24 Σεπτεμβρίου 2026

Κούβα_Miguel Díaz-Canel: Οι μετασχηματισμοί γίνονται μαζί με τον λαό | ΟΧΙ στροφή στον καπιταλισμό _εκσυγχρονισμός…

Παραθέτουμε _χωρίς σχολιασμό, μια και τα όσα λέγονται δε σηκώνουν παρερμηνείες δύο σημαντικές πλευρές της εφαρμογής στην πράξη των  οικονομικο-πολιτικών μετασχηματισμών στο μοντέλο διαχείρισης του νησιού της επανάστασης, που δημοσιεύτηκε στην Granma __όργανο του ΚΚ Κούβας

Miguel Díaz-Canel Bermúdez, Πρώτος Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κούβας και Πρόεδρος της Δημοκρατίας, επισκέφθηκε τη γειτονιά "La Timba" στην Plaza de la Revolución, όπου μια ζωντανή, εορταστική ατμόσφαιρα επικρατούσε, αφού συμμετείχε την προηγούμενη στην ραδιοφωνική εκπομπή "Criterios compartidos" (Κοινές Απόψεις) __ξεκινώντας από το τέλος

"ΟΧΙ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ"
Ο Ντίας-Κανέλ απάντησε εκτενώς σε έναν προβληματισμό που εξέφρασαν αρκετοί συμμετέχοντες: κατά πόσον η επέκταση της αγοράς και του μη κρατικού τομέα συνεπάγεται στροφή προς τον καπιταλισμό. "Αυτοί οι μετασχηματισμοί δεν αποτελούν ούτε στροφή προς τον καπιταλισμό ούτε διαδικασία καπιταλιστικής παλινόρθωσης", απάντησε. Τους χαρακτήρισε ως "εκσυγχρονισμό του οικονομικού και κοινωνικού μας μοντέλου εντός ενός σοσιαλιστικού πλαισίου — ενός πλαισίου που οφείλει επίσης να είναι καινοτόμο".__"Η απάντηση είναι σαφής, κατηγορηματική και άμεση: Δεν υπάρχει επιστροφή στον καπιταλισμό", διακήρυξε.
Υποστήριξε ότι, ακόμη και με την παρουσία του ιδιωτικού τομέα, των αγορών και των ξένων επενδύσεων, ο λαός παραμένει στο τιμόνι μέσω των θεσμών του. "Και αυτό δεν αλλάζει, δεν πρόκειται να αλλάξει και δεν μπορεί να αλλάξει".
Διαβεβαίωσε επίσης ότι "η αγορά είναι εργαλείο, όχι αφέντης όπως συμβαίνει στον καπιταλισμό", εξηγώντας ότι ο σχεδιασμός, ο ρόλος του Κράτους, η ηγεσία του Κόμματος και ο λαϊκός έλεγχος είναι τα στοιχεία που πρέπει να καθορίζουν τον τρόπο χρήσης αυτών των μηχανισμών.
Συνοδευόμενος από τον
Liván Izquierdo Alonso, Πρώτο Γραμματέα της Επαρχιακής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος στην Αβάνα, την Yanet Hernández Pérez, Κυβερνήτη της πρωτεύουσας, καθώς και άλλους αξιωματούχους και κατοίκους της περιοχής, ο Díaz-Canel περιηγήθηκε σε διάφορα σημεία όπου εξελίσσονταν δράσεις του κινήματος "Mi Barrio por la Patria" (Η Γειτονιά μου για την Πατρίδα).

         Μέσα από τα μάτια ✨ ενός παιδιού

Η "LaTimba" είναι η ονομασία ενός Έργου Τοπικής Ανάπτυξης (PDL) —του πρώτου που επισκέφθηκε ο ηγέτης— το οποίο παράγει τρόφιμα και διατηρεί μια ισχυρή κοινωνική δέσμευση. Η δέσμευση αυτή αφορά την προμήθεια ψωμιού και άλλων ειδών σε έναν τοπικό παιδικό σταθμό και σε σχολεία της περιοχής, εξυπηρετώντας μια κοινότητα 5.000+ κατοίκων.

Εκεί, μεταξύ άλλων, ο Αρχηγός του Κράτους μίλησε για τη σημασία της «συμμετοχής του κόσμου και της κατάθεσης ιδεών», στο πλαίσιο μιας διαδικασίας που «βοηθά στην αντιμετώπιση ζητημάτων τα οποία οφείλουμε να επιλύσουμε από κοινού». Ο ηγέτης τόνισε ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να δοθεί έμφαση στους βασικούς φορείς της γειτονιάς, αναθέτοντάς τους πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ παράλληλα εξετάζονται οι συμμαχίες που μπορούν να οικοδομηθούν για τη συνέχιση της πορείας προς τα εμπρός. Η Olga Cubertier Gómez, πρόεδρος του Λαϊκού Συμβουλίου Vedado, συνομίλησε με τον Κουβανό Πρόεδρο κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.
"_Έχουμε προγραμματίσει διάφορες δραστηριότητες για σήμερα", δήλωσε η ίδια, επισημαίνοντας ότι ορισμένες από αυτές είχαν ξεκινήσει να προετοιμάζονται ήδη από την περασμένη Κυριακή. «Το Συμβούλιο υλοποιεί πολλές από αυτές τις δράσεις εδώ και καιρό —όπως την Έκθεση Υγείας, την οποία διοργανώνουμε ξανά εδώ σήμερα». Η
Olga εξήγησε ότι επαγγελματίες υγείας επισκέπτονται τα πιο ευάλωτα άτομα μαζί με κοινωνικούς λειτουργούς, και πρόσθεσε ότι μέρος αυτής της πρωτοβουλίας αποτελούν και οι αιμοδοσίες. Υπογράμμισε τις προσπάθειες σε επίπεδο γειτονιάς, όπως οι δράσεις συλλογής φαρμάκων, και αναφέρθηκε στη δημιουργία ψηφιακών δικτύων που διευκολύνουν τη συνεχή επικοινωνία μεταξύ όλων, καθιστώντας δυνατή τη "διαρκή λήψη ανατροφοδότησης από την κοινότητα".
Μέσα στο κλίμα των πολιτιστικών και αθλητικών δραστηριοτήτων που πραγματοποιούνται αυτές τις μέρες, η
Olga δήλωσε με υπερηφάνεια: «Το Συμβούλιο έχει τη δύναμη να διαθέτει πολύ αξιόλογους οικονομικούς φορείς» —μια επισήμανση που τόνισε την αξία των συνεργασιών στη σημερινή εποχή.
Το κύριο ζητούμενο σήμερα:
η κατανόηση και η υλοποίηση των μετασχηματισμών
Σε κάποιο σημείο της περιοδείας του στη γειτονιά "
La Timba", ο Πρόεδρος Ντίας-Κανέλ δήλωσε: "Υπάρχει ένα θεμελιώδες καθήκον εδώ και τώρα, το οποίο πρέπει να επιτελεστεί και σε επίπεδο κοινότητας: οι μετασχηματισμοί. Έχουμε ήδη συζητήσει με μέλη του Κόμματος · τώρα αναλύουμε τις απόψεις που προέκυψαν από αυτές τις συζητήσεις —καθώς περιλαμβάνουν νέες προτάσεις για τον εμπλουτισμό των μετασχηματισμών, αλλά και κριτική, εκφράσεις δυσαρέσκειας και παρεξηγήσεις..."
Ο Πρόεδρος πρόσθεσε: «Τώρα προχωράμε σε μια διαδικασία που εμπλέκει τους εργαζόμενους στους χώρους εργασίας τους, και σε μια άλλη που αφορά τους πολίτες στην κοινότητα». Όσον αφορά αυτόν τον δεύτερο τομέα της κοινωνίας, ο Αρχηγός του Κράτους τόνισε την ανάγκη «να προετοιμαστούμε καλά και να επιλέξουμε προσεκτικά τα άτομα εντός της κοινότητας τα οποία —μαζί με τις
Comités de Defensa de la Revolución __Επιτροπές για την Υπεράσπιση της Επανάστασης και την Federación_ Ομοσπονδία— θα εξηγήσουν αυτά τα ζητήματα· ...διότι αυτό ολοκληρώνει τη διαδικασία —διασφαλίζοντας ότι όλοι κατανοούν τους μετασχηματισμούς και συμβάλλουν σε αυτούς— ώστε, από κοινού, να μπορέσουμε να επιλύσουμε τα προβλήματα».
σσ. 1. Οι –εν δυνάμει οπλισμένες, ομάδες CDR που ιδρύθηκαν από τον Φιντέλ, έτσι ώστε η Κούβα να προστατεύσει τις κατακτήσεις που πέτυχε η επανάσταση, παραμένουν ακόμη σήμερα η μεγαλύτερη από τις μαζικές οργανώσεις της χώρας - λαϊκής εξουσίας που ξεκινούν από τη γειτονιά και φτάνουν ως την Εθνοσυνέλευση. Σε επίπεδο οργάνωσης του σοσιαλιστικού κράτους, το ίδιο βράδυ της επιστροφής του από τις ΗΠΑ, στις 28-Σεπ- 1960, ο Φιντέλ Κάστρο ανακοίνωσε την ίδρυση της Λαϊκής Πολιτοφυλακής των Επιτροπών Υπεράσπισης της Επανάστασης, όπου αμέσως κατατάχθηκε το σύνολο σχεδόν του κουβανικού λαού που μπορούσε να φέρει όπλα και  τις ανέδειξε σε «συλλογικό σύστημα επαναστατικής επαγρύπνησης». Οι «Comités de Defensa de la Revolución», είναι ακόμη σήμερα το δυναμικό δίκτυο επιτροπών γειτονιάς που αγκαλιάζει όλη την Κούβα, «τα μάτια και τα αυτιά της Επανάστασης» και από τότε, επί 66+ χρόνια, αγρυπνούν ενάντια σε κάθε αντεπαναστατική δραστηριότητα, με σύνθημα “¡En cada barrio , Revolución!” __«Σε κάθε γειτονιά, Επανάσταση!»
2.
Federación _Ομοσπονδία: πρόκειται για την “Federación de Mujeres Cubanas-FMC”  Ομοσπονδία Κουβανών Γυναικών (με  περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια μέλη σε ~15.000 τοπικές οργανώσεις), που «αναπτύσσει πολιτικές και προγράμματα που στοχεύουν στην επίτευξη της πλήρους άσκησης της ισότητας των γυναικών σε όλους τους τομείς και τα επίπεδα της κοινωνίας», ενώ πρόσφατα εγκρίθηκε το εθνικό πρόγραμμα “Programa Nacional para el Adelanto de Mujeres” (για την ανάδειξη του ρόλου της γυναίκας) δείγμα εμπιστοσύνης, σεβασμού και δέσμευσης της χώρας στην πραγματική ισότητα των φύλων.
           ·       4.400.000 (~ 80% του γυναικείου πληθυσμού) είναι συνδικαλισμένες και αποτελούν

§  53,22% του εργατικού δυναμικού στον κρατικό τομέα

§  49% των επιστημόνων, της τεχνολογίας και της καινοτομίας

§  53% του ερευνητικού προσωπικού (στοιχεία 2019), ενώ κατέχει το

§  68% των εδρών της Εθνοσυνέλευσης

      Σχετικά με τη συλλογική επίλυση των προβλημάτων, ο Ντίας-Κανέλ υποστήριξε ότι «δεν υπάρχει κάποια ανώτερη ή υπέρτατη οντότητα που θα υλοποιήσει τους μετασχηματισμούς · οι μετασχηματισμοί πραγματοποιούνται με τη συμμετοχή του λαού. Γι' αυτό, το πρώτο βήμα είναι να τους κατανοήσουμε και, στη συνέχεια, να συμμετάσχουμε». Διαφορετικά, όπως είπε, δεν θα επιτευχθεί αυτό που έχει σχεδιαστεί.

Τα οφέλη της πρωτοβουλίας "mi barrio por la patria"

                           η γειτονιά μου για την πατρίδα
σσ. από τη διακήρυξη
Η συμμετοχή του λαού __των πολιτών στη βάση είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή αρχή: αποτελεί τη ζωτική δύναμη που διασφαλίζει την ανεξαρτησία και την κυριαρχία του έθνους. Κάθε κάτοικος, κάθε κοινότητα και κάθε συλλογικότητα που οργανώνεται και αναλαμβάνει δράση, μετατρέπει τη δημοκρατία σε μια πραγματική, καθημερινή πρακτική. Η ιστορία αναδεικνύει τη σημασία αυτής της συμμετοχής, η οποία καθίσταται εμφανής μέσα από τη δυναμική ενός λαού που κινητοποιείται για να υπερασπιστεί την κυριαρχία του. Επομένως, η συμμετοχή δεν αποτελεί απλώς ένα συμπλήρωμα, αλλά την ίδια την ουσία του συμμετοχικού κινήματος βάσης "Mi barrio por la Patria". Αυτή η πρωτοβουλία, υπό την καθοδήγηση της Εθνοσυνέλευσης της Λαϊκής Εξουσίας, συμβολίζει τον τρόπο με τον οποίο η δράση σε επίπεδο κοινότητας μετουσιώνεται σε εθνική δέσμευση και πώς η ένωση των τοπικών βουλήσεων μετατρέπεται σε συλλογική δύναμη για τη διατήρηση του επαναστατικού εγχειρήματος. Εν τέλει, η συμμετοχή των πολιτών στη βάση αποτελεί την οδό μέσω της οποίας κάθε πράξη τιμής, αντίστασης και επιτεύγματος μετατρέπεται σε έκφραση εθνικής επαναβεβαίωσης. Ενσαρκώνει τη βεβαιότητα ότι το μέλλον της Κούβας οικοδομείται μέσα από τις γειτονιές, με τα χέρια και τις φωνές όλων.
Μέσα σε συνθήκες οικονομικών δυσχερειών και εξωτερικών πιέσεων, η φωνή του κουβανικού λαού προσδίδει νομιμοποίηση στους θεσμούς και διασφαλίζει ότι οι πολιτικές ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες. Μετά την ομιλία του στο πλαίσιο του Έργου Τοπικής Ανάπτυξης "La Timba" —οι διοργανωτές του οποίου στοχεύουν, μεταξύ άλλων, στην καταβολή των πληρωμών, που ακόμη καθυστερούν  σε συνταξιούχους— ο ηγέτης πέρασε στο SAF __
Sistema de Atención a la Familia | Σύστημα Οικογενειακής Φροντίδας σσ. Στόχος του είναι να συμπληρώσει τη διατροφή του πληθυσμού με χαμηλό εισόδημα, προσφέροντας προϊόντα σε προσιτές τιμές.
Πριν από αυτό, ωστόσο, υπογράμμισε μια λέξη-κλειδί για τη σημερινή εποχή: την αυτονομία. Μίλησε επίσης για τη λαϊκή συμμετοχή, τον λαϊκό έλεγχο και τον ρόλο της Δημοτικής Συνέλευσης στην εκπροσώπηση και τη συζήτηση όλων των ζητημάτων που είναι σημαντικά για τον λαό.
Όσον αφορά τη δημοτική αυτονομία, ζήτησε "όλα να ευθυγραμμίζονται με το οικονομικό σχέδιο και τον τοπικό προϋπολογισμό · πρέπει να αρχίσουμε να καθιστούμε διαφανείς τους δημοτικούς προϋπολογισμούς, καθώς και τους προϋπολογισμούς για κοινωνικά έργα εντός των δήμων, ώστε το κοινό να μπορεί να καταθέτει τις απόψεις του και να παραμένει ενημερωμένο. Έτσι διατηρούμε τον έλεγχο όλων των διαδικασιών".
Φτάνοντας στο SAF, ο Díaz-Canel συνέχισε τις συνομιλίες του με αξιωματούχους και πολίτες. Είπε σε μια ηλικιωμένη γυναίκα που τον πλησίασε με μεγάλη συγκίνηση: "Πρέπει να σας παρέχουμε διαρκώς καλύτερη φροντίδα. Είστε οι άνθρωποι που προσφέρατε τόσα πολλά στην Επανάσταση".
Το τοπικό ιατρείο αποτέλεσε έναν ακόμη σταθμό της επίσκεψης. Η γειτονιά έσφυζε από ζωή, με παιδιά και Κουβανούς κάθε γενιάς. Περισσότερες από μία φορές, ο ηγέτης συνομίλησε με τους νέους, καθώς και με άλλους πολίτες που τον πλησίαζαν με σεβασμό και στοργή.
"Χαιρετισμούς σε όλους. Πρέπει να συνεχίσουμε να προχωράμε μπροστά", είπε ο ηγέτης αποχωρώντας. Μετά την επίσκεψη, η ομάδα τύπου της Προεδρίας της Δημοκρατίας της Κούβας συνομίλησε με διάφορα βασικά πρόσωπα που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις της ημέρας.

Ο Elíades Rodríguez Martínez, επαρχιακός συντονιστής των Επιτροπών για την Υπεράσπιση της Επανάστασης (CDR) στην Αβάνα, εξήγησε ότι η δραστηριότητα στη "La Timba" αυτή την Τετάρτη εντασσόταν στο επιχειρησιακό πλαίσιο της επαρχίας για τη συμμετοχική πρωτοβουλία «Η γειτονιά μου για την πατρίδα» __Η La Timba είναι μια γνωστή γειτονιά στην Αβάνα, η οποία πρόσφατα αποτέλεσε το κέντρο κοινοτικών μετασχηματισμών και κοινωνικών δραστηριοτήτων υπό την επίβλεψη της τοπικής και εθνικής κυβέρνησης.
Τόνισε ότι αυτό το κίνημα σημαίνει πως, μέρα με τη μέρα, "κάθε Κουβανός, κάθε επαναστάτης, κάθε έντιμος άνθρωπος" κάνει κάτι για τη χώρα του —αλλά και για τον εαυτό του. "Αυτό που βλέπουμε σήμερα", είπε, "δεν αφορά απλώς μια μεμονωμένη επίσκεψη· είναι ένα καθημερινό φαινόμενο, κάτι που συμβαίνει συστηματικά". Υπογράμμισε ότι "όλοι οι θεσμοί —από την επαρχία και τον δήμο μέχρι το Λαϊκό Συμβούλιο— είναι παρόντες στη γειτονιά". Ο Misael Rodríguez Llánes, Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Ένωσης Εργαζομένων της Κούβας (CTC) για την πρωτεύουσα, επισήμανε ότι μια βασική αρχή του κουβανικού συνδικαλιστικού κινήματος είναι ακριβώς η επέκταση της οργάνωσης μέσα στην κοινότητα.
Βρίσκεται σε εξέλιξη εθελοντική εργασία. Καταβάλλονται προσπάθειες για την οργάνωση σε ταξιαρχίες των εργαζομένων που επί του παρόντος παραμένουν αδρανείς στους χώρους εργασίας τους —για διάφορους λόγους. Στόχος αυτών των δομών —όπως εξήγησε αναλυτικά ο Misael— είναι να αποτελέσουν τον μηχανισμό που "επιλύει προβλήματα της γειτονιάς", λειτουργώντας σε συνεργασία με άλλες οργανώσεις.
"Σήμερα, στη γειτονιά αυτή, οργανώνονται δύο συνδικαλιστικά τμήματα", ανακοίνωσε το στέλεχος, σημειώνοντας ότι το ένα θα συνδέεται με την αποκομιδή στερεών αποβλήτων, ενώ το άλλο θα εντάσσεται σε ένα τοπικό πρόγραμμα ανάπτυξης της παραγωγής τροφίμων.
Παράλληλα, ο Danhiz Díaz Pereira, γραμματέας της Ένωσης Νέων Κομμουνιστών στην Αβάνα, δήλωσε: "Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που υλοποιούμε. Πήγε πολύ καλά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού". Πρόσθεσε ότι η σύζευξη του νεολαιίστικου κινήματος με την εκστρατεία *Η Γειτονιά μου για την Πατρίδα*_*Mi Barrio por la Patria* προσφέρει "μια μέθοδο εργασίας που εδραιώνεται σταθερά". Αναφορικά με το Κοινοτικό Δίκτυο Νέων —αυτή τη δυναμική δύναμη που έχει αναδειχθεί σε τοπικό επίπεδο— ο Danhiz υπενθύμισε πώς και αυτοί συνδράμουν όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη: "Τα προγράμματά μας στις γειτονιές ενισχύουν τη συμμετοχή των νέων στην κοινότητα —παρέχοντας βοήθεια σε ευάλωτες ομάδες και υποστηρίζοντας τα προγράμματα του Συστήματος Οικογενειακής Φροντίδας (SAF)... " Είναι πεπεισμένος ότι "στους δύσκολους καιρούς που διανύει η Κούβα, οφείλουμε να συνεχίσουμε να προάγουμε τη συμμετοχή". Κατά την άποψή του, "με τη βοήθεια των μαζικών οργανώσεων και τη δυναμική που προσδίδουν οι νέοι σε αυτές τις διαδικασίες, τα αποτελέσματα θα είναι αναμφίβολα πολύ καλύτερα".

                      ……………………..

Οι μετασχηματισμοί δεν αποτελούν στροφή προς τον καπιταλισμό, αλλά τον εκσυγχρονισμό ενός καινοτόμου σοσιαλιστικού μοντέλου. Κατά την πρεμιέρα της ραδιοφωνικής του εκπομπής *Criterio Compartido*_Κοινές Απόψεις, ο Πρόεδρος Ντίας-Κανέλ εξήγησε το εύρος των οικονομικών και κοινωνικών μετασχηματισμών, απάντησε σε ανησυχίες του κοινού και υποστήριξε τη λαϊκή συμμετοχή και τον έλεγχο ως θεμελιώδεις αρχές. Με την έναρξη της ραδιοφωνικής εκπομπής *Criterio Compartido* —η οποία μεταδίδεται από τον σταθμό Radio Rebelde κάθε δεύτερη Τετάρτη— ο Πρώτος Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος και Πρόεδρος της Δημοκρατίας, εξήγησε το εύρος των οικονομικών και κοινωνικών μετασχηματισμών, απάντησε σε ανησυχίες του κοινού και υποστήριξε τη λαϊκή συμμετοχή και τον έλεγχο ως θεμελιώδεις αρχές. Περιγράφοντας τη νέα εκπομπή ως έναν μηχανισμό άμεσης επικοινωνίας με τον λαό, διαβεβαίωσε τους ακροατές ότι όλες οι τηλεφωνικές παρεμβάσεις και τα ζητήματα που θα ετίθεντο θα εξετάζονταν, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που δεν θα προβάλλονταν τελικά στον αέρα. "Κάθε φωνή στην Κούβα έχει σημασία", δήλωσε.

                Τιμές, συντάξεις, γη, έλεγχος και καύσιμα
Η εκπομπή χαρακτηρίστηκε από την άμεση συμμετοχή ακροατών από διάφορες περιοχές, οι οποίοι εξέφρασαν προβληματισμούς σχετικά με την εφαρμογή μέτρων, το κόστος ζωής, την κατάσταση των συνταξιούχων, την παραγωγή τροφίμων και την ενεργειακή κρίση. Ένας ακροατής από το Cienfuegos επεσήμανε το χάσμα που υφίσταται μεταξύ των εθνικών οδηγιών και της υλοποίησής τους σε τοπικό επίπεδο. Ζήτησε ενίσχυση του ελέγχου, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε κεντρικό επίπεδο εφαρμόζονται αποτελεσματικά στη βάση. Μια γυναίκα ανέφερε ότι ζητούσε εδώ και πάνω από μία δεκαετία την παραχώρηση ενός ακαλλιέργητου αγροτεμαχίου στο Arroyo Naranjo για την παραγωγή τροφίμων. Σημείωσε ότι, παρά τη θετική γνωμάτευση του Υπουργείου Γεωργίας, η γη δεν της είχε ακόμη παραχωρηθεί. Εξήγησε επίσης ότι συμμετέχει σε ένα δίκτυο 101 παραγωγικών αγροτεμαχίων και χώρων που διαχειρίζονται γυναίκες, και ρώτησε αν τα νέα μέτρα θα επέτρεπαν τελικά την επίλυση της υπόθεσής της. Από το Contramaestre, ένας άλλος ακροατής εστίασε στον πληθωρισμό και την άνοδο των τιμών, ρωτώντας πόσο καιρό θα έπρεπε να περιμένει ο πληθυσμός για να βελτιωθεί η κατάσταση. Οι μισθοί και οι συντάξεις δεν επαρκούν για την επιβίωση», δήλωσε. Όσον αφορά την κατάσταση ορισμένων ηλικιωμένων, μια 88χρονη συνταξιούχος περιέγραψε τις δυσκολίες κάλυψης των αναγκών της με τη σύνταξή της και ζήτησε τα νέα μέτρα να λαμβάνουν ειδική μέριμνα για την κατηγορία αυτή. Κάποιος ρώτησε ευθέως τον Πρόεδρο αν υπήρχε πιθανότητα λήψης καυσίμων από φιλικά κράτη και αν η κυβέρνηση είχε λάβει μέτρα για τη διασφάλισή τους.
" __Έχουμε καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια όσον αφορά τα καύσιμα, ωστόσο καύσιμα δεν φτάνουν από κανένα μέρος του κόσμου", απάντησε ο Ντίας-Κανέλ και πρόσθεσε: "Τα μέτρα που εντείνουν τον ενεργειακό αποκλεισμό της κυβέρνησης των ΗΠΑ κατά της Κούβας έχουν επεκταθεί εξωεδαφικά μέσω του δεύτερου εκτελεστικού διατάγματος της κυβέρνησης Τραμπ · ειλικρινά, παρά τις πολλές προσπάθειές μας, δεν καταφέραμε να πετύχουμε το στόχο μας". Οι τηλεφωνικές παρεμβάσεις ανέδειξαν ορισμένα από τα πιο άμεσα προβλήματα της καθημερινότητας: τις τιμές, τους μισθούς και τις συντάξεις, τον εφοδιασμό με τρόφιμα, την πρόσβαση στη γη, τη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών και τη διαθεσιμότητα καυσίμων. Ο Πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι τόσο οι κλήσεις που βγήκαν στον αέρα όσο και εκείνες που δεν μεταδόθηκαν θα καταγραφούν, θα ταξινομηθούν και θα παραδοθούν για εξέταση και περαιτέρω ενέργειες.
Ο Ντίας-Κανέλ εξήγησε ότι αυτοί οι οικονομικοί μετασχηματισμοί συντελούνται εν μέσω ακραίων δυσκολιών. Αναφέρθηκε στο έλλειμμα ηλεκτρικής ενέργειας, στις διαταραχές της υδροδότησης, στις ελλείψεις αλευριού σε εκατοντάδες αρτοποιεία, στα ζητήματα με το υγραέριο και στην κατάσταση των μεταφορών. Απευθυνόμενος σε όσους αποδίδουν αυτές τις δυσκολίες αποκλειστικά σε εσωτερικά προβλήματα, ρώτησε: "Ποια είναι η αιτία αυτής της πραγματικότητας; Είναι η αναποτελεσματικότητα; Είναι ένα αποτυχημένο κράτος; (...) Ο αποκλεισμός είναι εγκληματικός"…
»Έχουν περάσει εννέα μήνες από τότε που έφτασε δεξαμενόπλοιο με καύσιμα. Πώς μπορεί να διατηρηθεί η οικονομία; Πώς μπορεί να συνεχιστεί η εργασία υπό αυτές τις συνθήκες; Πώς μπορούν να παρέχονται όλες οι υπηρεσίες που χρειάζεται ο πληθυσμός; Πώς μπορεί να ενισχυθεί η παραγωγή;»
           "Η χώρα πρέπει να παράγει"
Ένα από τα βασικά μηνύματα του Προέδρου ήταν η ανάγκη αποκατάστασης της εθνικής παραγωγικής ικανότητας. "Η χώρα πρέπει να παράγει. Δεν μπορεί να συνεχίσει να ελπίζει ότι θα λύσει τα πάντα μέσω εισαγωγών". Επέμεινε επίσης ότι οι διοικητικοί έλεγχοι των τιμών δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την αύξηση της προσφοράς: "Το ζήτημα των τιμών λύνεται παράγοντας περισσότερα, δημιουργώντας περισσότερο πλούτο και εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη προσφορά για τον πληθυσμό". Ο ηγέτης αναγνώρισε ότι το κοινό θα αξιολογούσε τους μετασχηματισμούς με βάση τις συγκεκριμένες επιπτώσεις τους στην καθημερινή ζωή. "Μέχρι να δούμε τα αποτελέσματα αυτών των μετασχηματισμών στο τραπέζι του σπιτιού, στο φαρμακείο και στο νοσοκομείο, δεν θα υπάρξει ικανοποίηση". Συνόψισε τον οικονομικό σκοπό των μέτρων σε τρεις έννοιες: "Περισσότερη παραγωγή, περισσότερες θέσεις εργασίας και υψηλότεροι μισθοί".
              "
ΟΧΙ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ"…
                                             ______________

                 
Συμμετοχή, διόρθωση, προστασία
 

Ο Πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι οι συζητήσεις σχετικά με αυτούς τους μετασχηματισμούς θα συνεχιστούν στους χώρους εργασίας και στις τοπικές κοινότητες, αναγνωρίζοντας ότι κατά την εφαρμογή ενδέχεται να εντοπιστούν σφάλματα που χρήζουν διόρθωσης. "Πρέπει να υπάρχει ικανότητα διαλόγου, ικανότητα συγκέντρωσης και αξιοποίησης χρήσιμων προτάσεων, καθώς και ικανότητα άσκησης κριτικής· διότι, όταν εφαρμόζουμε αυτά τα μέτρα, θα προκύψουν σφάλματα και θα καταστούν αναγκαίες αλλαγές. Αυτοί οι μετασχηματισμοί θα αποδώσουν πραγματικά καρπούς αν συμμετέχουμε ως λαός, αν ασκούμε έλεγχο ως λαός, αν απαιτούμε λογοδοσία ως λαός και αν εμπλεκόμαστε ενεργά ως λαός". Υποστήριξε ότι κάθε δράση πρέπει να έχει κοινωνική διάσταση και να αποφεύγει τη διεύρυνση των ανισοτήτων, τονίζοντας τα μέτρα προστασίας για τους συνταξιούχους και τα ευάλωτα άτομα — όπως οι διαφοροποιημένες επιδοτήσεις, τα ειδικά προγράμματα στήριξης και το ταμείο κοινωνικής ανάπτυξης.
Το 21,4% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές

Όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση, ο Ντίας-Κανέλ ανέφερε ότι έχει εγκατασταθεί ισχύς 1.418 MW σε 144 φωτοβολταϊκά πάρκα και ότι το έτος αναμένεται να κλείσει με ισχύ άνω των 1.500 MW. Δήλωσε ότι το 21,4% της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται ήδη από ανανεώσιμες πηγές. Σημείωσε ότι εγκαθίστανται φωτοβολταϊκά συστήματα σε πολυϊατρεία, νοσοκομεία, μαιευτήρια, οίκους ευγηρίας και άλλα ιδρύματα, και ότι σημειώνεται πρόοδος σε ένα έργο για τη σταδιακή απεξάρτηση των λειτουργιών άντλησης νερού από το Εθνικό Ηλεκτρικό Σύστημα.
Η ελευθερία της Κούβας ήρθε την 1η Ιανουαρίου 1959
Κλείνοντας το πρόγραμμα, ο Ντίας-Κανέλ απάντησε σε δηλώσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την Κούβα —τις οποίες χαρακτήρισε "εντελώς αλαζονικές, αυταρχικές και παρεμβατικές"— υποστηρίζοντας ότι αντικατοπτρίζουν "εκείνη τη γενοκτονική, εγκληματική νοοτροπία και την περιφρόνηση απέναντι στην Κούβα". Ο Ντίας-Κανέλ τόνισε ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να παρουσιάσει την Κούβα ως αποτυχημένο κράτος προκειμένου να αποφύγει την ευθύνη για τις συνέπειες του αποκλεισμού, και κατέληξε με ένα άμεσο μήνυμα: Η ελευθερία της Κούβας ήρθε την 1η Ιανουαρίου 1959, με αυτή την Επανάσταση· δεν πρόκειται να χάσουμε αυτή την ελευθερία — θα την υπερασπιστούμε.


Μέσα από τα μάτια ✨ ενός παιδιού

Υπάρχουν από το νησί της επανάστασης
φίλοι\ες και ΦΙΛΕΣ με κεφαλαία  
Γράφει
μια από αυτές \\ Carmen Maturell Senon
Μέσα από τα μάτια ενός παιδιού
___Μακάρι να ...
μην υπάρχει πια bloqueo embargo,
___Μακάρι να ... είναι ακόμα πιο χαρούμενα απ' ό,τι είναι ήδη και να αντιμετωπίζουν λιγότερα εμπόδια στη ζωή.

Είναι γύρω στις 10:00 το πρωί μιας Δευτέρας. Ακούγονται ψίθυροι να βγαίνουν από μια αίθουσα διδασκαλίας. Διακρίνεται μια δασκάλα να κάθεται στο πάτωμα μαζί με έξι μικρά παιδιά που μόλις έχουν ξεκινήσει το ταξίδι της ζωής τους: κάποια φορούν γυαλιά, άλλα έχουν το ένα μάτι καλυμμένο με γάζα και κάποια περιμένουν από το πουθενά μια λύση για τη θεραπεία που έχουν ανάγκη.  Είναι ένα από εκείνα τα πρωινά που υπάρχει ρεύμα, αλλά όταν αυτό διακόπτεται, το φως της μέρας είναι τόσο αμυδρό για αυτά τα παιδιά, που αναγκάζονται να βγουν στην αυλή για να συνεχίσουν τα μαθήματά τους.
 
Ένα αγόρι με μπλε γυαλιά —με ύψος που δεν ξεπερνά το ένα μέτρο— μόλις που διακρίνει τα σχήματα των γραμμάτων και των αριθμών, κι όμως μιλάει για το φεγγάρι και τον ήλιο… Όπως αυτό, έτσι και περισσότερα από 80 παιδιά χρειάζονται γυαλιά που πρέπει να αντικαθίστανται κάθε χρόνο.
Ωστόσο, το σχολείο ειδικής αγωγής *Flor de la Revolución* — Το λουλούδι της επανάστασης — που ιδρύθηκε για παιδιά με προβλήματα όρασης— δεν μπορεί να τα προμηθεύσει, καθώς η Κούβα εμποδίζεται να το πράξει λόγω του αποκλεισμού. Κατά συνέπεια, το βάρος έχει πέσει κυρίως στις οικογένειες, οι οποίες πρέπει να αγοράζουν διορθωτικά γυαλιά σε υψηλές τιμές στην ελεύθερη αγορά.
—σσ. Η ειδική αγωγή στην Κούβα θεσμοθετήθηκε επίσημα στις 4 Ιανουαρίου 1962, με την ίδρυση του Τμήματος Διαφοροποιημένης Εκπαίδευσης από τον comandante en jefe Fidel Castro Ruz.
Η Celia Sánchez το 1975
Το σχολείο πήρε το όνομά του από την ιστορική θρυλική επαναστάτρια μαχήτρια, πολιτικός και ερευνήτρια Celia Sánchez σσ. Celia SánchezManduley ——γεννήθηκε στη Media Luna το 1920 -πέθανε το 1980 στην Αβάνα: μέλος του Κινήματος της 26ης Ιουλίου οργανώτρια του μυστικού δικτύου αγροτών που ήταν ζωτικής σημασίας για την επιβίωση του αντάρτικου με επικεφαλής τον Φιντέλ Κάστρο που αποβιβάστηκε για τα νότια της Οριέντε στις 2-Δεκ-1956 και αργότερα θα γίνει ο θρυλικός Στρατός των Επαναστατών – Ejército Rebelde.Υπάρχει το υπέροχο σημείωμα του Φιντέλ προς τη Celia Sánchez, αφού επαλήθευσε επί τόπου ότι οι βόμβες στη Σιέρα Μαέστρα ήταν το "δώρο" των ΗΠΑ στη δικτατορία Μπατίστα: Ορκίζομαι ότι οι Αμερικανοί θα πληρώσουν ακριβά για αυτό που κάνουν. Όταν τελειώσει αυτός ο πόλεμος, θα ξεκινήσει για μένα ένας πολύ μεγαλύτερος και μεγαλύτερος πόλεμος: ο πόλεμος που θα κάνω εναντίον τους. Συνειδητοποιώ ότι αυτό θα είναι το αληθινό μου πεπρωμένο.
Celia Sánchez...
Η Carmen Maturell Senon
Καθισμένη στην αίθουσα διδασκαλίας, η τετράχρονη Danna, η οποία έχει μέτρια μυωπία, κρατά στα χέρια της ένα κίτρινο βιβλίο. Με τέτοιου είδους βιβλία —φτιαγμένα από χαρτόνι, ύφασμα, κουμπιά και κορδόνια— τα παιδιά εδώ συμμετέχουν σε διορθωτικές και αντισταθμιστικές δραστηριότητες μέσα από το παιχνίδι. Στο σχολείο *Flor de la Revolución* φοιτούν παιδιά από έξι δήμους της πρωτεύουσας. Η αποστολή του ξεπερνά τη γενική εκπαίδευση· αν και το σχολείο ακολουθεί το ίδιο πρόγραμμα σπουδών με κάθε κανονικό δημοτικό σχολείο, αυτό που το διαφοροποιεί είναι ότι όλες οι διδακτικές δραστηριότητες στοχεύουν στη διόρθωση των προβλημάτων όρασης.
Η Greisy Hernández, διευθύντρια του ιδρύματος, επισημαίνει ότι το σχολείο δέχεται παιδιά ηλικίας τριών έως εννέα ετών. Στόχος είναι να εγγραφούν, να λάβουν θεραπεία και —καθώς το πρόβλημα όρασης διορθώνεται— να μεταβούν στο γενικό εκπαιδευτικό σύστημα. «Φέτος ξεκινήσαμε ένα πρόγραμμα δια ζώσης διδασκαλίας από Δευτέρα έως Πέμπτη, ενώ τις Παρασκευές τα παιδιά παρακολουθούν μαθήματα στα δημοτικά σχολεία των κοινοτήτων τους». Με αυτόν τον τρόπο, εξηγεί η διευθύντρια, προσαρμόζονται στο νέο περιβάλλον στο οποίο πρόκειται να ενταχθούν. Οι εκπαιδευτικοί στις αίθουσες διδασκαλίας χρησιμοποιούν εκπαιδευτικό υλικό που έχουν δημιουργήσει οι ίδιοι. «Εφόσον δεν υπάρχει διαθέσιμος ο απαραίτητος εξοπλισμός, καταφέραμε να φτιάξουμε ό,τι χρειαζόμαστε από το πουθενά χρησιμοποιώντας ελάχιστους πόρους».
«Αυτό που παλαιότερα γινόταν στο οφθαλμολογικό ιατρείο του κέντρου, τώρα γίνεται καθημερινά στις αίθουσες διδασκαλίας. Τα παιδιά περνούν χάντρες σε σπάγκο, σκίζουν χαρτί, κόβουν και χρωματίζουν, χρησιμοποιώντας έντονα βασικά χρώματα που βοηθούν στην εστίαση της όρασής τους». Πράγματι, η διαδικασία της θεραπείας έχει μετατραπεί σε έναν αγώνα με εμπόδια. Ο —άφθονος, οφθαλμολογικός εξοπλισμός που χρησιμοποιούνταν κάποτε για τη διάγνωση έχει πλέον καταστεί παρωχημένος. Επιπλέον, ο οικονομικός αποκλεισμός έχει αφήσει το στίγμα του: δεν υπάρχει σταθερή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος ούτε αναλώσιμα —"ούτε esparadrapo —σσ. κάτι σαν ειδικός λευκοπλάστης, ούτε γάζες, ούτε σταγόνες για τη διαστολή της κόρης…"—. Κανένα από αυτά τα εφόδια δεν είναι διαθέσιμο για τα περισσότερα από 230 παιδιά που φοιτούν εδώ. Σύμφωνα με τη Yanisel Santana, δασκάλα πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, πριν από την πανδημία COVID-19, "το πολυϊατρείο παρείχε συνήθως τα υλικά. Οι ειδικοί τοποθετούσαν επιθέματα στα μάτια ώστε το παιδί να μπορεί να αποκαταστήσει τη λειτουργία του πάσχοντος οφθαλμού. Και αν έσπαγε κάποιο ζευγάρι γυαλιά, μπορούσαμε να το επισκευάσουμε εδώ".
"__Έκτοτε, λόγω του αποκλεισμού και άλλων περιορισμών, αντιμετωπίζουμε ελλείψεις υλικών. Ακόμη και όταν οι οικογένειες εξασφαλίζουν και δωρίζουν πόρους, παραμένει δύσκολο για το σχολείο να διατηρήσει το εκπαιδευτικό έργο και το πρόγραμμα αποκατάστασης της όρασης". Ωστόσο, η Yanisel προσθέτει: "Στο Flor… έχουμε ξεπεράσει κάθε εμπόδιο. Οι εκπαιδευτικοί καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε τα παιδιά μας να διδάσκονται και να παρακολουθούν καθημερινά τα μαθήματα, να αναπτύσσουν πλήρως τις ψυχολογικές τους δεξιότητες και, όταν μεταβαίνουν στο γενικό σχολείο, να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις νέες προκλήσεις".
Έξω στην αυλή, δύο μητέρες περιμένουν στον θόρυβο του λεωφορείου —το οποίο δεν φτάνει πάντα στην ώρα του— που μεταφέρει δωρεάν τα παιδιά και τους συνοδούς τους. Η Yunelis León, μητέρα της Vanessa, λέει: "Αντιμετωπίζουμε τόσες δυσκολίες για να συνεχίσουμε την εκπαίδευσή της. Όμως καταφέραμε να τα βγάλουμε πέρα ​​με περιορισμένους πόρους. Η κόρη μου είναι πολύ χαρούμενη εδώ". Στο μεταξύ, όποτε οι ελλείψεις καυσίμων διακόπτουν πλήρως τη μεταφορά των μαθητών, το σχολείο καταφεύγει στη δημιουργία ομάδων στο WhatsApp. "Ο εκπαιδευτικός αναθέτει συγκεκριμένες εργασίες που πρέπει να ολοκληρώσει η οικογένεια μαζί με το παιδί. Μόλις αποκατασταθεί το δρομολόγιο του λεωφορείου, ο εκπαιδευτικός ελέγχει και αξιολογεί αυτές τις δραστηριότητες", εξηγεί η Greisy.
Ούτε η κουζίνα του σχολείου μένει ανεπηρέαστη από τις ελλείψεις. Όπως και σε πολλά άλλα μέρη της χώρας, το μαγείρεμα εδώ γίνεται σε φωτιά με ξύλα. "Το προσωπικό αξίζει τεράστια αναγνώριση· το μαγείρεμα με ξύλα για πάνω από 230 παιδιά και περισσότερα από 48 μέλη του προσωπικού διαφέρει παρασάγγας από το μαγείρεμα στο σπίτι". Κι όμως, "το πρωινό και το μεσημεριανό είναι πάντα έτοιμα στο τραπέζι". Διότι υπάρχει κάτι που δεν μπορεί ποτέ να εμποδιστεί: η αποφασιστικότητα μιας ομάδας που έχει μάθει να πλάθει το φως με τα χέρια της.
"Ιδανικά, θα είχαμε όλους τους απαραίτητους πόρους, ώστε τα παιδιά μας να μην αντιμετωπίζουν τόσες δυσκολίες στη ζωή. »Θα υπήρχε περισσότερος χρόνος για τη διδασκαλία —για να προετοιμάζονται οι εκπαιδευτικοί και για να είναι οι μαθητές τα δικά μας κορίτσια και αγόρια ακόμα πιο χαρούμενα απ’ ό,τι είναι ήδη. Παρά τις προκλήσεις, τα υποδεχόμαστε πάντα με χαμόγελο. Δεν υπάρχει τίποτα πιο όμορφο…"