James "Jesse" Owens ✨ το “μαύρο βέλος”

12-Σεπ-1913

✨  Γεννήθηκε ο Αμερικανός Ολυμπιονίκης, Τζέσε Όουενς, ο μαύρος αθλητής του στίβου που κέρδισε 4 χρυσά μετάλλια στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου απαξιώνοντας στην πράξη τις θεωρίες του Αδόλφου Χίτλερ περί άριας φυλής

✨ Ο Τζέσε Οουενς , το “μαύρο βέλος”, όπως ονομάστηκε μετά την Ολυμπιάδα του Βερολίνου, ήταν το δέκατο παιδί του Τζέιμς Οουενς . Στο σχολείο, σε ηλικία 14 χρόνων, έτρεξε τις 220 γιάρδες σε 22.9 δευτερόλεπτα. Ένα χρόνο αργότερα πήδηξε στο ύψος 1.85 και στο μήκος 6.80, επιδόσεις εντυπωσιακές για την ηλικία του. Επιπλέον, στο σχολείο του έπαιζε φούτμπολ, μπέιζμπολ και ήταν αρχηγός της ομάδα μπάσκετ. Μικρό τον φώναζαν Τζι – Σι, από τα πρώτα γράμματα του ονόματός του. Έτσι προέκυψε το Τζέσε .

Όταν έφτασε στο Βερολίνο βρίσκονταν στον κολοφώνα της δόξας του. Ένα χρόνο νωρίτερα, ως φοιτητής του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο, στη διάρκεια μιας μέρας είχε δημιουργήσει πέντε παγκόσμια ρεκόρ και είχε ισοφαρίσει ένα άλλο. Ολα αυτά έγινε στην πόλη Αν Αρμπορ του Μίτσιγκαν στις 25 Μάη 1935, κατά τη διάρκεια των πανεπιστημιακών αθλητικών αγώνων. Στις 15.15 ο Οουενς ισοφαρίζει το παγκόσμιο ρεκόρ στα 100μ. με 9.4 δευτερόλεπτα. Στις 15 και 25, με την πρώτη και μοναδική προσπάθεια στο μήκος,… πετάει στα 8,13μ. Στις 15 και 45 τρέχει τις 220 γιάρδες σε 20,3 δευτερόλεπτα, καταρρίπτοντας παράλληλα το παγκόσμιο ρεκόρ στα 200μ. Στις 16.00 τρέχει τις 220 γιάρδες με εμπόδια σε 22,6 δευτερόλεπτα και παράλληλα καταρρίπτει το παγκόσμιο ρεκόρ στα 200μ. με εμπόδια. Κι όλα αυτά στη διάρκεια 45 λεπτών. Το ρεκόρ του στο μήκος κράτησε 25 ολόκληρα χρόνια, ενώ με την επίδοσή του στα 100μ., μπορούσε να στεφθεί Ολυμπιονίκης ακόμα και το 1964 στο Τόκιο.

Στο Βερολίνο ο Οουενς κατέκτησε 4 χρυσά μετάλλια. Στα 100μ. με 10,3, στα 200μ. με 20,7, στα 4Χ100 και στο μήκος με 8.06 και μάλιστα στην τελευταία προσπάθεια, υποχρεώνοντας τον Χίτλερ να εγκαταλείψει άρον – άρον το γήπεδο.

Ο Τζέι Σι Οουενς με τα τέσσερα χρυσά μετάλλιά του έδωσε ένα πολύ ηχηρό χαστούκι στις χιτλερικές ιδέες περί «ανωτερότητας της άριας φυλής».

⭐🏆🏆🏆🏆 Μετά τα τέσσερα μετάλλια που κέρδισε ένας δημοσιογράφος τον ρώτησε πως του φάνηκε που δεν τον χαιρέτησε ο Χίτλερ μετά τον θρίαμβό του στο μήκος. Η απάντησή του ήταν αφοπλιστική:  👊 "Γιατί θα με συγχαρεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ;". Δεν είχε άδικο. Η στάση των ναζί βρήκε μιμητές και στις ΗΠΑ. Ο Οουενς παρά το γεγονός ότι έκανε κάτι που έμοιαζε ακατόρθωτο δεν εκλήθη ποτέ, λόγω του χρώματός του, στο Λευκό Οίκο για συγχαρητήρια, ούτε έλαβε κάποιο τηλεγράφημα από τον Φραγκλίνο Ρούζβελτ ή τον Χάρι Τρούμαν.

Αργότερα για να μπορέσει να ζήσει έγινε επαγγελματίας. “Είχα δόξα, αλλά δεν είχα χρήματα” παραδέχτηκε. Για να βγάλει τα προς το ζην, υποχρεώθηκε να συναγωνιστεί άλογα, σκύλους, ακόμα και με καγκουρό.

Μετά από 15 χρόνια ξαναβρέθηκε στο Βερολίνο. Όχι σαν αθλητής στίβου, αλλά σαν μπασκετμπολίστας με τους Χάρλεμς.

James Cleveland "Jesse" Owens
Από τους μεγαλύτερους και πιο φημισμένους όλων των εποχών
Εγγονός σκλάβου, γεννήθηκε στην Αλαμπάμα _ έβδομο από δέκα παιδιά των Χένρι και Έμμα Αλεξάντερ Οουενς. Στην ηλικία των εννέα, αυτός και η οικογένειά του μετακόμισαν στο Οχάιο για καλύτερες ευκαιρίες στο πλαίσιο της Μεγάλης Μετανάστευσης (1910–40), όταν 1,6 εκατομμύρια Αφροαμερικανοί εγκατέλειψαν τον διαχωρισμένο και αγροτικό Νότο για τον αστικό και βιομηχανικό Βορρά. Όταν η νέα του δασκάλα ζήτησε το όνομά του να γράψει στο βιβλίο της, είπε "Τζέισι", αλλά λόγω της έντονης νότιας προφοράς του, νόμιζε ότι είπε "Τζέσι". Το όνομα έμεινε και ήταν γνωστός ως Τζέσι Όουενς για το υπόλοιπο της ζωής του. Στα νεανικά του χρόνια, έκανε διάφορες χειρωνακτικές εργασίες για τα προς το ζην: διένειμε τρόφιμα, φόρτωνε βαγόνια και εργαζόταν σε παπουτσάδικο, ενώ ο πατέρας του και ο μεγαλύτερος αδελφός του εργάζονταν σε χαλυβουργείο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, συνειδητοποίησε ότι είχε πάθος για τον αθλητισμό __αρχικά τρέξιμο τρέξιμο. Σε ηλικία 15 ετών σημείωσε ρεκόρ και στο άλμα εις ύψος και στο εις μήκος.

                  Σταδιοδρομία
Αναγνωρίστηκε σε εθνικό επίπεδο το 1933 στους Εθνικούς Αγώνες Στίβου Λυκείων των ΗΠΑ που διεξαγόταν στο Σικάγο, όπου ισοφάρισε το παγκόσμιο ρεκόρ των 100 γιαρδών (91 μέτρα) και πήδηξε 24+ ½ ίντσες (7,56 μέτρα) στο άλμα εις μήκος. Αργότερα, μπήκε στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο με αθλητική υποτροφία αφότου ο πατέρας του βρήκε δουλειά, κάτι που εξασφάλιζε ότι η οικογένεια μπορούσε να υποστηριχθεί. Γνωστός με το χιούμορ του ως "Buckeye Bullet" _ Σφαίρα | Βολίδα Buckeye (σσ. Buckeye παρωνύμιο για τους κατοίκους της πολιτείας του Οχάιο, της "πολιτείας Buckeye", επίσης Buckeyes, οι διαπανεπιστημιακές αθλητικές ομάδες του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Οχάιο OhioStateUniversity)  κέρδισε οκτώ ατομικά πρωταθλήματα NCAA (με πάνω από 1.100 κολέγια και πανεπιστήμια σε ΗΠΑ και τον Καναδά) 4+4 1935 και 1936. Το σύνολο των οκτώ ατομικών τίτλων NCAA στην καριέρα του παραμένει το μεγαλύτερο, παρά τα δύο μόνο χρόνια συμμετοχής στο Πανεπιστήμιο - τα οποία περιελάμβαναν μια αήττητη χρονιά το 1936, όπου κέρδισε και τα 42 αγωνίσματα στα οποία συμμετείχε. Το 1935, στο Μίσιγκαν κατέρριψε πέντε παγκόσμια ρεκόρ και ισοφάρισε ένα τέταρτο σε μία από τις μεγαλύτερες εμφανίσεις ενός αθλητή στην ιστορία όλων των σπορ. Ισοφάρισε με το παγκόσμιο ρεκόρ στις 100 γιάρδες _91.44μ (9,4") και σημείωσε παγκόσμια ρεκόρ σε άλμα εις μήκος 8,13μ, 220 γιάρδες (201,2μ., 20,3")· και 220 γιάρδες χαμηλά εμπόδια (22,6")
Το 1935, ο γραμματέας της Εθνικής Ένωσης για την Προώθηση Έγχρωμων (NAACP), Ουόλτερ Φράνσις Γουάιτ, έγραψε μια επιστολή στον Όουενς, αλλά δεν την έστειλε ποτέ. Προσπαθούσε να αποτρέψει τον Όουενς από τη συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στη ναζιστική Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι ένας Αφροαμερικανός δεν πρέπει να προωθεί ένα ρατσιστικό καθεστώς μετά από όσα είχε υποστεί η φυλή του στα χέρια ρατσιστών στη χώρα του. Τους μήνες πριν από τους Αγώνες, ένα κίνημα κέρδισε έδαφος υπέρ του μποϊκοτάζ. Ο Όουενς πείστηκε από την NAACP να δηλώσει: "Εάν υπάρχουν μειονότητες στη Γερμανία που υφίστανται διακρίσεις, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αποσυρθούν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936». Ωστόσο, αυτός και άλλοι τελικά συμμετείχαν αφού ο πρόεδρος της Αμερικανικής Ολυμπιακής Επιτροπής, τους χαρακτήρισε «μη Αμερικανούς ταραχοποιούς".  Στους Ολυμπιακούς του 1936, ο Όουενς κέρδισε τέσσερα χρυσά ολυμπιακά μετάλλια, προκαλώντας έκπληξη και θαυμασμό, αλλά και την οργή των ρατσιστών του Γ' Ράιχ, κυρίως του Χίτλερ. Το κατόρθωμά του επαναλήφθηκε μισό αιώνα μετά από τον Καρλ Λιούις αλλά δεν ξεπεράστηκε ποτέ. Στις 3 Αυγούστου, ο Όουενς κέρδισε τα 100 μέτρα με χρόνο 10,3", νικώντας τον φίλο του από το κολέγιο Ραλφ Μέτκαλφ με ένα δέκατο του δευτερολέπτου. Στις 4 Αυγούστου, κέρδισε το άλμα εις μήκος με άλμα 8,06 μέτρων (επτά εκατοστά λιγότερο από το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ). Στις 5 Αυγούστου, νίκησε στα 200 μέτρα με χρόνο 20,7 δευτερόλεπτα, ξεπερνώντας το συμπατριώτη του Μακ Ρόμπινσον. Στις 9 Αυγούστου, το τέταρτο χρυσό μετάλλιο του στη σκυταλοδρομία 4 × 100 μ.  (Όουενς __Ραλφ Μέτκαλφ __Φρανκ Γουάικοφ __ Φόι Ντρέιπερ) παγκόσμιο ρεκόρ 39,8"
Την 1^η Αυγούστου ο Χίτλερ, έδωσε τα χέρια μόνο με τους Γερμανούς νικητές και στη συνέχεια έφυγε από το στάδιο, κάτι που καταδίκασε κι ο πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής.. Στο βιβλίο του Τζέρεμι Σαπ, για τους Ολυμπιακούς του 1936, υπάρχει η εξής δήλωση του Όουενς: "Δεν με σνόμπαρε ο Χίτλερ, αλλά ο Φράνκλιν Ρούσβελτ. Ο Πρόεδρος δεν μου έστειλε ούτε ένα τηλεγράφημα... ". Είναι γεγονός ότι ο Ρούσβελτ δεν "καταδέχτηκε" ποτέ τον Όουενς __στο Λευκό Οίκο ή όπου αλλού. Ο ναζί υπουργός Άλμπερτ Σπέερ έγραψε ότι ο Χίτλερ "ενοχλήθηκε πολύ από τη σειρά θριάμβων του θαυμαστού έγχρωμου Αμερικανού δρομέα, Τζέσε Όουενς. Οι άνθρωποι των οποίων οι πρόγονοι προέρχονταν από τη ζούγκλα ήταν πρωτόγονοι, είπε ο Χίτλερ σηκώνοντας τους ώμους του. Η σωματική τους διάπλαση ήταν πιο δυνατή από αυτή των πολιτισμένων λευκών και ως εκ τούτου θα έπρεπε να αποκλειστούν από μελλοντικούς αγώνες". Ο Όουενς ήταν ο αθλητής της χρονιάς του Associated Press.
Μετά τους Ολυμπιακούς του 1936, ο μετέπειτα πρόεδρος της ΔΟΕ Έιβερι Μπράντεϊτζ οργάνωσε μια εξαντλητική ευρωπαϊκή περιοδεία επίδειξης για να ωφελήσει την Ερασιτεχνική Αθλητική Ενωση (AAU) και την Ολυμπιακή Επιτροπή των ΗΠΑ (USOC), των οποίες ηγούνταν. Ο Όουενς, εξαντλημένος αλλά πιεσμένος να αγωνιστεί, έτρεξε πολλούς αγώνες σε όλη την Ευρώπη με λίγη ξεκούραση χωρίς καμια υποστήριξη. Απογοητευμένος, ο Όουενς τελικά αρνήθηκε να συνεχίσει. Ο Μπράντεϊτζ ανταπέδωσε αποβάλλοντας οριστικά τον Όουενς από τους ερασιτεχνικούς αγώνες, κάτι που έθεσε αμέσως τέλος στην καριέρα του. Όπως θυμήθηκε αργότερα η σύζυγος του Οουενς Ρουθ, "Αυτός ο τύπος άνοιξε μια μεγάλη τρύπα μέσα στον Τζέσε". Ο Όουενς υποστήριξε ότι οι φυλετικές διακρίσεις που είχε αντιμετωπίσει σε όλη την αθλητική του καριέρα, όπως το ότι δεν ήταν επιλέξιμος για υποτροφίες στο κολέγιο και επομένως δεν μπορούσε να παρακολουθεί μαθήματα μεταξύ της προπόνησης και της εργασίας για να πληρώσει τα έξοδά του, σήμαιναν ότι έπρεπε να εγκαταλείψει τον ερασιτεχνικό αθλητισμό. Το παγκόσμιο ρεκόρ στο άλμα σε μήκος με άλμα στα 8,13 μέτρα το 1935, έμεινε ακατάρριπτο για 25 χρόνια (καταρρίφθηκε το 1960 από τον Ραλφ Μπόστον).

                   Μετά τον αθλητισμό
Ο Όουενς εγκατέλειψε τον αθλητισμό, και προσπάθησε να βιοποριστεί ως διοργανωτής αθλητικών δραστηριοτήτων, ουσιαστικά ως ψυχαγωγός. Διατηρούσε ένα μικρό στεγνοκαθαριστήριο και εργαζόταν ως υπάλληλος βενζινάδικου για να κερδίσει τα προς το ζην …τελικά κήρυξε πτώχευση και τ 1966, διώχθηκε για φοροδιαφυγή. Υπήρξε ακόμα δεινός δημόσιος ομιλητής: ταξίδευε 200.000 μίλια το χρόνο κάνοντας δύο ή τρεις ομιλίες την εβδομάδα, κυρίως σε λευκό κοινό. Ύστερα από 35 χρόνια καπνίσματος πέθανε στις 31 Μαρτίου 1980 στο Τούσον της Αριζόνα, σε ηλικία 66 ετών από καρκίνο του πνεύμονα. Το 1976 του είχε απονεμηθεί η ανώτατη αθλητική διάκριση, το Ολυμπιακό Τάγμα. Το Μάιο του 1981 2^ος με 169 ψήφους μετά τον Πελέ (178 ψήφοι) στην ψηφοφορία για την ανάδειξη του Πρωταθλητή του Αιώνα που διοργανώθηκε από τη L'Équipe με συμμετοχή 20 διεθνών αθλητικών εφημερίδων. Μεταθανάτια ο Όουενς εισήχθη στο Hall of Fame της IAAF.

Το 1969  βρέθηκε στην Αρχαία Ολυμπία, προσκαλεσμένος της Ολυμπιακής Ακαδημίας. Μιλώντας στην 9η Σύνοδο της ΔΟΑ, μεταξύ των άλλων αναφέρθηκε στην Ολυμπιάδα του Βερολίνου.

abstract
"Οταν είχα την ευτυχία να συμπεριληφθώ στην ολυμπιακή ομάδα των ΗΠΑ, ο κόσμος βρίσκονταν σε αναβρασμό. Το ναζιστικό κόμμα είχε καταλάβει την εξουσία στη Γερμανία και η Ιταλία είχε επιτεθεί κατά της Αιθιοπίας. Η Ιαπωνία είχε αποσυρθεί από την Κοινωνία των Εθνών και ένας τρομερός εμφύλιος πόλεμος είχε ξεσπάσει στην Ισπανία, με αποτέλεσμα η ισπανική ομάδα να επιστρέψει στην πατρίδα της, εγκαταλείποντας το ολυμπιακό χωριό. Οι πιο σημαντικές φιλίες που έκανα στο Βερολίνο, ήταν με τον Γερμανό άλτη του μήκους Λουτς Λονγκ και τον Ιταλό Μπεκάλι. Μια πράξη φιλάθλου πνεύματος στην οποία ευρέθηκα αναμεμειγμένος, θα μου μείνει αλησμόνητη. Πολλοί δε θα την πιστεύουν. Οι προκριματικοί του άλματος εις μήκος διεξαγόταν συγχρόνως με τις δοκιμαστικές διαδρομές των 200μ. Με την έξαψη της στιγμής, δεν έδωσα τη δέουσα προσοχή στο αγώνισμα του άλματος εις μήκος, στο οποίο είχα δηλώσει συμμετοχή.
Χωρίς να σκεφθώ, προχώρησα στην αρχή του διαδρόμου, έτρεξα στο διάδρομο και πέρασα περπατώντας το σκάμμα. Δεν είχα ρωτήσει για να μάθω ότι θα κρινόταν ως πρώτη μου προσπάθεια. Ταραγμένος από την απειρία μου σε διεθνείς συναντήσεις, απέτυχα και στη δεύτερη προσπάθεια. Ήμουνα συντετριμμένος και απελπισμένος. Τότε ο Γερμανός πρωταθλητής Λουτζ Λονγκ με πλησίασε και μου έδωσε μια σώφρονα συμβουλή: "Χάραξε μία γραμμή ένα πόδι (30 πόντους), μπροστά από τη σανίδα και πήδα από εκεί. Θα προκριθείς εύκολα". Χωρίς την αζήτητο αυτή συμβολή, δε θα κατόρθωνα ποτέ να φτάσω στους τελικούς.
Κατά τους τελικούς είχα την τύχη να περάσω μπροστά από την αρχή, αλλά ο Λονγκ με "έπιασε" στο τελευταίο του άλμα. Στην έκτη μου προσπάθεια, πάτησα σωστά τη σανίδα και ξεπετάχτηκα σε ένα νέο ολυμπιακό ρεκόρ. Ο Λονγκ έτρεξε και με συνεχάρη πριν ακόμα εγκαταλείψω το σκάμμα.
Ο Λουτζ Λονγκ σκοτώθηκε στη Σικελία κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Επισκέφθηκα τη σύζυγο και το γιο του πολλές φορές μετά τον πόλεμο. Ήταν πολύ θαρραλέο εκ μέρους του Λονγκ να με βοηθήσει ενώπιον του Χίτλερ. Η προσωπική μου εμπειρία στην αφετηρία, ίσως να αντικατοπτρίζει τις σκέψεις χιλιάδων αθλητών κατά το βάπτισμά των στην ολυμπιακή αναμέτρηση. Καθώς εκοίταζα το στίβο, έβλεπα το πράσινο χόρτο και τον κόκκινο διάδρομο με τις λευκές γραμμές. Καθώς εκοίταζα τις κερκίδες, έβλεπα 120.000 άτομα. Εβλεπα επίσης τις σημαίες των συμμετασχόντων κρατών κάτω από το γαλανό ουρανό. Η προσοχή μου αποσπάστηκε από την ωραία αυτή εικόνα, όταν ήχησε η σφυρίχτρα για να δοθούν οι τελικές οδηγίες. Ο αφέτης απομακρύνθηκε δέκα βήματα και διέταξε με δυνατή γερμανική φωνή Auf die platze. Όλοι ελάβαμε τις θέσεις μας. Όταν ο αφέτης είπε σε μαλακή φωνή Fertig, ελάβαμε θέση ετοιμότητας. Ολοι οι μυς του σώματος ήταν τεταμένοι. Ακούστηκε ο πυροβολισμός... και τότε πλέον ήταν ο άνθρωπος εναντίον ανθρώπου.
Το ρίγος και η συγκίνησης που αισθάνεται ο αθλητής στην αφετηρία, είναι η καλύτερη αποζημίωση για τις ατέλειωτες ώρες που πέρασε προετοιμαζόμενος για την ολυμπιακή αναμέτρηση. Σε αυτή τη βάση, επιθυμώ να σας αφήσω με μίαν τελική σκέψη, ένα φόρο τιμής προς τον ιδρυτή των Ολυμπιακών Αγώνων, ο οποίος τόσο σωστά διατύπωσε την άποψη: "Το σημαντικότερο στους Ολυμπιακούς Αγώνες δεν είναι η νίκη, αλλά η συμμετοχή, όπως το σημαντικότερο στη ζωή δεν είναι ο θρίαμβος αλλά η πάλη. Το ουσιώδες δεν είναι να κατακτήσεις, αλλά να αγωνιστείς καλώς".
Ο Οουενς πέθανε στα 66 του χρόνια, έχοντας προσπαθήσει λίγους μήνες πριν το θάνατό του να πείσει τον τότε Πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζίμι Κάρτερ, να μην μποϊκοτάρει τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μόσχας, χωρίς όμως αποτέλεσμα.