Pina Bausch: μια πολυτάλαντη χορογράφος

Πώς η σπουδαία δημιουργός κατάφερε και ανέτρεψε για πάντα την ιδέα για τους διαχωρισμούς του θεάτρου και του χορού.
·  Pina Bausch Foundation
·  Tanztheater Wuppertal Pina Bausch

__ Για τέτοια θέματα συνήθως κάνω μια μικρή τηλεδιάσκεψη με την κυρία Μυρτώ _Myrtoooo, ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, κατοικοεδρεύουσα τελευταία στο ΒερολίνοΡε φίλε …το πήρες είδηση; Στο Δαναό!! Δίπλα στο σπίτι σου

Οι χορευτές του Χοροθεάτρου του Βούπερταλ ζωντανεύουν, πάνω κι έξω από τη θεατρική σκηνή, τέσσερα από τα σπουδαιότερα έργα της Πίνα Μπάους. Παράλληλα εξομολογούνται στην κάμερα αναμνήσεις και συναισθήματα όσον αφορά τη συνεργασία τους με τη Γερμανίδα διάσημη χορογράφο.

 

Μια επανέκδοση του ντοκιμαντέρ του Βιμ Βέντερς για την Πίνα Μπάους σε 3D προβολή __Δέκα πέντε χρόνια μετά την πρώτη προβολή του 3D ντοκιμαντέρ «PINA» (2011) στις αίθουσες, ο Δαναός παρουσιάζει τρεις μοναδικές προβολές του, Πέμπτη 8 Μαΐου, Παρασκευή 9 και το Σάββατο 10. Το ντοκιμαντέρ αναφέρεται στη ζωή και το έργο της Πίνα Μπάους (1940-2009), που άλλαξε την τέχνη του χορού για πάντα, μέσω του διάσημου χοροθεάτρου του Wuppertal που διηύθυνε.

Με αυτή την αφορμή ανασύρουμε την συνέντευξη από τον Βιμ Βέντερς κατά την διάρκεια του Φεστιβάλ Βερολίνου το 2011 όπου η "PINA" είχε κάνει πρεμιέρα, είχε ήδη αποσπάσει διθυραμβικές κριτικές και θα ακολουθούσε υποψηφιότητα για Όσκαρ. Η μόνη στεναχώρια του ήταν που η Μπάους δεν είδε ποτέ την ταινία διότι πέθανε το 2009. Να σημειωθεί ότι πριν από κάθε προβολή στο Δαναό, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει μία performance χορού από την Αθανασία Κανελλοπούλου εμπνευσμένη από το χορογραφικό σύμπαν της Πίνα Μπάους. Μέσα από την χορογραφία αυτή, η Κανελλοπούλου, που υπήρξε Guest χορεύτρια στο Wuppertal Tanztheater από το 2002 έως το 2008, γίνεται η αρχή ενός χορευτικού ταξιδιού που ξεκινά ζωντανά στη σκηνή και ολοκληρώνεται στη μεγάλη οθόνη. Όταν το 2009, πέθανε η Μπάους, μια από τις μεγαλύτερες –για πολλούς η μεγαλύτερη– χορογράφους και αναμορφώτρια του σύγχρονου χορού του 20ού αιώνα, ο κόσμος της τέχνης την αποχαιρέτησε συντετριμμένος. Αποχαιρέτησε το τέλος μιας εποχής και μια σπουδαία δημιουργό που γέννησε αντιφατικά συναισθήματα, έμπνευση, συγκίνηση, τον άνθρωπο που δημιούργησε ένα λεξιλόγιο που όμοιό του δεν υπήρχε, όταν γέμισε τη σκηνή κάμπους με γαρύφαλλα και μοναχικά πλάσματα και χώμα που κινείται, ανθρώπους που διστάζουν και νερά που τους λούζουν καθαρτικά, αισθήματα, αμφιβολίες και αντιφάσεις, γυναίκες διστακτικές με εμπριμέ φορέματα και σώματα που ερωτεύονται σε πετσέτες θάλασσας.

Αν συμφωνεί ο κόσμος του χορού και τα εκατομμύρια των θεατών σε κάτι, αυτό είναι ότι η Πίνα Μπάους ήταν ο πιο εύθραυστος και ο πιο δυνατός, επινοητικός, συγκινητικός άνθρωπος του χορού που γνώρισαν ποτέ. Δώδεκα χρόνια μετά τον θάνατό της, εξακολουθούν να είναι περίεργοι να ανακαλύψουν την τέχνη της. Αυτή την τέχνη που ήταν βαθιά προσωπική και μεγαλειώδης και τα κομμάτια της τα βρίσκουμε ακόμα και σαν υπαινιγμό στις δουλειές της Αν Τερέζα ντε Κεερσμάακερ, της Σάσα Βαλτς, του Γιαν Φαμπρ, του Αλέν Πλατέλ, της Μεγκ Στιούαρτ, και αυτήν τη νέα αισθητική δεν την παρέβλεψε κανένας.

Η Πίνα Μπάους πρόλαβε και μίλησε για όλα. Μέσα από το άναμμα ενός τσιγάρου επί σκηνής δημιούργησε μια ποιότητα αισθημάτων που μόνο οι μεγάλες εικόνες της τέχνης έχουν κατορθώσει. Μέσα από το μοναδικό κύμα κίνησης μίλησε για τις γυναίκες, τη χειραφέτηση, την κοινωνία, τις ιδιομορφίες και τις αλλαγές της.
Οι θαυμαστές της ήταν οι μεγάλες προσωπικότητες και αυτό δεν είχε ίχνος κοσμικότητας: ο Ουίλιαμ Φόρσαϊθ και η Μαγκί Μαρέν υποκλίνονταν στο μεγαλείο της, η Σούζαν Σόνταγκ τη θαύμαζε απεριόριστα, ο Μπομπ Ουίλσον, ο Πίτερ Μπρουκ, ο Ρομπέρ Λεπάζ, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ δεν έχαναν δουλειά της, οι μεγάλοι ανανεωτές του γερμανικού θεάτρου, ο Κριστόφ Μαρτάλερ, ο Φρανκ Κάστορφ, επηρεάστηκαν σκηνοθετικά και υφολογικά και είναι μόνο ένα παράδειγμα από τον ατελείωτο κατάλογο των ανθρώπων που επηρέασε. Γιατί η Πίνα Μπάους δεν άλλαξε το χορό, αλλά τον τρόπο που εμείς βλέπουμε το χορό.
Μου άρεσε να χορεύω, γιατί φοβόμουν να μιλήσω» είχε πει σε μια συνέντευξή της, σε μια από τις πολλές, όπου με τη μακριά αλογοουρά και το τσιγάρο στο χέρι, με το αιωνίως σχεδόν μελαγχολικό βλέμμα, που ταξίδευε διαρκώς σε έναν τόπο φαντασίας και δημιουργικότητας, προσπαθούσε να ερμηνεύσει το ιδιοφυές της σύμπαν με λέξεις. Κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι τα κατάφερε, ότι έκανε κάτι απίθανο που χωράει σε τρεις λέξεις. Άλλαξε τον χορό. Μετά την Πίνα Μπάους τίποτα δεν ήταν πια το ίδιο.

Η Πίνα Μπάους γεννήθηκε το 1940, στο Σόλινγκεν, μια βιομηχανική περιοχή με τον ναζισμό να επικρατεί και τον πόλεμο να μαίνεται. Οι γονείς της είχαν εστιατόριο, το μικρό μοναχικό κορίτσι καθόταν κάτω από τα τραπέζια και χάζευε με τις ώρες τα πόδια των πελατών ή χόρευε ως παιδί ανάμεσα στα τραπέζια. Το επανέλαβε σε μια από τις πιο εμβληματικές δουλειές της, το Καφέ Μίλερ, που ήταν και η πρώτη αλλά και η τελευταία δουλειά στην οποία χόρεψε στην Ελλάδα, το 1987 και το 2006, στη σκηνή της Πειραιώς 260, με την άυλη λιπόσαρκη φιγούρα της, με τα χέρια να ανοίγουν σαν φτερά, σαν οπτασία και υπνοβάτης, να συγκρούεται και να στηρίζεται στον τοίχο ξανά και ξανά, σε ένα σκηνικό γεμάτο από καρέκλες ενός εστιατορίου. Ήταν ένα μοναχικό, εσωστρεφές κορίτσι που αποφάσισε να γίνει χορεύτρια και ως έφηβη συνάντησε μια σπουδαία προσωπικότητα, τον μοναδικό εξπρεσιονιστή, ειρηνιστή και φιλελεύθερο Κουρτ Γιος, έναν διάσημο χορευτή και χορογράφο που σήμερα θεωρείται ο ιδρυτής της έννοιας του χοροθεάτρου, για να την εμψυχώσει να συνεχίσει και να αφήσει πίσω της τα τραύματα του πολέμου. Η επιρροή του ήταν καταλυτική και είναι αυτός που την έπεισε να περάσει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, να φτάσει για να σπουδάσει με υποτροφία στη Νέα Υόρκη, στη Σχολή Τζούλιαρντ. Eκεί, στις αρχές του '60, έζησε αυτό που ένιωσαν όλοι οι Ευρωπαίοι που έφταναν σε μια πόλη που μπορούσε να υποδεχθεί οτιδήποτε νέο γεννιόταν: ελευθερία. Ήταν μόνη, ανεξάρτητη, σε μια πόλη που τη διαμόρφωσε, την άφησε να εκφράσει ελεύθερα τις ιδέες της και να ανακαλύψει τον εαυτό της. Χόρεψε στο Μπαλέτο της Μετροπόλιταν, που ήταν νέο και καινοτόμο στη σκηνή του χορού, και επέστρεψε το 1962 στη Γερμανία. Τότε δούλεψε ξανά με τον Γιος στο Μπαλέτο Φόλκβανγκ και το 1968 χορογράφησε το πρώτο της κομμάτι, το Fragmente, στη μουσική του Μπέλα Μπάρτοκ. Έναν χρόνο αργότερα διαδέχτηκε τον δάσκαλό της στην καλλιτεχνική διεύθυνση της εταιρείας. Οι συμμαθητές της θυμούνταν αργότερα ότι η Πίνα Μπάους ήταν "πάρα πολύ δειλή και ντροπαλή. Έκλαιγε συνεχώς". Αλλά ήταν πιο δυνατή από όσο μπορούσαν να φανταστούν.

Όταν, το 1973, πήρε την απόφαση να αναλάβει την καλλιτεχνική διεύθυνση της κρατικής σκηνής του μπαλέτου του Βούπερταλ, είχε στον νου της μόνο ένα πράγμα: να τη μεταμορφώσει. Αυτό που έκανε, και που σήμερα μοιάζει αυτονόητο, τότε ήταν αδιανόητο. Πού ακούστηκε οι χορευτές να χειρονομούν, να αφηγούνται τα παιδικά τους όνειρα και τις ανησυχίες τους, να καπνίζουν; Ποιος τους είχε πει ότι μπορούν να δακρύζουν και να γράφουν στα παλιά τους τα παπούτσια τους κανόνες του μπαλέτου; Εκτός του ότι άλλαξε το όνομα των μπαλέτων και βάφτισε το θέατρο «χοροθέατρο», άρχισε να προκαλεί αφόρητα με τις επιλογές της. Έπαιξε κυριολεκτικά με την τύχη της όταν ανέβασε τε έργα «Φριτς», «Ιφιγένεια εν Ταύροις», «Επτά Θανάσιμα Αμαρτήματα». Κανένας στο επαρχιακό Βούπερταλ δεν μπορούσε να φανταστεί ότι η χορογράφος που έκανε τελικά την πόλη τους διάσημη σε όλο τον κόσμο, θα τους ενοχλούσε τόσο. Οι Γερμανοί πολίτες την κατηγορούσαν ότι τα έργα της ήταν σκουπίδια που γινόντουσαν με τα λεφτά τους, την έφτυναν, την απειλούσαν, την έβριζαν και της τραβούσαν τα μαλλιά. Το Βούπερταλ είναι τυχερό που η Πίνα Μπάους δεν εγκατέλειψε την πόλη για να πάει στο Παρίσι και έμεινε εκεί να ζήσει τον θρίαμβό της, με το ιλιγγιώδες ταλέντο της τελικά να τους κατακτά όλους. Τους τάραξε, τους συγκλόνισε και τελικά όταν την αποδέχθηκε όλος ο κόσμος, οι συμπολίτες της έσκυψαν το κεφάλι και της παρέδωσαν όχι μόνο την καρδιά τους αλλά και το χρυσό κλειδί της πόλης το 2003.

Η Πίνα Μπάους έγινε η πιο ενδιαφέρουσα και αμφιλεγόμενη χορογράφος του κόσμου. Έγραψε ιστορία γιατί έβαλε το δάχτυλό της στο τραύμα της ανθρώπινης ύπαρξης και το έκανε έργο, γι' αυτό το έργο της σήμερα έχει παγκόσμια αξία Κοίταξε το κοινό κατάματα αλλά κοίταξε και τη σκηνή σαν να είναι το κοινό που την παρακολουθούσε. Και ένα κομμάτι από αυτό το κοινό το ανέβασε στη σκηνή. Τους λούμπεν, τους γραφικούς, τους καταθλιπτικούς, τους μοναχικούς. Τα έργα της ήταν η κολυμπήθρα του Σιλωάμ, εκεί αναβαφτίστηκαν, απεκδύθηκαν από τη σιωπή, την ενοχή, τη μοναξιά, την απόγνωση. Εκεί που η Πίνα Μπάους μεγαλούργησε είναι γιατί έκανε το τραύμα της συλλογικό αίσθημα, έφερε στη σκηνή εκτός από τα πρόσωπα και τα αισθήματα, την αγάπη, το χιούμορ, τη θλίψη, τον σαρκασμό και τα έδειξε με έναν τρόπο που ξεπερνούσε την κίνηση και ταξίδευε σε διανοητικούς κόσμους, σε τοπία πνευματικά και οικεία.

Η Πίνα Μπάους πρόλαβε και μίλησε για όλα. Μέσα από το άναμμα ενός τσιγάρου επί σκηνής δημιούργησε μια ποιότητα αισθημάτων που μόνο οι μεγάλες εικόνες της τέχνης έχουν κατορθώσει. Μέσα από το μοναδικό κύμα κίνησης μίλησε για τις γυναίκες, τη χειραφέτηση, την κοινωνία, τις ιδιομορφίες και τις αλλαγές της. Ο χορός χωρίζεται, και δικαίως, στη προ και μετά την Πίνα Μπάους εποχή. Κανένας, ποτέ και πιο κομψά, με τόση ενσυναίσθηση και φινέτσα, δεν έριξε φως στη ζωή μας, σατιρίζοντας, σχολιάζοντας και χλευάζοντας το στερεότυπο. Κανένα και καμία δεν δημιούργησε ένα τόσο πλήρες τοπίο ενός μικρόκοσμου ματαιώσεων, αναμνήσεων, επιθυμιών, ονείρων και ταπεινώσεων. Kατάφερε και παρουσίασε τις πιο ακραίες καταστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης σε μια σκηνή χορού και εκεί που όλα ήταν άψογα μέχρι τότε, τα ξεγύμνωσε από τον κανόνα, ανατέμνοντας την ανθρώπινη αδυναμία, αγαπώντας αυτή την αδυναμία. Ο κόσμος δεν θα ξεχάσει ποτέ την Πίνα Μπάους για τη γνήσια συγκίνηση που έχει νιώσει στα έργα της, αλλά και για τη γνήσια συγγένεια που έχει δημιουργήσει με την ίδια και τις παραστάσεις της.

Η γυναίκα που μας έδωσε το πιο τέλειο δείγμα χοροθεάτρου με μια σιωπή και λέξεις και ήχους και μουσικές που ξεχείλιζαν ιδέες και συναισθήματα, ανέτρεψε την ιδέα για τους διαχωρισμούς του θεάτρου και του χορού για πάντα. Καθένας μας, αν, ακόμα και σήμερα, έρθει για πρώτη φορά σε επαφή με το έργο της, θα νιώσει ότι η Πίνα Μπάους ανήκει σε όλους, ότι μέσα μας έχουμε ένα μικρό κομμάτι της και πως εκείνη μέσα στα έργα της έχει κάτι πολύτιμο και εντελώς δικό μας, ένα κομμάτι μας, αυτό το βαθιά κρυμμένο, το ανομολόγητο.
                            Pina Bausch

Η Πίνα Μπάους (1940- 2009) ήταν Γερμανίδα χορεύτρια, χορογράφος, δασκάλα χορού και διευθύντρια μπαλέτου του Χοροθεάτρου του Wuppertal‎‎, το οποίο πήρε το όνομά της. Στη 10ετία του 1970, με την ανάπτυξη του χοροθεάτρου, έγινε φιγούρα που λατρεύτηκε και θεωρήθηκε από τον κλάδο της ως η σημαντικότερη χορογράφος της εποχής της.

✨ Χοροθέατρο: ο λόγος δλδ το θεατρικό κείμενο, μερικές φορές ποίημα, δραματοποιημένο ή μη γίνεται σκηνικός, εκτίθεται δλδ πάνω στην σκηνή για να γίνει παράσταση με την υποστήριξη της σκηνικής δράσης. Όταν η δράση δεν είναι δραματική, δηλαδή μια ιστορία με αρχή, μέση,  τέλος και σκηνικά αντικείμενα, αλλά κινησιολογική οπότε το σώμα, ο ίδιος ο ηθοποιός-χορευτής γίνεται ο φέρων τα εσωτερικά μηνύματα- πάθη και την εξέλιξη  του ρόλου, έχουμε το χοροθέατρο.
✨ Το Γερμανικό Χοροθέατρο __Tanztheater "dance theatre" προέκυψε από τον γερμανικό εξπρεσιονιστικό χορό στη Βαϊμάρη και στη Βιέννη της 10ετίας του 1920 και γνώρισε μια αναβίωση τη 10ετία του 1970.  Ο όρος εμφανίζεται για πρώτη φορά γύρω στο 1927 για να προσδιορίσει ένα συγκεκριμένο στυλ χορού που αναδύθηκε από τις νέες μορφές «εξπρεσιονιστικού χορού» που αναπτύσσονταν στην Κεντρική Ευρώπη από το 1917. Κύριοι εκφραστές του Mary Wigman, Kurt Jooss και Rudolf Laban. Ο όρος επανεμφανίζεται σε κριτικές reviews τη 10ετία του 1980 για να προσδιορίσει το έργο κυρίως Γερμανών χορογράφων που ήταν μαθητές του Jooss (όπως οι Pina Bausch, Reinhild Hoffmann Wigman _Susanne Linke, μαζί με τον Αυστριακό Johann Kresnik).
👉 σσ. Kurt Jooss: διάσημος Γερμανός χορευτής μπαλέτου και χορογράφος που συνδύαζε το κλασικό μπαλέτο με το θέατρο και θεωρείται ιδρυτής του Tanztheater. Η ανάπτυξη της μορφής και οι έννοιές της επηρεάστηκαν από τον Μπέρτολτ Μπρεχτ και τον Μαξ Ράινχαρντ, καθώς και από τα πολιτιστικά πισωγυρίσματα της Βαϊμάρης.

Το Χοροθέατρο Βούπερταλ Πίνα Μπάους έγινε διεθνώς γνωστό. Ο δραματουργός του Bausch, Raimund Hoghe, δημιούργησε ανεξάρτητες παραγωγές από το 1989.

Αναπτύχθηκε από τον γερμανικό εξπρεσιονιστικό χορό, γνωστό ως Ausdruckstanz.
σσ. ο λεγόμενος εξπρεσιονιστικός χορός: ένα γερμανικό μοντέρνο χορευτικό κίνημα του 20ού αιώνα που έδινε προτεραιότητα στην έντονη συναισθηματική έκφραση, τον αυτοσχεδιασμό και την σωματική ελευθερία έναντι των άκαμπτων συμβάσεων του κλασικού μπαλέτου. Υποστηριζόμενος από πρωτοπόρους όπως ο Rudolf von Laban και η Mary Wigman, αυτός ο «ελεύθερος χορός» στόχευε να αντανακλά εσωτερικές ψυχολογικές καταστάσεις, συχνά με δραματικές, γκροτέσκες ή εκστατικές κινήσεις. Καθώς το ναζιστικό καθεστώς έσβησε το καλλιτεχνικό σθένος στη Γερμανία, το Ausdruckstanz έπεσε σε αδράνεια. Τόσο ο Birringer (1986) όσο και ο Schlicher (1987) υποστηρίζουν ότι το ιδιαίτερο καλλιτεχνικό και ιστορικό πλαίσιο της μεταπολεμικής Γερμανίας επηρέασε τη γένεση του Χοροθεάτρου. Στα μεταπολεμικά χρόνια, το Χοροθέατρο έγινε κάτι περισσότερο από ένα απλό «μείγμα» χορού και δραματικών στοιχείων, δίνοντας προτεραιότητα στην έκφραση έναντι της μορφής, θεωρώντας τον χορό ως μέθοδο κοινωνικής εμπλοκής.
Είναι μια αφήγηση με απεριόριστες δυνατότητες πρόσληψης  από τους θεατές του σκηνικού «γεγονότος», καθώς διηγείται την εσωτερική ιστορία και πορεία των σκηνικών προσώπων με την ελευθερία της υποκειμενικότητας στην ερμηνεία τους  και όχι τόσο την εξωτερική- αντικειμενική ροή και πλαίσιο διήγησης του συναισθήματος και των σχέσεων των ατόμων. Η Μπάους συνδυάζει για πρώτη φορά τον χορό με το τραγούδι, την παντομίμα, τα ακροβατικά και την υποκριτική σε ένα νέο είδος τέχνης και πολλοί επαγγελματίες θεωρούν αυτή τη νέα μορφή τέχνης ως την αρχή του χοροθεάτρου. "Εσπασε" την παραδοσιακή δομή της δράσης σε μεμονωμένες σκηνές και τις συνέδεσε μέσω κολάζ και μοντάζ σε θεματικά πλαίσια. Το σημείο εκκίνησης των έργων της ήταν οι μεμονωμένες χειρονομίες, η αναπαράσταση και η έκφραση ενός συγκεκριμένου συναισθήματος. Η ζωντάνια και η ευφορία έρχονται σε αντίθεση με δραματικές σκηνές, και έτσι άγγιξε τα βάθη της ύπαρξης ανθρώπου, αυτά που το κοινό συχνά βίωνε με έντονο τρόπο. Πολλά από τα έργα της είχαν ως εκ τούτου χαρακτηριστεί ως εξαιρετικά ριζοσπαστικά και συγκινητικά ταυτόχρονα.

Philippine "Pina" Bausch
Πρώιμη ζωή και εκπαίδευση

Οι γονείς της _καμιά σχέση με τέχνη ήταν ιδιοκτήτες εστιατορίου με δωμάτια επισκεπτών, όπου γεννήθηκε η Πίνα. Όμως ακριβώς εκεί _στο εστιατόριο ξεκίνησε να εμφανίζεται σε πολύ νεαρή ηλικία. Έπαιζε για τους επισκέπτες και περιστασιακά πήγαινε στα δωμάτιά τους και χόρευε ενώ εκείνοι προσπαθούσαν να διαβάσουν την εφημερίδα και κάποια στιγμή οι γονείς της είδαν τις δυνατότητές της. Αυτές οι εμπειρίες στο εστιατόριο θα ήταν μεγάλη επιρροή για τη χορογραφία της στο Café Müller (χορός σε χορογραφία της Pina Bausch σε μουσική του Henry Purcell. Παίζεται τακτικά από τη δημιουργία του __το 1978, ενώ το 1985 παίχτηκε και γυρίστηκε στο Opernhaus Wuppertal και μεταδόθηκε στη γερμανική τηλεόραση). Το 1955, η Bausch έγινε δεκτή στο Folkwangschule του Kurt Jooss στο Έσσεν και μετά την αποφοίτησή της (1959), έφυγε από τη Γερμανία _με υποτροφία, για να συνεχίσει τις σπουδές της στη Σχολή Juilliard στη Νέα Υόρκη το 1960, όπου στους καθηγητές της περιλαμβάνονταν οι Antony Tudor, José Limón, Alfredo Corvino, Paul Taylor κά.

Καριέρα

Η Bausch πολύ σύντομα εμφανίστηκε με τους Tudor στην Εταιρεία Μπαλέτου της Metropolitan Opera και με τον Paul Taylor στο New American Ballet. Όταν, το 1960, προσκλήθηκε να κάνει πρεμιέρα σε ένα νέο έργο με τίτλο Tablet στο Σπολέτο της Ιταλίας, πήρε τον Bausch μαζί του. Στη Νέα Υόρκη, εμφανίστηκε επίσης με την ομάδα χορού Paul Sanasardo και Donya Feuer και συνεργάστηκε σε δύο έργα μαζί τους το 1961.
Το 1962, η Bausch επέστρεψε στο Έσσεν για να ενταχθεί στο νέο Folkwang-Ballett (Μπαλέτο Folkwang) του Jooss, ως σολίστ και βοηθός του. Το 1968, χορογράφησε το πρώτο της έργο, Fragmente (Θραύσματα), σε μουσική του Béla Bartók και το 1969, διαδέχθηκε τον Jooss ως καλλιτεχνική διευθύντρια της ομάδας. Το έργο της του 1968 για το Μπαλέτο Folkwang, Im Wind der Zeit, κατέκτησε την πρώτη θέση στη χορογραφία σε διαγωνισμό στη Διεθνή Θερινή Ακαδημία Χορού στην Κολωνία το 1969. Συνέχισε να συνεργάζεται με την ομάδα Sanasardo, παρουσιάζοντας μέρος της χορογραφίας της στις Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω των οποίων γνώρισε την Dominique Mercy και την Malou Airaudo, οι οποίες θα γίνονταν ιδρυτικά μέλη της ομάδας της.

Η Γερμανίδα χορεύτρια και χορογράφος  Philippine "Pina" Bausch συνέβαλε σημαντικά _όπως ήδη προαναφέραμε, σε μια νεοεξπρεσιονιστική χορευτική παράδοση, γνωστή σήμερα ως Tanztheater. Η προσέγγιση της Μπάους ήταν γνωστή για ένα στυλιζαρισμένο μείγμα χορευτικής κίνησης, εξέχοντα σχεδιασμό ήχου και περίπλοκα σκηνικά, καθώς και για την εμπλοκή των χορευτών που την υποστήριζαν.

Χοροθέατρο  Tanztheater Wuppertal Pina Bausch

Η Μπάους προσλήφθηκε από τον  Arno Wüstenhöfer, διευθυντή του Wuppertaler Bühnen, (σσ. δημοτικού οργανισμού παραστατικών τεχνών του Βούπερταλ), για να διευθύνει το μπαλέτο Opernhaus Wuppertal ξεκινώντας από την σεζόν 1973/74. Της δόθηκε καλλιτεχνική αυτονομία, διηύθυνε την εταιρεία ανεξάρτητα και την μετονόμασε σε Χοροθέατρο Βούπερταλ. Η εταιρεία διαθέτει ένα μεγάλο ρεπερτόριο πρωτότυπων έργων και περιοδεύει τακτικά σε όλο τον κόσμο από την έδρα της, την Opernhaus Wuppertal. Μάλιστα  συνεχίζει τη λειτουργία της μετά τον θάνατο της Μπάους, περιοδεύοντας με το ρεπερτόριό της και νέες χορογραφίες.Η Bausch αντιμετώπισε σημαντική αρχική κριτική μετά την ανάληψη των καθηκόντων διευθυντή του Μπαλέτου του Βούπερταλ το 1973. Το κοινό εκεί ήταν πιο συνηθισμένο στο παραδοσιακό ρεπερτόριο μπαλέτου όπως η Λίμνη των Κύκνων και έβρισκε τα θέματα και τις κινήσεις των έργων της βίαια, μάλιστα συχνά πετούσε ντομάτες, έφευγε από τις παραστάσεις και έστελνε στην Μπάους απειλητικές επιστολές. Οι κριτικοί επίσης συχνά σχολίαζαν τις ενοχλητικές επαναλαμβανόμενες κινήσεις που χρησιμοποιούσε για να απεικονίσει τις κακοποιητικές σχέσεις ανδρών/γυναικών. Η Αμερικανίδα κριτικός  Arlene Croce περιέγραψε το έργο της Μπάους ως «πορνογραφία του πόνου».
Τα πιο γνωστά της έργα χοροθεάτρου της περιλαμβάνουν το μελαγχολικό Café Müller (1978), στο οποίο οι χορευτές σκοντάφτουν στη σκηνή και πέφτουν πάνω σε τραπέζια και καρέκλες, υπό τους ήχους άριων του Henry Purcell. Η Bausch έβαλε τους περισσότερους χορευτές να ερμηνεύσουν αυτό το κομμάτι με κλειστά μάτια. Έξι από τους χορευτές συνεχώς σηκώνουν και ρίχνουν πράγματα κυνηγώντας ο ένας τον άλλον. Το συναρπαστικό Frühlingsopfer (Η Τελετουργία της Άνοιξης_1975) απαιτούσε η σκηνή να είναι πλήρως καλυμμένη με χώμα.
Το 1983, έπαιξε τον ρόλο της La Principessa Lherimia στην ταινία του Federico Fellini "Και το Πλοίο Σαλπάρει". Έκανε το αμερικανικό ντεμπούτο της στο Λος Άντζελες ως εναρκτήρια παράσταση του Ολυμπιακού Φεστιβάλ Τεχνών του 1984. Το 2009, η Μπάους συνεργάστηκε με τον Βιμ Βέντερς σε ένα τρισδιάστατο ντοκιμαντέρ, με τίτλο «Pina», αλλά πέθανε ξαφνικά δύο ημέρες πριν από την έναρξη των γυρισμάτων. Μετά από διαβούλευση με την οικογένειά της και τους χορευτές της ομάδας της, η ταινία προχώρησε, καταγράφοντας τη ζωή και το έργο της με διαφορετικό τρόπο. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου το 2011.
                          Στυλ
Η προσέγγιση της ήταν γνωστή για ένα στυλιζαρισμένο μείγμα χορευτικής κίνησης, εξέχοντα ηχητικό σχεδιασμό και περίπλοκα σκηνικά, καθώς και για την εμπλοκή των χορευτών στην ανάπτυξη. Το έργο της, που θεωρείται συνέχεια των ευρωπαϊκών και αμερικανικών εξπρεσιονιστικών κινημάτων, ενσωμάτωσε πολλά έντονα δραματικά στοιχεία και συχνά εξερευνούσε θέματα που συνδέονταν με το τραύμα, ιδιαίτερα το τραύμα που προκύπτει από σχέσεις.

Ο όρος «χοροθέατρο» (tanztheater) μπορεί να αναχθεί στις θεωρίες του Ρούντολφ Λάμπαν. Ενώ ο Λάμπαν χρησιμοποίησε τη φράση σε σύγκριση με τις χορωδίες κίνησης, δεν διευκρίνισε το περιεχόμενο του χοροθεάτρου. Ήταν οι μαθητές του, όπως ο Kurt Jooss και η Mary Wigman, που ανέπτυξαν περαιτέρω τις δικές τους θεωρίες σχετικά. Έχοντας τον Jooss ως δάσκαλο και μέντορα, τα έργα της επηρεάστηκαν σε μεγάλο βαθμό από τη γερμανική εξπρεσιονιστική χορευτική παράδοση του Ausdruckstanz και ήταν απλά  απορρίπτοντας τις κλασικές μορφές μπαλέτου. Οι χοροί γενικά είχαν ελάχιστη έως καθόλου πλοκή, καμία εξέλιξη και καμία αίσθηση ενός συγκεκριμένου γεωγραφικού τόπου. Όταν σπούδαζε στη Νέα Υόρκη, η Bausch αναζήτησε επιρροή από τη Martha Graham, τον José Limón και την Anna Sokolow, που μπορούν να φανούν στην επιλογή των χειρονομιών και της φρασεολογίας της. Για παράδειγμα, ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό του έργου της είναι η συνεχής επανάληψη των κινήσεων, όπως φαίνεται στην Ιεροτελεστία της Άνοιξης.

Η αλληλεπίδραση ανδρικού-γυναικείου είναι ένα θέμα που συναντάται σε όλο το έργο της, το οποίο αποτέλεσε έμπνευση - και έφτασε σε ένα ευρύτερο κοινό μέσω - της  δραματικής ταινίας  Μίλα της (Hable con ella _2002, πήρε Oscar + 47 βραβεία και 47 υποψηφιότητες), σε σκηνοθεσία Pedro Almodóvar. Τα έργα της αποτελούνται από σύντομες ενότητες διαλόγου και δράσης, συχνά σουρεαλιστικής φύσης. Η επανάληψη είναι ένα σημαντικό δομικό μέσο. Δήλωσε: «Η επανάληψη δεν είναι επανάληψη,... Η ίδια δράση σε κάνει να νιώθεις κάτι εντελώς διαφορετικό στο τέλος». Οι μεγάλες παραγωγές πολυμέσων της συχνά περιλαμβάνουν περίτεχνα σκηνικά και εκλεκτική μουσική. Στο Vollmond, το μισό της σκηνής καταλαμβάνεται από έναν γιγάντιο, βραχώδη λόφο, και η μουσική επένδυση περιλαμβάνει τα πάντα, από πορτογαλική μουσική μέχρι  K.D. Lang (σσ.  Kathryn Dawn Lang, Καναδή τραγουδίστρια-τραγουδοποιός της ποπ και κάντρι μουσικής και περιστασιακά ηθοποιός, που έχει κερδίσει βραβεία Juno και Grammy για τις μουσικές της εμφανίσεις).

Μια ξεχωριστή πτυχή των έργων της Pina Bausch είναι ο σχεδιασμός της σκηνής, από τον Rolf Borzik και στη συνέχεια από τον Peter Pabst μετά τον θάνατο του το 1980. Τα σκηνικά της Bausch άλλαζαν το ίδιο το δάπεδο της σκηνής και συχνά ήταν γεμάτα με στοιχεία της φύσης. Στην Ιεροτελεστία της Άνοιξης, όπως είπαμε η σκηνή είναι καλυμμένη με χώμα, στο Vollmond (Πανσέληνος), υπάρχει ένας μεγάλος βράχος στη σκηνή με κουβάδες γεμάτους νερό ως στηρίγματα, και στο Nelken (Γαρύφαλλα), η σκηνή είναι καλυμμένη με γαρύφαλλα. Τα σκηνικά χρησιμοποιούνταν συχνά ως εμπόδια για να προκαλέσουν τους χορευτές και να ενισχύσουν τη συναισθηματική πτυχή της παράστασής τους. Ο Pabst δηλώνει ότι «Ένα σκηνικό δεν πρέπει ποτέ να είναι εντυπωσιακό από μόνο του, αλλά μόνο μέσω των ηθοποιών». Στο Café Müller, οι χορευτές πρέπει να κινούνται ανάμεσα στις καρέκλες και τα τραπέζια με κλειστά μάτια, ενώ στο Vollmond, χορεύουν σε βρεγμένα πατώματα και σκαρφαλώνουν στον βράχο.
                       Αναγνώριση και τιμές

• Η Bausch τιμήθηκε με το DeutscherTanzpreis (Γερμανικό Βραβείο Χορού) το 1995.

• Το 1999, με το VII Ευρωπαϊκό Βραβείο Θεάτρου. Ως ένας από τους λόγους για τους οποίους της απονεμήθηκε το βραβείο, η αναφορά γράφει: Από τότε που ανέλαβε τη διεύθυνση του Χοροθεάτρου του Βούπερταλ πριν από 25 χρόνια, η PinaBausch χρησιμοποίησε την εκπαίδευση και την εμπειρία της ως σολίστ στο κλασικό μπαλέτο για να εφεύρει κυριολεκτικά ένα νέο είδος, έναν συνδυασμό θεάτρου, χορού, μουσικής και εικαστικών τεχνών στον οποίο η μουσική και ο αυτοσχεδιασμός συνδυάζονται, πολύ κοντά στο όνειρο ενός ολοκληρωμένου θεάτρου που αντιπαραβάλλει τα ατομικά ταλέντα ενός εξαιρετικού συνόλου με μια ακριβή έννοια του χρόνου και του χώρου.
• Το 2000, η ​​Πίνα Μπάους και η ομάδα της ήταν υποψήφιες στις κατηγορίες Καλύτερη Νέα Παραγωγή Χορού και Εξαιρετικό Επίτευγμα στον Χορό στα Βραβεία LaurenceOlivier στο Θέατρο Sadler'sWells στο Λονδίνο. Το έργο της άσκησε επιρροή στον σύγχρονο χορό από τη δεκαετία του 1970 και μετά.
• Την ίδια χρονιά, ο χορογράφος και δημιουργός πειραματικού θεάτρου Δημήτρης Παπαϊωάννου δημιούργησε ένα έργο με τίτλο "Πουθενά" για να εγκαινιάσει την ανακαινισμένη κεντρική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου στην Αθήνα. Η κεντρική και πιο παραγωγική σκηνή της παράστασης ήταν αφιερωμένη στη μνήμη της  Bauschκαι περιελάμβανε ερμηνευτές που ενώνουν τα χέρια τους και γδύνουν έναν άνδρα και μια γυναίκα.
• Το 2010, η ομάδα χορού LesBalletsCdelaB  παρουσίασε το "OutofContext – forPina", το οποίο ήταν αφιερωμένο στη μνήμη της. Η παράσταση σκηνοθετήθηκε και σχεδιάστηκε από τον ιδρυτή της ομάδας,  AlainPlatel, με τον οποίο η  Bauschήταν φίλη και μέντορας.
• Το 2010, ο χορογράφος  SidiLarbiCherkaouiκαι η χορεύτρια  ShantalaShivalingappaπαρουσίασαν για πρώτη φορά το έργο τους "Play", το οποίο ήταν αφιερωμένο στη μνήμη της. Η  Bauschήταν η κύρια πηγή έμπνευσης για το έργο, καθώς τους είχε φέρει να συνεργαστούν το 2008 για να εμφανιστούν στην τελευταία έκδοση του φεστιβάλ της.

Το ντοκιμαντέρ του  Wenders, Pina, κυκλοφόρησε στα τέλη του 2011 και είναι αφιερωμένο στη μνήμη της. Έργα της ανέβηκαν το 2012 ως ένα από τα highlights της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας που προηγήθηκε των Ολυμπιακών Αγώνων στο Λονδίνο. Τα έργα δημιουργήθηκαν όταν  προσκλήθηκε να επισκεφθεί και να μείνει σε 10 τοποθεσίες παγκοσμίως - στην Ινδία, τη Βραζιλία, το Παλέρμο, το Χονγκ Κονγκ, το Λος Άντζελες, τη Βουδαπέστη, την Κωνσταντινούπολη, το Σαντιάγο, τη Ρώμη και την Ιαπωνία - μεταξύ 1986 και 2009. (7 από τα έργα δεν είχαν προβληθεί στην Αγγλία)
Το στυλ της έχει επηρεάσει ερμηνευτές όπως ο  David Bowie, ο οποίος σχεδίασε μέρος της περιοδείας του Glass Spider Tour του 1987 έχοντας κατά νου την  Bausch. Για την περιοδεία, ο Bowie «ήθελε να γεφυρώσει ένα είδος συμβολιστικού θεάτρου και σύγχρονου χορού» και χρησιμοποίησε το πρώιμο έργο της ως κατευθυντήρια γραμμή. Η τραγουδίστρια  Florence Welch (των Florence & the Machine), έχει επηρεαστεί από το έργο της Bausch. Είπε σε μια συνέντευξη του 2022: «Η Pina ήταν μια από τις μεγαλύτερες επιρροές στη ζωή μου, ειδικά στο στυλ ερμηνείας μου... Το έργο της μου μιλάει με έναν τρόπο που είναι πραγματικά δύσκολο να περιγραφεί με λόγια, και νομίζω ότι αυτό είναι το νόημα του χορού».

                     Στην ποπ κουλτούρα
Τα διαφημιστικά τρέιλερ για την 3^η σεζόν του American Horror Story: Coven περιελάμβαναν κλιπ για το επεισόδιο "Detention" με επιρροή από το έργο της, Blaubart. Στιγμιότυπα από την παράσταση και το επεισόδιο δείχνουν μια ομάδα γυναικών που φαινομενικά αψηφούν τη βαρύτητα καθώς προσκολλώνται στους τοίχους ψηλά πάνω από το έδαφος, με τα δάχτυλα των ποδιών προς τα κάτω και τα χέρια πιεσμένα από πάνω τους. Η φωτογραφία της παράστασης της Μπάους είχε δημοσιευτεί προηγουμένως στο Reddit καθώς και στο Twitter

Αρκετά από τα έργα της ανακοινώθηκαν ως Tanzabend επειδή επέλεξε έναν τίτλο αργά στην ανάπτυξη ενός έργου. Ο τυπικός υπότιτλος από το 1978 ήταν Stück von Pina Bausch (Ένα έργο της Πίνα Μπάους). Μερικοί από τους γερμανικούς τίτλους είναι ασαφείς. Το "Kontakthof" αποτελείται από τα Kontakt ("επαφή") και Hof ("αυλή, αυλή"), με αποτέλεσμα την "αυλή της επαφής", που είναι επίσης ένας τεχνικός όρος για μια περιοχή σε ορισμένους οίκους ανοχής όπου είναι δυνατή η πρώτη επαφή με πόρνες. Το «Ich bring dich um die Ecke», που κυριολεκτικά «θα σε πάω στη γωνία», μπορεί να σημαίνει «θα σε συνοδεύσω στη γωνία» αλλά και στην καθομιλουμένη «θα σε σκοτώσω». Το «Ahnen» μπορεί να σημαίνει «πρόγονοι», αλλά και (ως ρήμα) «προβλέπω», «προμηνύω», «υποψιάζομαι».