Μεγαλοβδομάδα με χρώμα Τρανσυλβανίας

Αυτές οι “άγιες” μέρες, φέτος τουλάχιστον καταναλώνονται τηλεοπτικά, αφενός με το συνεχή άθλια προπαγάνδα _κανονική πλύση εγκεφάλου για τον πόλεμο και τη “δοξασμένη” συμβολή της χώρας μας σε αυτό, το πλευρό ΗΠΑ και κράτους δολοφόνου Ισραήλ, χωρίς αξιόλογα θρησκευτικά κινηματογραφικά αφιερώματα. Παίζουν Βίβλος _Μωυσής … Δαυίδ … Σολομώντας _Άγιο Παΐσιος κλπ.

Εμείς ξεχωρίσαμε και σας παρουσιάζουμε το R.M.N. μια δραματική Ρουμάνικη ταινία του 2022, με 7 διεθνή βραβεία & 18 υποψηφιότητες _μεταξύ αυτών Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου, Φεστιβάλ Καννών _υποψήφιος Χρυσού Φοίνικα, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σικάγο _επίσης του Κλίβελαντ, υποψ. Χρυσός Hugo, βραβείο  Κινηματογράφου Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, υποψ. βραβείου ανεξάρτητου κινηματογράφου Gotham _Καλύτερο Σενάριο, Βραβεία Lumiere (Γαλλία), καλύτερη διεθνής συμπαραγωγή (Meilleure coproduction internationale) υποψ. Chlotrudis (ανεξάρτητου παγκόσμιου κινηματογράφου) Καλύτερη Φωτογραφία Φεστιβάλ Κινηματογράφου Πάλιτς, Δουβλίνου _ Διεθνές Φεστιβάλ Ανεξάρτητου Κινηματογράφου Anonimul κλπ. κλπ. Σκηνοθεσία: Cristian Mungiu Κριστιάν Μουνγκίου _Με τους (άγνωστους στους μη σινεφίλ) Τζούντιθ Στάτε _Μακρίνα Μπαρλαντεάνου _Μαρίν Γκριγκόρε

Διαδραματίζεται σε ένα πολυεθνικό χωριό στην Τρανσυλβανία της Ρουμανίας, κατά τη διάρκεια των διακοπών του 2019-20, βασισμένο στο ξενοφοβικό περιστατικό του Ditrău (2020), ακολουθούντος έναν άντρα που επιστρέφει από τη Γερμανία και την πρώην ερωμένη του που εργάζεται στο χωριό. Ο Mungiu ονόμασε την ταινία από ρουμανικό ακρωνύμιο για τον πυρηνικό μαγνητικό συντονισμό, καθώς η ταινία είναι “μια έρευνα του εγκεφάλου, μια εγκεφαλική σάρωση που προσπαθεί να ανιχνεύσει πράγματα κάτω από την επιφάνεια” _σσ. NMR, μια ισχυρή, μη καταστροφική αναλυτική τεχνική που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της μοριακής δομής, της δυναμικής και της χημικής σύνθεσης, αναλύοντας τις μαγνητικές ιδιότητες των ατομικών πυρήνων, που λειτουργεί εφαρμόζοντας ένα ισχυρό μαγνητικό πεδίο για την ευθυγράμμιση των πυρήνων και στη συνέχεια μετρώντας την απορρόφηση ραδιοσυχνοτήτων (RF) που προκαλεί spin flips (αναστροφές σπιν), παρέχοντας εξαιρετικά συγκεκριμένα δεδομένα για υγρά ή στερεά _περισσότερα στη φυσική του λυκείου.

Η βαθμολογία των Ελλήνων κριτικών

Η ταινία έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο κύριο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών του 2022, όπου ήταν υποψήφια για τον Χρυσό Φοίνικα. Ένας άντρας εγκαταλείπει βιαστικά τη δουλειά του στη Γερμανία, ώστε να επανενωθεί με την οικογένειά του σε ένα πολυεθνικό χωριό της Τρανσυλβανίας. Εκεί τον περιμένουν ο γιος του που έχει χάσει ανεξήγητα την ομιλία του, μια πρώην ερωμένη με κρυφές προθέσεις και μια σειρά από αναταραχές που ξεκινούν όταν φτάνουν στο χωριό εργάτες από την Ασία Υποδειγματικό σινεμά ρεαλισμού ιδωμένο με όρους θρίλερ, όχι όμως με την αιχμηρότητα που μας έχει συνηθίσει ο πολυβραβευμένος (47 βραβεία & 73 υποψηφιότητες) σκηνοθέτης, γνωστός στους σινεφίλ για τα 4 μήνες, 3 εβδομάδες & 2 μέρες, Πίσω από τους λόφους, Η αποφοίτηση, Reostat, Bani Negri, Hackerville, αδερφοί Σίστερς, Αμερικάνικο όνειρο, Skugos 6.9 pe scara Richter κλπ

Στον ιστότοπο Rotten Tomatoes, το 96% των κριτικών είναι θετικές, με μέση βαθμολογία 8,1|10 και αναφέρεται: “Η λιτή, κομψή οπτική του R.M.N. προσδίδει μια παραπλανητικά ψυχρή επιφάνεια στην καυστική του προσέγγιση στις πολιτισμικές διαιρέσεις “. Το Metacritic, το οποίο χρησιμοποιεί έναν σταθμισμένο μέσο όρο, απέδωσε στην ταινία βαθμολογία 81|100, υποδεικνύοντας “καθολική αναγνώριση”, το imdb 7,2|10.

Η περιοχή της Τρανσυλβανίας στα ρουμανο-ουγγρικά σύνορα είναι ωε γνωστό διάσημη για το ρόλο της στην ποπ κουλτούρα, εξαιτίας κυρίως του “Δράκουλα” σσ. του Ιρλανδού συγγραφέα Μπραμ Στόκερ (1897) ένα εμβληματικό επιστολικό μυθιστόρημα γοτθικού τρόμου, εμπνευσμένο από τον θρύλο του Κόμη Δράκουλα της Τρανσυλβανίας, με το έργο να εξιστορεί, μέσα από ημερολόγια και επιστολές, την προσπάθεια του Κόμη να μεταφερθεί στην Αγγλία για να διαδώσει τον απέθαντο τρόμο, βρίσκοντας αντίσταση από τον Δρ. Βαν Χέλσινγκ.

Αλλά η γεωπολιτική ιστορία της παραμένει εν πολλοίς άγνωστη. Επί αιώνες μήλον της έριδος ανάμεσα σε Ρουμανία και Ουγγαρία, με πολυεθνικό πληθυσμό, μεγάλο μέρος του οποίου είναι ουγγρόφωνοι και γερμανόφωνοι, η Τρανσυλβανία τα τελευταία εκατό και κάτι χρόνια αποτελεί κομμάτι του ρουμανικού κράτους, δίχως σε αυτό το διάστημα να έχουν εκλείψει οι εθνικές αντιπαλότητες. Εκείνες, αθροιστικά με το οξύ φυλετικό μίσος, τοποθετούνται στο κάδρο του Κριστιάν Μουνγκίου, ο οποίος αφηγείται μια σκοτεινή ιστορία με φόντο ένα χωριό της περιοχής. Όλα ξεκινούν όταν ένας άντρας εγκαταλείπει βιαστικά τη δουλειά του στη Γερμανία, ώστε να επανενωθεί με την οικογένειά του. Ο γιος του έχει χάσει την ομιλία του εξαιτίας ενός τραυματικού περιστατικού για το οποίο δε γνωρίζουν τίποτα. Ενώ ο πατέρας επιχειρεί να βρει μια λύση, αναθερμαίνεται η σχέση με την πρώην ερωμένη του, την ώρα που στο τοπικό εργοστάσιο η άφιξη δύο Ασιατών εργατών προξενεί αναπάντεχες κόντρες στην κοινότητα.

Tilda Swinton,  Cristian Mungiu στα γυρίσματα & Riley Keough

Όπως συνηθίζει στο σινεμά του ο Μουνγκίου, υπό το πρίσμα του σκληρού ρεαλισμού και της σπουδής χαρακτήρων, φέρνει στην επιφάνεια τις σκοτεινότερες πτυχές της μοντέρνας Ρουμανίας. Εδώ η έμφαση δίνεται στην καλπάζουσα ξενοφοβία, η οποία εκφράζεται μέσω ενός επιθετικού ρατσισμού βγαλμένου από άλλες εποχές, ο οποίος αποκτά υπερηχητικές διαστάσεις στο πλαίσιο ενός μικρού χωριού. Ο σκηνοθέτης υιοθετεί υποδειγματικά το ύφος του αγωνιώδους θρίλερ για να υπογραμμίσει το ζόφο που κυκλώνει τους χαρακτήρες του, οι οποίοι αδιαφορούν για το κακό που καλλιεργούν ώσπου να τους χτυπήσει την πόρτα.

Δεξιοτέχνης των ψυχογραφημάτων με πολιτικές προεκτάσεις, ο Μουνγκίου σαφώς και αποφεύγει τις εύκολες αντιρατσιστικές επικρίσεις. Από την άλλη, όμως, δεν επιδεικνύει την ίδια ικανότητα ενδοσκόπησης στη σκοτεινιά των ηρώων του, καταφεύγοντας σε έναν υποβλητικό μεν, ασφαλή δε σχολιασμό, τον οποίο ο ίδιος έχει εκφέρει αιχμηρότερα στο παρελθόν.

Ρουμάνικο σινεμά

Draga Olteanu 🔹 Victor Rebengiuc 🔹 Cristian Mungiu
🔹 Sergiu Nicolaescu 🔹 Amza Pellea
🔹 Florin Piersic 🔹 Sebastian Papaiani + Dem Rădulescu
🔹 Ion Caramitru__ Maia Morgenstern 

Η ιστορία του κινηματογράφου στη Ρουμανία χρονολογείται από τα τέλη του 19^ου αιώνα, δλδ από την εμφάνιση του ίδιου του κινηματογράφου _με την πρώτη σειρά ταινιών να προβάλλεται στις το 1896, στο κτίριο της εφημερίδας L’Independance Roumanie στο Βουκουρέστι. Στη ρουμανική έκθεση, μια ομάδα υπαλλήλων των αδελφών Lumière πρόβαλε αρκετές ταινίες, συμπεριλαμβανομένης της διάσημης L’Arrivée d’un train en gare de La Ciotat _ Η άφιξη ενός τρένου στον σταθμό La Ciotat.

Ο κινηματογράφος της Ρουμανίας έχει φιλοξενήσει πολλές διεθνώς αναγνωρισμένες ταινίες και σκηνοθέτες. Η πρώτη βραβευμένη ήταν το ντοκιμαντέρ του 1938 Śara Moților (για τη γη Moților στα βουνά Apuseni της Ρουμανίας) σε σκηνοθεσία Paul Călinescu, το οποίο έλαβε βραβείο στο 7^ο  Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας το 1939. Η πρώτη ρουμανική ταινία που κέρδισε βραβείο από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών ήταν _αργότερα, επί σοσιαλισμού η μικρού μήκους κινουμένων σχεδίων του 1957 “Scurtă historie” (Μια σύντομη ιστορία) σε σκηνοθεσία Ion Popescu-Gopo, που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα Μικρού Μήκους στο Φεστιβάλ των Καννών το 1957. Αργότερα η ζωντανής δράσης „Pădurea oamenilor spânzurați” _”Το Δάσος των Κρεμασμένων” κέρδισε βραβείο στις Κάννες το 1965 (σκηνοθεσίας _ Liviu Ciulei _σκηνοθέτης θεάτρου και κινηματογράφου, σεναριογράφος, ηθοποιός, αρχιτέκτονας, εκπαιδευτικός, ενδυματολόγος και σκηνογράφος: Κατά τη διάρκεια μιας καριέρας άνω των 50 ετών, χαρακτηρίστηκε από το Newsweek ως “μία από τις πιο τολμηρές και πιο απαιτητικές φιγούρες στη διεθνή σκηνή”).

Ο ρουμανικός κινηματογράφος γνώρισε ευρεία διεθνή αναγνώριση τη δεκαετία του 2000 με το κίνημα του Ρουμανικού Νέου Κύματος, το οποίο συχνά ενσωμάτωνε ένα είδος ρεαλιστικών και μινιμαλιστικών ταινιών που κέρδισαν πολλά βραβεία σε ευρωπαϊκά φεστιβάλ κινηματογράφου, όπως των Καννών και Βερολίνου.

Κινηματογράφος κατά την περίοδο του σοσιαλισμού

Ήδη το 1948, υπογράφηκε Διάταγμα 303, σχετικά με “την εθνικοποίηση της κινηματογραφικής βιομηχανίας και τη ρύθμιση του εμπορίου κινηματογραφικών προϊόντων”, σηματοδοτώντας μια νέα αρχή για τον ρουμανικό κινηματογράφο. Το νεοσύστατο καθεστώς επιδοτούσε πλήρως την παραγωγή ταινιών που προωθούσαν τις σοσιαλιστικές αξίες και εν μέρει άλλες, με τα ίδια θέματα να εντοπίζονταν σε ντοκιμαντέρ και επίκαιρα. Για να υπάρχουν στελέχη ικανά να καλύψουν τις ανάγκες, ιδρύθηκε το “Institutul de artă cinematografică” (Ινστιτούτο Κινηματογραφικής Τέχνης”), με αποστολή να προετοιμάσει τα νέα στελέχη που χρειάζονται για το νέο σινεμά: ηθοποιούς, σκηνοθέτες και οπερατέρ. Piersic, Constantin Diplan, Amza Pellea, Dem Rădulescu, Stela Popescu, Sebastian Papaiani, Leopoldina Bălănuță και Draga Olteanu, μαζί με σκηνοθέτες όπως οι Manole Marcus, Geo Saizescu, Iulian Mihu, Gheorghe Vitanidis και πολλοί άλλοι.

Το 1950 ξεκίνησε η κατασκευή στο Buftea σε αυτό που θα ονομαζόταν Centrul de producție cinematografică Buftea (Studio Buftea), γνωστό και ως C.P.C. Buftea (σήμερα MediaPro Studios), το κύριο κέντρο παραγωγής ταινιών στη Ρουμανία. Το έργο ολοκληρώθηκε το 1959. Από τεχνικής άποψης, ανταγωνιζόταν επάξια οποιοδήποτε δυτικοευρωπαϊκό κινηματογραφικό στούντιο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, μια σειρά ταινιών παρήχθη στο συγκρότημα Floreasca, το οποίο, από το 1956, είχε αναλάβει η Televiziunea Română (Ρουμανική Τηλεόραση). Άλλα στούντιο στήθηκαν σε υφιστάμενα σινεμά ενώ για την παραγωγή τεχνικών εφοδίων που χρειάζονταν τόσο τα στούντιο όσο και οι διανομείς ταινιών, ιδρύθηκε το 1950 η Intreprinderea de Stat Tehnocin (Κρατική Επιχείρηση Tehnocin) και το 1959 συγχωνεύτηκε με την Industria Optică Română (Ρουμανική Βιομηχανία Οπτικού θεάματος). Παράχθηκαν  100άδες κινηματογραφικοί προβολείς για φιλμ 35 mm και 16 mm, όπως και ηχητικά συστήματα για κινηματογράφους, ανακλαστικοί φακοί, καρότσια και τεχνητά φώτα στούντιο. Ομοίως, ώστε να υπάρχουν τεχνικά στελέχη καλά προετοιμασμένα για να εργαστούν σε στούντιο, ιδρύθηκαν επαγγελματικές σχολές στην Κραϊόβα και το Τίργκου-Μούρες, ενώ στο Βουκουρέστι άνοιξε μια “τεχνική σχολή για τεχνικό προσωπικό”, με σκοπό την προετοιμασία χειριστών κινηματογράφου και διευθυντών στούντιο. Όλα αυτά φυσικά με δωρεάν παρακολούθηση

Μέχρι το 1948, οι περισσότερες από τις ρουμανικές ταινίες κινουμένων σχεδίων ήταν αυτές που γύριζε ο Aurel Petrescu που έχουν χαθεί. Ωστόσο, μετά το 1948 άρχισαν να παράγονται ταινίες κινουμένων σχεδίων στο Στούντιο του Βουκουρεστίου, με πολλές κάθε χρόνο. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτη ήταν η συμβολή του Ion Popescu-Gopo, πατέρα του μικρού ανθρωπάκου που, εμφανιζόμενος στο Scurtă historie (Μια σύντομη ιστορία) το 1957, του χάρισε Χρυσό Φοίνικα για την καλύτερη ταινία μικρού μήκους στις Κάννες. Η επιτυχία των ταινιών κινουμένων σχεδίων της Ρουμανίας έπεισε τις αρχές να ιδρύσουν το στούντιο Animafilm το 1964. Εδώ, παράγονταν επίσης “diafilms”, διαφάνειες για διδακτική χρήση, όπως και τηλεοπτικές διαφημίσεις.

Όσον αφορά τη διανομή ταινιών, μετά την εθνικοποίηση του κινηματογράφου πολλοί έπρεπε να κλείσουν λόγω της αξιολύπητης τους κτιριακής κατάστασης ή του φυσικά απαρχαιωμένου εξοπλισμού τους. Ακολούθησε κρίση, καθώς υπήρξε έλλειψη διοικητικών υπαλλήλων και τεχνικών προβολής, γεγονός που οδήγησε σε ορισμένες περιοχές να προβάλλονται ταινίες μόνο σε εξωτερικούς χώρους. Αυτή η κατάσταση αντιμετωπίστηκε ήδη από το 1950 στη σύσταση της Επιτροπής Κινηματογράφου από το Υπουργικό Συμβούλιο (μόνιμη συμβουλευτική επιτροπή) και εντός αυτού του θεσμού ιδρύθηκε η Διεύθυνση Δικτύου Διανομής Κινηματογράφου. Η σημασία αυτών οδήγησε στην κατανομή των απαραίτητων κεφαλαίων για την ανάπτυξη του δικτύου διανομής με ίδρυση κινηματογράφων σε αγροτικές περιοχές στόχος γνωστός ως cineficare _”φιλμοποίηση”, ανάλογος με την ηλεκτροδότηση. Τη 10ετία του 1950, 1.000 προβολείς 16 χιλιοστών και 100 τροχόσπιτα (κινητά σινεμά) εισήχθησαν από τη Σοβιετική Ένωση προκειμένου να προωθηθεί η εισαγωγή του κινηματογράφου στην αγροτικό περιβάλλον. Αναδιοργανώσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης τα επόμενα χρόνια. Έτσι, το 1952, ιδρύθηκε η Direcția Difuzării Filmelor (D.D.F_Διεύθυνση Προβολής Κινηματογράφου), που το 1956, συγχωνεύτηκε με τη Διεύθυνση Δικτύου Διανομής Κινηματογράφου για να σχηματίσουν τη Direcția Rețelei Cinematografice și a Difuzării Filmelor (D.R.C.D.F) υπό την καθοδήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού. Σκοπός αυτού του θεσμού ήταν η προώθηση μιας ενιαίας πολιτικής σχετικά με τους κινηματογράφους της Ρουμανίας, με “έλεγχο και  καθοδήγηση της πολιτικο-ιδεολογικής εργασίας στο σινεμά, την προβολή ταινιών με πολιτικό τεχνικές απαιτήσεις των διαφόρων σταδίων της οικοδόμησης του σοσιαλισμού”, καθώς και για τη διαμόρφωση του οικονομικού-χρηματοοικονομικού σχεδίου που έπρεπε να εκπληρωθεί.

Οι αναδιοργανώσεις συνεχίστηκαν, έτσι το 1971 ιδρύθηκε η Centrala România-Film, έχοντας υπό την εξουσία της το C.P.C. Buftea, τη χρηματοδότηση της παραγωγής ταινιών μέσω πέντε στούντιο, τις εισαγωγές-εξαγωγές και την προβολή ταινιών. Αλλά, σε μια πάνω από πλούσια εθνική παραγωγή, χρειάζονταν και άλλες ταινίες στο ρεπερτόριο προβολών. Ως εκ τούτου, η εστίαση ήταν στην εισαγωγή ταινιών που παράγονταν επίσης σε χώρες που είχαν ξεκινήσει την πορεία της οικοδόμησης του σοσιαλισμού _κυρίως, φυσικά προς “τη χώρα με τον καλύτερο και πιο εκπαιδευτικό κινηματογράφο στον κόσμο, την ΕΣΣΔ”. Εκτός από ταινίες που προωθούσαν το νέο είδος διακυβέρνησης και οικονομίας, οι σκηνοθέτες έφτιαχναν ταινίες οι οποίες, χωρίς να απαρνούνται τις εκπαιδευτικές αξίες, περιλάμβαναν επίσης ταινίες-έπη με μανδύες και σπαθιά, και διασκευές, κυρίως ρωσικής, λογοτεχνίας. Ταινίες εισήχθησαν ακόμη και από χώρες χωρίς σοσιαλιστική διακυβέρνηση και το κοινό δεν στερήθηκε την ευκαιρία να δει μερικά από τα σπουδαία έργα του κινηματογράφου εκτός του ευρωπαϊκού σοσιαλιστικού μπλοκ, συμπεριλαμβανομένων έργων του ιταλικού νεορεαλισμού και των διαδόχων του (Ρώμη, Ανοιχτή Πόλη, Κλέφτες Ποδηλάτων, Ρόκο και τ΄αδέρφια του κλπ), την Κρίση της Νυρεμβέργης, το Μάντεψε Ποιος θάρθει το βράδυ, το στη Ζέστη της Νύχτας, μια σειρά από γουέστερν, το Όσα Παίρνει ο Άνεμος και πολλές άλλες από τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία, το Μεξικό, την Ιαπωνία και την Κίνα.

Ο αριθμός των ταινιών που παρήχθησαν από ρουμανικά στούντιο αυξήθηκε, και οι φόροι εισαγωγής μειώθηκαν. Κάποια στιγμή, το 40% των ταινιών που προβάλλονταν ήταν ρουμανικές και το 60% ξένες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων από άλλα κράτη του Συμφώνου της Βαρσοβίας.

Ακολουθήστε μας και στο Google News