της μάνας είπε "Σήκω"
    η μάνα του πολεμιστή,
    που πρόβαλε περήφανη στην κρίσιμη την ώρα
    για να με κάνει δυνατή.
    Με βάφτισε συντρόφισσα… Κι έτσι από δω και τώρα,
    μπήκα στ’ αγώνα το στρατί.
   
¾¾¾¾¾¾
    Λόγος του Τραγουδιστή
    Στου Κολοκοτρωναίικου Μοριά το μετερίζι
    τρυγάει τώρα ο πόλεμος κι ο θάνατος θερίζει.
    Απ’ το πρανές του Πάρνωνα στου Μαίναλου το λόγγο
    με τον παππού Ταΰγετο να ’χει τον πρώτο λόγο,
    μανιάζει η μάχη και μιλά τ’ ατσάλι με τ’ ατσάλι
    κι η μια πλευρά μ’ αντίμαχη φωτιά μιλάει στην άλλη.
    Αποσπερίτη Αρματολέ κι Αυγερινέ Ελασίτη
    μαζί χτυπάτε το Ναζί και τον ταγματαλήτη!
    Πισωπατάν οι σταυρωτές, γίναν χίλια κομμάτια
    και από τους κάμπους στα βουνά στρέφει ο λαός τα μάτια,
    να δει τη μεραρχία του, να δει το Μπελογιάννη…
    Στην Καλαμάτα λυτρωτής όπου και να ναι φτάνει.
    Κι αν ευτυχία είναι να μπεις μες στην Αμαλιάδα
    σαν γιος και λυτρωτής: __"Εμπρός ΕΛΑΣ για την Ελλάδα"!
    φέρνοντας με τη Λευτεριά και μια παγκόσμια ελπίδα,
    τότε θα πω: κατάματα την ευτυχία την είδα.
    Και μέσα απ’ το λαρύγγι του και την ψυχή του μέσα
    βγαίνουν κραυγές Νικηταρά, φοβέρες Παπαφλέσσα
    που σμίγουν τη μανία τους με το δικό του μένος:
   "Βάλτε φωτιά στους Γερμανούς και τους προσκυνημένους"!
    Άχαρος είναι ο πόλεμος κι έχει μόνο μια χάρη:
    Βοηθάει να ξεχωρίσουμε την ήρα από το στάρι.
    Φυλάχτε σαν τα μάτια σας τη Λαϊκή Εξουσία,
    έτσι θα πιάσει μοναχά ο αγώνας κι η θυσία.
    Τους ήρωες και τους μάρτυρες του τόπου το χρυσάφι
    μη τους αφήσετε παιδιά πάλι να πάνε στράφι.
    Γονάτισε όλο το χωριό κι η Ελλάδα πέρα ως πέρα
    και στο κοντάρι τ’ ουρανού κυμάτισε η παντιέρα
    της Λευτεριάς… Αντάρτικη φορώντας τώρα χλαίνη
    τον Ύμνο της τραγούδησε – αυτόν που πάντα παίρνει
    νέες στροφές μέχρι να ‘ρθει κάποιος καιρός να βάλει
    στεφάνι τη στερνή στροφή στης νίκης το κεφάλι.
Έπειτα από τη «δεξιά οπορτουνιστική στροφή» του 20ού Συνεδρίου του ΚΚΣΕ, δεν αποδέχτηκε τις αποφάσεις της 6ης Πλατιάς Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ και την καθαίρεση του Νίκου Ζαχαριάδη, και αυτό καθόρισε τη στάση του απέναντι στο Κόμμα και οδήγησε στη διαγραφή του.
Με τον Νίκο Ζαχαριάδη συνδέθηκε με πολύχρονη φιλία, που αποτυπώθηκε και στο έργο του "Γεια χαρά, Νίκος", το οποίο περιέχει τμήμα της αλληλογραφίας του με τον Ν. Ζαχαριάδη. Το 1960 το θεατρικό έργο του "Νησί της Αφροδίτης", που ήταν αφιερωμένο στους αγώνες του κυπριακού λαού, παίχτηκε σε δεκάδες θέατρα της ΕΣΣΔ και άνοιξε τον δρόμο για τον επαναπατρισμό του στην Ελλάδα. Έως το τέλος της ζωής του συνέχισε να συγγράφει ποιήματα, μυθιστορήματα και θεατρικά έργα ιδιαίτερης αισθητικής αξίας.
Στα κείμενα του Αλέξη Πάρνη όσο και άλλων λογοτεχνών, δεν ήταν ξεκάθαρος ο χαρακτήρας του ΔΣΕ, ως αντανάκλαση της προβληματικής στρατηγικής του ΔΚΚ και του ΚΚΕ τότε.
Ετσι, βλέπουμε κείμενα να ταλαντεύονται ανάμεσα στον ταξικό αγώνα και στο αντιφασιστικό - εθνικοαπελευθερωτικό μέτωπο ενάντια στον "μοναρχοφασισμό" και στην "αμερικανοκρατία" και τη λογική της συμφιλίωσης και ομαλής μετάβασης.
Ενίοτε οι συνθήκες οδηγούν τη γραφή τους σε πιο ταξικές θέσεις. Γράφει ο Αλ. Πάρνης: "Ο αγώνας να νικήσει, ν' ανοίξουν τα εργοστάσια, να μαζευτούμε στο σπίτι μας και άλλο τι θέλω; Τα χέρια μου θα τα 'χω, αφεντικό δε θα υπάρχει να με κλέβει. Τι άλλο χρειάζεσαι για να ζήσεις μ' όλα σου τα καλά; Ετσι δεν είναι;
". Σε κάθε περίπτωση, τόνιζε ότι τα καλύτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά του ελληνικού λαού σμιλεύτηκαν και αναδείχθηκαν στις γραμμές του ΔΣΕ.
"Ο μαχητής του Δημοκρατικού Στρατού και γενικά ο λαϊκός αγωνιστής εκείνου του καιρού (και μόνο τους χιλιάδες εκτελεσμένους και εθελοντές μελλοθανάτους να σκεφτείς αναρριγάς) είχε ως μοναδικό κίνητρο την ηθική αμοιβή, το αίσθημα της καθαρής συνείδησης και την περηφάνια της λυτρωτικής απεξάρτησης από το καταραμένο σύνδρομο του "ραγιά" που το 'χαν εμφυτέψει τόσο βαθιά στη ρωμαίικη ψυχή και στο υπέδαφος ακόμα του υποσυνείδητου οι τέσσερεις αιώνες της Τουρκοκρατίας. Δυστυχώς για την κακιά μας μοίρα συνέχισαν να καλλιεργούν αυτό το επάρατο σύνδρομο οι Δυτικοί προστάτες, με μια νέα, πιο τελειοποιημένη δολιότητα, την επομένη κιόλας της ίδρυσης του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους".
¾¾¾¾¾¾¾¾¾
Στα έργα του θα παραδεχτεί μια "ιδεολογική Οδύσσεια" μέσα στο καμίνι της εποχής, ενώ εκείνο που δεν αποδεχόταν με τίποτα ήταν το τσαλαπάτημα του φιλότιμου του "Ελληνα" από οποιονδήποτε και ο ίδιος αναλογιζόμενος την εποχή, μέσα από τη σκέψη ενός ήρωά του, έγραφε ότι "ανεξάρτητα αν θα γινόταν κάποτε ένας ιστοριογράφος της γενιάς του, θα μπορούσε να βοηθήσει στην κατανόησή της τουλάχιστον σαν ¨διερμηνέας¨. Γι' αυτό ήταν απόλυτα βέβαιος! Οσο έπρεπε ώστε να νιώθει απόλυτα αρμόδιος για να παρατηρεί και να κρίνει... ".
Έκρινε στα έργα του και μάλιστα πολύ αυστηρά τους πάντες, μηδενός εξαιρουμένου, διατηρώντας, από την άλλη, μια επιφύλαξη μήπως ήταν πολύ άδικος στις ιδιαίτερα έντονες επικρίσεις του απέναντι στο Κόμμα και την ΕΣΣΔ. Οι αντιφάσεις στη στρατηγική του ΔΚΚ και του ΚΚΕ τότε ίσως εμπόδισαν και τον ίδιο να ερμηνεύσει υπαρκτές, ορισμένες φορές, αρνητικές καταστάσεις και προβλήματα. Στα έργα του, επίσης, είναι διάχυτη η νοσταλγία για την Ελλάδα, για την πατρίδα που τα υψηλά ιδανικά του λαού της αλλά και τις ελπίδες του στις στροφές της Ιστορίας αντιπροσωπεύει στον 20ό αιώνα ο "Γράμμος".
"Να θυμάσαι το Γράμμο μας, του λαού το λημέρι \ που κρατάει στον κόρφο του ζωντανή την ελπίδα \ και προσμένει τον άνεμο που ξανά θα σε φέρει \ για να δώσεις καινούργια φτερά στην πατρίδα.
Να θυμάσαι το χώμα του, τη φωτιά, τον αέρα \ όσα φύτεψες όνειρα και τα πότισες αίμα \ να θυμάσαι τους ήρωες που κοιμούνται εκεί πέρα \ να θυμάσαι τι σου 'λεγε το στερνό τους το βλέμμα.
Να θυμάσαι τα κάτεργα, τα κελιά, τους δεσμώτες \ την αντίπερα όχθη της ψυχής και της γης σου \ όπου τόσοι και τόσοι κυκλωμένοι στρατιώτες \ πολεμάν τα σκοτάδια και φωνάζουν "θυμήσου".
Να θυμάσαι το χτες που σε ψήλωσε τόσο \ ν' ακονίζεις του σήμερα τη μάχιμην ώρα \ ν' αρματώνεις το μέλλον, τον πιστό σύμμαχό σου \ τραγουδώντας τον ήλιο μες στη δίσεχτη μπόρα\

Ιστορικά στελέχη του ΚΚΕ στην κηδεία του
αριστερά ο Αντώνης Καλαμπόγιας της Νικαριάς
στο μέσον η Αλέκα _δεξιά ο Χαρίλαος
Και για να εξηγούμαστε: Πολύ μελάνι και χολή, τόμοι των αστικών ΜΜΕ, με “αφιερώματα” στο Κόμμα _ που “τρώει τα παιδιά του” με αναφορές στο Νίκο Ζαχαριάδη, γέννημα της ταξικής πάλης & του ΚΚΕ _δείτε σχετικά και
Νίκος Ζαχαριάδης, γέννημα της ταξικής πάλης & του ΚΚΕ     
Δείτε τα Video_ΚΚΕ & ΚΝΕ
από την εκδήλωση τιμής και μνήμης
για τον Νίκο Ζαχαριάδη
            Η Οδύσσεια των διδύμων
Ο Καστρινός, ΕΛΑΣίτης αντάρτης και μαχητής του Δημοκρατικού Στρατού, βρίσκεται πολιτικός πρόσφυγας στην Τασκένδη, στα τέλη του 1949, και προσπαθεί να προσαρμοστεί με την οικογένειά του στις νέες συνθήκες. Γίνεται αυτόπτης μάρτυρας συνταρακτικών ιστορικών γεγονότων: Από τη σταλινική εποχή στην περίοδο του Χρουστσιόφ, την επέμβαση της σοβιετικής ηγεσίας στο ελληνικό Κομμουνιστικό Κόμμα και την καθαίρεση του Νίκου Ζαχαριάδη. Όμως, η συστράτευσή του με τον Ζαχαριάδη, οδηγεί τον Καστρινό στα γκουλάγκ, και τον φέρνει αντιμέτωπο με την επερχόμενη κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Απ' τον Γράμμο μέχρι την Τασκένδη, κι απ' την Καστέλα ώς τη Μόσχα και τη Σιβηρία, ο Αλέξης Πάρνης, με βάση μνήμες και βιώματα, διασταυρώνει την ιστορία με τη μυθοπλασία, για να δώσει το στίγμα μιας ολόκληρης εποχής. Αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της συγκλονιστικής εποποιίας που γράφτηκε από την Αριστερά των αντιφασιστικών αγώνων, της εθνικής ανεξαρτησίας και της λαϊκής δημοκρατίας, από εκείνους που κατάφεραν, μέχρι το τέλος, να "πετούν με τα φτερά της συνείδησής τους". __Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου
Γεια χαρά, Νίκος
η αλληλογραφία μου με το Νίκο Ζαχαριάδη
"Αγαπητέ Αλέξη, Το προηγούμενο γράμμα σου που πήρα είνε 20.10. Είνε αφτό που το αρχίζεις έτσι: "Χτες με διέγραφαν απ τό κόμμα". Άλλο γράμμα σου δεν πήρα. Ώστε λείπουν τα δυο γράμματα που γράφεις ότι μούστειλες. Δεν κάνει ναργάς έτσι, γιατί, όπως αίρεις, αποτελείς το μοναδικό κάβο που κρατώ ζωντανή επαφή με τον έξω κόσμο..." (Από γράμμα του Νίκου Ζαχαριάδη προς τον Αλέξη Πάρνη, το Δεκέμβρη του 1956) Το Γεια χαρά - Νίκος είναι μια λυρική αυτοβιογραφία του Αλέξη Πάρνη κι έχει ως κεντρικό άξονα την αλληλογραφία του με τον καθαιρεμένο και εκτοπισμένο στο Μποροβίτσι της βόρειας Ρωσίας ηγέτη του ΚΚΕ Νίκο Ζαχαριάδη. Η σχέση τους έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ηθική, πολιτική και λογοτεχνική διαμόρφωση του συγγραφέα. Μέσα από την αλληλογραφία τους αναβιώνει μια συνταρακτική εποχή για τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, τη Σοβιετική Ένωση και το ΚΚΕ. Φωτίζονται πρόσωπα και καταστάσεις, και δίνονται νέες ερμηνείες σε γεγονότα που φάνταζαν μέχρι σήμερα ακλόνητα.
Ο ρυθμός του κόσμου
Ο ρυθμός του κόσμου είναι το τρίτο μέρος της τριλογίας του Αλέξη Πάρνη, που άρχισε με την Οδύσσεια των διδύμων και συνεχίστηκε με το Ο άλλος εμφύλιος. Ένα μυθιστόρημα όπου οι ήρωες αναζητούν τον πνευματικό ηθικό άθλο που θα δώσει ανθρώπινη διάσταση στο τυφλό ένστικτο της αυτοσυντήρησης. 

·       Περιεχόμενα

§    Το τίμημα της τιμής

§    Συνάντηση με την Αντιγόνη

§   "Λάζαρος"

§  "Φύλαξε το πρόσωπό σου"

§   Obligatio in solidum

§   Το ράγισμα του ονείρου

§   Συμπόσιο

§   Ο χρόνος και το υφάδι του

§  "Θερμοπύλες"

§   Ο λαβωμένος Απρίλης

§   Η μοίρα του Προμηθέα

§   Το πνεύμα της ομοψυχίας

§  "Επέσατε θύματα"

§  "Εδώ Πολυτεχνείο"

§   Νοσταλγία

§   Ο κλαυσίγελος της Ιστορίας

§   Χαρισάμενες μέρες

§   Τα παιδιά του Παρθενώνα

§   Ο Μεγάλος Αποχαιρετισμός

§   Σεισμική ακολουθία

§   Οικογενειακό εμβατήριο

§   Βιογραφικό & Εργογραφία Αλέξη Πάρνη

              Ο άλλος εμφύλιος
Ο Γιάννης Δερβένης, που πολέμησε στον Εμφύλιο με τον κυβερνητικό στρατό, φεύγει το 1951 για την Αμερική, για να ασχοληθεί με το μεγάλο πάθος του, τον κινηματογράφο. Κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε ήδη απαθανατίσει κάποια σημαντικά γεγονότα, όπως την ανατίναξη του κτηρίου της φιλοχιτλερικής οργάνωσης ΕΣΠΟ απ' την πατριωτική οργάνωση ΠΕΑΝ. Το γεγονός αυτό γίνεται αφορμή της γνωριμίας του στις ΗΠΑ με τον σημαντικό ομογενή Σπύρο Σκούρα, αφεντικό της "Τουέντιθ Σέντσουρι Φοξ", που φιλοδοξεί να κάνει μια ταινία για το πρώτο μεγάλο αντιστασιακό σαμποτάζ στην κατεχόμενη Ευρώπη. Στην προσπάθειά του αυτή, θέλει να αναλάβει το σενάριο ο ίδιος ο Δερβένης και να εντάξει στην ταινία τα αυθεντικά φιλμ της ανατίναξης. Τότε ο Δερβένης βρίσκεται μπροστά στη μεγάλη ευκαιρία της ζωής του. Αρχίζει η γνωριμία του με την αμερικανική πραγματικότητα, η επαφή του με τον απόδημο Ελληνισμό και τους καημούς του, αλλά και η αποτίμηση της εμφύλιας τραγωδίας με πιο αξιόπιστα κριτήρια. Ένα παιχνίδι της μοίρας όμως τον αναγκάζει να επανέλθει στην Ελλάδα, όπου θα εμπλακεί σε μια απίστευτη σκοτεινή ιστορία που θα αλλάξει τη ζωή του για πάντα.