07 Ιανουαρίου 2026

Μαρία Δημητριάδη: έκανε την ταξική πάλη ✨ τραγούδι 🎶

Είναι πάντα εδώ, μαζί μας. Όχι ως φυσική παρουσία, αλλά ως ηθική, στιβαρή δύναμη μνήμης. Η Μαρία Δημητριάδη , η φωνή που μας “ταξίδεψε” σε αμέτρητες “θάλασσες” ποίησης και μουσικής, άλλοτε “φουρτουνιασμένες” και άλλοτε “γαλήνιες”, πάντα όμως υπέροχες, παρούσα σε πολλά Φεστιβάλ της ΚΝΕ, “αγκαλιάζεται”, πάντα με το λαό, τη νεολαία και τη “σωστή πλευρά της ιστορίας” Φωνή δυναμική και συνάμα τρυφερή, με μεγάλο ερμηνευτικό εύρος, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες και πιο εκφραστικές Ελληνίδες τραγουδίστριες. Φωνή εξαιρετική, “ολοκληρωτική”, όπως τη χαρακτήρισαν, σημάδεψε το ελληνικό τραγούδι, κυρίως εκείνο το κομμάτι του που αφουγκραζόταν λαϊκούς πόθους, που εξέφραζε την αντίσταση στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και στο σκοτάδι της καταπίεσης, που γινόταν “λάβαρο” πάλης για κοινωνική δικαιοσύνη και απελευθέρωση.


“Οι συνεργασίες μου” __είχε πει σε συνέντευξή της στον “Ρίζο” – “είχαν πάντα και κάποιον άλλο λόγο, εκτός από τον καλλιτεχνικό. Υπήρχε ταύτιση, έστω σε κάποιο βαθμό, ιδεολογική, αισθητική. Και χωρίς να υπερηφανεύομαι δηλώνω ότι δεν έχω κάνει ποτέ ούτε μισή υποχώρηση στη δουλειά μου. Ούτε μισή! Και αυτό το πληρώνω. Υπήρξαν φορές που δεν είχα να καπνίσω τσιγάρο. Αλλά υποχώρηση δεν έχω κάνει...”.
Πάντα παρούσα μέσα στα γεγονότα, συνόδευσε με τα τραγούδια της τους εργατικούς - αντιιμπεριαλιστικούς αγώνες των δεκαετιών '70-'80, αλλά και αργότερα, μέχρι τέλους, ανταποκρινόμενη στα αγωνιστικά καλέσματα. Τραγουδώντας στις συναυλίες αλληλεγγύης προς τους αγωνιζόμενους και διωκόμενους λαούς, στους απεργιακούς αγώνες, στα μπλόκα των αγροτών. Με πίστη στο όραμα μιας δίκαιης κοινωνίας, συμπορεύτηκε με το ΚΚΕ, στηρίζοντας τις θέσεις του και παλεύοντας μαζί του, ενώ το 2006 συμμετείχε στο ψηφοδέλτιο της “Συμπαράταξης για την Αθήνα” με επικεφαλής τον Σπύρο Χαλβατζή.

Η Μαρία μας, μια σπουδαία, ασυμβίβαστη φωνή “έφυγε” πρόωρα από τη ζωή, 7 Γενάρη  2009, σε ηλικία 58 χρόνων : ξημέρωμα τ’ Αι Γιαννιού, μια δική μας κόκκινη, νίκησε το χρόνο.. Τραγουδίστρια με μεγάλο ερμηνευτικό εύρος, με την υπέροχη φωνή της, σφράγισε τραγούδια μεγάλων Ελλήνων δημιουργών, που έγιναν σύμβολα αντίστασης ενάντια στην εκμετάλλευση και το σκοτάδι της καταπίεσης. Τόσο μέσα από την καλλιτεχνική της προσφορά, όσο και μέσα από την αταλάντευτη στάση της στο πλάι του λαϊκού κινήματος, συνέδεσε τη φωνή της με τους λαϊκούς και εργατικούς αγώνες, με αντιιμπεριαλιστικές κινητοποιήσεις, με το όραμα για μια δίκαιη κοινωνία. Άνθρωπος ασυμβίβαστος, αντιστάθηκε με τόλμη και παρρησία στην ευκολία και στα κυκλώματα που λυμαίνονται το χώρο της τέχνης, με αποτέλεσμα να βρεθεί αντιμέτωπη με τις αντιξοότητες που δημιουργεί το σύστημα στους καλλιτέχνες που δεν υποτάσσονται στις επιδιώξεις του. Η ίδια, πάντως, δε σταμάτησε να παλεύει κόντρα στην κυρίαρχη αισθητική, επιμένοντας να τραγουδά για όσους αγωνίζονται, αντιστέκονται, οραματίζονται. Πάντα ευαίσθητη στα κοινωνικοπολιτικά προβλήματα, πορεύτηκε δίπλα στο ΚΚΕ, στηρίζοντας τις θέσεις του και παλεύοντας μαζί του, μέχρι την τελευταία στιγμή. Δεν άλλαξε στρατόπεδο, ούτε εξαργύρωσε την προσφορά της στο λαϊκό κίνημα.

Για τη σύνδεσή της με το πολιτικό τραγούδι, όπως είχε πει σε συνέντευξή της στο “Ριζοσπάστη”: “Αυτές είναι ετικέτες που στις βάζει ο κόσμος για πολλούς λόγους. Μπορεί την ίδια ετικέτα να σου τη βάλει και για καλό και για κακό. Εμένα μου έβαλαν την ετικέτα πολιτική τραγουδίστρια για κακό, τις εποχές που το πολιτικό τραγούδι ήταν υπό διωγμόν. Τη δεκαετία '70-'80 μέχρι αυγά στο κεφάλι έφαγα από διάφορους αντιδραστικούς. Στο Κιλκίς μας πετούσαν πέτρες... Κάναμε πολιτική δουλειά, καθώς οι συναυλίες μας δεν ήταν μόνο καλλιτεχνικά γεγονότα αλλά και μέσο πάλης. Πηγαίναμε στη Λάρυμνα πρωί πρωί, χειμώνα, σε ένα σινεμά καλοκαιρινό και τραγουδούσαμε. Κάθε Κυριακή πρωί τραγουδούσαμε σε κινηματογράφους της Αθήνας για απεργούς, παρόλο το ξενύχτι της προηγούμενης νύχτας στις μπουάτ. Το "πολιτική τραγουδίστρια" σήμαινε λοιπόν μέσα στα γεγονότα... Όμως, μετά από το '80 έγινε βρισιά. Δηλαδή, εσύ είσαι πολιτική τραγουδίστρια, έξω από εδώ. Δε θα τραγουδήσεις άλλο, τελείωσες. Κι έχανα το τρένο της ευκολίας, του να ελίσσεσαι... Δεν υπάρχουν, λοιπόν, ετικέτες. Υπάρχουν ερμηνευτές. Μόνο έτσι μπορείς ν' αφήσεις στίγμα. Και βέβαια πρέπει να έχεις και πολύ καλή φωνή...

Η Μαρία Δημητριάδη χάιδευε αυτιά μόνο όταν τραγουδούσε. Όταν μιλούσε, ο λόγος της γινόταν κοφτερό μαχαίρι. Όχι μόνο δεν μάσαγε ποτέ τα λόγια της, μα τα έκανε και πράξεις. Αυτή την πορεία ακολούθησε στη σύντομη ζωή της. Αταλάντευτη, ακόμα κι όταν, συχνά, χρειάστηκε να πληρώσει βαρύ προσωπικό τίμημα. Αγαπήσαμε τη Μαρία, σαν δικό μας άνθρωπο -ήταν δικός μας άνθρωπος- και το πρόωρο φευγιό της άφησε μια γεύση πικρή που δεν την ξεπλένει εύκολα ο χρόνος.
Ίσως η πιο γλυκιά προσδοκία ενός ανθρώπου όταν ξεκινάει για το πιο μακρινό -χωρίς επιστροφή- ταξίδι, να είναι να μην σκεπάσει τα χνάρια του η σκόνη της λήθης. Ίσως αυτή η προσδοκία να κάνει λιγότερο βαριά τη βαλίτσα του. Δεν σε ξεχνάμε Μαρία. Με τα τραγούδια σου στην πλώρη μας θα τραβάμε κουπί για τις πιο όμορφες θάλασσες και όσο οι καρδιές μας θα χτυπούν, ένας τους χτύπος θα ΄ναι πάντα η φωνή σου.

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 11 Απριλίου και ξεκίνησε να τραγουδά από παιδί. Στα 16 της κιόλας χρόνια κάνει τον πρώτο της δίσκο – τα “Κορίτσια στον ήλιο”. Μετά ήρθαν ο “Ηλιος ο Πρώτος” και το “Χρονικό” του Γ. Μαρκόπουλου. Στο ενδιάμεσο γνωρίζει τον Μίκη Θεοδωράκη, τον οποίο είχαν σε κατ’ οίκον περιορισμό και κάνει μαζί της συνέχεια πρόβες… Ακολουθεί ο δίσκος – συνεργασία της με τον Σταύρο Ξαρχάκο “Ενα πρωινό η Παναγιά μου”… Και μετά συναυλίες με τον Θεοδωράκη σε όλο τον κόσμο, για δύο χρόνια… Στη συνέχεια, οι δίσκοι της με τους Γιάννη Γλέζο, Νίκο Μαμαγκάκη. Ήδη, είχε γνωρίσει τον Θάνο Μικρούτσικο και μετά τη μεταπολίτευση δίνει φωνή στα πρώτα του τραγούδια, τα “Πολιτικά”. Με αυτόν το δίσκο ξεκινά η συνεργασία τους, που συνεχίστηκε με τις δισκογραφικές δουλειές “Καντάτα για τη Μακρόνησο”, “Φουέντε Οβεχούνα”, “Τροπάρια για φονιάδες”, “Τα τραγούδια της λευτεριάς” και παράλληλα συναυλίες, που δεν ήταν μόνο καλλιτεχνικά γεγονότα, αλλά και μέσο κοινωνικοπολιτικής πάλης.

Όπως, καταχείμωνα σε καλοκαιρινό σινεμά, στη Λάρυμνα, με τραγούδια συμπαράστασης στους εργάτες. Όπως οι κυριακάτικες συναυλίες στην Αθήνα για απεργούς, παρόλο το ξενύχτι της προηγούμενης νύχτας στις μπουάτ. Όπως η συνεχής παρουσία της τα τελευταία χρόνια σε αντιιμπεριαλιστικές και εργατικές συναυλίες. Πάντα η Μαρία Δημητριάδη μέσα στα γεγονότα… Συνέχισε με το “Δελτίο καιρού”, με τραγούδια πολλών συνθετών σε πρώτη εκτέλεση, με τα “Λιανοτράγουδα” του Μίκη, με τον πρώτο δίσκο του Γιώργου Σταυριανού, με την “Ελένη” του Χατζιδάκι, με το “Εμπάργκο” του Μικρούτσικου, με άλλους τραγουδιστές κά. Για ν’ ακολουθήσουν και πάλι δυο πολύ μεγάλες περιοδείες με τον Μίκη. Μετά την αποχή της για κάποια χρόνια, έρχονται δύο χρόνια δουλειάς στο Βελιγράδι, την περίοδο του εμπάργκο. Κάνει συναυλίες κι ένα δίσκο, που με τη βοήθεια του υπουργείου Πολιτισμού της πρώην Γιουγκοσλαβίας τα έσοδά του πηγαίνουν στους πρόσφυγες. Με τη μεγάλη, συγκλονιστική φωνή της, συνέχισε να τραγουδά για τους ανθρώπους που εξακολουθούν να έχουν οράματα. Σ’ αυτούς αφιέρωσε και τον δίσκο της “Δον Κιχώτες”, των Π. Καρασούλου – Θ. Οικονόμου, το 2002. Σ’ αυτούς που παραμένουν ιδεολόγοι κρατώντας σταθερές τις αρχές τους και συνεχίζουν σε δίσεκτους καιρούς να πολεμάνε έστω για ένα ψίχουλο κοινωνικής δικαιοσύνης…

Δισκογραφία -ενδεικτικά
Προσωπικοί Δίσκοι

·        1974 Αντόνιο Τόρρες Χερέδια (Lyra)

·        1975 Πολιτικά τραγούδια (Lyra)

·        1976 Καντάτα για την Μακρόνησο/
Σπουδή σε ποιήματα του Βλαδίμηρου Μαγιακόβσκη (Lyra)

·        1978 Τραγούδια της λευτεριάς (Lyra)

·        1980 Δελτίο καιρού (CBS)

·        1981 Τα αντάρτικα (Lyra)

·        1982 Έρημη πόλη (CBS)

·        1985 Για την Ελένη (Σείριος)

·        1985 Η μυθολογία του Σαββάτου (Σείριος)

·        1987 Το μαγικό κλειδί (ΜΙΝΟS)

·        1989 Οριστικά (Lyra)

·        1990 Βιολιστή κατέβα απ’ τη στέγη (Lyra)

·        1991 Μήπως ζούμε σ’ άλλη χώρα (Σείριος)

·        1995 Τραγουδά μεγάλους συνθέτες (Polydor)

·        1996 Αύριο (ΜΙΝΟS)

Συμμετοχές

  • 1968 Κορίτσια στον ήλιο (Columbia)
  • 1969 Ήλιος ο πρώτος (Philips)
  • 1970 Χρονικό (Philips)
  • 1971 Ιερά οδός (Olympic)
  • 1971 Ο Θεοδωράκης διευθύνει Θεοδωράκη (Polydor)
  • 1972 Theodorakis in concert (Polydor)
  • 1974 18 Λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας (Lyra)
  • 1974 Σκλάβοι πολιορκημένοι (Lyra)
  • 1974 Ήλιος και χρόνος (Columbia)
  • 1974 Τα τραγούδια του αγώνα (ΜΙΝΟS)
  • 1977 Τροπάρια για φονιάδες (Lyra)
  • 1977 Φουέντε Οβεχούνα (Lyra)
  • 1981 Λεοντής-Μικρούτσικος: Συναυλίες 81 (CBS)
  • 1982 Εμπάργκο (CBS)
  • 1983 Αραπιά για λίγο πάψε να χτυπάς με το σπαθί (CBS)
  • 1985 Νάμαστε πάλι εδώ Αντρέα (Columbia)
  • 1986 Οι φόβοι του μεσημεριού (ΜΙΝΟS-FM Records)
  • 1989 Κυριακάτικη εκδρομή (Lyra)
  • 1992 Αχ! Πατρίδα μου γλυκειά (ΜΙΝΟS)
  • 1992 Αναζήτησις (MBI)
  • 1992 Τραγούδια του Σπήλιου Μεντή (Lyra)
  • 1994 Στο καλντερίμι (Ανατολή)
  • 1996 Παράρτημα Α’ (Polydor)

Δείτε και Η φωνή της συνεχίζει να γεμίζει την καρδιά και το νου μας

Τέλη Ιούλη με αρχές Αυγούστου του 1978 πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα της Κούβας, Αβάνα, το 11ο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας και Φοιτητών.

18500 χιλιάδες νέοι και νέες από 145 χώρες, που αντιπροσώπευαν 2000 οργανώσεις διαφόρων πολιτικών, ιδεολογικών και θρησκευτικών πεποιθήσεων, συγκεντρώθηκαν κάτω από τις σημαίες της αντιιμπεριαλιστικής αλληλεγγύης, της ειρήνης και της φιλίας και απολαμβάνοντας την φιλοξενία του κουβανικού λαού γνωρίστηκαν μεταξύ τους, αντάλλαξαν κουλτούρα και πολιτισμό και συζήτησαν για τα προβλήματα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθώς και την προοπτική της πάλης τους για ένα καλύτερο παρόν και μέλλον. Στην ελληνική αντιπροσωπεία που ταξίδεψε στην Κούβα συμμετείχαν και καλλιτέχνες, ανάμεσα στους οποίους οι η Μαρία Δημητριάδη (επίσης Φαραντούρη και ο μουσικοσυνθέτης και δεξιοτέχνης της κιθάρας Νότης Μαυρουδής).

Ερμηνείες αξεπέραστες, πότε λυρικές, τρυφερές, ψιθυριστές και πότε δυναμικές και αγέρωχες. Είτε τραγουδώντας για τους γερόντους της Μακρονήσου που «...δίπλα στα μάτια τους έχουν ένα δεντράκι καλοσύνη\ανάμεσα στα φρύδια τους ένα γεράκι δύναμη\κι ένα μουλάρι από θυμό μες στην καρδιά τους\που δε σηκώνει τ' άδικο...», είτε πως «το πιο εκπληκτικό, πιο επιβλητικό, πιο μυστηριακό και πιο μεγάλο, είν' ένας άνθρωπος που τον μποδίζουν να βαδίζει», είτε πως «έτσι κι αλλιώς η Γη θα γίνει κόκκινη...».

Η Μαρία Δημητριάδη αντιστάθηκε με τόλμη και παρρησία στην ευκολία και στα κυκλώματα που λυμαίνονται το χώρο της τέχνης, με αποτέλεσμα να βρεθεί αντιμέτωπη με τις αντιξοότητες που δημιουργεί το σύστημα στους καλλιτέχνες που δεν υποτάσσονται στις επιδιώξεις του. Δε λύγισε... Πάντα παρούσα μέσα στα γεγονότα, συνόδευσε με τα τραγούδια της τους εργατικούς - αντιιμπεριαλιστικούς αγώνες των δεκαετιών '70 - '80 αλλά και αργότερα, μέχρι τέλους, ανταποκρινόμενη στα αγωνιστικά καλέσματα. Τραγουδώντας στις συναυλίες αλληλεγγύης προς τους αγωνιζόμενους και διωκόμενους λαούς, στους απεργιακούς αγώνες, στα μπλόκα των αγροτών. Με πίστη στο όραμα μιας δίκαιης κοινωνίας, συμπορεύτηκε με το ΚΚΕ, στηρίζοντας τις θέσεις του και παλεύοντας μαζί του.

Η Μαρία Δημητριάδη είναι πάντα μαζί μας. Η φωνή της θα μας ταξιδεύει πάντα στις πιο όμορφες θάλασσες. Τις θάλασσες του αγώνα και της αισιοδοξίας: “Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών \ είμαστε μες στο δικό μας κόσμο \ Η πιο όμορφη θάλασσα\είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει \ Τα πιο όμορφα παιδιά \ δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα \ Τις πιο όμορφες μέρες μας \ δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα \ Κι αυτό που θέλω να σου πω \ το πιο όμορφο απ' όλα \ δε στο 'χω πει ακόμα...”

Δείτε Ριζοσπάστης:
Ας αντισταθούμε στην απάνθρωπη καπιταλιστική εξουσία
Δεν έκανα ποτέ υποχώρηση...
Μας “ταξίδεψε” στις “πιο όμορφες θάλασσες”

Α-Θ-Α-Ν-Α-Τ-Η


 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ℹ️ Η αντιγραφή και χρήση (αναδημοσίευση κλπ) αναρτήσεων στο σύνολό τους ή αποσπασματικά είναι ελεύθερη, με απλή αναφορά στην πηγή

ℹ️ Οι περισσότερες εικόνες που αναπαράγονται σε αυτόν τον ιστότοπο είναι πρωτότυπες ή μακέτες δικές μας.
Κάποιες που προέρχονται από το διαδίκτυο, αν δεν αναφέρεται κάτι συγκεκριμένο τις θεωρούμε δημόσιες χωρίς «δικαιώματα» ©®®
Αν υπάρχει πηγή την αναφέρουμε πάντα

Τυχόν «ιδιοκτήτες» φωτογραφιών ή θεμάτων μπορούν ανά πάσα στιγμή να επικοινωνήσουν μαζί μας για διευκρινήσεις με e-mail.


ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ

🔻 Είμαστε ανοιχτοί σε όλα τα σχόλια που προσπαθούν να προσθέσουν κάτι στην πολιτική συζήτηση.
Αν σχολιάζετε σαν «Ανώνυμος» καλό είναι να χρησιμοποιείτε ένα διακριτικό όνομα, ψευδώνυμο, ή αρχικά

🔳 ΘΑ ΔΙΑΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΣΧΟΛΙΑ:

Α) που δεν σέβονται την ταυτότητα και τον ιδεολογικό προσανατολισμό του blog
Β) με υβριστικό περιεχόμενο ή εμφανώς ερειστική διάθεση
Γ) εκτός θέματος ανάρτησης
Δ) με ασυνόδευτα link (spamming)

Παρακαλούμε τα σχόλια σας στα Ελληνικά - όχι "Greeklings"