Ποιος κερδίζει ⚡ από το GSI❓ Χτυπήματα 💥 κάτω από τη μέση και ❣️φιλικά🤸 μαχαιρώματα

σσ.
Ο όρος GSI __για όσες\ους δεν το γνωρίζουν (Great Sea Interconnector_Μεγάλη Θαλάσσια Διασύνδεση) αφορά μεγάλα έργα υποδομής για την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση πχ. στην Ελλάδα, με  Κρήτη, Κύπρο και Ισραήλ.
Αφορμή αυτής της ανάρτησης είναι ένα σημείωμα του Ριζοσπάστη__ εγώ πάντα πάω πρώτα στην τελευταία σελίδα της εφημερίδας μας (το οποίο παραθέτω και αυτούσιο στο τέλος). Το θέμα __βαθιά πολιτικό με μεγάλες ενδοαστικές κόντρες είναι κυριολεκτικά "απέραντο", η ανάρτηση, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί abstract "κεντρική ιδέα" περίληψη, σύνοψη ή κάπως έτσι \\ καλή ανάγνωση

Η φίλη Μυρτώ Ν. __¡Myrtoooo!! τα είδε κάπως έτσι

Προϊστορία και αστικές επικαιροποιήσεις
Χτυπήματα κάτω από τη μέση και "φιλικά" μαχαιρώματα

Το Great Sea Interconnector (GSI) —γνωστό παλαιότερα ως EuroAsia Interconnector— είναι μια σχεδιαζόμενη διασύνδεση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) μεταξύ των ηλεκτρικών δικτύων της Ελλάδας, της Κύπρου και του νυν και αεί κράτους δολοφόνου Ισραήλ. Η διασύνδεση αυτή θα πραγματοποιηθεί μέσω του μακρύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, με μήκος 310χλμ από το Ισραήλ προς την Κύπρο και 898χλμ από την Κύπρο προς την Ελλάδα, φτάνοντας συνολικά τα 1.208χλμ.

Συνδέοντας Κοφίνου (Κύπρος__πριν το 1974 αμιγές τουρκοκυπριακό χωριό, που τώρα κατοικείται εξολοκλήρου από πρόσφυγες __βρίσκεται ~24 χλμ. από τη Λάρνακα) με τη Χαντερά (Ισραήλ __στην περιοχή του βορείου Σαρόν, ~45χλμ  από τις πόλεις του Τελ Αβίβ και της Χάιφα, κατά μήκος 7 χλμ της ισραηλινής μεσογειακής παράκτιας πεδιάδας) και τον Κορακιά (Ακρωτήριο Κορακιάς στο Μαλεβίζι Κρήτης), το EuroAsia Interconnector αποτελεί ένα *σημαντικό Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος* (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης __Important Projects of Common European Interest – IPCEI και Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest – PCI) είναι στρατηγικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που *αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανάπτυξης, της καινοτομίας, της ενεργειακής ασφάλειας και της αμυντικής ετοιμότητας των κρατών-μελών*, καθώς και ένα έργο προτεραιότητας στο πλαίσιο των *Ηλεκτρικών Αυτοκινητοδρόμων* (Electricity Highway Interconnector Project), λειτουργώντας ως ενεργειακός διάδρομος που γεφυρώνει την Ασία με την Ευρώπη.

12 Μαΐου 2017, ο τότε Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας συναντήθηκε στο Πεκίνο με τον Πρόεδρο της State Grid Corporation of China, Shu Yinbiao, ενώ ο Διευθύνων Σύμβουλος του EuroAsia Interconnector, Νάσος Κτωρίδης __σσ. Κύπριος επιχειρηματίας, ιδρυτικός πρόεδρος και πρώην διευθύνων σύμβουλος του καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας EuroAsia Interconnector, της Quantum Corporation, της Quantum Energy, της Quantum Cable και της EuroAfrica Interconnector, υποστήριξε την έγκαιρη υλοποίηση του έργου. Στις 12 Δεκεμβρίου 2017, ο διαχειριστής συστήματος μεταφοράς Elia ανακοίνωσε τη σύναψη συμφωνίας στρατηγικής συμμαχίας για την ανάπτυξη και υλοποίηση της διασύνδεσης, ισχύος 2.000 MW. Στις 8 Μαρτίου 2021, η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν αρχική συμφωνία για την κατασκευή του μεγαλύτερου και βαθύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, το οποίο θα συνδέει τα ηλεκτρικά δίκτυα των τριών μεσογειακών χωρών. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισκέφθηκε την Κύπρο στις 8 Ιουλίου 2021 και παρουσίασε επίσημα την έγκριση της ΕΕ για το κυπριακό σχέδιο δαπανών ύψους 1,2 δις€, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και EuroAsia Interconnector έλαβε χρηματοδότηση ύψους 100 εκατομμ€ από τον εν λόγω Μηχανισμό.

Ιαν-2022: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ποσό ύψους 657 εκατομ€ στο πλαίσιο του Μηχανισμού *Συνδέοντας την Ευρώπη* __Connecting Europe Facility - CEF) για το έργο (τελετή εγκαινίων στις 14 Οκτωβρίου 2022, στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία).

Τον Μάρτιο του 2025 προέκυψαν ειδήσεις σχετικά με την αναστολή του έργου, κατόπιν αντιρρήσεων από την πλευρά της Τουρκίας, ωστόσο, τον Μάιο του 2025 ολοκληρώθηκε η πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου που συνδέει την ηπειρωτική Ελλάδα με την Κρήτη, ενώ τον Αύγουστο του 2025 το Υπουργικό Συμβούλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας συζήτησε το ζήτημα της ετήσιας αποζημίωσης ύψους 25 εκατομ€, έπειτα από σχετική απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι το έργο εξακολουθεί να εξετάζεται από την κυπριακή κυβέρνηση, παρά τις αντιρρήσεις της Τουρκίας. Η προβλεπόμενη ημερομηνία ολοκλήρωσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας θα μετατεθεί πέραν της αρχικής εκτίμησης (τέλη 2029 ή αρχές 2030), με τη λήψη απόφασης για την πρόοδο του έργου στο τμήμα πέραν της Κρήτης να αναμένεται στα τέλη του 2026. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανέλαβε τη στήριξή της στο έργο GSI, εκφράζοντας την προτίμησή της για αυτό έναντι τυχόν εναλλακτικών λύσεων που προτείνει η Τουρκία για τη σύνδεση της Κύπρου με το τουρκικό ενεργειακό δίκτυο.

Ως νησί, η Κύπρος είναι πλήρως απομονωμένη από τις ενεργειακές διασυνδέσεις και τα ηλεκτρικά δίκτυα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραμένοντας η χώρα με τη μεγαλύτερη ενεργειακή εξάρτηση εντός της ΕΕ, στερούμενη πλήρως ενεργειακών διασυνδέσεων με την ΕΕ. Το 2015, περίπου το 95% της πρωτογενούς ενέργειας που καταναλώθηκε προερχόταν από εισαγωγές με το πετρέλαιο και τα πετρελαιοειδή να καλύπτουν ~92% της ακαθάριστης κατανάλωσης ενέργειας, μη διαθέτοντας διυλιστήρια πετρελαίου. Λόγω του υψηλού κόστους εισαγωγής πετρελαιοειδών, η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος συγκαταλέγεται στις υψηλότερες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από 8%, έφτασε στο 13% το 2020 και πρόσφατα, ανακοίνωσε την ανακάλυψη του κοιτάσματος φυσικού αερίου *Αφροδίτη*, το οποίο περιέχει σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της, ενώ παράλληλα διερευνώνται και άλλες προοπτικές για την ύπαρξη φυσικού αερίου. Λόγω της αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και του γεγονότος ότι το ¹/₃ της Κύπρου τελεί υπό παράνομη κατοχή, η χώρα έχει ανάγκη από μια αξιόπιστη και ισχυρή ενεργειακή υποδομή για τη διασφάλιση της ενεργειακής της ασφάλειας. Το έργο EuroAsia Interconnector θα συνδέσει την Κύπρο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, καθώς η Κύπρος αποτελεί το τελευταίο κράτος-μέλος της ΕΕ που παραμένει πλήρως απομονωμένο από ενεργειακές διασυνδέσεις.
              Ισραήλ

Οι σχέσεις του Ισραήλ με τους γείτονές του συνδέουν την πολιτική και τη διπλωματία με τον ενεργειακό εφοδιασμό και την ασφάλεια. Μέχρι πρόσφατα, η εγχώρια πρωτογενής παραγωγή ενέργειας στο Ισραήλ ήταν περιορισμένη. Η χώρα εξαρτιόταν από εισαγωγές πετρελαίου και άνθρακα, με αποτέλεσμα το 2012 μόλις το 13% του ενεργειακού της ισοζυγίου να καλύπτεται από εγχώριους πόρους. Το 2010, ανακαλύφθηκε το κοίτασμα φυσικού αερίου Leviathan) ανοικτά των ακτών του Ισραήλ.

Το εν λόγω κοίτασμα σηματοδοτεί μια στρατηγική αλλαγή, επιτρέποντας στο Ισραήλ όχι μόνο να καταστεί ενεργειακά ανεξάρτητο, αλλά και να μετατραπεί σε εξαγωγέα ενέργειας, καθώς η ποσότητα του φυσικού αερίου που ανακαλύφθηκε υπερκαλύπτει τις ανάγκες του Ισραήλ για τουλάχιστον 50 έτη.

Όμως __σε αντίθεση με το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο είναι πιο δύσκολο στη μεταφορά και δεν πωλείται σε αγορές άμεσης παράδοσης (spot markets), καθώς η τιμολόγησή του γίνεται με ιδιαίτερο τρόπο για κάθε συμφωνία. Ένας αξιόπιστος τρόπος για το Ισραήλ να εξάγει φυσικό αέριο θα μπορούσε να είναι υπό τη μορφή ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω της χρήσης της διασύνδεσης (Interconnector). Το έργο EuroAsia Interconnector σχεδιάζεται να συνδεθεί τόσο με το Ισραήλ όσο και με τους οικισμούς του στη Δυτική Όχθη, γεγονός που οδήγησε στο να γίνει η Siemens —η οποία ανακοινώθηκε ως ο ανάδοχος για τμήμα του συστήματος— στόχος του κινήματος Μποϊκοτάζ, Αποεπένδυσης και Κυρώσεων (BDS).
                    Ελλάδα
Η θέση της χώρας μας στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης, καθώς και η γεωγραφική της σύνδεση με την υπόλοιπη Ευρώπη, καθιστούν δυνατή τη διασύνδεση και τη ροή ενέργειας από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη. Η Ελλάδα είναι μια χώρα με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση. Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχει φτάσει το 22%.

Εντοπισμοί Υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο: Τον Ιανουάριο του 2016, το ιταλικό ερευνητικό σκάφος Odin Finder ξεκίνησε μια διερευνητική μελέτη για τον καθορισμό της βέλτιστης διαδρομής του EuroAsia Interconnector. Η Θάλασσα του Levante (δλδ της ανατολής) οριοθετείται από την Ελλάδα, την Τουρκία, τη Συρία, τον Λίβανο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Η Κύπρος είναι το μεγαλύτερο νησί εκεί και βρίσκεται στο κέντρο της. Πολλές χώρες της περιοχής βρίσκονται σε διαμάχες με τους γείτονές τους. Ο πυθμένας της λεκάνης της Ανατολικής Μεσογείου είναι διάσπαρτος με λασποηφαίστεια, τα οποία εκλύουν αέριο και, περιστασιακά, πετρέλαιο. Γεωλογικά, αποτελείται από στήλες ιζημάτων πάχους έως και 12χλμ, οι οποίες καλύπτονται από εβαπορίτες (αποθέσεις αλάτων). Αυτά τα γεωλογικά και ωκεανογραφικά δεδομένα οδήγησαν στην εκτίμηση ότι η Θάλασσα του Levante περιέχει μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου, εγκλωβισμένα εντός των εβαποριτών. Πρόσφατα, η ενεργειακή εταιρεία Eni ανακάλυψε το κοίτασμα φυσικού αερίου Zohr, το μεγαλύτερο γνωστό κοίτασμα στη Μεσόγειο. Το κοίτασμα Zohr περιέχει περίπου 850 δισεκατομμύρια μ³ φυσικού αερίου, ενώ εκτιμάται ότι υπάρχουν περίπου 3,5 τρισεκατομμύρια μ³ μη ανακαλυφθέντων αποθεμάτων και επιπλέον, ότι ενδέχεται να υπάρχουν έως και 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια ανακτήσιμου πετρελαίου.
    Ισραηλινά &
    κυπριακά κοιτάσματα 🔥
    φυσικού αερίου
Το κοίτασμα φυσικού αερίου *Αφροδίτη* αποτελεί __όπως είπαμε, υπεράκτιο κοίτασμα της Κύπρου, το οποίο εντοπίζεται στο τεμάχιο 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Εκτιμάται ότι το τεμάχιο 12 περιέχει 110 έως 140 δισεκατομμύρια μ³. Οι έρευνες συνεχίζονται και σε άλλα τεμάχια εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Το κοίτασμα *Καλυψώ*, στο τεμάχιο 6, ανακαλύφθηκε το 2018 και εκτιμάται ότι περιέχει 170 έως 230 δισεκατομμύρια μ³.

Η πρώτη σημαντική ανακάλυψη φυσικού αερίου στο Ισραήλ αφορούσε το κοίτασμα *Mari-B* το 2000, με αποθέματα 28 δισεκατομμυρίων μ³. Το *Mari-B* παρήγαγε φυσικό αέριο έως το 2013, καλύπτοντας το 40% της ζήτησης φυσικού αερίου στο Ισραήλ. Το υπεράκτιο κοίτασμα *Tamar*, με αποθέματα 280 δισεκατομμυρίων μ³, ανακαλύφθηκε το 2009, ενώ η εμπορική παραγωγή ξεκίνησε το 2013. Το κοίτασμα αυτό καλύπτει σχεδόν το σύνολο των βιομηχανικών αναγκών, ενώ το φυσικό αέριο που προέρχεται από αυτό χρησιμοποιείται για την παραγωγή περισσότερο από του μισού ηλεκτρικού ρεύματος της χώρας. Το 2010, ανακαλύφθηκε ανοικτά των ακτών του Ισραήλ το Leviathan με περίπου 470 δισεκατομμύρια μ³.

            Υποδομές
Το έργο EuroAsia Interconnector θα συνδέσει το Ισραήλ με τα ηλεκτρικά δίκτυα της Κύπρου και της Ελλάδας, μέσω ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), μήκους ~1.208 χλμ. με δυνατότητα μεταφοράς 2.000 μεγαβάτ (MW) ηλεκτρικής ενέργειας προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Ένα τμήμα του καλωδίου, μήκους 310 χιλιομέτρων, θα συνδέει το Ισραήλ με την Κύπρο, που θα συνδεθεί με την Κρήτη μέσω καλωδίου ~898χλμ. Σε ορισμένες περιοχές μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, το καλώδιο θα ποντιστεί σε βάθος έως και 3.000μ. Το έργο θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση, το σύστημα θα έχει δυναμικότητα 1.000 MW, με κόστος ~2,5 δις€. Η διασύνδεση μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου αναμενόταν να ολοκληρωθεί, όπως και η μεγαλύτερη (μεταξύ Κοφίνου και στην Κρήτης). Τα κύρια στοιχεία του έργου είναι:

• ·       3 σταθμοί μετατροπής (converter stations) σε διπολική διάταξη __σσ. στη διάταξη αυτή, ένας σταθμός μετατροπής χρησιμοποιεί δύο ανεξάρτητους πόλους(έναν θετικό και έναν αρνητικό ως προς τη γη), επιτυγχάνοντας διπλάσια μεταφερόμενη ισχύ και εξαιρετική λειτουργική ευελιξία__ με δυνατότητα λειτουργίας πολλαπλών ακροδεκτών (στην Ελλάδα/Κρήτη, την Κύπρο και το Ισραήλ).
• ·       Υποθαλάσσια και χερσαία καλώδια συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), τα οποία θα συνδέουν τους σταθμούς μετατροπής στην Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ. Τα καλώδια θα είναι τοποθετημένα ανά ζεύγη, με το καθένα να διαθέτει ονομαστική ισχύ 500 MW και τάση 500 kV.
• ·       Θαλάσσια ηλεκτρόδια 1000 A και καλώδια συνεχούς ρεύματος μέσης τάσης που τα συνδέουν με σταθμούς μετατροπής
• ·       Διατάξεις διακοπής εναλλασσόμενου ρεύματος (AC) που συνδέουν σταθμούς μετατροπής με το τοπικό ηλεκτρικό δίκτυο σε τέσσερις διαφορετικές τοποθεσίες
• Ζεύγη καλωδίων θα συνδέουν όλους τους σταθμούς μετατροπής. Ένας σταθμός μετατροπής μετατρέπει το συνεχές ρεύμα (DC) σε εναλλασσόμενο (AC) και αντίστροφα. Μπορεί τόσο να αποστέλλει όσο και να λαμβάνει ισχύ μέσω του καλωδίου, από ή προς το ηλεκτρικό δίκτυο. Οι σταθμοί μετατροπής είναι διπολικοί και μπορούν να λειτουργούν αμφίδρομα, επιτρέποντας την εισαγωγή ή την εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ανάλογα με τη ζήτηση. Τα καλώδια θα διέρχονται από τον βυθό της θάλασσας, ενώ στην ξηρά θα είναι υπόγεια. Σε περίπτωση βλάβης στα καλώδια ή στους σταθμούς μετατροπής, χρησιμοποιούνται θαλάσσια ηλεκτρόδια. Τα θαλάσσια ηλεκτρόδια τοποθετούνται στον βυθό, σε απόσταση αρκετών χιλιομέτρων από την ακτή, και συνδέονται με τους σταθμούς μετατροπής. Οι σταθμοί μετατροπής θα είναι τύπου μετατροπέα πηγής τάσης (Voltage Source Converter - VSC). Κάθε σταθμός μετατροπής θα έχει ονομαστική ισχύ 1000 MW και θα αποτελείται από δύο γέφυρες μετατροπής των 500 MW η καθεμία. Τα υποβρύχια καλώδια μεταφοράς ισχύος θα είναι τύπου εξώθησης (extruded type).
• ·       Διαμόρφωση για το Στάδιο 2:
  Στο Στάδιο 2, θα κατασκευαστεί ένας επιπλέον σταθμός μετατροπής ισχύος 1000 MW, τόσο στην Κρήτη όσο και στο Ισραήλ, ενώ θα τεθεί σε λειτουργία ένα επιπλέον διπολικό καλώδιο ισχύος 1000 MW στη διαδρομή Ισραήλ-Κύπρος-Ελλάδα. Το Στάδιο 2 θα αυξήσει τη μεταφορική ικανότητα στα 2000 MW.

     Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ

Στις 14 Οκτωβρίου 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε, δυνάμει του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1391/2013, τον πρώτο κατάλογο βασικών Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ. Το EuroAsia Interconnector αναγνωρίζεται ως δέσμη τριών Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ, έχοντας σημασία ως διευρωπαϊκό έργο ενεργειακών υποδομών. Τα βασικά κριτήρια για τα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος περιλαμβάνουν την ενοποίηση της αγοράς, την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και τη μείωση των εκπομπών CO₂. Το 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε έναν δεύτερο, αναθεωρημένο κατάλογο 195 Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ, με το EuroAsia Interconnector να περιλαμβάνεται επίσης. Το 2017, το EuroAsia Interconnector συμπεριλήφθηκε στον τρίτο και τελικό κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ ενώ εξέδωσε και 4^ο κατάλογο Έργων PCI το 2019, στον οποίο το έργο EuroAsia Interconnector παραμένει ως PCI 3.10 __σσ. η έκδοση της σχετικής άδειας δίνει το πράσινο φως για την κατασκευή του σταθμού μετατροπής HVDC, για τον οποίο η Siemens έχει επιλεγεί ως ο προτιμώμενος πλειοδότης.
29-Οκτ-2014, η ΕΕ ανακοίνωσε τη χρηματοδότηση τριών προκαταρκτικών μελετών για το έργο της διασύνδεσης (Interconnector). Οι μελέτες αυτές εξασφάλισαν το ήμισυ του κόστους τους (1.325.000€) μέσω του Μηχανισμού *Connecting Europe Facility* και στις 17-Φεβ-2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε 14,5 εκατομ€ ως οικονομική ενίσχυση για την εκπόνηση τελικών, λεπτομερών μελετών πριν από την υλοποίηση του έργου. Η ΕΕ καλύπτει το ήμισυ του κόστους των τελικών, λεπτομερών μελετών που προηγούνται των κατασκευαστικών εργασιών, ως ένα από τα επτά έργα στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το έργο συμβάλλει στους στόχους της Ενεργειακής Ένωσης, ενισχύοντας την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, διασυνδέοντας τα ευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα και προωθώντας την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ολόκληρη την ΕΕ.

_Έργο Προτεραιότητας της ΕΕ
*Electricity Highway*
*Ηλεκτρικός Αυτοκινητόδρομος*

Το EuroAsia Interconnector τέλη 2017, συμπεριλήφθηκε στον τρίτο τελικό κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ και χαρακτηρίστηκε από το ENTSO-E ως διασύνδεση προτεραιότητας ΑΑΑ τύπου *Electricity Highway Interconnector* επιτρέποντας την αγοραπωλησία και τη μεταφορά πλεονάζουσας ή ανανεώσιμης ενέργειας μεταξύ γειτονικών κρατών, με ενσωμάτωση ΑΠΕ __διευκολύνουν τη μεταφορά πράσινης ενέργειας (π.χ. από αιολικά και φωτοβολταϊκά) σε περιοχές με μεγαλύτερη κατανάλωση κλπ. Το EuroAsia Interconnector περιλήφθηκε επίσης στον τέταρτο τελικό κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ, χαρακτηρισμό προτεραιότητας.
       Μείωση εκπομπών CO2
Ήδη από το 2012, στο Τελ Αβίβ, ο Ισραηλινός Υπουργός Ενέργειας, Uzi Landau, επιβεβαίωσε προς τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του EuroAsia Interconnector, Νάσο Κτωρίδη, τη δέσμευση για την υλοποίηση του έργου της διασύνδεσης.

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) αξιολόγησε θετικά το έργο της διασύνδεσης, βάσει μεθοδολογίας ανάλυσης κόστους-οφέλους. Ως εκ τούτου, το έργο συμπεριλήφθηκε στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου (TYNDP) του 2014, καθώς και στο αντίστοιχο πρόγραμμα του 2016 (TYNDP 2016). Σύμφωνα με την ανάλυση κόστους-οφέλους του ENTSO-E, η ηλεκτρική διασύνδεση θα συμβάλει στην κοινωνική και οικονομική ευημερία με ποσό που κυμαίνεται μεταξύ 580 εκατομμυρίων και 1,12 δις€ ετησίως. Η ανάλυση κόστους-οφέλους πραγματοποιείται με βάση τέσσερα διαφορετικά σενάρια (οράματα), με μείωση των εκπομπών CO₂ να αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 1,3 και 6,8 εκατομμυρίων τόνων ετησίως.

Συγκριτικά, η Κύπρος κατέγραψε εκπομπές CO₂ ύψους 6,16 εκατομμυρίων τόνων κατά τη διάρκεια του 2015. Συνεπώς, η μείωση των εκπομπών CO₂ θα αντιστοιχεί σε ποσοστό μεταξύ 21% και 110% των συνολικών εκπομπών CO₂ της Κύπρου. Με βάση νέες εκτιμήσεις, η πλέον πιθανή πρόβλεψη για τη μείωση ανέρχεται σε 1,16 εκατομμύρια τόνους (για το Στάδιο 1). Η ανάπτυξη πηγών ανανεώσιμης ενέργειας σε απομονωμένα συστήματα, όπως αυτό της Κύπρου, ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τα ηλεκτρικά συστήματα των νησιών, λόγω των έντονων και απρόβλεπτων διακυμάνσεων στην παραγωγή. Ως εκ τούτου, η ενσωμάτωση πηγών ανανεώσιμης ενέργειας χωρίς διασύνδεση παραμένει περιορισμένη. Η ηλεκτρική διασύνδεση θα καταστήσει δυνατή την ενσωμάτωση υψηλού ποσοστού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε τέτοια απομονωμένα συστήματα.
       Ιστορικό & ανάπτυξη
Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρας, κατά τη συνάντησή τους στη Λευκωσία στις 28 Ιανουαρίου 2016, εξέφρασαν την πλήρη στήριξή τους στο έργο EuroAsia Interconnector.

Ο ΑΔΜΗΕ και η EuroAsia Interconnector διαφώνησαν σχετικά με τον έλεγχο της διασύνδεσης μεταξύ Αττικής και Κρήτης. Στις 12 Ιουλίου 2018, ο ΑΔΜΗΕ και η κοινοπραξία EuroAsia Interconnector απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία. Πριν από τη διαφωνία, ο ΑΔΜΗΕ επέμενε στη δημιουργία ενός ειδικού φορέα υλοποίησης (special purpose vehicle), στον οποίο ο ΑΔΜΗΕ θα κατείχε το πλειοψηφικό μερίδιο. Μετά τη διαφωνία αυτή, ο ΑΔΜΗΕ ίδρυσε μια θυγατρική εταιρεία, την Ariadne Interconnector, η οποία ανέλαβε την ευθύνη για την ανάπτυξη της ελληνικής διασύνδεσης με την Κρήτη. Το στάδιο των προμηθειών για το έργο ξεκίνησε στις 13 Φεβρουαρίου 2018 με τη δημοσίευση, στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκήρυξης για την κατασκευή του 1^ου Σταδίου, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 3,5 δισ.€ και 17-Απρ-2018, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρόσκληση για τέσσερις διαγωνισμούς, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 3,27 δισ.€
Μετά από σειρά επιμέρους συναντήσεων με όλους τους επιλεγέντες κατασκευαστές σταθμών μετατροπής και καλωδίων, η EuroAsia Interconnector Ltd, ως φορέας υλοποίησης του έργου, εξέδωσε τα τεύχη δημοπράτησης για συμβάσεις συνολικής αξίας 3,5 δισ. ευρώ, που αφορούν τον σχεδιασμό και την κατασκευή του EuroAsia Interconnector.
27-Φεβ-2019: πραγματοποιήθηκε συνάντηση στη Λευκωσία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κυπριακών αρχών. Σε κοινό ανακοινωθέν, εξέφρασαν εκ νέου την πλήρη στήριξή τους στην έγκαιρη υλοποίηση του EuroAsia Interconnector —ως Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος— και αναγνώρισαν την EuroAsia Interconnector ως τον επίσημο φορέα υλοποίησης του έργου. Και το καλοκαίρι του 2019, ο Υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Λακκοτρύπης, υπέγραψε εκ μέρους της κυπριακής κυβέρνησης συμφωνία παραχώρησης γης διάρκειας 33 ετών για την κατασκευή σταθμού μετατροπής συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC). Στις 3 Ιουλίου 2019, η EuroAsia Interconnector Ltd, ως φορέας υλοποίησης του έργου, ανακοίνωσε το τελικό στάδιο των διαγωνισμών για την κατασκευή του EuroAsia Interconnector και τον  Οκτώβρη, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης, εκ μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού, δήλωσε ότι η Ελλάδα παρέχει ισχυρή πολιτική στήριξη στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με την Ελλάδα και το Ισραήλ —έργα που έχουν χαρακτηριστεί ως Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI)—, με στόχο την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου και τη σύνδεση του νησιού με τα ηλεκτρικά δίκτυα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τον Ιούλιο του 2020, η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε την τελική άδεια οικοδομής για την κατασκευή του σταθμού μετατροπής συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) στην Κύπρο. Στις 8 Μαρτίου 2021, η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν αρχική συμφωνία για την κατασκευή του μεγαλύτερου και βαθύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, το οποίο θα συνδέει τα ηλεκτρικά δίκτυα των τριών μεσογειακών χωρών, με προβλεπόμενο χρόνο ολοκλήρωσης το 2024.
Λεφτά υπάρχουν !! __

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισκέφθηκε την Κύπρο στις 8 Ιουλίου 2021 και ανακοίνωσε επίσημα την έγκριση από την ΕΕ του σχεδίου της Κύπρου για δαπάνες ύψους 1,2 δισ€, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το έργο *EuroAsia Interconnector* έλαβε χρηματοδότηση ύψους 100 εκατο€ από το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας __26-Ιαν-2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση 657 εκατομ€ για το έργο, μέσω του μηχανισμού *Connecting Europe Facility* (Συνδέοντας την Ευρώπη). Η τελετή εγκαινίων για την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών του έργου διασύνδεσης πραγματοποιήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2022 στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία. Στην τελετή παρευρέθηκαν η Ευρωπαία (Εσθονή) Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Kadri Simson, ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης, ο Έλληνας Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, η Κύπρια Υπουργός Ενέργειας Νατάσα Πηλείδου και __φυσικά ο Διευθύνων Σύμβουλος του *EuroAsia Interconnector* Νάσος Κτωρίδης. Η έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών είχε προγραμματιστεί για το 2023, με ολοκλήρωση του έργου το 2027. Τα υποθαλάσσια καλώδια για το EuroAsia Interconnector θα κατασκευαστούν από τη Nexans, η οποία εξασφάλισε σύμβαση αξίας 1,43 δισ€ (υπογράφηκε Ιούλη του 2023)

Το έργο «πάγωσε» από την ελληνική κυβέρνηση τον Μάρτιο του 2025, μετά την αναστολή των πληρωμών προς τη γαλλική κατασκευάστρια καλωδίων Nexans και την επιστροφή του ιταλικού ερευνητικού σκάφους «Ievoli Relume» στην Ιταλία. Η εξέλιξη αυτή ακολούθησε αντιδράσεις από την Τουρκία, η οποία τον Ιούλιο του 2024 απέστειλε πέντε πολεμικά πλοία στην περιοχή των ερευνών, με σκοπό να εμποδίσει τη συνέχισή τους. Υπήρχε πιθανότητα ακύρωσης του έργου λόγω των τουρκικών πιέσεων. Παρά ταύτα, τον Μάιο του 2025 ολοκληρώθηκε η πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου που συνδέει την ηπειρωτική Ελλάδα με την Κρήτη, ενώ η απόφαση για την περαιτέρω πορεία του έργου, πέραν της Κρήτης, αναμένεται να ληφθεί το 2026. Τον Αύγουστο του 2026, το έργο απέκτησε νέα δυναμική όταν ο γαλλικός όμιλος επενδύσεων σε υποδομές Meridiam απέκτησε ποσοστό 66% στην εταιρεία Great Sea Interconnector, καθιστάμενος ο κύριος μέτοχος του έργου. Παράλληλα, ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) της Ελλάδας διατήρησε μειοψηφικό ποσοστό, καθώς και την ευθύνη για την τεχνική υλοποίηση και τη λειτουργία του έργου. Η σχετική συμφωνία υπογράφηκε στην Αθήνα, παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού. Παράλληλα, υπεγράφη ξεχωριστή συμφωνία με τη γαλλική κατασκευάστρια καλωδίων Nexans, με στόχο την προώθηση των ερευνών βυθού μεταξύ Κρήτης και Κύπρου.
Και η ζωή συνεχίζεται
\\ Ρίζος | 902
Οι χειρισμοί της κυβέρνησης και της γαλλικής "Meridiam" που ανέλαβε να ποντίσει το καλώδιο στην Ανατ. Μεσόγειο μονοπωλούν την αντιπαράθεση. Τι θεωρούν όμως όλοι τους αυτονόητο; Οτι το συγκεκριμένο έργο, που αποτελεί στρατηγική επιλογή του ευρωπαϊκού κεφαλαίου με κόμβο την Ελλάδα, πρέπει να προχωρήσει με κάθε κόστος. Συμφωνούν δηλαδή τόσο με τον ενεργειακό σχεδιασμό της ΕΕ των κερδών και του πολέμου, όσο και με τα συμφέροντα της αστικής τάξης που κουμπώνουν με αυτόν τον σχεδιασμό. Τσακώνονται μεταξύ τους για το αν η κυβέρνηση υπερασπίζεται τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά χαιρετίζουν όλοι τη «συνεργασία» με το μονοπώλιο που θωρακίζει τα γαλλικά ενεργειακά συμφέροντα στην καρδιά της Ανατ. Μεσογείου και κάνει ταυτόχρονα μπίζνες με την κυβέρνηση της Τουρκίας. Το παιχνίδι στήθηκε με σημαδεμένα χαρτιά, δείχνοντας για άλλη μια φορά ότι εκεί που ανταγωνίζονται ισχυρά μονοπωλιακά συμφέροντα, τα κυριαρχικά δικαιώματα αντιμετωπίζονται ως «βαρίδι», μπροστά στην ανάγκη να «τρέξουν» σχέδια στρατηγικής σημασίας για το κεφάλαιο. Αυτό είναι άλλωστε το υπόβαθρο και της συνεκμετάλλευσης που βρίσκεται στο τέλος του ΝΑΤΟικού «οδικού χάρτη» για τα Ελληνοτουρκικά. Για να δούμε όμως, τι είναι και πού αποσκοπεί το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου και μετά Ισραήλ...

Το Great Sea Interconnector (GSI) αφορά την πόντιση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης (HVDC), που σε πρώτη φάση θα συνδέει την Κρήτη με την Κύπρο (μήκους περίπου 898 χιλιομέτρων), με προοπτική να επεκταθεί προς το Ισραήλ. Ο συνολικός προϋπολογισμός αγγίζει τα 2 δισ. ευρώ (σύμφωνα με άλλες εκτιμήσεις πάνω από 2,5 δισ. για το σύνολο των φάσεων), με φορέα υλοποίησης τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ). Μετά τη Μάλτα, η Κύπρος θα γίνει το τελευταίο νησιώτικο κράτος της ΕΕ που θα ενταχθεί στο διασυνδεδεμένο ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Τα οφέλη που επικαλούνται οι υποστηρικτές του είναι η αύξηση των αμφίδρομων εξαγωγών ρεύματος (από και προς την Κύπρο), η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ στο νησί, που μέχρι τώρα απαιτεί μεγάλες υποδομές αποθήκευσης (μπαταρίες) και η «σταθερότητα του δικτύου», αφού το κυπριακό φυσικό αέριο (και αργότερα το ισραηλινό) θα υποστηρίζουν την αύξηση της ζήτησης όταν οι ΑΠΕ δεν φτάνουν. Η επέκταση του δικτύου στο Ισραήλ αυξάνει τις «ευκαιρίες» για το κεφαλαίο και επεκτείνει την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού μέχρι την Ασία. Με άλλα λόγια, τα μονοπώλια της Ενέργειας - εμπόρευμα ανοίγονται σε νέες αγορές και ταυτόχρονα ενισχύουν την ασφάλεια των κερδών, αποκτώντας υπολογίσιμες εφεδρείες στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμη ύλη το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου. Σε συνδυασμό με άλλα έργα διασύνδεσης (π.χ. Αίγυπτος - Ελλάδα) οι πηγές και οι αγορές Ενέργειας αυξάνονται κι άλλο, με παράλληλο στόχο να μειωθεί μέχρι εξάλειψης η ανάγκη για ρώσικο φυσικό αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή. Το έργο στηρίζουν θερμά οι ΗΠΑ και η ΕΕ, οι οποίες επείγονται να κυριαρχήσουν στους ενεργειακούς διαδρόμους της περιοχής και να περιορίσουν την επιρροή αντίπαλων δυνάμεων (όπως η Ρωσία και η Κίνα). Ολα αυτά βέβαια είναι σχέδια επί χάρτου, αφού ο πόλεμος αλλάζει διαρκώς τα δεδομένα. Αυτό που αποτελούσε βάση του σχεδιασμού μέχρι σήμερα, αύριο μπορεί να αποτελεί αιτία για την ανατροπή του...
Η ίδια η πορεία του έργου το επιβεβαιώνει: Η ιδέα "γεννήθηκε" το 2012 με την αρχική ονομασία EuroAsia Interconnector. Στόχος ήταν τότε η δημιουργία ενός ενεργειακού διαδρόμου, που θα συνέδεε το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα (μέσω Κρήτης) με την Ευρώπη. Η διασύνδεση εντάχθηκε πανηγυρικά στα έργα κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ, εξασφαλίζοντας μάλιστα χρηματοδότηση - μαμούθ, ύψους 657 εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF). Επί δέκα σχεδόν χρόνια ο ιδιωτικός φορέας διαχείρισης δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τα απαραίτητα κεφάλαια για να ξεκινήσει το έργο και το Ισραήλ απέσυρε στη συνέχεια το ενδιαφέρον του.
Όταν το ναυάγιο απείλησε με οριστικό τέλος το σχέδιο, ανέλαβε δράση το κράτος για να διασφαλίσει τα συμφέροντα των ομίλων. Το 2023 με τις ευλογίες της ΕΕ και των κυβερνήσεων Αθήνας και Λευκωσίας, ο ΑΔΜΗΕ εξαγόρασε και ανέλαβε τον ρόλο του Φορέα Υλοποίησης, μετονομάζοντας το έργο σε Great Sea Interconnector. Μετά τη διακοπή των ερευνών στην περιοχή της Κάσου, τον Ιούλη του 2024, λόγω παρέμβασης της Τουρκίας, το καλοκαίρι του 2026 έγινε γνωστή η μεσολάβηση του γαλλικού επιχειρηματικού ομίλου «Meridiam» (πλειοψηφικός μέτοχος), που ανέλαβε «αντ' αυτού» να ικανοποιήσει τις απαράδεκτες αξιώσεις της τουρκικής κυβέρνησης για να επανεκκινήσουν οι εργασίες. Οι τουρκικές «ενστάσεις» ξεκινούν από την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας, έχουν όμως και άλλες «ουρές»... Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον Τύπο, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων δήλωσε ότι «υπάρχουν περιθώρια για μια ευρύτερη ενεργειακή συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας» φέρνοντας ως παράδειγμα την Κύπρο, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οπως αποκάλυψε, η Τουρκία έχει εξετάσει σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με το τουρκικό δίκτυο μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου προς τα Κατεχόμενα. Αλλο σχέδιο προβλέπει την εγκατάσταση αγωγού φυσικού αερίου από την Τουρκία προς την Κύπρο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας «με καθαρότερες πηγές», ο οποίος θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και αντίστροφα, για τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Τουρκία κι από εκεί στην Ευρώπη.Είναι φανερό ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης ανοίγει όλη τη βεντάλια των ανταγωνισμών και περικλείει (εκτός από ζητήματα κυριαρχίας στην Ανατ. Μεσόγειο) και ζητήματα που αφορούν στο Κυπριακό, τη χάραξη και τον έλεγχο των νέων ενεργειακών δρόμων, την τροφοδοσία της Ευρώπης με ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο, τη σύγκρουση Τουρκίας - Ισραήλ. 

Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο το αντιλαμβάνεται η αστική τάξη της Ελλάδας και όλα τα κόμματά της, δηλαδή η πατρίδα του κεφαλαίου, που στοιχίζεται πίσω από την υλοποίηση του έργου. Τι σημαίνουν όλα αυτά για την πατρίδα του λαού; Αποπληρωμή από την τσέπη του κόστους κατασκευής του έργου που έχουν ανάγκη τα μονοπώλια, ακριβότερη Ενέργεια και βουτιά στα βαθιά των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, που έχουν στο επίκεντρο την Ενέργεια. Το κεφάλαιο, οι κυβερνήσεις και οι ιμπεριαλιστικές ενώσεις «σκίζονται» να ολοκληρωθεί ένα έργο κρίσιμο για τη σταθερότητα των κερδών και των συμφερόντων τους, που γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο βάζει σε μόνιμη αστάθεια και αβεβαιότητα τον ελληνικό και τους άλλους λαούς της περιοχής. Μόνο η εργατική εξουσία και ο κεντρικός σχεδιασμός της κοινωνικοποιημένης παραγωγής θα μπορούν να σχεδιάσουν τέτοια έργα με κριτήριο τις λαϊκές ανάγκες, ανοίγοντας μια νέα σελίδα για την οικοδόμηση σχέσεων αλληλεγγύης και αμοιβαίου οφέλους με όλους τους λαούς της περιοχής.