"Οποιος ελεύθερα συλλογάται 👊 συλλογάται καλά"

"Οταν η Διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού και δεν εισακούει τα παράπονά του, το να κάμη τότε ο λαός ή κάθε μέρος του λαού επανάστασιν, να αρπάζη τα άρματα και να τιμωρήση τους τυράννους του, είναι (το) πλέον ιερόν από όλα τα δίκαιά του, και το πλέον απαραίτητο από όλα τα χρέη του (...)". Τα παραπάνω λόγια δεν είναι μόνο ένα απόσπασμα από τη "Χάρτα των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του Ρήγα Φεραίου. Είναι απόφαση σκλάβου κόντρα στη σκλαβιά, στάση εξύψωσης του ανθρώπου, παρακαταθήκη της ίδιας της ιστορίας σε όλους εμάς, τους επόμενους.

Όταν, όμως, ο Ρήγας Φεραίος, το 1797, γράφει τη "Χάρτα των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων", μιλάει για τον ελεύθερο άνθρωπο και γίνεται ουσιαστικά ο πρωτεργάτης της Ελληνικής Επανάστασης. Γι' αυτή του την "ιδιότητα", το 1798 φυλακίζεται και δολοφονείται. Ποιος ήταν, όμως, εκείνος ο σπουδαίος οραματιστής και διαφωτιστής; Πώς οδηγήθηκε στο θάνατο εκείνος που έκανε σημαία ελληνική το "Κάλλιο 'ναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή,/ παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή!"; Πώς συνέβαλε στην απελευθέρωση αυτός, τον οποίο οι κυβερνήσεις της ελεύθερης Ελλάδας δε θεωρούν απαραίτητο να θυμόμαστε... Πουθενά, σε καμία πλατεία της Αθήνας δεν υπάρχει ένα, τουλάχιστον, άγαλμά του, εκτός από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αντίθετα οι δουλικές κυβερνήσεις, των ελεύθερων Ελλήνων θεώρησαν κάποτε πιο αναγκαίο να στήσουν το άγαλμα του... Τρούμαν.
Ο Ρήγας Φεραίος γεννήθηκε το 1757 στο Βελεστίνο της Θεσσαλίας. Λένε, μάλιστα, πως πολύ νέος έπνιξε έναν Τούρκο γιατί τον προσέβαλε. Ξενιτεύεται από την Ελλάδα το 1774,χρονιά που υπογράφεται η Ρωσοτουρκική Συνθήκη Ειρήνης. Τότε ξεριζώθηκαν χιλιάδες Έλληνες. Μόνο στην Αυστροουγγαρία μετανάστευσαν 80.000 άνθρωποι. Ο Ρήγας Φεραίος βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Το 1786 πηγαίνει στη Βλαχία, όπου θα γίνει ο κήρυκας της επανάστασης. Μιας επανάστασης με πλατύ απελευθερωτικό χαρακτήρα που αφορούσε σε όλους του λαούς των Βαλκανίων. Ενα χρόνο αργότερα ξεσπάει οπόλεμος των τριών Αυτοκρατοριών.Η Ρωσία και η Αυστρία αντιμέτωπες με την Τουρκία. Πριν ακόμα τελειώσει ο πόλεμος, ο Ρήγας ήταν γραμματικός του Βαρόνου Λάνγκενφελντ. Μαζί με τον βαρόνο θα μείνει επτά μήνες στη Βιέννη, όπου γνωρίζεται με τα πιο ζωντανά στοιχεία της ελληνικής παροικίας και εκδίδει το "Φυσικής απάνθισμα", βιβλίο στο οποίο γράφει την περίφημη ρήση "όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά". Το 1791 γυρίζει στο Βουκουρέστι και το 1792 η Ρωσία υπογράφει συνθήκη ειρήνης με την Τουρκία, ακολουθώντας την απόφαση της Αυστρίας. Μονομιάς καταρρέουν οι ελπίδες των λαών των Βαλκανίων για απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό.

Αλλά ο απόηχος της Γαλλικής Επανάστασης φτάνει δυνατός τους υπόδουλους λαούς. Και ο Ρήγας από διαφωτιστής γίνεται επαναστάτης. Η ώρα της δράσης έχει φτάσει και τα εθνεγερτικά του όνειρα ξεσπούν. Όνειρα, που τον Αύγουστο του 1796 τα καταγράφει σε χάρτες και χειρόγραφα και τα παίρνει μαζί του στην Βιέννη. Ο πρόξενος Μαρκέλιους ειδοποιεί το υπουργείο Εξωτερικών της Αυστρίας λέγοντας: "στις αρχές της εβδομάδας ένας γραμματικός, Ρήγας, πρόσωπο ύποπτο, ξεκίνησε από 'δω για την Βιέννη, όπου σκοπεύει να τυπώσει ελληνικό γεωγραφικό χάρτη".Στην πρωτεύουσα της Αυστρίας θα γράψει τον "Θούριο",μια επαναστατική προκήρυξη γραμμένη σε στίχους. Ο Γιάννης Κορδάτος χαρακτηρίζει τον "Θούριο" ως "παμβαλκανικό εγερτήριο".  Ήταν καιρός, όμως, να γυρίσει στην Ελλάδα. Χάρτες, επαναστατικές προκηρύξεις και χειρόγραφα, τα βάζει όλα σε κάσες για να τα στείλει στον εμπορικό αντιπρόσωπο στην Τεργέστη, Αντώνη Νιώτη, μέσω του αντιπροσώπου Αργέντη, διευκρινίζοντας όμως ότι τελικός παραλήπτης θα ήταν ο έμπορος και λόγιος Αντώνιος Κορωνιός.
Έχει αρχίσει να παίζεται η τελευταία πράξη της ζωής του Ρήγα Φεραίου. Έκανε το μοιραίο λάθος να στείλει γράμμα στον Κορωνιό και στην πραγματικότητα να στείλει στο θάνατο τον εαυτό του και εφτά συντρόφους του. Ο Κορωνιός έλειπε και ο συνέταιρός του, Δημήτρης Οικονόμου, μιλάει στην αστυνομία της Τεργέστης για ένα "παράξενο" εμπόρευμα.

• 19 Δεκέμβρη 1797.Ο Ρήγας συλλαμβάνεται μόλις φθάνει στην Τεργέστη. Προφταίνουν, μαζί με τον Περαιβό να πετάξουν καταλόγους με ονόματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Αρχίζουν οι ανακρίσεις. "Ποιους έχεις συνεργάτες;", τον ρωτάνε. "Ολο το Έθνος" τους απαντάει. Για αυτό το Έθνος, σύμφωνα με τα σχέδιά του, ετοιμαζόταν να πάει στη Μάνη και να ελευθερώσει το Μοριά. Έπειτα να περάσει στη Στερεά Ελλάδα, να σμίξει με τους Σουλιώτες και να ξεσηκώσει Επανάσταση σε Ήπειρο, Ρούμελη, Μακεδονία και Αλβανία.
• Στις 14/2/1798 οδηγείται στη φυλακή της Βιέννης, ενώ είχαν ήδη συλληφθεί οι πιο στενοί συνεργάτες του. Τους κρατούμενους τους χώρισαν σε δύο ομάδες: σε εκείνους με αυστριακή καταγωγή, οι οποίοι θα εξορίζονταν και στους ραγιάδες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τους οποίους θα παρέδιδαν τους Τούρκους. Ο Ρήγας και εφτά σύντροφοί του ανήκαν στη δεύτερη ομάδα και παραδόθηκαν στον Τούρκο καϊμακτσή του Βελιγραδίου.Οι νέοι δήμιοι τους οδήγησαν στα μπουντρούμια του Κάστρου της Neboisa,στη συμβολή Δούναβη και Σάβα.
• Νύχτα 24^ης Ιούνη 1798. Οι δήμιοι εισβάλουν στο Κάστρο. Στραγγαλίζουν τον Ρήγα και τους άλλους και τους πετάνε στον Δούναβη. Νόμισαν ότι μαζί με τους επαναστάτες πέταξαν και την επανάσταση. Είκοσι τρία χρόνια αργότερα τα όνειρα του Ρήγα Φεραίου γίνονται πραγματικότητα. Οι Έλληνες επαναστατούν.

  

  Αναμνηστική πλάκα στη Βιέννη

Κάντε τον ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ προτιμώμενη πηγή

            Τα Δίκαια του Ανθρώπου
Το "σύνταγμα" των Δικαιωμάτων του Ρήγα είχε για πρότυπο το Σύνταγμα της Γαλλικής Δημοκρατίας, με ορισμένες μεταβολές, παραλείψεις ή προσθήκες.

• Άρθρο 1: Ο σκοπός οπού απ' αρχής κόσμου οι άνθρωποι εσυμμαζώχθησαν από τα δάση την πρώτην φοράν διά να κατοικήσουν όλοι μαζί, χτίζοντας χώρας και πόλεις, είναι διά να συμβοηθώνται και να ζώσιν ευτυχισμένοι, και όχι να συναντιτρώγωνται, ή να ρουφά το αίμα τους ένας. Τότε έκαμαν βασιλέα διά να αγρυπνή εις τα συμφέροντά των, διά να είναι βέβαιοι εις την απόλαυσιν των φυσικών δικαίων, τα οποία δεν έχει την άδειαν να τους τα αφαιρέση κανένας επί της γης.
• Άρθρο 119: Οι Έλληνες δεν ανακατώνονται εις την διοίκησιν των άλλων εθνών, αλλ' ούτε είναι εις αυτούς δυνατόν να ανακατωθούν άλλα εις την εδική των (... ).
• Άρθρο 120: Δέχονται όλους τους αδικημένους ξένους και όλους τους εξορισμένους από την πατρίδα των δι' αιτίαν της ελευθερίας. Απαρνούνται δε δίδουν υποδοχήν και περιποίησιν εις τους τυράννους.
• Άρθρο 121: Δεν κάνουν ποτέ ειρήνη με έναν εχθρό, οπού κατακρατεί τον ελληνικόν τόπον.

               "Θούριος"
Αποσπάσματα
(... )
Τι σ' ωφελεί αν ζήσης και είσαι στη σκλαβιά; / Στοχάσου πως σε ψένουν καθ' ώραν στη φωτιά. / Βεζύρης, Δραγουμάνος, Αφέντης κι αν σταθής, / ο Τύραννος αδίκως σε κάμει να χαθής/ δουλεύεις όλ' ημέρα σε ό,τι και αν σοι πη/ κι αυτός πασχίζει πάλιν το αίμα σου να πιη.
(... )
Ως πότε οφφικιάλος σε ξένους βασιλείς; / Ελα να γίνεις στύλος δικής σου της φυλής. / Κάλλιο για την Πατρίδα κανένας να χαθή, / ή να κρεμάση φούντα για ξένον στο σπαθί. / Και όσοι προσκυνήσουν, δεν είναι πλιο εχθροί, / αδέρφια μας θα γένουν, ας είναι κ' εθνικοί. / Μα όσοι θα τολμήσουν αντίκρυ να σταθούν, / εκείνοι, και δικοί μας αν είναι, ας χαθούν.

Σχέδιο Συντάγματος του Ρήγα

Ρήγα Βελεστινλή:
«Φυσικής Απάνθισμα διά τους αγχίνους και φιλομαθείς Έλληνας»
«Όλοι εκείνοι που θεωρούν την Παλαιάν Γραφήν ως βιβλίον νόμου, λέγουν πως ο Ηλιος κινείται περί την Γην. Πλην ένας Ιταλός, Γαλιλαίος ονόματι, είδε τα άτοπα αυτής της διδασκαλίας, και είπε πως στέκεται μεν ο Ηλιος, τρέχουν δε οι πλανήται τριγύρω του. Επρεπε όμως να φύγη, διά να μην καταντήση εις την αγίαν Ινκιζιτζιόνε, από την οποίαν δεν είναι ελπίς, αφού πέση, να γλιτώση τινάς, καθώς μήτε και από την φωτιάν.
Υστερον απ' αυτόν εσηκώθη Νικόλαος ο Κοπέρνικος, Προυσιάνος, εις έναν τόπον όπου βασιλεύει ελευθερία, και όπου έχει κύρος το γνωμικό του Χάλερ, όπου λέγει: "Οποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά"».¹
Το κείμενο που τυπώνεται στην «Τυπογραφία του Ευγενούς Τράττνερ» στη Βιέννη του 1790 με έξοδα του ίδιου του Ρήγα είναι το προανάκρουσμα του «Θούριου», γιατί οι υπόδουλοι Έλληνες έπρεπε να βγουν και από τα στενά της αμάθειας και της καθυστέρησης.
Για τον Ρήγα Βελεστινλή η κατάκτηση της γνώσης από τον απλό λαό με τη μέθοδο των νεότατων επιτευγμάτων της Φυσικής και η πίστη ότι αυτή η γνώση μπορεί να κατακτηθεί, ήταν επαναστατική πράξη και αυτό προσπάθησε να κάνει με αυτό το πρωτόλειο επιστημονικό του έργο, πλευρές του οποίου επιχειρούμε να προσεγγίσουμε στο παρόν σημείωμα. Το «Φυσικής Απάνθισμα» όμως δεν ήταν μόνο ένα εγχειρίδιο Φυσικής. Ηταν κυρίως υπενθύμιση του χρέους των λογίων να γνωρίσουν και να διαδώσουν τις προοδευτικές ιδέες της εποχής τους.
Γιατί, όπως έγραψε ο ίδιος: «Οι παιδαγωγοί ξαπλώνουν με πολλήν έμφασιν τας διδασκαλίας, οπού δίδουν εις τους μαθητάς τους, αι οποίαι είναι λέξεις, και πάλιν λέξεις, και αιωνίως λέξεις.
Όθεν, αφορώντας ο σκοπός μου εις το να ωφελήσω το Γένος μου και όχι προς επίδειξιν να επισωρεύσω λέξεις, εις αυτό μου το απάνθισμα, έπρεπε να το εκθέσω με σαφήνειαν, όσο το δυνατόν, οπού να το καταλάβουν όλοι, και να αποκτήσουν μίαν παραμικράν ιδέαν της ακαταλήπτου Φυσικής. Αναγινώσκοντες λοιπόν, οι μεν αγχίνοες ας επικαρπώνται τα ωφέλιμα^. οι δε τρόφιμοι ήδη και θιασώται της Φυσικής ας μη με κατηγορήσουν διά το ύφος, αλλ' ας καταβάλουν ευμενώς έκαστος έρανον ό,τι βούλεται, οπού βοηθούμενον πανταχόθε, να αναλάβη το πεπτωκός Ελληνικόν Γένος».²
          Προς την κατάκτηση της επιστημονικής γνώσης
Ο Ρήγας Βελεστινής συνέθεσε το «Φυσικής Απάνθισμα» στη Βλαχία στην οποία βρισκόταν το 1788. Είχε προηγηθεί ένα διάστημα σπουδών στην περίφημη Σχολή της Ζαγοράς και ύστερα από τη διδασκαλία ενός έτους στο παρακείμενο σχολείο του Κισσού αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολη όπου έγινε γραμματέας του Αλέξανδρου Υψηλάντη, διεύρυνε τις γνώσεις του και γνώρισε την φαναριώτικη κοινωνία. Μεγάλης σημασίας για την πορεία του Ρήγα στάθηκε η γνωριμία του, στη συνέχεια, στο Βουκουρέστι με τον κύκλο του Δημητρίου Καταρτζή και με σημαντικούς εκφραστές των ιδεών του Διαφωτισμού, όπως οι Νεόφυτος Δούκας, Παναγιώτης Κοδρικάς, Γρηγόριος Κωνσταντάς, Κωνσταντίνος Σταμάτης, Δανιήλ Φιλιππίδης και Αθανάσιος Χριστόπουλος.³
Τότε, ο Ρήγας κατέστρωσε το σχέδιο έκδοσης, σύμφωνα με το πνεύμα των Εγκυκλοπαιδιστών, ενός «σώματος» (corpus) επιστημονικών, λογοτεχνικών και πολιτικών κειμένων στην κατεύθυνση της διάδοσης των νεωτερικών αντιλήψεων, των αντιλήψεων δηλαδή της ανερχόμενης αστικής τάξης που τότε διαδραμάτιζε προοδευτικό ρόλο, στους τομείς της ηθικής και πολιτικής συμπεριφοράς, αλλά και της στάσης του ανθρώπου απέναντι στη Φύση.
Καθοριστική για τη διαμόρφωση της σκέψης του Ρήγα και του εκδοτικού προγράμματός του, που περιελάμβανε και τη διάδοση των επιτευγμάτων της επιστήμης, ήταν η επιρροή του έργου του Ιώσηπου Μοισιόδακα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Μοισιόδακας είναι ο μοναδικός λόγιος του οποίου το όνομα αναγράφεται στην «Χάρτα» του Ρήγα.⁴ (σσ. ή Μοισιόδαξ, Βλαχία, 1725 - Βουκουρέστι, 1800 Έλληνας διδάσκαλος του γένους, συγγραφέας και μεταφραστής. Η επίδραση του στο πνευματικό έργο τού Ρήγα έγκειται στη στροφή των ενδιαφερόντων του προς την κατεύθυνση της φυσικής και της γεωγραφίας. Το έργο του Ρήγα Φυσικής απάνθισμα διά τους αγχίνοες και φιλομαθείς Έλληνας έχει διάχυτες τις επιδράσεις του. Οι χαρτογραφικές εκδόσεις τού Ρήγα συνιστούν εφαρμογή της παιδαγωγικής αναγκαιότητας της επιστήμης αυτής, όπως ο Μοισιόδακας είχε προβάλει στη Θεωρία Γεωγραφίας. Τέλος, επιδρά και στις γλωσσικές απόψεις του Ρήγα και στο απλούν ύφος, που υιοθετεί).
Ο Ιώσηπος Μοισιόδακας ήδη από το 1761⁵ προσέγγισε με μεγάλη τόλμη το ζήτημα της στείρας προγονοπληξίας και αρχαιοπληξίας, σημειώνοντας ότι από τη μια οδηγούν στην αποθέωση της «αρχαίας σκέψης», χωρίς όμως επαρκή γνώση αυτής, με αποτέλεσμα όχι μόνο να στερούν τη σκέψη των υπόδουλων Ελλήνων της εποχής του από την αφομοίωση των σημαντικότερων επιτευγμάτων των «αρχαίων», αλλά και να θρέφουν μίσος απέναντι σε κάθε νέα κατάκτηση της ευρωπαϊκής σκέψης.
Φυσικά, ούτε η «αρχαία ελληνική σκέψη» ήταν ενιαία και στην ίδια κατεύθυνση, ούτε η μετακένωσή της στη «Δύση» ήταν μια μηχανιστική διαδικασία, μια απλή μεταφορά «σοφίας». Ισα - ίσα, το αντίθετο συνέβαινε στην απίστευτα πλούσια από κοινωνική άποψη εξόχως σημαντική και συναρπαστική αυτή κίνηση που σφράγισε την Ιστορία της ανθρωπότητας. Η «Δύση», δηλαδή η Ρώμη αρχικά και κατόπιν οι λαότητες από τις οποίες σχηματίστηκαν τα ευρωπαϊκά έθνη αργότερα, στη διάρκεια μιας τεράστιας ιστορικής εξέλιξης αιώνων επηρεάστηκε και από την «ελληνική σκέψη», αλλά με την έννοια της αφομοίωσης, όχι με την έννοια της αντιγραφής.
Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο είναι το ότι κοσμοαντιλήψεις της «αρχαίας ελληνικής σκέψης» για τη φύση και οι θεωρητικές τους προεκτάσεις στην κοινωνική συνείδηση, που είχαν διατυπωθεί έως τότε όχι αμιγώς επιστημονικά, στην εποχή της ανόδου της αστικής τάξης επιβεβαιώνονται και διευρύνονται ή απορρίπτονται με βάση την ορθολογική σκέψη και το πείραμα.
Συνεπώς, η σχέση της «αρχαίας ελληνικής σκέψης» με τη «Δύση» υπήρχε ανέκαθεν, όμως στις αρχές του 18^ου αιώνα οι Έλληνες λόγιοι διεύρυναν τους διαύλους αυτούς και εμβάθυναν στη σκέψη τους με βάση τον σύγχρονό τους φιλοσοφικό και επιστημονικό προβληματισμό.
Ολόκληρη αυτή η διεργασία αποκρυσταλλώθηκε (και) στο «Φυσικής Απάνθισμα» του Ρήγα, ο οποίος θεωρεί αυτονόητα έγκυρα τα νέα συμπεράσματα στα οποία είχε οδηγηθεί τότε η φυσική επιστήμη.

Χάρτα της Ελλάδος εν η περιέχονται αι νήσοι αυτής
και μέρος των εις την Ευρώπην και Μικράν Ασίαν
πολυαρίθμων αποικιών αυτής __ Νυν το πρώτον
εκδοθείσα παρά του Ρήγα Βελεστινλή Θετταλού, 1797
___________________________________________

          Επαναστατικός στοχασμός
          με θεμέλιο τις αντιλήψεις του Διαφωτισμού
Από τη σκοπιά που επιχειρούμε την προσέγγιση του έργου του Ρήγα, εκείνο που ενδιαφέρει είναι περισσότερο η μεθοδολογία που ακολουθεί και προτείνει ο συγγραφέας για την εξέταση των φυσικών φαινομένων και όχι μόνο.
Μία από τις κύριες μέριμνες του Ρήγα στο «Φυσικής Απάνθισμα» ήταν «η αναίρεση της ευρέως διαδεδομένης δοξασίας ότι οι αισθήσεις επαρκούν για τη συγκρότηση κοσμολογικών πεποιθήσεων, η οποία συνιστούσε μια πτυχή της επιχειρηματολογίας των υποστηρικτών της γεωκεντρικής θεωρίας».⁶
Με άλλα λόγια, ο Ρήγας υποστήριζε ουσιαστικά - άσχετα αν δεν το διατύπωνε ρητά και με όρους της Φιλοσοφίας - και επιδίωκε να γίνει συνείδηση των υπόδουλων Ελλήνων ότι υπάρχει αντικειμενική αλήθεια, «πέρα» από αυτό που αντιλαμβανόμαστε άμεσα και αυτή μπορεί να προσεγγιστεί με τον «ορθό λόγο» και το πείραμα. Αρα ο άνθρωπος μπορεί να γνωρίσει τη φύση, η οποία στο βιβλίο του εμφανίζεται ως ένα αδιάσπαστο σύνολο.
Η δε «προβολή» της τεκμηριωμένης αμφισβήτησης της γεωκεντρικής θεωρίας σε επίπεδο κοινωνικής συνείδησης στρεφόταν κατευθείαν κατά των αντιδραστικών αντιλήψεων περί «ακινησίας» στη φύση και στην κοινωνία.
Αυτά συνιστούν σημαντικότατες πτυχές του έργου του Ρήγα, διότι εκείνο που φιλοδοξούσε με το «Φυσικής Απάνθισμα» δεν ήταν η μετάδοση κάποιων «στεγνών» επιστημονικών συμπερασμάτων, αλλά η συμβολή του με επαναστατικό τρόπο σκέψης συνολικά στο κοινωνικό γίγνεσθαι της εποχής του.
Σε αυτό συνίσταται η σημασία του έργου του «Φυσικής Απάνθισμα», η οποία ενισχύεται ακόμα περισσότερο αν συνυπολογίσουμε τα εξής: Πρώτον, σε ό,τι αφορά τη βούληση και το σχέδιο του Ρήγα για συνολική παρέμβαση στις εξελίξεις της εποχής του, αυτή αποτυπώνεται στο τέλος αυτού του βιβλίου όπου γράφει τα εξής «Είδησις: Αν κανένας φιλογενής αγαπά να κοπιάση μεταφράζοντας προς όφελος του Γένους κανένα βιβλίον, ας μην επιχειρισθή το Esprit des Loix par monsieur Montesquieu (μτφ: Το Πνεύμα των Νόμων υπό του κυρίου Μοντεσκιέ), επειδή και είναι μισομεταφρασμένο υπ' εμού, και τελειώνοντας έχει να τυπωθή».⁷
Δεύτερον, το «Φυσικής Απάνθισμα» γράφεται πριν από το 1800, δηλαδή σε μια περίοδο όπου ακόμα δεν είχαν πυκνώσει οι εκδόσεις αυτοτελών επιστημονικών έργων και οι αντίστοιχες δημοσιεύσεις, οι οποίες, πρέπει να σημειώσουμε, δεν γίνονταν εύκολα αποδεκτές.
Τρίτον και σημαντικότερο όλων είναι ότι από το όλο «πνεύμα» του βιβλίου αναδύεται η συνειδητή επαναστατική αισιοδοξία του Ρήγα, αυτό το πολύτιμο στοιχείο της πίστης στις μεγάλες δυνατότητες του αφυπνιζόμενου υπόδουλου λαού. Διότι το έργο του Ρήγα πρέπει να προσεγγίζεται λαμβάνοντας υπόψη ότι «δεν ήταν ούτε Φυσικός, ούτε Φιλόσοφος με τη σημασία που έχουν οι όροι στην ιστορία της επιστήμης και των ιδεών. Ο Ρήγας είναι ο στοχαστής με την εγκυκλοπαιδική σκέψη που διανοείται τον τρόπο με τον οποίο θα συνεισφέρει στην πνευματική εγρήγορση των συμπατριωτών του, και σε τούτη τη συμβολή αναγνωρίζουμε μια διάσταση της περί φύσεως συζήτησης, που διεξάγεται στο συγκεκριμένο χωροχρονικό, κοινωνικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο».⁸
Βεβαίως ο «Θετταλός» ως επαναστάτης στοχαστής ανήκε στους πλέον μορφωμένους, πολύγλωσσους και διαρκώς ενήμερους για την κίνηση των ιδεών λόγιους της εποχής του, χαρακτηριστικός εκπρόσωπος του τύπου εκείνου του «διανοούμενου» που στην άκρη της πένας του ακονίζονταν σπαθιά.
Ο Ρήγας επιχειρούσε να θεμελιώσει τον στοχασμό του στις επιστημονικές αντιλήψεις του καιρού εκείνου, διότι έχοντας ο ίδιος, όπως οι διαφωτιστές της εποχής του, ακράδαντη πεποίθηση ότι όλα τα φαινόμενα «έχουν την αρχή τους από φυσικάς αιτίας», φανέρωνε την πίστη του, όπως ήδη επισημάναμε, στην αξία της επιστήμης και στην ικανότητα του ανθρώπου να γνωρίζει, άρα μέσω της συνειδητής πράξης του να αλλάξει τα πράγματα, ενώ στην κατεύθυνση αυτή η Φυσική αποτελούσε θεμελιώδες μάθημα για τη συγκροτημένη γνώση και δράση.⁹

                     Η μορφή του βιβλίου
Το «Φυσικής Απάνθισμα» και τα 24 κεφάλαιά του είναι γραμμένα με τη μορφή διαλόγου, όπου με ευφυή τρόπο υποδεικνύεται έμμεσα ότι ο επαναστάτης λόγιος είναι ο φορέας των σύγχρονων κοσμοθεωρήσεων, ενώ στις απορίες του μαθητή αντανακλώνται οι κοινές έως τότε αντιλήψεις.
Πόση επαναστατική θέρμη κρύβουν οι προσφωνήσεις «παιδί μου», «ακριβέ μου φίλε» με τις οποίες απευθύνεται ο Ρήγας στον μαθητή του, πόση πίστη στις δυνατότητες των νέων ιδιαίτερα ανθρώπων να αποτινάξουν την «παλιά σκουριά» και να μάθουν το πραγματικά νέο!
Αλλά και πόση συγκίνηση από τη δίψα του νέου που προσφωνεί τον Ρήγα «αυθέντη μου», αναγνωρίζοντας στα λεγόμενά του τους ανέμους της εποχής, «του αιώνα μας» όπως έλεγε ο Δ. Καταρτζής, που σάρωναν ό,τι έως τότε φαινόταν ...ακίνητο.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

• 1. Ρήγα Βελεστινλή: «Απαντα τα σωζόμενα» - Βουλή των Ελλήνων, Δεύτερος Τόμος, Εισαγωγή - Επιμέλεια - Σχόλια Κώστας Θ. Πέτσιος, Γενική Επιμέλεια Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, σελ. 62. Το επίθετο «αγχίνους» χαρακτηρίζει ένα πρόσωπο με γρήγορη και σωστή αντίληψη των πραγμάτων.
• 2. Ρήγα Βελεστινλή: «Απαντα τα σωζόμενα» - Βουλή των Ελλήνων, Δεύτερος Τόμος, (σελ: 37, 38).
• 3. Χριστόφορου Περραιβού: «Σύντομος βιογραφία του αοιδίμου Ρήγα Φεραίου του Θετταλού». Εν Αθήναις 1860 (σημ: αοίδιμος: Αυτός που αξίζει να εξυμνείται από τους ποιητές).
• 4. Ρήγα Βελεστινλή: «Απαντα τα σωζόμενα» - Βουλή των Ελλήνων, Δεύτερος Τόμος, (σελ. 14).
• 5. Κ. Θ. Δημαράς: «Νεοελληνικός Διαφωτισμός», εκδ. «Ερμής».
• 6. Ρήγα Βελεστινλή: «Απαντα τα σωζόμενα» - Βουλή των Ελλήνων, Δεύτερος Τόμος, (σελ. 17).
• 7. Ρήγα Βελεστινλή: «Απαντα τα σωζόμενα» - Βουλή των Ελλήνων, Δεύτερος Τόμος (σελ. 200).
• 8. Ρήγα Βελεστινλή: «Απαντα τα σωζόμενα» - Βουλή των Ελλήνων, Δεύτερος Τόμος (σελ. 210).
• 9. Ο στοχασμός του Ρήγα βασιζόταν στην κυρίαρχη, τότε (αλλά και αργότερα από τους αστούς ιδεολόγους), μηχανιστική αντίληψη της Φυσικής, τους νόμους της οποίας ο Διαφωτισμός «πρόβαλλε» και στην κοινωνία. Οι διαφωτιστές, παρουσίαζαν, δηλαδή, την κοινωνία περίπου σαν μια «μηχανή», η οποία μπορεί να «λειτουργεί καλύτερα» μέσω της «ορθολογικοποίησής» της και τα εργαλεία γι' αυτήν πρόσφερε πρωτίστως η Φυσική.
• Οι διαφωτιστές που εκπροσωπούσαν στο ιδεολογικό επίπεδο την ανερχόμενη αστική τάξη, εννοούσαν ως «λογική» τα συμφέροντα της αστικής τάξης τα οποία παρουσίαζαν ως συμφέροντα «όλης» της κοινωνίας. Οι νόμοι της φύσης, όμως, δεν ταυτίζονται με τους νόμους εξέλιξης της κοινωνίας, γιατί στην κοινωνία και στην ταξική πάλη δρουν συνειδητά άνθρωποι, ενώ, επιπλέον, πολύ γρήγορα στους πρώτους κιόλας μήνες της Γαλλικής Επανάστασης και στις άλλες αστικές επαναστάσεις, όταν η αστική τάξη κατέκτησε την εξουσία αποδείχθηκε ότι η κοινωνία με τις ασυμφιλίωτες ταξικές αντιθέσεις της δεν είναι μια μηχανή που αρκεί να λειτουργεί «λογικά», για να πετύχει μια δήθεν «αρμονία». Οταν οι αστοί μιλούν για «αρμονική λειτουργία» της κοινωνίας, εννοούν πάντα την υποταγή της εργατικής τάξης και τη συμπόρευσή της με τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις της αστικής τάξης. Βλ. και Walter Markov - Albert Soboul: «1789 - Η μεγάλη Επανάσταση των Γάλλων», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή».
               Του Γιώργου ΜΗΛΙΩΝΗ
               Μέλους του Τμήματος Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ

Ο μπακαλιάρος 🦈 από τους Βίκινγκς στο 🍻 πιάτο μας

Μπακαλιάρος, τυπικό φρέσκο ​​ψάρι του Βόρειου Ατλαντικού _κυρίως, γνωστός παντού _αγγλικά cod \ stockfish, ισλανδικά þorski, ισπανικά bacalao, πορτογαλικά bacalhau, ιταλικά merluzzo \ baccalà (οι έχουν διαφορετικό όνομα για τον φρέσκο και τον παστό) γαλλικά la morue, треска στα ρώσικα (Соленая треска ο παστός), γερμανικά Kabeljau κλπ. με τη ρίζα μάλλον να προέρχεται από το bacalhau, μιας και οι πρώτοι που το παρατήρησαν ήταν οι Πορτογάλοι θαλασσοπόροι του 16ου αιώνα.

Πρωτοεμφανίστηκε σαν εμπορικό προϊόν την εποχή των Βίκινγκς (~800 μΧ.), δίνοντάς τους τη δυνατότητα να ταξιδέψουν όσο μακριά ήθελαν και σύντομα έγινε το πρώτο και σημαντικότερο προϊόν για εξαγωγή της τότε Νορβηγίας. Στους αιώνες που ακολούθησαν τις αποστολές των Βίκινγκ, ο νορβηγικός αποξηραμένος μπακαλιάρος διακινούνταν και πωλούνταν σε όλη την Ευρώπη.Οι Βίκινγκς κατανάλωναν συχνά συκώτια μπακαλιάρου βουτηγμένα στο μουρουνέλαιο. Το αγνό, ακατέργαστο λάδι που εκτιμάται ιδιαίτερα για τις θεραπευτικές του δυνάμεις, τη δύναμη και την ενέργεια, ονομάστηκε από αυτούς «Χρυσός του Ωκεανού».
Η χειμωνιάτικη παγωνιά διευκόλυνε το φυσικό στέγνωμα των ψαριών με κατάψυξη και οι Βίκινγκς κρέμαγαν τα ψάρια από ξύλινα ράφια στην ύπαιθρο, έτσι ώστε οι καθαροί, θαλάσσιοι άνεμοι και οι χαμηλές θερμοκρασίες να κάνουν τα υπόλοιπα. Ο έτσι αποξηραμένος μπακαλιάρος, με κατάλληλη επεξεργασία, μπορεί να διαρκέσει περισσότερα από πέντε χρόνια.

Μπλιάχ...χχχ

Knusprigen Kabeljau wie ein Profi!
Τραγανός μπακαλιάρος σαν επαγγελματίες!

Ανακαλύψτε πώς ένα τραγανό τηγανητό φιλέτο μπακαλιάρου σε μια πικάντικη κρούστα Meerrettich μετατρέπεται σε ένα απίστευτα νόστιμο πιάτο με ψάρι. Μια πραγματική γευστική αίσθηση που πρέπει οπωσδήποτε να δοκιμάσετε! __σσ.Το Meerrettich _χρένο είναι μια πικάντικη ρίζα (Armoracia rusticana) με έντονη, καυστική γεύση, παρόμοια με τη μουστάρδα, που χρησιμοποιείται τριμμένη ως καρύκευμα, ειδικά σε σάλτσες _άλλες ονομασίες μάλλον αδόκιμες αγριοράπανο, Παρανάκι κλπ. Στη μαγειρική, το χρένο είναι γνωστό για την ιδιότητά του να "ανοίγει" τη μύτη, παρόμοια με το wasabi, σημειώνουν οι ειδικοί
Αυτό το πιάτο είναι ένα πραγματικό highlight, συνδυάζοντας την λεπτή υφή του φιλέτου μπακαλιάρου με μια συναρπαστική υφή και ένα εκπληκτικό άρωμα μας λέει ο τυπάκος. Το φιλέτο μπακαλιάρου τηγανίζεται στην εντέλεια, επομένως είναι ζουμερό στο εσωτερικό και τραγανό στο εξωτερικό (σωστό αυτό, η ένσταση παρακάτω) _η κρούστα χρένου δίνει στο ψάρι το ακαταμάχητη τραγανό και μια πολύ ιδιαίτερη διάσταση γεύσης. Αλλά γιατί αυτό ταιριάζει τόσο καλά με το ψάρι; Είναι ο τέλειος συνδυασμός αντίθεσης και αρμονίας! Το χρένο φέρνει μια ευχάριστη πικάντικη γεύση και μια μοναδική, πικάντικη φρεσκάδα που συμπληρώνει υπέροχα και ζωντανεύει τη συχνά ήπια ή ουδέτερη γεύση του ψαριού. Δεν υπερνικά τη λεπτή φυσική γεύση του, αλλά μάλλον την ενισχύει κομψά. Τα αιθέρια έλαια στο χρένο διεγείρουν επίσης την όρεξη και μπορούν να βοηθήσουν τα πιάτα με ψάρι να γίνουν πιο εύπεπτα. Στην τραγανή κρούστα μας, η οξύτητα του χρένου μαλακώνει ελαφρώς, αναπτύσσοντας ένα λεπτό, ξηρό άρωμα που συμπληρώνει τέλεια τον μπακαλιάρο. Είναι ένα κλασικό δίδυμο που φτάνει σε ένα εντελώς νέο επίπεδο σε αυτή την παρασκευή, που εγγυάται ότι θα ενθουσιάσει τον ουρανίσκο σας!
Έτοιμοι για το επόμενο highlight με ψάρι;

500 γρ. φιλέτα μπακαλιάρου
αλεύρι
φρυγανιά
2 αυγά _εδώ η ένσταση _το ψάρι δεν είναι σνίτσελ
3 κ.σ. χρένο
αλάτι και πιπέρι
#Μπακαλιάρος #ΣυνταγήΨαριού #ΤραγανόΨάρι

Οι Νορβηγοί κατανάλωναν τον αποξηραμένο κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους και τον διέδωσαν στη Νότια Ευρώπη και αργότερα, οι Άγγλοι, στην τότε Αμερική και τον Καναδά, ενώ οι Βάσκοι θαλασσοπόροι, Αφρική και στην Ασία (16^ο - 17^ο αιώνα).

Κατά περιόδους η αλιεία του πήρε διάσταση μπακολο_μανίας (200-300.000tn το 1970), με τις γνωστές κρίσεις και (οικονομικούς) “Πολέμους του Μπακαλιάρου” _"Cod War", που οδήγησε σε "πάγωμα" διπλωματικών σχέσεων Αγγλίας - Ισλανδίας στη 10ετία του 1970. Καθώς τα παγκόσμια αποθέματα του ψαριού μειώνονταν δραστικά, το 1972, η Ισλανδία, της οποίας ο πληθυσμός της εξαρτιόταν σχεδόν αποκλειστικά από την αλιεία, κήρυξε μια "Προστατευόμενη Οικονομική Ζώνη", που ξεπερνούσε τα χωρικά της ύδατα και παράλληλα ανακοίνωσε μέτρα για τον περιορισμό της υπεραλίευσης. Ακολούθησε σειρά από συνοριακά επεισόδια, κατά τα οποία ο ισλανδικός στόλος απομάκρυνε βίαια αγγλικές μηχανότρατες και το Βρετανικό Ναυτικό _σε επίδειξη ισχύος επενέβη με πολεμικά πλοία …
Στην συνέχεια η ΚΑΑΠ (Κοινή –τρόπος του λέγειν, Αγροτική & Αλιευτική Πολιτική της ΕΕ) πίσω από τη μάσκα της “προστασίας” του είδους και της οικολογίας, ξεκίνησε τα δικά της παιχνίδια, που έχουν να κάνουν με μονοπωλιακού ομίλους, που συνεχίζονται ακόμη σήμερα.

Αντίθετα τα μικροσκοπικά (μήκος 30-50εκ) προσφυγάκια (της οικογένειας του μπακαλιάρου) έγινε όλο και πιο σημαντικό για τις αλιευτικές βιομηχανίες των χωρών της Βόρειας Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας (αλιεύματα πάνω από 1 εκατομμύριο τόνους από το 1998 έως το 2008)

Viral και στον κινηματογράφο, ο μπακαλιάρος και η παρέα του στα πολυβραβευμένα ντοκιμαντέρ του Αμερικανού (πρώην γεωργού) Steve Cowan, "Empty Oceans _Empty Nets" (Άδειοι Ωκεανοί, Άδεια Δίχτυα) και "Farming the Seas" (Ψαρεύοντας στις Θάλασσες), με δύο ντοκιμαντέρ, της Habitat Media (τηλεοπτικό δίκτυο PBS), που σημείωσαν υψηλή θεαματικότητα. Το 2005, το "Ψαρεύοντας στις Θάλασσες" ήταν υποψήφιο στην κατηγορία καλύτερου ντοκιμαντέρ των βραβείων Emmy, ενώ του απονεμήθηκε το βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ στην αντίστοιχη των Όσκαρ διοργάνωση που έχει θεσπίσει το Χόλιγουντ για φιλμ περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος.

ΕΣΣΔ τους παλιούς καλούς καιρούς

Στα ύψη η τιμή του μπακαλιάρου –
Αγγίζει τα ~30€ το κιλό
Μπακαλιάρος υγράλατος Ισλανδίας
_Β.Ατλαντικού  _
Φέτα φιλέτο χωρίς κόκκαλο 36.50€/kg

Είναι ψάρι με λεπτή και εύπεπτη σάρκα του κατάλληλο για όλα τα στομάχια, αναλόγως βέβαια του πως μαγειρεύεται. Στην ελληνική κουζίνα με πολλούς τρόπους βραστός _σούπα με λαχανικά, τηγανητός κουρκούτι και άνευ, καπαμά, πλακί με ντομάτα, με λεμόνι και ρίγανη, με πράσα, με σταφίδες, με ρύζι, κροκέτες, με ρεβίθια στην Κρήτη, μπακαλιαρόπιτα στην Κεφαλονιά, "μπραντάδα"  στη Σαντορίνη κλπ.

Σε κάποιες μεσογειακές κουζίνες τον μαγειρεύουν στον ατμό, σε συμπυκνωμένο ζωμό (court-bouillon) _ποσάρισμα σε χαμηλή φωτιά που κάνει τα υγρά να μην κοχλάζουν, αλλά να δημιουργούν μικρές φυσαλίδες σε ένα μείγμα νερού μαζί με όξινο στοιχείο, λαχανικά και μπαχαρικά.
Πολλές συνταγές προτείνουν Ισπανοί και Πορτογάλοι …σαλάτα, μαγειρευτό με πιπεριές και ντομάτα, σε διάφορες παραλλαγές τάρτας και κροκέτας, σε μια παράξενη σούπα μαζί με σκόρδα και πολλά κρεμμύδια σε ελαιόλαδο και χυμό νεραντζιού (Ανδαλουσία, με μικρούς μπακαλιάρους).
Στην Πορτογαλία γίνεται και σούπα με αυγά (το ψάρι ψήνεται στα κάρβουνα), η γαλλική μπραντάντ (brandade de morue) της Προβηγκίας, είναι ένας πουρές μπακαλιάρου με ελαιόλαδο και γάλα, σκόρδο και μυρωδικά, παρόμοια η brandada de bacalao στη Μαδρίτη, ακόμα και σούσι και σε ινδικά πιτάκια σαμόζας με κάρυ κλπ. κλπ. ενώ ο μπακαλιάρος "μπιάνκο" με πατάτες, κρεμμύδια και σκόρδα, είναι μια ανάμνηση του βενετσιάνικου (με ή χωρίς λεμόνι και μαϊντανό).

Ο παστός μπακαλιάρος στη χώρα μας συνδέθηκε διαχρονικά και με την 25^η Μάρτη -με παρεΐστικες συνευρέσεις ή εξόδους σε λαϊκές ταβέρνες. Άλλοι καιροί, πριν διαλυθεί και γίνει κουρκούτι ο κοινωνικός ιστός και η εμπορευματοποίηση γίνει το μέγα “in”

Το “τέλειο κουρκούτι” by Ramsay

Επαναλαμβάνοντας πως προτιμάμε το αλεύρι για τον τηγανητό (που μπορούμε μετά να κάνουμε και καπαμά) η μπύρα είναι μια λύση για το ιδανικό κουρκούτι, σε ένα επιτυχημένο μπακαλιάρο σκορδαλιά. Τα πιο εύκολα στην κουζίνα ενδέχεται να καταλήξουν στο μεγαλύτερο φιάσκο, αν δεν ξέρεις τα “κόλπα ζόρικα” ... Μπακαλιάρος τηγανητός, το λάδι να καίει –χωρίς να καπνίζει, αραδιάζεις τα κομμάτια (2-3 τη φορά όχι το ένα πάνω στ΄άλλο) και “#ψεκάστε_με λίγο λεμόνι #σκουπίστε _σε απορροφητικό χαρτί …τελειώσατε”.

Αμ δε… Φέτος_σήμερα  25^η Μαρτίου κατά Gordon Ramsay _παρένθεση: τον γουστάρω αυτόν τον τύπο για την παρουσίαση, τα κόλπα του αλλά και για τη ρήση του “Greatness lies in simplicity _το μεγαλείο βρίσκεται στην απλότητα” θα φτιάξουμε μπακαλιάρο σκορδαλιά εστιάζοντας στο τέλειο κουρκούτι του Gordon. Να πω την αλήθεια στην Αγγλία _έχω πάει καμιά 10αριά φορές, κυρίως στην Κορνουάλη μπούχτισα το διάσημο fish n’ chips τους, πιάτο “ντοκτορά” τους (για την ακρίβεια είναι κυρίως σάντουιτς, που τρως προσεκτικά προσέχοντας τους γλάρους, που εποφθαλμιούν).

               Εν αρχή ην η μπύρα by Ramsay

Το κουρκούτι που εκείνος επιλέγει είναι ο κλασικός, γνωστός σε όλους χυλός με ξανθιά μπύρα εμείς Weiss_ Weißbier. Αλεύρι, αλάτι, baking powder αγκαλιάζουν το φιλέτο δίνοντας τραγανή υφή. Πανάρισμα σε αλεύρι με φρυγανιά, σωστό κόψιμο του ψαριού σε όμοια και ισοπαχή κομμάτια και μια καλή, καλή βουτιά στο κουρκούτι. _για 4 άτομα

·       4 φιλέτα μπακαλιάρου χοντρά 175γρ

·       120γρ αλεύρι απλό

·       100γρ ρυζάλευρο

·       1 κουταλάκι του γλυκού μπέικιν πάουντερ

·       130ml σόδα

·       170ml μπύρα lager

·       Αλάτι

·       1 κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη

·       φυτικό λάδι στη φριτέζα

 

fish n chips...
Μπακαλιάρος με τηγανητές πατάτες
...αν είναι δυνατό 🙌

·       Σε ένα μεγάλο μπολ ανακατεύουμε και τα δύο αλεύρια, το μπέικιν και τη ζάχαρη.

·       Προσθέστε σόδα, μπύρα και αλάτι.

·       Ανακατεύουμε μόνο μέχρι να δέσει το κουρκούτι και να γίνει λείο. Προσέξτε να μην ανακατέψετε υπερβολικά.

·       Καλύψτε το ψάρι με αλεύρι, τινάξτε και στη συνέχεια ρίξτε το στο κουρκούτι να “κολυμπήσει”.

·       Προθερμάνετε το σπορέλαιο στη φριτέζα στους 180^οC.

·       Ρίξτε το ψάρι απαλά στη φριτέζα και τηγανίστε το 8-10λ, μέχρι να ροδίσει και να γίνει τραγανό.

·       Βγάλτε το και στραγγίστε.

Για συμπλήρωμα …αρακάς σε πολτό

·       400γρ αρακάς

·       100γρ βούτυρο

·       Αλάτι

§  Για τον πολτό αρακά:

·       Βάλτε το αλατισμένο νερό και το βούτυρο να βράσουν.

·       Προσθέστε τον αρακά, περιμένετε να μαλακώσει...

·       Αφαιρέστε τον από το υγρό μαγειρέματος με τρυπητή κουτάλα και ρίξτε τον σε μπολ.

·       Προσθέστε το υγρό μαγειρέματος λίγο-λίγο και χτυπήστε με ραβδομπλέντερ μέχρι να φτάσει στην επιθυμητή συνοχή.

·       Ελέγξτε τα καρυκεύματα και προσαρμόστε κατά βούληση (πιπέρι με πιπερόμυλο κλπ).

Ευχαριστούμε Mr Gordon Ramsay, περί ορέξεως κολυμπηθρόξυλο…

(αυτο)σχεδιάζοντας χωρίς PHD

Εν αρχή ην …Μπουρμπουλήθρες δλδ απλό ανθρακούχο νερό (πχ Σουρωτή) κλπ παρεπιδημώντα, με ή άνευ μπύρας

§  50 γρ. αλεύρι

§  50 γρ. corn flour

§  1 κ.γ. κουρκουμά

§  Μια πρέζα αλάτι

§  1 κ.γ. baking powder

§  150 ml (μισό κουτάκι περίπου) ανθρακούχο ή μισό/μισό με μπύρα

Κουρκούτι αρωματισμένο με ούζο

§  2 φλιτζάνια αλεύρι

§  1 φλιτζάνι γάλα

§  1 κ.γ. baking powder

§  3-4 κ.σ. ούζο

Χυλός χωρίς αυγό και γάλα, δεν είναι χυλός, κουρκούτι. Μπορεί να σας ξενίζει σε ψάρι, όμως συνηθίζεται και με την προσθήκη του αυγού (καλύτερα μόνο ασπράδι), η τραγανή επικάλυψη του ψαριού θα αποκτήσει καλύτερη συνοχή και πιο ιδανική ελαστικότητα.

Simple is beautiful _simply beautiful life

Κουρκούτι με αυγό

§  1 φλιτζάνι αλεύρι

§  1 φλιτζάνι γάλα

§  1 αυγό

§  1 κ.γ. baking powder

§  Αλάτι και πιπέρι

Οι μικρές λεπτομέρειες κάνουν ένα πιάτο μεγάλο…
Πάστωμα σαν τις γιαγιάδες της Νορβηγίας

• 3 κιλά φρέσκος μπακαλιάρος, χωρίς κόκαλα, χωρισμένος στα φιλέτα του, με το δέρμα τους (εναλλακτικά 2 κιλά κτψ φιλέτα ή 2 κιλά παστός)
• 1 κιλό χοντρό θαλασσινό αλάτι
• αλεύρι, για το αλεύρωμα
• ελαιόλαδο για το τηγάνισμα

Πανεύκολο: Απλώνουμε το μισό αλάτι σε ταψί που να χωράει τα φιλέτα δίπλα δίπλα, τα βάζουμε από πάνω και τα καλύπτουμε με το υπόλοιπο αλάτι. Σε 30λ το ψάρι έχει αλατιστεί όσο πρέπει και παράλληλα σφίγγει λίγο η σάρκα του, που παραείναι μαλακή. Ξεπλένουμε τα φιλέτα κάτω από το νερό της βρύσης, σχολαστικά, για να φύγει το αλάτι, και τα στεγνώνουμε κι έπειτα, αφαιρούμε το δέρμα.

Κουρκούτι _αν και εμείς προτιμάμε το αλεύρι

• 300 ml μπίρα ξανθιά _κατά προτίμηση lager ή Weiss_ Weißbier
• 150 γρ. αλεύρι
• 50 γρ. κορν φλάουρ
• 25 γρ. μπέικιν
• 1/2 κουτ. γλυκού πάπρικα πικάντικη
• λίγο αλάτι

Θα δανειστούμε μυστικά της ιαπωνικής τεμπούρα (σσ. λαχανικά ή θαλασσινά τηγανισμένα σε μεγάλη ποσότητα λαδιού και σε πολύ υψηλή θερμοκρασία, φαγητό που _κι αυτό, προήλθε από την Πορτογαλία και μεταφέρθηκε στην Ιαπωνία στα μέσα του 16^ου αιώνα). Τα υλικά πρέπει να είναι παγωμένα, από το ψυγείο (το παγωμένο κουρκούτι κολλάει καλύτερα πάνω στο ψαχνό του ψαριού όταν αυτό μπει στο καυτό λάδι) και προσοχή! ελάχιστο ανακάτεμα, χωρίς σύρμα ή πιρούνι. Βάζουμε αλεύρι, κορν φλάουρ, μπέικιν, πάπρικα και το αλάτι σε ένα μπολ ανοξείδωτο (κρύο κι αυτό, το έχουμε αφήσει 30λ στο ψυγείο), ρίχνουμε την παγωμένη μπίρα και ανακατεύουμε με τα δάχτυλα, όπως οι Ιάπωνες με τα ξυλάκια τους_όχι πάνω από μισό λεπτό, ίσα να βραχεί το αλεύρι (αν το ανακατέψουμε πολύ, θα ανέβει λίγο η θερμοκρασία του, θα ενεργοποιηθεί η γλουτένη και η κρούστα θα γίνει λαστιχωτή και θα «πνίξει» το ψάρι). Μη δίνετε σημασία σε γρομπαλάκια, ίσα ίσα _ βάζουμε για άλλα 20λ στο ψυγείο. 

·        Για το τηγάνισμα χρησιμοποιούμε μπόλικο ελαιόλαδο σε βαθιά κατσαρόλα το ζεσταίνουμε χωρίς να αχνίσει και ξεκινάμε (ένα καλαμάκι για σουβλάκι μπορεί να είναι χρήσιμο): κρατώντας κάθε κομμάτι, το αλευρώνουμε, τινάζουμε λίγο και μετά το βυθίζουμε στο κουρκούτι για 2”, το ανασηκώνουμε, αφήνουμε να στάξει και το βάζουμε στο λάδι, κρατώντας το καλαμάκι, για dt χρόνο _3-4”, για να μην πάει στον πάτο και μετά το αφήνουμε για 3-4λ, μέχρι να ροδίσει. Στραγγίζουμε σε χαρτί κουζίνας.

• Δοκιμασμένο κόλπο, αν δε θέλουμε πολλά “λάδια”: το βγάζουμε μετά από 1-2λ και συνεχίζουμε το ψήσιμο για άλλα 2-3 σε προθερμασμένο φούρνο (160-170^οC) ή
• Χωρίς προτηγάνισμα (στους 190°C):
  σ΄ ένα μπολ ανακατεύουμε 200γρ τριμμένη φρυγανιά, 30ml λάδι,
  αλάτι & πιπέρι και σ΄ένα άλλο μουστάρδα +30ml λάδι,
  βουτάμε τα κομμάτια του μπακαλιάρου
  πρώτα στο μείγμα της μουστάρδας και μετά
  στο μείγμα με τη φρυγανιά, γυρίζοντάς τα
  ώστε να καλυφθούν καλά και τα βάζουμε στο ταψί
  και ψήνουμε για ~15 – 20λ

Για καρυδάτη σκορδαλιά

• ·        200 γρ. καρυδόψιχα, κοπανισμένη
• ·        1-2 κουτ. σούπας καλό ξίδι από κόκκινο κρασί
• ·        100 ml ελαιόλαδο
• ·        125 ml νερό
• ·        2-3 σκελίδες σκόρδο (ή όσο θέλουμε)
• ·        αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
• ·        λίγη πάπρικα γλυκιά, κατά βούληση

Σκορδαλιά καρότου

• 500 γρ. καρότα, καθαρισμένα και κομμένα σε χοντρές ροδέλες
• 2 σκελίδες σκόρδο, κοπανισμένες
• 1 κουτ. σούπας φρέσκο τζίντζερ, καθαρισμένο και κομμένο σε φέτες
• Κατά βούληση πιπέρι καγιέν
• 70 ml ελαιόλαδο
• 50 ml ή και παραπάνω χυμός λεμόνι
• ξύδι
• 2 χοντρές φέτες ψωμί, χωρίς την κόρα, μουλιασμένες και καλά στυμμένες
• φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Σε μικρή κατσαρόλα ή σε βαθύ τηγάνι ζεσταίνουμε 2 κουτ. σούπας από το ελαιόλαδο σε μέτρια φωτιά και σοτάρουμε τα καρότα με τη μία σκελίδα σκόρδο για ~1–2λ, μέχρι να μαλακώσουν λίγο.
Ρίχνουμε 100ml νερό, χαμηλώνουμε τη φωτιά, σκεπάζουμε την κατσαρόλα και σιγομαγειρεύουμε για περίπου 15λ, μέχρι να μαλακώσουν. Αδειάζουμε τα καρότα στο μπλέντερ ή το μούλτι και προσθέτουμε το υπόλοιπο σκόρδο, το τζίντζερ, τα πιπέρια και τα πολτοποιούμε. Χωρίς να σταματήσουμε τη λειτουργία του μπλέντερ, ρίχνουμε το ψωμί και χτυπάμε για περίπου 1 λεπτό, μέχρι να ενσωματωθεί στο μείγμα.
Ρίχνουμε σταδιακά το ελαιόλαδο, εναλλάξ με το λεμόνι και τη σόγια, χτυπώντας συνεχώς, μέχρι να φτιάξουμε μια λεία και πυκνή κρέμα. Την αδειάζουμε σε ένα μπολ, την καλύπτουμε με διαφανή μεμβράνη και την αφήνουμε στο ψυγείο, μέχρι να τη χρησιμοποιήσουμε.

Κεφαλονίτικη σκορδαλιά (αλιάδα)

H διαφορά της Κεφαλλονίτικης σκορδαλιάς, από την σκορδαλιά που συναντάμε σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, είναι ότι γίνεται αποκλειστικά με (πολλά) σκόρδα και πατάτες, χωρίς ψωμί και χωρίς καρύδια

Υλικά: 6 - 8 πατάτες βρασμένες ( ανάλογα την ποσότητα που θέλουμε ) 2-4 κεφάλια σκόρδο, 1 φλιτζάνι λάδι, χυμό ενός λεμονιού, αλάτι
Χτυπάμε στο μούλτι (ή στο γουδί πιο παραδοσιακά) σκόρδο, λάδι, λεμόνι και αλατάκι. Τα αδειάζουμε σε ένα πιατάκι και παίρνουμε μια -μια τις βρασμένες πατάτες, και τις χτυπάμε ρίχνοντας μέσα και μια κουτάλα από τον ζωμό του βραστού μπακαλιάρου. Αφού έχουμε πολτοποιήσει όλες τις πατάτες τις αδειάζουμε σε ένα μεγάλο γυάλινο μπολ και προσθέτουμε το μείγμα του σκόρδου, λαδάκι και ζωμό από τον μπακαλιάρο μας μέχρι να γίνει λεία. Συνοδεύουμε με τον μπακαλιάρο φασολάκια , παντζάρια , μελιτζάνες τηγανιτές, σέσκουλα, κολοκυθάκια βραστά ή τηγανιτά και κουνουπίδι.
Καλή απόλαυση!

Μπακαλιάρος τσιλαδιά _καπαμά Μεσσηνίας

•       800+ γρ. φρέσκο μπακαλιάρο, σε 4 φέτες
• αλεύρι και λάδι για το τηγάνισμα
• Για τη σάλτσα
• ·      1/2 κούπα ελαιόλαδο
• ·     2 κρεμμύδια, σε φέτες
• ·     1 σκελίδα σκόρδο, τριμμένη
• ·     2 φύλλα δάφνης
• ·     400 γρ. ντομάτα, σε κυβάκια ή τριμμένη
• ·     ½ κουταλιά γλυκού αλάτι
• ·     ½ κουταλιά γλυκού πιπέρι
• ·     2 κουταλιές σούπας μαύρες σταφίδες
• ·     10 ελιές Καλαμών (προαιρετικά)
• ·     1 κουταλιά σούπας κάπαρη, ξαλμυρισμένη (προαιρετικά)

Αν μπορέσουμε, αγοράζουμε τις κομμένες φέτες μπακαλιάρου από τον ψαρά μας. Αφαιρούμε τα πλαϊνά κόκαλα και την πέτσα του ψαριού.
Αν όχι, επιλέγουμε ένα μεγάλο μπακαλιάρο και κόβουμε μόνοι μας τις φέτες. Με το κεφάλι, την ουρά και τα υπόλοιπα, φτιάχνουμε μια ψαρόσουπα με λαχανικά.

Τηγανίζουμε τον μπακαλιάρο
Πλένουμε τις φέτες του μπακαλιάρου και τις στεγνώνουμε σε απορροφητικό χαρτί κουζίνας. Τις αλευρώνουμε και κατόπιν τις τηγανίζουμε σε ελαιόλαδο μέχρι να χρυσίσουν, σε ρηχό τηγάνισμα (σημαίνει το λάδι να φτάνει μέχρι τη μέση της φέτας του ψαριού). Γυρνάμε τις φέτες και τηγανίζουμε την άλλη πλευρά. Βγάζουμε και τοποθετούμε σε απορροφητικό χαρτί.

Ετοιμάζουμε τη σάλτσα
Ρίχνουμε το ελαιόλαδο και σοτάρουμε τα κρεμμύδια, σε μέτρια φωτιά, για 15 λεπτά. Προσθέτουμε το σκόρδο, τα δαφνόφυλλα, την ντομάτα, το αλατοπίπερο και τις σταφίδες, χαμηλώνουμε τη φωτιά, σκεπάζουμε και αφήνουμε τη σάλτσα να σιγοβράσει για 10 λεπτά.

Προσθέτουμε το τηγανισμένο ψάρι, καλύπτουμε με τη σάλτσα και το αφήνουμε να σιγομαγειρευτεί για 10 λεπτά ακόμη.
Ρίχνουμε, αν θέλουμε, τις ελιές και την κάππαρη και σερβίρουμε με ή χωρίς τηγανητές πατάτες.

Ανακοίνωση του ΚΚΕ για την επέτειο της Επανάστασης του 1821

ΚΚΕ
Η αστική εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση του 1821
διδάσκει ότι καμία ταξική, εκμεταλλευτική εξουσία
δεν είναι αιώνια και ανίκητη

Ανακοίνωση του ΚΚΕ για την επέτειο της Επανάστασης του 1821