Πολλοί μιλάνε
κάθε χρόνο τέτοια μέρα για την προσωπικότητα του συντρόφου μας στους αγώνες για
μια άλλη κοινωνία: αστοί, καιροσκόποι, οπορτουνιστές ο καθένας τους -για έναν «δικό του» Κώστα Κάππο με κοινό παρονομαστή (οι
περισσότεροι) το απροκάλυπτο ή καλυμμένο αντιΚΚΕ μένος αλλά και το αδιαμφισβήτητο:
την ηθική του υπόσταση, το ότι υπήρξε ιδεολόγος με όλη τη σημασία της λέξης,
που τις αξίες και τις αρχές που εφάρμοζε πρώτα στον εαυτό του και φυσικά για το
σεβασμό ακόμη και από τους πολιτικούς του αντιπάλους.
"_Έφυγε" από κοντά
μας στις 10-Σεπ-2005, αφήνοντας το δυσαναπλήρωτο κενό των
αγωνιστών της δρακογενιάς, σαν εργάτης της διανόησης και διανοούμενος
στην υπηρεσία της εργατικής τάξης!
Για τα ιδανικά του σοσιαλισμού
κομμουνισμού!
Μια ζωή άρρηκτα δεμένη με τους αγώνες του λαού μας σε
συνθήκες που απαιτούσαν ανεβασμένο πνεύμα αυτοθυσίας και προσφοράς...
Ο σ.φος Κώστας
συνήθιζε να λέει πως το επώνυμό του
γράφεται μεδύο [πι]: το πρώτο ανήκει στον ίδιο και το
δεύτερο σε όλους τους άλλους.
Αλλά τα αρχικά του ονόματός του έδιναν επίσης δύο κάπα, ...ΚΚ ...Κομμουνιστικό
Κόμμα ... Κομμουνιστικό Κίνημα με το οποίο συνδέθηκε άρρηκτα ως το θάνατό του.
Καιρούς
και ζαμάνια _από τότε που βρισκόμαστε τακτικά στο Μπραχάμι, στο σπίτι του “κόκκινου βράχου” _Αντώνη Καλαμπόγια, για να “τσακωθούμε”: εγώ
πιο ανεκτικός, ο Αντώνης όχι. Ο Κάππος με χαμόγελο, “ανεμολάμνοντας” μεταξύ
Κούβας και ανατροπών στην ΕΣΣΔ και για τα διάφορα βιβλία του από το παλιό _οι αλλαγές
στην οικονομία και στην ταξική διάρθρωση της ελληνικής κοινωνίας _1980-1994 (εκδ.
Σύγχρονη Εποχή), μέχρι τα πιο πρόσφατα όπως το “κριτική του σοβιετικού σχηματισμού”
(Εκδ. Αλφειός) για το οποίο μονολογούσε σαρδόνια: Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι στις χώρες του
υπαρκτού σοσιαλισμού δεν υπήρχε και δεν οικοδομείτο σοσιαλισμός. Και αυτό γιατί
στο σοσιαλισμό δεν υπάρχουν εμπορευματοχρηματικές σχέσεις. Το κράτος
απονεκρώνεται. Δημιουργείται και αναπτύσσεται κομμουνιστική συνείδηση. Αυτά
ουσιαστικά δεν συνέβαιναν στον υπαρκτό σοσιαλισμό. Στις χώρες του υπαρκτού
σοσιαλισμού υπήρχε ένας ιδιαίτερος κοινωνικός σχηματισμός με δικές του
ανταγωνιστικές τάξεις, (διευθύνουσα - εκτελούσα). Υπήρχε ένας
αντιιμπεριαλιστικός - αντικαπιταλιστικός σχηματισμός που τον ονομάζουμε
σοβιετικό. Αυτός ο σχηματισμός δεν είναι το πρότυπό μας. Πρότυπό μας είναι ο
σοσιαλισμός - κομμουνισμός των Καρλ Μάρξ - Φρ. Ενγελς - Β.Ι. Λένιν, που είναι η
σημαία όλων των ελευθεριών. Για να “πεταχτούμε” στα Κοινωνικοπολιτικά
Ζητήματα του Εργατικού Κινήματος (παλιό_εκδ.
Σύγχρονη Εποχή), σε σχέση με το ΠΑΜΕ, για το οποίο _σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο
έλεγε “καλά κάναμε _ιστορική απόφαση του Κόμματος”
Γεννήθηκε το ΄37
και παρά τη μεγάλη φτώχεια της οικογένειας, μέσα σε στερήσεις κατάφερε να
σπουδάσει (Ανωτάτη Βιομηχανική).
Οργανώθηκε από τα 18 του στην ΕΔΑ (θυμίζουμε πως το ΚΚΕ είχε
διαλύσει τις κομματικές του οργανώσεις...), το ΄67 πιάνεται και εξορίζεται
από την χούντα στη Γυάρο και τη Λέρο, τον αφήνουν το 71 -με τους τελευταίους,
όταν κλείνουν τα στρατόπεδα, στο 9ο Συνέδριο του Νοε-1973
εκλέχθηκε μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και λίγο μετά, το Φλεβάρη του 74, όταν χτυπήθηκε από την ασφάλεια τοΚλιμάκιο
της ΚΕ στην Αθήνα τον ξαναπιάνουν
-κορυφαίο στέλεχος του Κόμματος και της ΚΝΕ πλέον, μαζί με το Γόντικα.
Ο Κώστας πέρασε από φρικτά
βασανιστήρια, όπως και
άλλοι σύντροφοί μας, μα δεν λύγισε: Τα σημάδια στο κορμί και στο πρόσωπό του,
από τα άγρια βασανιστήρια, δεν έσβησαν μέχρι το θάνατό του, 31 χρόνια μετά. Τα πήρε μαζί του...
Με τη
μεταπολίτευση εκλέγεται βουλευτής του ΚΚΕ, ανελλιπώς, μέχρι που το
καλοκαίρι του 89, όταν διαφωνεί με το σχηματισμό της κυβέρνησης
Τζανετάκη, αφήνοντας με τη στάση του ιστορική πολιτική παρακαταθήκη, επιστρέφοντας
στις παρυφές του ΚΚΕ -«δεν έφυγα
ουσιαστικά ποτέ»!, όπως
έλεγε σε μια συνέντευξή του...
Ερ:
Επιστροφή στο ΚΚΕ; Απ: Γιατί; Έφυγα; - Ερ: Υπάρχει ΚΚΕ; ... Απ: Και τότε γιατί υπάρχουν
δεκάδες αντιΚΚΕ ομάδες, κόμματα και πρόσωπα; (!!)
Τα τελευταία
χρόνια της ζωής του διατέλεσε μέλος της διοίκησης του ΚΜΕ (Κέντρου
Μαρξιστικών Ερευνών) αρθρογραφούσε στον “Ριζοσπάστη”, ενεργός κι
ανήσυχος ως το τέλος και πάντα παρών στους λαϊκούς αγώνες, σεμνή κι
ευγενική φυσιογνωμία, που περιφρονούσε χαρακτηριστικά τα αξιώματα και το χρήμα,
χαρίζοντας μέρος της βουλευτικής του σύνταξης στη σοσιαλιστική Κούβα.
Κι ήταν έτοιμος
να αμφισβητήσει, να ελέγξει, ακόμα και να αλλάξει τη γνώμη του, για τα πάντα,
εκτός από ένα που έμεινε αδιαπραγμάτευτο: τη συνεπή του θέση δίπλα
στο λαό και την πάλη των κομμουνιστών για να αλλάξει ο κόσμος, «για την
επανάσταση που έρχεται» -όπως έλεγε
Αυτό
που χαρακτήριζε τον Κώστα Κάππο ήταν η προσήλωσή του στα ιδανικά της εργατικής
τάξης, η μαχητικότητα και η εντιμότητα στον αγώνα για την κατάργηση της
εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, για το σοσιαλισμό.
Δεν μπορεί να
εκτιμηθεί, η προσωπικότητα του Κώστα Κάππου, όπως και χιλιάδων επώνυμων και
ανώνυμων αγωνιστών, μακριά και έξω από την πάλη του εργατικού κινήματος και του
Κόμματος στο οποίο ανήκαν, το ΚΚΕ, άσχετα από επιμέρους ή άλλες σκέψεις και
απόψεις, που είχε γιατί μέσα στη συλλογική δράση και την οργανωμένη πάλη, για
μια ανώτερη κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, το σοσιαλισμό –
κομμουνισμό, είναι που διαμορφώνονται κι αυτές οι αρετές του αγωνιστή
που συνθέτουν την προσωπικότητά του:
Την ανιδιοτέλεια, την αφοσίωση στην υπόθεση της εργατικής τάξης, που οπλίζει
τον άνθρωπο με δύναμη και αντοχή, καλλιεργεί το αίσθημα της ευθύνης απέναντι
στο λαό, κάνοντας πράξη το σύνθημα: «Όλοι για έναν κι ένας για όλους».
Διαμορφώνοντας στην
πράξη και ουσιαστικά μια εξαιρετική επαναστατική φυσιογνωμία.
Με ένα σαρδόνιο
χαμόγελο που έκρυβε έναν αέρα και μια νότα αισιοδοξίας, για τις μάχες που
έδωσε, αλλά και για τις μάχες που θα έλθουν -«Χαμένοι αγώνες είναι αυτοί που
δεν γίνονται», συνήθιζε πάντα να λέει με έμφαση, ακόμη και στις πιο
δύσκολες περιόδους, έτσι σε συνθήκες εδραιωμένης ιστορικής ήττας
είπε το δικό του «εκκωφαντικό» ΟΧΙ!
Προσήλωσή στα ιδανικά της εργατικής τάξης, μαχητικότητα &
εντιμότητα στον αγώνα για την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο,
για το Σοσιαλισμό Κομμουνισμό
ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ,
ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, αυτός ήταν ο σύντροφός μας ο Κώστας
Κάππος!
Υπάρχουν άνθρωποι που
αγωνίζονται για μια μέρα και είναι καλοί,
αγωνίζονται για ένα χρόνο και είναι καλύτεροι.
Υπάρχουν κι άλλοι που αγωνίζονται για πολλά χρόνια και είναι ακόμη πιο καλοί. Μα, υπάρχουν κι αυτοί που αγωνίζονται όλη τους τη ζωή…
Αυτοί είναι οι απαραίτητοι.
Αυτό
το σημείωμα σπονδή στον Κομμουνιστή Αγωνιστή ξεκίνησε να γράφεται στα 10 χρόνια
του θανάτου του (10 –Σεπ-2005), σε
ανάμνηση και των "ιστορικών στιγμών" στο σπίτι του σ.φου Αντώνη Καλαμπόγια, που μας άφησε «ορφανούς»
στις 9 Ιούλη του 1998 Αναπολούμε ακόμη τις εκεί «αγορεύσεις» του -αποφασιστικά αλλά με τον συνήθη
χαμηλό του τόνο, για την Κούβα και τον αθάνατο Comandante en Jefe Fidel Castro
Ruz και για το "επίμαχο" να χαρίζει (μέρος από) τη βουλευτική του σύνταξη στη σοσιαλιστική
Κούβα, κρατώντας για τον εαυτό του κάτι ψίχουλα για να επιζήσει
Ακούραστος αγωνιστής, κομμουνιστής, από
τα μικρά του χρόνια
Παλικάρι λαογέννητο ο σ.φος Κώστας,
μας δίδαξε πως _παράδειγμα και φρονηματισμός για ολόκληρο το λαϊκό κίνημα, “έχουμε
μια ιδεολογία με την οποία ή για την οποία πεθαίνουμε”, φτιαγμένος από
εκείνη τη σπάνια στόφα που _κατά Μαγιακόφσκι, φτιάχνονται οι “ανθρώπινοι
άνθρωποι” _το μόνο που δεν ήξερε ήταν η αντοχή του! Υποκλινόμαστε!
Ήταν
απλός, επίμονος και μελετούσε πάντα τα βήματά του. Πορεύτηκε το δρόμο του αγώνα
για μισόν αιώνα. Στα εργοστάσια, στους χώρους δουλειάς, στις γειτονιές, έδινε τη μάχη για τα
συμφέροντα της εργατικής τάξης, του λαού, της νεολαίας. Αγωνίστηκε για την
προώθηση της μεγάλης υπόθεσης, για την απελευθέρωση της εργατικής τάξης, την
κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, για το σοσιαλισμό.
"__Έφεραν
και μου ρίξανε πάνω στην κοιλιά ασβέστη, άσβεστο, έριξαν και νερό και το ΄σβησαν
πάνω στο σώμα μου… Ήμουν δεμένος με τις χειροπέδες, κι απ’ τις χειροπέδες μ’
ένα σύρμα με σήκωσαν ψηλά ώστε τα χέρια μου πίσω όπως ήταν με τις χειροπέδες
πήγαιναν έτσι και γινόμουνα κουλούρα, μια κουλούρα". (μαρτυρία
του ίδιου του Κώστα Κάππου).
Το
Ίδρυμα της Βουλής κυκλοφορεί βιβλίο για την κοινοβουλευτική πορεία του από το
1974 μέχρι το 1990 που περιλαμβάνει αναφορές του Τύπου από τότε που ήταν
βουλευτής του ΚΚΕ, ομιλίες και τοποθετήσεις του στη Βουλή, συνεντεύξεις
βουλευτών του ευρύτερου πολιτικού φάσματος που θήτευσαν στη Βουλή το ίδιο
διάστημα με εκείνον, που επιμελείται ο γιος του, Θανάσης, επίσης, φωτογραφικό
υλικό από την κοινοβουλευτική θητεία του, από το προσωπικό αρχείο της οικογένειας
κά
Βουλευτής
του ΚΚΕ που επανεκλέγεται ανελλιπώς μέχρι το τραγικός μοιραίο 1989, όπου ο τότε
ενιαίος Συνασπισμός σχηματίζει κυβέρνηση με τη Ν.Δ, ο Κώστας Κάππος ψηφίζει
λευκό και διαγράφεται από το Κόμμα
Ο Γιάννης
Διακογιάννης έγραφε το 2000 στα «Νέα»: "Λένε πως δεν υπάρχουν ονειροπόλοι στις
μέρες μας. Είναι ο Κώστας Κάππος, πρώην κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ,
διαγραμμένος το 1989 από το κόμμα του διαφωνώντας για τη συνεργασία ΣΥΝ-Ν.Δ.
Τελικώς, αν δεν έδινε τα χρήματά του στη χώρα όπου αγωνίστηκε ο Τσε Γκεβάρα και
στο ΚΚΕ, αλλά τα έπαιζε στο Χρηματιστήριο αξιοποιώντας τις οικονομικές γνώσεις
του, ίσως, με τα 40 εκατομμύρια που προσέφερε από το 1992 (200.000 δρχ. τον
μήνα στην Αβάνα και άλλα τόσα στο ΚΚΕ), να ήταν σήμερα πλούσιος". Πέθανε το
2005 σε ηλικία 68 ετών, φτωχός αλλά πάμπλουτος σε ηθικές αξίες.
Ήταν
ο μόνος πολιτικός που είχε κατακτήσει το προνόμιο να συμφωνούν με τους αγώνες
του ακόμη και όσοι διαφωνούσαν με τις ιδέες του. Αγωνιστής σπάνιου ήθους,
κομμουνιστής που κατόρθωσε το πρακτικά αδύνατο για τα δεδομένα της ελληνικής
Αριστεράς, και μάλιστα μετά θάνατον: να βάλει τα διασπασμένα κομμάτια της να
καθίσουν πλάι πλάι τρεις φορές: στην κηδεία του, στην παρουσίαση του βιβλίου «Η
επανάσταση που έρχεται» και στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Παλιά Βουλή
τον Οκτώβριο του 2012 για τη ζωή του και το πολιτικό-επιστημονικό του έργο.
Παραθέτουμε
χαρακτηριστική συζήτηση με τον γιο του, Θανάση. Για γνωστές και άγνωστες πτυχές της ζωής του πατέρα
του.
• Πώς προέκυψε η ιδέα για το βιβλίο; "_Ευχαριστώ τους ανθρώπους, της Βιβλιοθήκης της Βουλής, αλλά και όλους τους
κοινοβουλευτικούς ανθρώπους και συν-βουλευτές του πατέρα μου, που δέχτηκαν να
καταθέσουν την άποψή τους γι’ αυτόν. Που βοήθησαν να υλοποιηθεί μια ιδέα που
γεννήθηκε τέσσερα χρόνια πριν. Υπολείπεται ακόμα κάτι σημαντικό. Ο Κώστας
Κάππος είχε μελετήσει εμπεριστατωμένα το ζήτημα της συνείδησης αφήνοντας χίλιες
σελίδες χειρόγραφες, που μακάρι κάποτε να καταφέρουμε να εκδοθούν".
•
Πώς θυμάστε τον πατέρα σας εννέα χρόνια
από τον θάνατό του; «Η συνεπής ιδεολογική στάση του νομίζω πως είναι η βασική παρακαταθήκη.
Ενας σπάνιος λαϊκός αγωνιστής, που δεν αντάλλαξε ποτέ ιδέες και πιστεύω του για
προσωπικά οφέλη. Κρατάω τόσα πολλά μέσα μου που δυσκολεύομαι να τα απαριθμήσω.
Υπήρξε ένα σπάνιο κράμα ανθρώπου, με έντονο το αίσθημα της αλληλεγγύης, της
αγάπης για τον συνάνθρωπο, σε βαθμό που δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να
φανταστεί στις σημερινές συνθήκες. Εξι χρόνια μετά τον θάνατό του ήρθε ένα
γράμμα παππού από τη Μυτιλήνη που του ζητούσε χρήματα για να αγοράσει
καινούργιο αναπηρικό καροτσάκι. Κάθε μήνα βοηθούσε οικονομικά συγκεκριμένους
ανθρώπους, που αντιμετώπιζαν προβλήματα επιβίωσης».
•
Ο Κ. Κάππος κατάφερε το ακατόρθωτο: η προσωπική του ζωή να είναι ευθέως ανάλογη
της πολιτικής του ιδεολογίας, μάλιστα σαν να πρόκειται για το απολύτως
αυτονόητο… Σπάνια αναφερόταν στον απάνθρωπο βασανισμό του επί χούντας.
Ψάχνοντας για φωτογραφικό υλικό, δεν τον βρήκαμε να «ποζάρει» πουθενά, ούτε στη
δίκη της χούντας ούτε καν στα έδρανα της Βουλής…
«Ως
ολοκληρωμένη προσωπικότητα, ήξερε χωρίς υπερβολή τι πραγματικά ήθελε από τη ζωή
του. Στα μάτια μου έκανε πράγματα που χαρακτήριζα, χωρίς υπερβολή, μυθικά. Τον
ρωτούσα συχνά πώς κατάφερε και άντεξε για ένα μεγάλο διάστημα την απομόνωση σ’
ένα κελί δύο επί δύο. Με αφοπλιστικό τρόπο έδινε πάντα την ίδια απάντηση:
“Κοιμόμουν, σκεπτόμουν και τραγουδούσα”… Οταν καμιά φορά επέμενα ρωτώντας για
τους βασανιστές του, έλεγε: “Τους έχω συγχωρέσει. Αυτοί έκαναν τη δική τους
δουλειά και εγώ τη δική μου”… Αλλωστε, το αγαπημένο του τραγούδι ήταν η
“Γερακίνα” των Βασίλη Τσιτσάνη και Κώστα Βίρβου. Νομίζω ότι, κυρίως, όλα
οφείλονται στην ακλόνητη πίστη που είχε από μικρός στις αρχές του. Μπορούσε να
συνδυάσει τα πάντα με έναν ιδιαίτερο, σχεδόν “μουσικό” τρόπο. Ακλόνητος, με
αίσθηση αυτοκριτικής στα ιδεολογικά και αξιακά του πιστεύω. Συνεπής στα
κοινοβουλευτικά του καθήκοντα, πάντα κοντά μας όταν τον είχαμε ανάγκη. Ξέκλεβε
χρόνο μεταξύ της πρωινής κομματικής και της απογευματινής κοινοβουλευτικής εργασίας
για να πηγαίνουμε σ’ ένα πάρκο κοντά στο σπίτι και να παίζει με μένα και την
αδελφή μου ποδόσφαιρο».
• Συναντήθηκε
ποτέ μετά το 1989 με τον Χαρίλαο Φλωράκη;
"Θα
απαντήσω παραθέτοντας μια προσωπική εμπειρία. Ήθελα να γράψω για τον πατέρα μου
από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, παρόλο που εκείνος διαφωνούσε κάθετα.
Αναζήτησα τη μαρτυρία ενός ανθρώπου που είχε ζήσει πολλά μαζί του, του Χαρίλαου
Φλωράκη. Συναντηθήκαμε στο σπίτι του στο Χαλάνδρι το 1999. Για περισσότερες από
πέντε ώρες μιλήσαμε για πάρα πολλά και, όταν κάποια στιγμή αναφέρθηκα στον λόγο
της επίσκεψής μου, απάντησε με τον δικό του χαρακτηριστικό τρόπο: “Θα σου πω
για όποιον θες, αλλά όχι για τον πατέρα σου”. Πραγματικά εξεπλάγην. Του ζήτησα
να το ξανασκεφτεί. Κλείσαμε νέο ραντεβού. Ήταν πάλι ανένδοτος. Είναι κάτι που
ακόμη και σήμερα δεν έχω καταφέρει να απαντήσω".
• Ποιες θα ήταν
οι πολιτικές του σκέψεις για την σημερινή Αριστερά στο υπάρχον πολιτικό
σύστημα;
«Η
κρίση του συστήματος και η σαθρή του φύση θα του έδιναν ερείσματα. Από την άλλη,
η αδυναμία της Αριστεράς θα τον έβαζε σε περισυλλογή και σκέψη. Χωρίς φόβους,
ιδεοληψίες, χωρίς το άγχος της ανάγκης να φυλάξουμε το δικό μας “μαγαζί”…».
Ονομάζεται Κώστας Κάππος, 37 ετών πατέρας ενός ανήλικου αγοριού.
Στις 25
Απριλίου 1968 το απόγευμα συνελήφθη. Κρατήθηκε στη Γενική Ασφάλεια ένα μήνα και
μετά οδηγήθηκε στο Διόνυσο.
Βασανίστηκε ένα μήνα εκεί και τον ξανάφεραν στην Ασφάλεια Αθηνών, από όπου
οδηγήθηκε στη Λέρο. Καμία κατηγορία δεν απαγγέλθηκε εις βάρος του.
Κανένας μάρτυρας δεν τον κατάγγειλε για τίποτα. Η δουλειά του ήταν λογιστής.
Αρτιμελής, καλοφτιαγμένος, από τη φύση του... Το μόνο που δεν ήξερε ήταν η αντοχή του…
Αυτή την δοκίμασε στον Διόνυσο και αργότερα στο Μπογιάτι. Όσοι τον ήξεραν πριν,
είδαν ότι τόσο η φυσιογνωμία του, όσο και η διάπλαση του είχαν αλλοιωθεί. Τα
βασανιστήρια είχαν αλλοιώσει τη διάπλαση και τη μορφή του. Δεκαέξη βασανιστές, εκτός από
εκείνους που έδιναν μόνο ξύλο, όργωσαν κυριολεκτικά το κορμί του. Νοσηρές
διάνοιες, σατανικοί εφευρέτες. Τέσσερις στο Διόνυσο, 12 στο
Μπογιάτι. Μετά από 500 περίπου ώρες βασανιστηρίων, που συνολικά πέρασε σε
μπουντρούμια, φυλακές, στα κρατητήρια και στις απομονώσεις είναι σε θέση να
εξηγήσει ένα λεξικό.
Έντεκα χρόνια μετά το "τελευταίο ζεϊμπέκικο" του Δημήτρη
Μητροπάνου, τα είπαμε πάλι από κοντά με το γιό του Θανάση
(απόφοιτος του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών _έχει
γράψει κυρίως ιστορικά και πολιτικά βιβλία…) για μια νέα _σχετικά, έκδοση με θέμα τον αείμνηστο ερμηνευτή δείτε facebook.
Το λεξικό
των μαρτυρίων του
"ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ": Έτσι έλεγαν οι
δεσμοφύλακες κάτι λαμαρίνες που χτυπούσαν επί 12 ώρες συνέχεια πάνω στο κελί
του στο Διόνυσο. Άρχιζαν στις 7 το απόγευμα και τελείωναν στις 7 το πρωί - λέει
ότι γι΄ αυτή τη δουλειά σχηματίζονταν τέσσερεις βάρδιες «χειριστών».
"ΠΑΥΛΟΣ": Φανατικός βασανιστής. Πιθανόν να πρόκειται για ψευδώνυμο.
Τον συνάντησε μόνο για μια βραδιά όταν τον υπέβαλε σε «ειδικά βασανιστήρια».
Από τότε, η αναφορά και μόνο στο όνομα αυτό σήμαινε τρόμο. Του έλεγαν «θα
φωνάξουμε τον Παύλο». Κατά την άποψη του Κάπου, ο βασανιστής αυτός ήταν
«περιοδεύων».
Πρέπει να επισκέφτοταν πολλούς κρατουμένους.
Ήταν ένα είδος «δασκάλου» για τους «άτσαλους» βασανιστές. Μεθοδικός και
προσεχτικός.
"ΚΑΡΦΙ": Ήταν μια από τις μεθόδους του
«Παύλου».
Του έδεναν με χειροπέδες τα χέρια και τον κρεμούσαν και τον κρεμούσαν για μισή
ώρα με ένα καρφί στον τοίχο.
Συνέπειες: Αφυδάτωση και συρροή αίματος στα χέρια, αφού το βάρος του σώματος
έπεφτε σ΄αυτά.
"ΛΑΚΚΟΣ": Ένας λάκκος στο χώμα όσο το μπόι ενός ανθρώπου.
Αυτό έγινε στο Διόνυσο. Τον έκλεισαν μέσα και τον σκέπασαν με λαμαρίνες και
χώμα. Έξη ώρες έμεινε εκεί και όταν διαπίστωσαν ότι είχε χάσει τις αισθήσεις
του, τον έδεσαν, έβαλαν μέσα ένα φαντάρο, που άρχισε να τον χτυπά μέχρι
λιποθυμίας.
"ΑΚΙΝΗΣΙΑ": Με ένα σπάγκο έδεσαν τα
λαιμό με τα γεννητικά του όργανα. Σκυμμένος καθώς ήταν δεν μπορούσε να κάνει
καμία κίνηση ούτε μπρός, ούτε πίσω, ούτε στο πλάι. To βασανιστήριο αυτό το
εφάρμοζαν στο Μπογιάτι και το έλεγαν «Διαρκή επίκυψη».
"ΤΣΙΜΕΝΤΟ": Από τις 10 το βράδυ του έδεσαν τα χέρια σε μια ζώνη που
του φόρεσαν στη μέση. Του έδεσαν τα πόδια και καθώς ήταν μπρούμυτα δεμένος πάνω
σ΄ ένα κρεβάτι, έβαλαν στη ράχη του ένα
σάκο με τσιμέντο.
Κατά τις πρωινές ώρες, είπε ο Κάπος, κόπηκε η αναπνοή του και θα πέθαινε από
ασφυξία, αν δεν κατέβαλε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να φέρει το νύχι του μικρού
του δακτύλου στο τσουβάλι και μετά από μια ώρα να αδειάσει το τσιμέντο από το
τσουβάλι.
Ανάπνευσε, αλλά σε λίγο τον πήραν είδηση οι φρουροί τον έλυσαν και τον χτύπησαν.
"ΑΣΒΣΕΣΤΗΣ": Toν έσκισαν με ξιφολόγχη
στην κοιλιά, τον έδεσαν ανάσκελα στο κρεβάτι, έβαλαν επάνω ένα κομμάτι ασβέστη
ξερό.
Το έγκαυμα δεν έχει κλείσει ακόμη.
"ΠΕΙΝΑ": Παροχή νερού
"ΔΙΨΑ": Παροχή φαγητού
Μεθοδευμένες "δουλειές" και λεξικό άψογο. Στην επταετία μπορούσε ο καθένας να το
«σπουδάσει», αδιάφορο αν ήταν γυναίκα ή άντρας, παιδί ή μεγάλος, εργάτης ή
διανοούμενος, δυνατός ή αδύνατος.
Το διαθέσιμο έντυπο υλικό για τον Δημήτρη Μητροπάνοείναι _σε σχέση με το ανθρώπινο και μουσικό
του εκτόπισμα δυσανάλογο, θα λέγαμε ελάχιστο. Μετά την πρώτη μονογραφία __σσ. “Δημήτρης”
_2014, βιβλίο του Ευθύμη Φιλίππου, (σσ. βραβευμένου για την κινηματογραφική του
συνεισφορά ως σεναριογράφος ταινιών του Λάνθιμου) και σχεδόν ταυτόχρονα _Δεκέμβρη
2014, ένα64 σελίδων Δημήτρης Μητροπάνος
/ Χωρίς Επίλογο (CD Single + Βιβλίο) ISBN13_9789609635028 \ 5099973987727 CD +
Book 12/2012 …ενόψει ενός νέου άλμπουμ που δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί... Ο
Δημήτρης Μητροπάνος λίγες μέρες πριν τον αιφνίδιο θάνατό του είχε ξεκινήσει στο
στούντιο τα πρώτα δοκιμαστικά για την ηχογράφηση του νέου του CD σε μουσική Μίνου
Μάτσα. Τα τέσσερα τραγούδια που πρόλαβε να τραγουδήσει καθώς και το τραγούδι
"Μια Νύχτα" που ερμήνευσε στην τηλεοπτική σειρά ΤΟ ΝΗΣΙ είναι τα
τελευταία δείγματα μιας διαχρονικής πορείας. Παράλληλα ο Οδυσσέας Ιωάννου σε
μια μικρή νουβέλα και με αφετηρία την ημέρα του αποχαιρετισμού 19 Απριλίου
2012, ξετυλίγει τη ζωή και την καριέρα ενός γνήσιου Έλληνα, ενός σπουδαίου
καλλιτέχνη και ανθρώπου. -Minos-EMI-
Το παρακάτω κείμενο είναι ένα μικρό απόσπασμα από μια συζήτηση που ξεκίνησε
στις 18 Απριλίου του 2012 και συμμετείχαν κάποιοι άνθρωποι που έζησαν κοντά
του. Ο Βασίλης, ο Σπύρος, η Μυρσίνη, ο Δημήτρης, ο Βασίλης, η Λία, ο Μάκης, η
Βένια, ο Γιάννης, ο Ηλίας και η Αναστασία. Στους χώρους που έγινε η συζήτηση
υπήρχε πάντα κρύο νερό, μικροί πλαστικοί αναπτήρες και κρέας. Η παρούσα έκδοση
δημιουργήθηκε για λογαριασμό της Minos EMI. (Από την έκδοση του Ευθύμη Φιλίππου)
Με τον Δημήτρη
Μητροπάνο βαδίζαμε μαζί στον ίδιο δρόμο,
σταθερά και ακλόνητα.
Ο
ίδιος τίμησε με την παρουσία του
εκδηλώσεις του Κόμματος και τα Φεστιβάλ της ΚΝΕ και του "Οδηγητή" όλα τα χρόνια.
Πηγαία λαϊκή φωνή, με μεγάλη, ουσιαστική κατάθεση στο
ελληνικό τραγούδι, ο Δημήτρης Μητροπάνος, διήνυσε μια 45χρονη διαδρομή στο
τραγούδι στεφανωμένη με επιτυχίες, από τότε που τυχαία τον άκουσε να τραγουδά ο
Γρηγόρης Μπιθικώτσης και μέσω εκείνου βρέθηκε στην «Κολούμπια». Έκτοτε ξεκινά
μια πορεία στο ελληνικό τραγούδι, με διάρκεια και ερμηνείες-σταθμούς του λαϊκού
και έντεχνου τραγουδιού που τον κατέταξαν στους λαϊκούς βάρδους.
Η φωνή του, ειδικά από τη
δεκαετία του ’90 και μετά, έγινε ο μελωδικός «τόπος» όπου συναντήθηκε ένα ρεύμα
του λαϊκού τραγουδιού με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και με τραγούδια των
οποίων οι στίχοι και η μουσική διαφοροποιούνταν από τη θεματολογία του κλασικού
λαϊκού τραγουδιού.
Σε αυτή τη «συνάντηση» η φωνή του διαδραμάτισε σημαντικό
ρόλο γιατί προσέλκυσε στιχουργούς και συνθέτες να γράψουν με διαφορετικό τρόπο
απ’ ό,τι μέχρι τότε, αλλά και μπόλιασε νέες μορφές στιχουργίας και σύνθεσης με
τη δωρική λιτότητα του κλασικού λαϊκού τραγουδιού, το οποίο είχε επηρεάσει τον
Μητροπάνο.
Όταν ο Πάνος Γεραμάνης έγραφε για τον
Μητροπάνο
«Ξεχωριστή στο πρόγραμμα του Δημήτρη
Μητροπάνου στο Ζοοm μία ενότητα τύπου... τζουκ μποξ» έγραφε ο Πάνος Γεραμάνης
στα Νέα, τον Φεβρουάριο του 2002. Ο δημοσιογράφος είχε βρεθεί στις πρόβες του
τρίωρου προγράμματος με 60 τραγούδια «σαν μια διαδρομή, από μεγάλες στιγμές του
γνήσιου λαϊκού τραγουδιού, σε όλες του τις τάσεις» είχε γράψει τότε στο άρθρο
του, που το τιτλοφορούσε «Στο τζουκ μποξ της καρδιάς».
Έλεγε, λοιπόν, ο Δημήτρης Μητροπάνος, όπως «κατέθετε» στο άρθρο του ο Π.
Γεραμάνης:
«Και είναι τόσα τα τραγούδια, τόσα που
θέλω να πω. Έτσι όπως ζωντανεύει η επιθυμία μου να τα ακούσω στα παιδικά μου
χρόνια, ρίχνοντας το κέρμα μιας δραχμής κι αργότερα του τάληρου στα πραγματικά
τζουκ μποξ στα καφενεία, τα σφαιριστήρια και τις λαϊκές ταβέρνες. Οι πολύ
έντονες μνήμες μου από εκείνες τις εποχές, που ο κόσμος δεν είχε τη δυνατότητα
να ακούει τους μεγάλους τραγουδιστές της προτίμησής του στα λαϊκά μαγαζιά κι έβρισκε
τον τρόπο να ρίχνει τις δραχμές στα τζουκ μποξ και να απολαμβάνει τις λαϊκές
επιτυχίες πίνοντας το ούζο ή το κρασί του με λίγο μεζέ. Όλα αυτά που έζησα, με
συγκινούν και με τονώνουν κι έτσι βγάζω όλο μου τον εαυτό την ώρα που τραγουδώ
αυτά τα αθάνατα τραγούδια».
Έντεκα χρόνια μετά το «τελευταίο ζεϊμπέκικο» του Δημήτρη
Μητροπάνου, ένα νέο _σχετικά, βιβλίο για τον αείμνηστο ερμηνευτή, με την
υπογραφή των δημοσιογράφων Θανάση Κάππου
(απόφοιτος του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών _έχει
γράψει κυρίως ιστορικά και πολιτικά βιβλία… Αριστερά, πολιτική και ποδόσφαιρο, Τα
περίπτερα της Αθήνας, ο κοινοβουλευτικός Κώστας Κάππος και η επανάσταση που
έρχεται) _γιος
του Κώστα_ μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ και κοινοβουλευτικού
του εκπρόσωπου μέχρι το 1989…) και Νίκου Μερτζάνη (εργάστηκε μεταξύ άλλων για
11 χρόνια στο ελεύθερο, αστυνομικό και πολιτικό ρεπορτάζ στην εφημερίδα
Απογευματινή, υπήρξε πολεμικός ανταποκριτής και αρχισυντάκτης στα δελτία
ειδήσεων του ΑΝΤ1, ενώ διετέλεσε Γενικός Διευθυντής Ενημέρωσης της ΕΡΤ1).
Ένας στίχος που περιγράφει όσο
κανένας άλλος τη σχέση του Δημήτρη Μητροπάνου με τον κόσμο. Μια σχέση αγάπης
και λατρείας. Για σαράντα πέντε και πλέον χρόνια. Μέρες και νύχτες. «Αλίμονο»,
σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά! «Άκου, έχω φωνή». Η
δύναμη των λέξεων που έγιναν στίχος. Τρεις λέξεις – μια ζωή. Σε συντροφεύουν
κάθε στιγμή. Στα εύκολα, στα δύσκολα, και πιότερο σε εκείνα τα πιο δύσκολα που
χρειάζεσαι κάτι για να πιαστείς. «Δεν θέλω πια να μάθω τι ζητάμε, φτάνει να μου
χαρίσεις δυο φιλιά». Το έμβλημα των απανταχού ερωτευμένων. Η προσωποποίηση του
μεγαλύτερου συναισθήματος στον κόσμο ανά τους αιώνες σε δεκατρείς λέξεις… Όσο
γι’ αυτούς που μας μίλησαν για τον Μήτσο, τον δικό τους Μητροπάνο, ήταν άνθρωποι
που κατάλαβαν το φτιασίδι και την προσπάθειά μας.
Όταν θες να μιλήσουμε για τον Μήτσο δεν χρειάζεται μέσο και
πληθυντικός. Όπως εμείς. Όπως ο Μήτσος. Σπάνιες μαρτυρίες και σπονδυλωτές
ιστορίες. Για τον πολιτικό και τον ποδοσφαιρικό Μητροπάνο. Για το “Μαρτινέγκο”
και τη Νέα Φιλαδέλφεια, τα χρόνια τα δίσεκτα με τον Μίκη. Για τα “Πικροσάββατα”
και εκείνη την παράξενη ιστορία με τη φωτογραφία ενός δωδεκάχρονου ψηλού
παιδιού στη Ρουμανία. Άγνωστα γεγονότα, τα οποία συνοδεύουν εμβληματικά
τραγούδια που ερμήνευσε ο Δημήτρης Μητροπάνος, όπως και οι συνεργασίες του με
μεγάλα ονόματα του χώρου, αποκαλύπτονται συνολικά για πρώτη φορά. Μέσα από τις
ιστορίες αυτές, ξεδιπλώνονται διάφορες πτυχές της ζωής του: η ανθρώπινη πλευρά
του καλλιτέχνη, τα παιδικά του χρόνια, η οικογένειά του, οι φίλοι του και
εκατοντάδες άγνωστοι που νιώθουν ευγνωμοσύνη γι’ αυτόν, οι πολιτικές του
πεποιθήσεις, που αντικατοπτρίζονταν στη χρυσή αλυσίδα με το σφυροδρέπανο που
φορούσε στο λαιμό, αλλά και η μεγάλη του αδυναμία: το ποδόσφαιρο και συγκεκριμένα
ο Ολυμπιακός. Παιδικοί και αδελφικοί φίλοι του Δημήτρη Μητροπάνου, συνάδελφοι
και συνεργάτες του, άνθρωποι που υπηρέτησαν τη θητεία τους μαζί του ή ήταν
παρόντες σε σημαντικές στιγμές της ζωής του καταθέτουν για πρώτη φορά τις
μαρτυρίες τους για το μεγαλύτερο ίσως και σίγουρα αξέχαστο Έλληνα λαϊκό
ερμηνευτή.Τις σελίδες του συμπληρώνουν σπονδυλωτές ιστορίες και μοναδικά
ντοκουμέντα από εφημερίδες και έντυπα μιας άλλης εποχής.
Πρόκειται για ένα βιβλίο-ενθύμιο,
που όποιος το έχει, θα έχει ένα ιστορικό τεκμήριο, ένα συλλεκτικά χαραγμένο
σημείο αναφοράς για την Ελλάδα του 20ού αιώνα μέσα από πολιτικά, κοινωνικά και
μουσικά χαρακτηριστικά» αναφέρει ο Θανάσης. Ένα σχολικό ντοκιμαντέρ αποτέλεσε
την αφορμή για το βιβλίο που υπογράφουν από κοινού ο Θανάσης Κ. Κάππος και ο
17χρονος γιος του Κώστας. Μάλιστα, η συγκεκριμένη έκδοση δεν θα υπήρχε καν
χωρίς το νεαρότερο Κάππο, αφού αυτός ήταν που συνάντησε -με άλλη αφορμή- το
στενότερο φίλο του Δημήτρη Μητροπάνου. Το 2021, στην Τερψιθέα της Λάρισας,
κάναμε μια συνάντηση με το γιο μου με τον Γεράσιμο Μπετσιμέα, έναν παλιό
“Λαμπράκη”, έναν παλιό αριστερό, για ένα σχολικό ντοκιμαντέρ. Εκεί μας είπε “αν
δεν γίνει τώρα βιβλίο, δεν θα γίνει ποτέ”. Μετά την παραίνεσή του, λέει ο γιος
μου “ας το κάνουμε”» εξηγεί ο Θανάσης.
Από εκείνη τη συνάντηση και μέχρι να πάρει υπόσταση το
βιβλίο, πέρασαν περισσότερα από δυόμισι χρόνια, αφού μέλημα του κ. Κάππου ήταν
να ψάξει και να βρει ανθρώπους που δεν είχαν μιλήσει ποτέ για τον Δημήτρη
Μητροπάνο. Γιώργος Κούδας, Βασίλης Κωνσταντίνου, Κώστας Αϊδινίου, Χρήστος
Λεοντής, Ηλίας Γεράκης, Νίκος Μαραγκουδάκης, καθώς και η ξαδέλφη του Άλκη
Αλκαίου Ιωάννα Ντίνου είναι μόνο κάποιοι που ζωντανεύουν με τις αφηγήσεις τους
σκηνικά με πρωταγωνιστή τον Δημήτρη, με πολλά από αυτά να έχουν κοινό παρονομαστή
τη δοτικότητα και τη μεγαλοψυχία του καλλιτέχνη.
Ο Μαραγκουδάκης, που υπηρέτησε φαντάρος στην Κομοτηνή μαζί
με τον Δημήτρη Μητροπάνου, αναφέρει ότι, όταν κατά τη διάρκεια της θητείας τους
έβγαιναν με έξοδο μικρής διάρκειας, ο Δημήτρης τραγουδούσε σε ένα κέντρο λίγο
έξω από την πόλη, τη “Γαϊδάρα”. Λοιπόν, από το μισό μπουκάλι ουίσκι που ήταν το
μεροκάματό του, καημός του ήταν ποιον φαντάρο θα μπορέσει να πρωτοκεράσει _λέει
χαρακτηριστικά.
Το στοιχείο αυτό του χαρακτήρα του αποδεικνύεται κι από
άλλες διηγήσεις, που αναφέρουν -για παράδειγμα- πως ξεκινούσε με αρκετά χρήματα
στην τσέπη από διάφορα μεροκάματα στη Θεσσαλονίκη, όπου κατά καιρούς
τραγουδούσε σε διάφορα κέντρα, και έφτανε στην Αθήνα… χρεωμένος, διότι παντού
σταματούσε και μοίραζε χιλιάρικα. Ήταν ένας άνθρωπος που είχε πονέσει, είχε
δυσκολευτεί κι έτσι βοηθούσε όποιον του ζητούσε, λέγοντας με συγκίνηση ότι δεν
απογοητεύτηκε ούτε όταν διαπίστωσε πως κάποιος επιχείρησε να εκμεταλλευτεί την
καλοσύνη του. Ήταν ένα παλικάρι που τον προσέγγισε προσποιούμενο κινητικά
προβλήματα κι ο Μητροπάνος ανέλαβε να πληρώσει τα πάντα γι’ αυτόν. Είχε όμως
ένα χούι, ήθελε η νέα μέρα που θα χαράξει να τον βρει σε άλλο κέντρο από εκείνο
που τραγουδούσε. Έτσι, ένα βράδυ, μετά το μαγαζί που δούλευε, πήγε κάπου αλλού
με ένα φίλο και συνάντησε το εν λόγω άτομο να χορεύει ζεϊμπέκικο. “Αφού είναι
καλά το παλικάρι, δεν πειράζει”, ήταν η επική ατάκα με την οποία αντιμετώπισε
το συμβάν __
Στην ευτυχία, στη λύπη, στον
πόνο, στον έρωτα, στον χωρισμό. Αγκαλιά, και μόνος! Ενας στίχος που περιγράφει
όσο κανένας άλλος τη σχέση του Δημήτρη Μητροπάνου με τον κόσμο. Μια σχέση
αγάπης και λατρείας. Για σαράντα πέντε και πλέον χρόνια. Μέρες και νύχτες. “Αλίμονο”, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε
να είναι διαφορετικά! “Ακου, έχω φωνή”.Η δύναμη των λέξεων που έγιναν στίχος. Τρεις λέξεις – μια ζωή. Με κρεμασμένο
στο στήθος του από μια χρυσή αλυσίδα ένα μικρό σφυροδρέπανο αντί για το κλασικό
σταυρουδάκι!
Εκτός από την αποδοχή που είχε ως άνθρωπος, ξεσήκωνε τα
πλήθη και ως καλλιτέχνης. Στο βιβλίο περιγράφονται, εκτός από εμφανίσεις σε
νυχτερινά κέντρα, και μοναδικές συναυλίες που πραγματοποιήθηκαν κατά καιρούς,
στις οποίες συμμετείχε ο Μητροπάνος και αποθεωνόταν από το κοινό. Μια από
αυτές, η μεγάλη συναυλία του Μίκη Θεοδωράκη στο ιστορικό «Μαρτινέγκο» στην
Κρήτη, στο πλαίσιο της μεγάλης του περιοδείας σε Ελλάδα και Κύπρο την περίοδο
1966-’67. Μια συναυλία στο κατώφλι της Χούντας, που εξελίχθηκε σε λαϊκό
συλλαλητήριο και «μουσική εξέγερση», όπως περιγράφεται, με τη συμμετοχή της
Μαρίας Φαραντούρη, της Ελένης Ροδά και του τότε νεαρού συνθέτη Χρήστου Λεοντή.
Ο Μητροπάνος εκείνη τη βραδιά, αν και πρωτοεμφανιζόμενος κατάφερε να ξεσηκώσει
τον κόσμο, που φώναζε ρυθμικά «σήκω, Νίκο, να τον δεις», απευθυνόμενος στον
Νίκο Καζαντζάκη, που ο τάφος του βρίσκεται πολύ κοντά στο γήπεδο.
«Παιδί αγωνιστών της ΕΑΜικής Αντίστασης και του ΔΣΕ
που διώχθηκαν σκληρά από το αστικό κράτος και τους μηχανισμούς του, ο Δημήτρης
Μητροπάνος αναγκάστηκε να βγει πολύ νωρίς στη βιοπάλη, αναζητώντας μεροκάματο.
Έχοντας αυτά τα βιώματα τραγούδησε τις αγωνίες, τους αγώνες και τα βάσανα του
λαού και κέρδισε ξεχωριστή θέση στην καρδιά του. Με τη δωρική φωνή και την
ξεχωριστή ερμηνεία του πλούτισε το λαϊκό τραγούδι». _Απόσπασμα από την ανακοίνωση του ΚΚΕ
με την αναγγελία θανάτου του Δημήτρη Μητροπάνου
Από μικρός δούλευε τα καλοκαίρια για να βοηθήσει οικονομικά την οικογένεια.
Πρώτα ως σερβιτόρος στην ταβέρνα του θείου του και ύστερα σε ξυλουργεία. Μετά
την Γ’ Γυμνασίου, το 1964, ήρθε στην Αθήνα να ζήσει με το θείο του στην οδό
Αχαρνών. Προτού τελειώσει το Γυμνάσιο άρχισε να δουλεύει ως τραγουδιστής _τον
φώναζαν από μικρό "βλαχάκι", λόγω και της καταγωγής του. Παράλληλα,
οργανώθηκε στη Νεολαία Λαμπράκη, καθώς είχε ήδη πολιτικοποιηθεί από νωρίς,
δεχόμενος μάλιστα απειλές ότι δε θα τον άφηναν να σπουδάσει λόγω των
κομμουνιστικών του καταβολών.
Ολυμπιακάκιας αλλά …
Ένα άλλο γεγονός όπου έδωσε το “παρών”, μαζί με άλλους
καλλιτέχνες, για να προσφέρει ήταν οι φιλανθρωπικές εκδηλώσεις που έγιναν για
τους σεισμοπαθείς της Θεσσαλονίκης, μετά το σεισμό του ’78. Στο βιβλίο
περιλαμβάνονται ντοκουμέντα για τις συναυλίες αυτές, ενώ συχνά παρατίθενται
αποσπάσματα από την εφημερίδα «Μακεδονία» της εποχής. Σπάνια και άγνωστη στους
περισσότερους είναι και η ιστορία όπου ο Δημήτρης Μητροπάνος τραγούδησε σε χορό
του ΠΑΟΚ, αν και ο ίδιος ήταν _κατά δήλωσή του “άρρωστος” Ολυμπιακός. Ένας
χορός που πραγματοποιήθηκε με αφορμή το Κύπελλο Ελλάδας, το οποίο κατακτούσε
για δεύτερη φορά στην ιστορία του ο Δικέφαλος του Βορρά το ’74 και μάλιστα
έπειτα από έναν τελικό κόντρα στον Ολυμπιακό. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο χορό
εκείνο ο Γιώργος Ζαμπέτας βγήκε με το μπουζούκι του, φορώντας σορτς και φανέλα
από την επίσημη εμφάνιση της “ασπρόμαυρης” ομάδας.
Επιπλέον, αναφέρεται ότι ο
Δημήτρης Μητροπάνος έπαιζε ποδόσφαιρο ως τερματοφύλακας ή ως επιτελικός χαφ.
Μάλιστα, συμμετείχε ως παίκτης σε ένα φιλικό αγώνα για την ανακούφιση των
σεισμοπαθών, που έγινε στο γήπεδο “Χαριλάου” μεταξύ καλλιτεχνών και
αθλητικογράφων. Η σύνθεση των ομάδων, το τελικό σκορ και κάποιες φάσεις του
αγώνα ζωντανεύουν σε ένα από τα κεφάλαια του βιβλίου. Αναφέρονται ακόμα “τσακωμοί”
και καζούρα που είχε με φίλους -συχνότερα καλλιτέχνες-, φιλάθλους άλλων ομάδων,
ενώ διατηρούσε φιλίες με γνωστούς Έλληνες ποδοσφαιριστές - οι μαρτυρίες
ορισμένων εξ αυτών περιλαμβάνονται στο βιβλίο.
Οι συναρπαστικές ιστορίες, με άγνωστες και σπάνιες
πληροφορίες για τη ζωή του, βγαίνουν εκτός των ορίων των 120 σελίδων του
βιβλίου, καταδεικνύοντας το μεγάλο ενδιαφέρον για τον Μητροπάνο, που παραμένει
ολοζώντανο, αν κι έχουν περάσει 14 χρόνια από το θάνατό του.
Η φύση των
βιβλίων του Θανάση, η διαφοροποίηση και η ιδιαιτερότητά τους είναι ότι δεν
κυκλοφορούν στην αγορά, αλλά είναι _κατά κάποιον τρόπο “συλλεκτικά”_προσωπικά.
Το συγκεκριμένο μετράει παραπάνω από μια εκδόσεις, πέρα από παρουσιάσεις και… “χέρι
χέρι”, οδεύοντας ψηλότερα. Προσωπικά το συνιστούμε. Μπορείτε να το αποκτήσετε
με ηλεκτρονική παραγγελία στις εκδόσεις “Αλήθεια” _ιδιοκτησίας, Θανάση Κ.
Κάππου στη διεύθυνση alitheia.publications@gmail.com _ με έμβασμα 28€
στο GR47014011501150 02002034545
Ναι, η πιο μεγάλη
πράξη της ζωής μας
είναι η απόφαση του θανάτου μας,
όταν υπάρχει κάποια διέξοδος όταν μπορείς και να τον αποφύγεις,
και συ τον διαλέγεις σαν τιμή και σα χρέος για τους άλλους,
πιο πέρα απ' τις ανάγκες σου.
Όποιος μπορεί να νικήσει μια στιγμή τη ζωή του
νικάει και το θάνατο... _Γ. Ρίτσος, «Αποχαιρετισμός»
Ποιοι ήταν αυτοί
που βάδισαν χαμογελώντας προς τον θάνατο;
"Πρόκειται να τουφεκιστούνε 200από τον θάλαμο 1. Ολος ο θάλαμος Νο 1! Για τους Μολάους. Για τον Γερμανό στρατηγό που σκοτώθηκε στους Μολάους... Φρέσκοι,
καλοντυμένοι, ατάραχοι, χωρίς την παραμικρή νευρικότητα, παρακολουθούνε τον
κατάλογο που ξεδιπλώνεται από τα χέρια του διοικητή. Μόνο ένα χαμόγελο σκληρό,
όλο σαρκασμό, στη γέννησή του απάνω, φαίνεται απλωμένο στα λιοψημένα πρόσωπα
των παλληκαριών...
Το πρώτο όνομα του καταλόγου.
Μια βροντερή φωνή, σαν καμπάνα χαμηλού καμπαναριού, σκεπάζει τα πάντα, αναταράζει
τον αέρα, ταλαντεύεται στα φτερά της λίγο και χτυπά στ' απέναντι βουνό, που
αντιλαλεί το "Παρών!" Έχετε γεια! Κουράγιο κι αξιοπρέπεια παιδιά!
Ετσι μας αποχαιρετά και παίρνει τη θέση του...". __Από το
βιβλίο "Στρατόπεδο Χαϊδαρίου" του Θέμου Κορνάρου,
εκδόσεις "Σύγχρονη Εποχή"
Οι 200 Κομμουνιστες της Πρωτομαγιάς
του ΄44_αλφαβητικά
1)Αγραφιώτης
Αγησίλαος
2)Αϊβατζίδης
Γεώργιος
3)Αλατζάς
Νικόλαος
4)Αλεξανδράτος
Ανδρέας
5)Αλεξόπουλος
Δημήτριος
6)Αλεξόπουλος
Ιωάννης
7)Αλμπάνης
Γεώργιος
8)Αμπελογιάννης
Σπήλιος ή Β.
9)Αναστασιάδης
Ελευθέριος
10)Αναστασιάδης
Παναγιώτης
11)Ανδρεάκης
Γεώργιος
12)Ανδρεάκης
Πέτρος
13)Ανδρώνης
Πέτρος
14)Ανουσάς
Ιωάννης
15)Αντωνέλης
Ιγνάτιος
16)Αντωνιάδης
Αθανάσιος
17)Αποστολίδης
Στάθης
18)Αποστολίδης
Τάσος
19)Βαγενάς
Απόστολος του Γεωργίου
20)Βλασσόπουλος Βλάσης
21)Βάλβης Σπύρος
22)Βάλβης Χαράλαμπος
23)Βαλεντάκης Ιωάννης
24)Βαρθολομαίος Αντώνιος
25)Βασάλος Τηλέμαχος
26)Βεκείδης Ζαφείρης
27)Βλαχάκης Χρήστος
28)Βόκολας ή Μπόκολας Κων/νος (νέος)
29)Βουδούρης Θέμος
30)Γάτσος Αθανάσιος
31)Γεωργακόπουλος Πλούταρχος
32)Γεωργιάδης Περικλής
33)Γηγίνης Ευάγγελος
34)Γιαννακουρέας Δημήτριος
35)Γιάνναρης Στέφανος
36) Γιαννόπουλος
Σπύρος
37)Γιαντές Μιχαήλ, ανθυπ.
38)Γιόλκας Ευάγγελος
39)Γκάλκος Γεώργιος
40)Γκινές Κώστας
41)Γκότσης Γεώργιος
42)Γούτας Γεώργιος (νέος)
43)Δαλδογιάννης Σταμάτιος
44)Δανδινίδης Χριστόφορος
45)Δασκαλόπουλος Γεώργιος
46)Δημητριάδης Δημήτριος
47)Δήμος Κώστας
48)Δούκας
Σπυρίδων
49)Δροσόπουλος
Θεόδωρος
50)Εσδρατή
Αλμπέρτος
51)Ελευθεριάδης
Β. Ηλίας 40 ετών
52)Ζάγκας
Κ. Χρήστος 39 ετών
53)Ζησιμάτος
Παντελής
54)Θεμελής
ή Χατζηθεμελής Μιχαήλ
55)Θεολόγος
Ιωάννης
56)Θεοφιλόπουλος
Γεώργιος
57)Καδίκας
Ιωάννης
58)Κακαλιός
Ηλίας
59)Καλαϊτζίδης Νικόλαος
60)Καλαφατάκης Θρασύβουλος
61)Καλόφας Απόστολος
62)Καμαρινός I. Παναγιώτης
63)Καμτσίκης Νικόλαος
64)Καπέλας Στέφανος
65)Καπλιτζόγλου Ευριπίδης
66)Κάππος Σταύρος
67)Καραβοκυρός Διαμαντής
68)Καραθανάσης Ιωάννης
69)Καρανικόλας Κώστας
70)Καραντώνης Ζαφείριος
71)Καράσσο Μωυσής
72)Καρατζάς Παύλος
73)Κάρλος Γεώργιος
74)Κηπουρός Απόστολος
75)Κλαπατσέας Κων/νος
76)Κόκκινος Θεοφάνης
77)Κοντογιάννης Γεώργιος
78)Κορνάρος ή Κορναράκης Παναγιώτης*
79)Κοσμάς Δημήτριος
80)Κοσμερίδης Αθανάσιος
81)Κοσμίδης Στράτος
82)Κουβελιώτης Χρήστος
83)Κουής Δημήτριος
84)Κουριώτης Δημήτριος
85)Κουσέτης Γεώργιος
86)Κουσίσης Σταμ.
87)Κούτης Γεώργιος
88)Κουτσοβός Ηλίας
89)Κρόκος Γεώργ
90)Κυρανούδης Αθανάσιος
91)Κυριαζής Εμμανουήλ
92)Κυριακούδης Δημήτριος
93)Κωνσταντινίδης Αλέκος
94)Κωνσταντινίδης Δημήτριος
95)Κωνσταντινίδης Κώστας
96)Λαζαρίδης Ανέστης
97)Λαμπρινίδης Εμμανουήλ
98)Λιακίδης Θεόφιλος
99)Λυμπερόπουλος Παύλος
100)Μακέδος ή Παρασκευάς Δημοσθένης
101)Μακρής Κωνσταντίνος
102)Μάλλης Αχιλλέας
103)Μαλτέζος Γεώργιος
104)Μαμαλάκης Γεώργιος
105)Μανέκας Νικόλαος
106)Μανιατέας Θεόδωρος
107)Μαριακάκης Νικόλαος
108)Μαρκούσης Αθανάσιος
109)Μαυράκης Ιωάννης
110)Μαυροκεφαλίδης Ιωάννης
111) Μέκαλης
Πάνος
112)Μερκούρης Δημήτριος
113)Μήτσης Ηρακλής
114)Μόσχος Μήτρος
115)Μπεραχιά Ανρί
116)Νανέρης Παναγιώτης
117)Νεγρεπόντης Νίκος
118) Νικολαΐδης
Δημήτριος
119)Νικολόπουλος Ιωάννης
120)Ντάσιος ή Κατσαρός Σωτήρης
121)Ντορέας Γεώργιος
122) Οικονομίδης Ορέστης
123) Οικονόμου Βασίλης
124) Ουραΐλογλου
Βασίλης
125)Ορφανός
Ηλίας
126)Πανέτης Χρήστος
127) Πανταζής
Γ. Δημήτρης
128)Πανταζής Νικόλαος
129)Παπαβασιλείου Βασίλης
130)Παπαγιάννης Ιωάννης
131) Παπαδήμας Βασίλης
132)Παπαδημητρίου Δημήτρης
133)Παπαδόπουλος Δημήτρης
134)Παπαδόπουλος Ευάγγελος
135) Παπαδόπουλος
Κώστας
136) Παπαδόπουλος
Μανασής
137) Παπαδόπουλος
Μύρων
138) Παπάζογλου
Ευάγγελος
139)Παπαμιχάλης Γιώργιος
140)Παπανδρέου Κώστας
141)Παπανίκας Γεώργιος
142)Παρετσαριάν Κερβόρ
143)Πατέστος Αναστάσης
144)Πίττακας Γιώργιος
145)Πίτσος Ιωάννης
146)Πιτσούλης Δημήτριος
147)Πλακοπίτης Νικόλαος
148)Πλατανησιώτης Κώστας
149)Πόλκος Ευάγγελος
150)Πολυδώρου Δημήτριος
151)Ποντίκης Κοσμάς
152)Πότης Αλέκος
153)Ρεμπούτσικας Δημήτρης
154)Ρίζος Ηλίας
155)Ρογανάς Γιώργος
156)Ρογανάς Ιωάννης
157)Ρουσσόπουλος Κώστας (ή Γιώργος)
158)Σαββόπουλος Σάββας
159)Σακκάς Κώστας
160)Σαμόπουλος Γιώργος
161)Σαντομοίρης Φώτης
162)Σερδερίδης Κοσμάς
163)Σκλάβαινας Στέλιος
164)Σόφης Ανδρέας
165)Σόφης Δημήτρης
166)Σόφης Χρήστος
167)Σουκατζίδης Ναπολέων
168)Σούλας Χρήστος
169)Σπυρίδης Γιώργος
170)Στάθης Ιωάννης
171)Σταμούλης Βασίλειος
172)Σταύρου Σπύρος
173)Συνοδινός Απόστολος
174)Ταλαίπωρος Ηλίας
175)Ταμπάνος ή Φίλιππος Βασίλης
176)Τζανετής Χρήστος
177)Τζίμος Ανδρέας
178)Τζοάνος Περικλής
179)Τζωρτζάτος
Κώστας
180) Τούμπας
Θανάσης
181) Τούρπας
Παναγιώτης
182)Τσαλίκης
Τάσος
183)Τσερμέγκας
Μιχάλης
184) Τσίκας
Αλέξανδρος
185)Τσίρκας
Κώστας
186)Τσολιάκος
Ιωάννης
187)Υψηλάντης
Κώστας
188) Φάβας
Κωστής
189)Φερετόουλος
Νώντας
190)Φεφές
Απόστολος
191)Φιλόπουλος
Ανέστης
192) Φουντής
Στέφανος
193)Φωκάς ή Φυκιάς Ιωακείμ
194)Χάλαρης Γεώργιος
195)Χαρίτος Χρήστος
196)Χατζηχρίστος Χρήστος
197)Χατζόπουλος Φώτης
198)Χριστακόπουλος Δημήτρης
199)Χρυσάφης Νικόλαος
200)Χυτήρης Κώστας
Ποιος πάει χαμογελώντας στον θάνατο;
Γιατί η Ιστορία του Κόμματός μας είναι γεμάτη από τέτοια παραδείγματα
άφθαστου ηρωισμού;
Τι άνθρωποι ήταν όλοι αυτοί;
Μερικά μόνο από τα ερωτήματα που έρχονται και επανέρχονται στο μυαλό μας μετά
τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών που απαθανατίζουν τους 200 κομμουνιστές, λίγο
πριν τη μαζική εκτέλεσή τους στην Καισαριανή, την 1η Μάη του 1944.
Αυτές τις μέρες που διαβάζεται η «ιστορία του κόσμου σε μικρά ονόματα» αξίζει
να ανακαλύψουμε τις ψηφίδες της εποχής στην οποία ανδρώθηκαν οι 200. Για να
συνειδητοποιήσουμε όχι μόνο το μεγαλείο της θυσίας, αλλά και το μέγεθος του
χρέους που μας παρέδωσε...
Οι 200, η
πλειονότητα του Θαλάμου 1 - του "Θαλάμου των κομμουνιστών" όπως
ονομαζόταν- του Στρατοπέδου του Χαϊδαρίου δεν επιλέχθηκαν τυχαία. Την Πρωτομαγιά στο
Χαϊδάρι και στην Καισαριανή, αλλά και σε όλη την Ελλάδα, δύο κόσμοι ολότελα
διαφορετικοί συγκρούονταν.
Η πλειονότητα των 200 είχαν χρόνια φυλακής στην πλάτη τους. Εξόριστοι από τη
δικτατορία του Μεταξά στην Ανάφη, στην Κίμωλο και αλλού, οι οποίοι στη συνέχεια
οδηγήθηκαν στις φυλακές της Ακροναυπλίας. Παρά τις στερήσεις, τις κακουχίες,
τους βασανισμούς, οι κομμουνιστές κρατούμενοι διεκδίκησαν και μέσα στη φυλακή
το δικαίωμά τους στη ζωή. Οι Ομάδες Συμβίωσης, αλλά και η Κομματική Επιτροπή
της Ακροναυπλίας, που πέρα από την καθημερινότητα του στρατοπέδου ασχολούνταν
ιδιαίτερα με την κομματική διαπαιδαγώγηση, τη σφυρηλάτηση της κομματικότητας,
συνέβαλαν αποφασιστικά να σταθούν οι κρατούμενοι ορθοί στις επιθέσεις της
δικτατορίας, στην προσπάθειά της να αποσπάσει δηλώσεις.
Η οργάνωση, η ενότητα, η πειθαρχία, η συντροφικότητα, η αλληλεγγύη, τα
μαρξιστικά μαθήματα, οι διαλέξεις, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις που
πραγματοποιούνταν κάτω από τη μύτη των φρουρών, ήταν τα δικά τους «όπλα» να
σταθούν όρθιοι και αλύγιστοι. Αυτοί ήταν
που τους παρέδωσε η δικτατορία στους κατακτητές,παρά τα υπομνήματα που έστελναν ζητώντας να πολεμήσουν
στο μέτωπο. Αφού στάλθηκαν σε διάφορες φυλακές, συγκεντρώθηκαν στο Χαϊδάρι, το
1943.
Το Στρατόπεδο του Χαϊδαρίου δεν ήταν απλά μια φυλακή ομήρων, για τους ναζί ήταν
κάτι περισσότερο. Αντιπροσώπευε τη λυσσασμένη μάχη για το ποιος θα κερδίσει τη
συνείδηση. Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του Θέμου Κορνάρου, στο "Στρατόπεδο
Χαϊδαρίου", που πρωτοκυκλοφόρησε το 1945 και τώρα
κυκλοφορεί από τις εκδόσεις "Σύγχρονη Εποχή". "Τα ανακριτικά γραφεία της Μέρλιν ήταν η πραγματική είσοδος του
Χαϊδαρίου. Θα νόμιζε κανείς πως τα βασανιστήρια κι οι κατατρεγμοί στην οδό
Μέρλιν γίνονταν κυρίως για να σου αποσπάσουν μυστικά. Οχι πάντα. Τις
περισσότερες φορές ήταν προπαρασκευή για τον κύριο, τον πλατύτερο σκοπό της
Σχολής: Την τρομοκράτηση και υποδούλωση της Λαϊκής Ψυχής. Στο Χαϊδάρι σε
περίμενε μια καινούργια τρομοκρατία. Μια συνεχής ψυχολογική επίθεση, μελετημένη
σ' όλες τις λεπτομέρειες. Είχε σκοπό να σου παραλύσει κάθε δύναμη, κάθε αντοχή.
Να σου σβήσει τη θέληση, να μην αφήσει απείραχτη καμιά ψυχική λειτουργία...
Αλλά εδώ ακριβώς ξέσπασε μια λυσσασμένη αντεπίθεση εναντίον του εχθρού. Την
επιχείρηση τη διεύθυνε το επιτελείο του Στρατοπέδου. Οι 260 του θαλάμου 1...
Σκοπός της μάχης: Ποιος θα κερδίσει την ψυχή του κατάδικου. Την ψυχή του
Λαού...". Εκεί οργανώθηκε ένας άλλος κόσμος. Οι κρατούμενοι κομμουνιστές
επιτέλεσαν σπουδαίο ρόλο, από τα πιο μικρά έως τα πιο σπουδαία ζητήματα που
αφορούσαν τη ζωή μέσα στο Στρατόπεδο. Κύριο μέλημά τους, να καλλιεργούν ολοένα
και πιο πολύ τα ανώτερα χαρακτηριστικά της ανθρωπιάς. Οι 200
ήταν αγωνιστές δοκιμασμένοι στις σκληρές ταξικές μάχες με το κράτος, την εργοδοσία, τον εργοδοτικό συνδικαλισμό. Ήταν
πρωτοπόροι εργάτες, αγρότες, διανοούμενοι που είχαν ζήσει στο πετσί τους την
εκμετάλλευση. Είχαν γαλουχηθεί στις μεγάλες ταξικές αναμετρήσεις του
Μεσοπολέμου. Τότε που και το ΚΚΕ σφυρηλατήθηκε ως κόμμα της επαναστατικής
πρωτοπορίας, παρά τις όποιες αντιφάσεις στη στρατηγική του. Μπορεί η αστική
διακυβέρνηση να άλλαζε μορφή, όμως το μίσος απέναντι στους εργάτες, στους
αγρότες και τις διεκδικήσεις τους παρέμενε το ίδιο. Οπως το ίδιο παρέμειναν η
βία και η καταστολή που επέδειξαν απέναντι στις διεκδικήσεις τους τόσο τα
δικτατορικά καθεστώτα όσα και οι κυβερνήσεις της αστικής δημοκρατίας. Αυτά τα
χρόνια, πολλοί ήταν οι εργάτες και οι αγρότες που δολοφονήθηκαν σε κινητοποιήσεις.
Χιλιάδες φυλακίστηκαν, εξορίστηκαν. Εκατοντάδες συγκεντρώσεις απαγορεύτηκαν,
ενώ πολλές ήταν και οι επιδρομές σε γραφεία σωματείων και τυπογραφεία.
Όμως κάθε αγώνας, μικρός και μεγάλος, πολλοί μάλιστα από αυτούς με μαχητική
συμμετοχή σημαντικών τμημάτων της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων,
πλούτιζε τους αγωνιστές με πείρα και μεγαλύτερο πείσμα. Γίνονταν πιο ικανοί,
ηγέτες στον χώρο δράσης τους.
Εκπαιδευμένοι στον συνδυασμό νόμιμης και παράνομης δουλειάς κατάφεραν να
σφυρηλατήσουν ακατάλυτους δεσμούς αγώνα και αίματος με σημαντικά τμήματα του
εργαζόμενου λαού και της νεολαίας. Η νίκη της Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής
Επανάστασης, η οικοδόμηση του πρώτου κράτους της εργατικής εξουσίας στην
παγκόσμια Ιστορία, ενέπνεε και καθοδηγούσε τη δράση τους. Τούτες οι
φωτογραφίες δεν είναι απλά ένα ντοκουμέντο, ένα συγκλονιστικό τεκμήριο για τις θηριωδίες των ναζί, την τόλμη και
αφοβία των κομμουνιστών. Αποδεικνύουν, με τη δύναμη της αποτύπωσης της στιγμής,
ότι οι 200 άντεξαν όχι γιατί ήταν υπεράνθρωποι, αλλά επειδή διαπαιδαγωγήθηκαν
στον αγώνα από το ΚΚΕ. Το ηθικό μεγαλείο, η ανωτερότητά τους, ο ηρωισμός που
επέδειξαν, η ακλόνητη πίστη τους στην τελική νίκη... Απέδειξαν, όπως και
χιλιάδες ακόμα αλύγιστοι της ταξικής πάλης, πως η κοινωνική πρόοδος δεν μπορεί
να ανακοπεί, παρά τα πισωγυρίσματα και τις προσωρινές ήττες. Το συμπέρασμα που
αβίαστα προκύπτει καθώς τις μελετάμε, καθώς σκύβουμε ξανά πάνω από τα τελευταία
σημειώματα των 200, τα σύντομα αλλά και τόσο πλούσια βιογραφικά των συντρόφων,
είναι πώς θα φανούμε αντάξιοί τους. Πώς θα διαπαιδαγωγηθούν οι σημερινοί και
αυριανοί μαχητές της ταξικής πάλης, για να μπορούν σε όλες τις συνθήκες, ακόμα
πιο ικανά, να αντιμετωπίζουν κάθε καμπή, κάθε δυσκολία. Γι' αυτό δίνουμε όλες μας τις
δυνάμεις. Μπροστά μας έχουμε το μεγάλο καθήκον της υλοποίησης των Αποφάσεων του 22ου
Συνεδρίου. Για να εναρμονιστεί πλήρως το Κόμμα και όλες οι δυνάμεις του με το
επαναστατικό του Πρόγραμμα. Να είναι πραγματικά "κόμμα παντός καιρού",
"κόμμα έτοιμο για όλα", όχι ως σύνθημα και γενικός
στόχος, αλλά στόχος που θα αποτυπώνεται στην καθημερινή πρωτοπόρα δράση του και
προσφορά. Σε συνθήκες που ο κόσμος φλέγεται, προετοιμαζόμαστε στη μεγάλη ευθύνη
και στον σκοπό ύπαρξης του Κόμματος, ως ιδεολογική και πολιτική πρωτοπορία,
καθοδηγητής της εργατικής τάξης για την εκπλήρωση της ιστορικής της αποστολής:
Την απαλλαγή της εργατικής τάξης από τα δεσμά της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης
και την οικοδόμηση της νέας σοσιαλιστικής - κομμουνιστικής κοινωνίας.
Οι 200 κομμουνιστές είναι "ήσυχοι", όπως όλοι εκείνοι που έχουν κάνει το καθήκον τους. Βέβαιοι ότι η
σκυτάλη παραδόθηκε σε σίγουρα χέρια. Και πως η άσβεστη φλόγα τους για ν'
αλλάξει τούτος ο κόσμος θα μεταδοθεί σε χιλιάδες καρδιές, θα γίνει αύριο η
πυρκαγιά που θα σαρώσει τον κόσμο της εκμετάλλευσης, της αδικίας, της φτώχειας
και των πολέμων. Τώρα είναι δικός μας αυτός ο δρόμος!
Την Κυριακή το πρωί, ο χρόνος
λες και πάγωσε. Αυτές οι φωτογραφίες, τραβηγμένες 82 χρόνια πριν,
«προσωποποιούν» τους συντρόφους μας. Τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν την
Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή.
Όλα όσα έχουμε ακούσει, έχουμε διαβάσει κι έχουμε γράψει, αποκτούν πλέον άλλη
διάσταση... Τους βλέπουμε να περπατούν με τα καλά τους ρούχα προς τον θάνατο
«δίχως να σκοντάψουν»... Των σκοτωμένων τα ρούχα σκορπισμένα στα χώματα...
Ετούτ' η μάντρ' αγνάντια σου το σύνορο του κόσμου... Σχεδόν ακούμε την ανάσα τους...
Τους διακρίνουμε στημένους μπροστά στον τοίχο της Καισαριανής - εκείνον τον
τοίχο που κάθε χρόνο γεμίζουμε γαρύφαλλα... Διαβάζουμε την κίνηση των σωμάτων
τους... Σηκώνουν τα χέρια τους, σαν να χαιρετάνε, ένας υψώνει τη γροθιά του...
Ψηλαφούμε το χαμόγελό τους, αυτό που κανείς δεν μπορεί να τους το πάρει, τα
μισάνοιχτα χείλη τους.
Ποιος ξέρει... Μπορεί να τραγουδούν ή να αφήνουν ορμήνιες σε αυτούς που μένουν
πίσω... «Οταν ο άνθρωπος δίνει τη ζωή του για ένα ανώτερο ιδανικό, δεν πεθαίνει
ποτέ...», όπως έγραφε στο τελευταίο του σημείωμα ένας από τους 200.
"..Ετούτ' η μάντρ' αγνάντια σου το σύνορο του κόσμου / Σ'
αυτήν απάνου βρόντηξεν ο Διγενής το Χάρο/ Ήτανε πρώτη του Μαγιού, φως
όλα μέσα κι έξω..." __Κ. Βάρναλης Με αίμα χωρίστηκε το σύνορο του κόσμου αυτού: Χύθηκε στους τείχους
της Καισαριανής, του Γεντί Κουλέ και του Κούρνοβου, στο Χαϊδάρι και στο
πάρκο της Χωροφυλακής, στη Μέρλιν και στα βουνά της ελεύθερης Ελλάδας.
Πριν και μετά: Κάποιον Αύγουστο στο Πασαλιμάνι και έναν Μάη στη
Θεσσαλονίκη, μέρες αμέτρητες στις εργατογειτονιές της Ν. Ιωνίας και του
Πειραιά, του Βόλου και της Θεσσαλονίκης, στα καπνοχώραφα της Καβάλας και
τ' Αγρινίου. Έναν Μάρτη στου Γουδή, κάποιο χειμώνα στο Τσάρνο και στον
Κλέφτη, στη Συκιά στη Γυάρο και στις χαράδρες της Μακρονήσου, στις
φυλακές της Κέρκυρας, στα θανοτοδικεία της Τρίπολης. Μα και μετά, στην
Μπουμπουλίνας και στη Μεσογείων κι έξω απ' την πύλη της ΕΤΜΑ, στο
Κερατσίνι και στον Πειραιά. Έτσι "τιμάνε" το αστικό κράτος, οι μηχανισμοί του, η εξουσία των
καπιταλιστών όσους παλεύουν να "ανθρωπέψει ο άνθρωπος". Ξανά και ξανά,
παντού όπου συγκρούστηκαν δυο κόσμοι. Παντού όπου ακόμα συγκρούονται οι
δυο αυτοί ίδιοι κόσμοι, στη μεγάλη των τάξεων πάλη. Έτσι ετοιμάζονται να "ξανατιμήσουν" τους λαούς όταν τα "καλοπιάσματα" και οι "τιμές", τα
"μαλάματα" και οι "φοβέρες", τα ψέματά τους πια δεν θα αρκούν, όταν οι
καμπές της Ιστορίας και η εργατική - λαϊκή πάλη θα φέρουν ξανά στην
ημερήσια διάταξη το πιο επείγον, το πιο επίκαιρο ζήτημα: Την ανατροπή
των καπιταλιστών.
Ο κόσμος τους κι ο κόσμος μας. Ο σάπιος, γερασμένος
κόσμος τους, της εκμετάλλευσης και της φτώχειας, της αδικίας και της
σήψης, της προσφυγιάς και των πολέμων "για τ' αφέντη το φαΐ", ο
καπιταλισμός. Θεμέλιό του το κέρδος και η μισθωτή σκλαβιά, η
εκμετάλλευση των πολλών από μια χούφτα κοινωνικά παράσιτα που έχουν στα
χέρια τους την εξουσία και τα μέσα παραγωγής. Ιστορικά ξεπερασμένος προ
πολλού. Νόμος του: Κάθε "γύρα" της "μηχανής" να πηγαίνει τους λαούς όλο
και πιο βαθιά στην εξαθλίωση και την απανθρωπιά, για να πηγαίνει "πιο
ψηλά" τα κέρδη των καπιταλιστών.
Ο κόσμος των "Σερπιέρηδων" και των "Μποδοσάκηδων" τότε, των μετόχων
και "CEO" σήμερα, των "νέων" και "σύγχρονων" μεθόδων να δουλεύει κανείς
13 ώρες τη μέρα και να μην βγάζει τον μήνα, να πεθαίνει σαν σκλάβος και
σαν κυνηγημένος, κάτω από τις βόμβες των καπιταλιστών, κάτω από τις
καρίνες των λιμενικών, μέσα στα μπισκοτάδικα των «καλών» αφεντικών,
στους σιδηρόδρομους του «πάμε κι όπου βγει» για τα κέρδη των
καπιταλιστών. Πάνω εκεί στήνεται κάθε μέρα το σύνορο: Απ' τη μια τα κέρδη τους κι απ' την άλλη οι ζωές και οι ανάγκες μας. Χθες και σήμερα. Από τη μια η καπιταλιστική βαρβαρότητα, από την άλλη ο πάντα νέος, πάντα πιο νέος κόσμος μας: Ο
κόσμος του καθημερινού, σκληρού αγώνα για όσα δικαιούται ο λαός και όσα
του στερούν, ο δρόμος της ανατροπής, για την κοινωνία που προβάλλει
μέσα απ' όλα τα «παράθυρα» της κοινωνικής εξέλιξης, τον σοσιαλισμό -
κομμουνισμό. Για να πάρει η εργατική τάξη την εξουσία, για να περάσει ο
άνθρωπος από την «προϊστορία» των εκμεταλλευτικών κοινωνιών στην
Ιστορία, συνειδητός δημιουργός του «πιο μεγάλου, πιο ωραίου, πιο
συγκλονιστικού» νέου κόσμου. Σε αυτό το σύνορο, με πλήρη επίγνωση,
έβαλαν τα στήθια τους οι 200. Σε αυτό το σύνορο βάζει το ΚΚΕ χτες και
σήμερα όλες του τις δυνάμεις. Σε αυτό το σύνορο βάζει η αστική τάξη την
εξουσία της για να σταματήσει το γύρισμα του τροχού προς τα μπρος. Η εξουσία τους και η δύναμή μας. Η εξουσία τους, η
οργανωμένη βία που υπερασπίζεται τον κόσμο της εκμετάλλευσης: Η δύναμη
του «ρετσινόλαδου», της φυλακής και της εξορίας, η δύναμη των
«ιδιώνυμων» και των «αναγκαστικών νόμων» τους, των "τρομονόμων" και των
"αλγόριθμων". Αλλά και της εξαγοράς και της ενσωμάτωσης, των
κοινοβουλευτικών "παιχνιδιών" της δικτατορίας του κεφαλαίου, του "οινωνικού εταιρισμού", της "συμπερίληψης" στην εκμετάλλευση. Τότε και
τώρα: Όπου κέρδη, εκεί και η "πατρίδα" του κεφαλαίου και των συμμάχων
του, με σκούφια πατριδεμπόρων και κοσμοπολιτών, εναλλάξ και αναλόγως της "μόδας". "Δικιά σας η πατρίδα, μα τίποτα δικό σας μέσα σ' αφτήνε"... Ένα κράτος, το αστικό κράτος, "με συνέχεια" και ταξική συνέπεια κάτω
απ' όλες τις συνθήκες: Από τις "μεγάλες Ιδέες" στο κυνηγητό των παλιών
πολεμιστών και των "τουρκόσπορων" προσφύγων που συναντιούνταν με τις
ιδέες του ΚΚΕ. Από τα αντικομμουνιστικά Ιδιώνυμα και την προσπάθεια
άλωσης του εργατικού κινήματος του "δημοκράτη" και "εκσυγχρονιστή"
Βενιζέλου, στη φάλαγγα του Μανιαδάκη και του Μεταξά. Με αυτά τα "πρωτόκολλα" παρέδωσε το αστικό κράτος τους κομμουνιστές που ζητούσαν να
πολεμήσουν στους κατακτητές. Με αυτά και το βλέμμα στην "επόμενη μέρα"
συνεργαζόταν με τους ναζί κατακτητές όσο εύκολα "αντιστεκόταν",
μηχανορραφώντας με τους Άγγλους και Αμερικανούς συμμάχους της,
προετοιμάζοντας να πνίξουν τον ελληνικό λαό στο αίμα για να
περιφρουρήσουν την εξουσία τους. Με αυτά κι αργότερα, στο μετεμφυλιακό "θαύμα" και στα μαύρα χρόνια της δικτατορίας, με τον "σκοπό" της
ενσωμάτωσης, στα μεταπολιτευτικά χρόνια. Με μνημόνια, "κουλτούρα
φέρετρου" και πολεμική στολή ξανά σήμερα.
Στην από δω μεριά του συνόρου η ακατάβλητη δύναμη, η "καταλύτρα ορμή"
του νέου, του συνειδητού, στρατευμένου αγώνα των κομμουνιστών για την
κοινωνική απελευθέρωση. "Ζεις από το δικό τους φως. Γίνεσαι δυνατός όσο
ζεις τη δύναμή τους. Όσο είσαι παρέα τους. Κάποτε θα το κατορθώσεις να
τους φτάσεις, αν κάμεις την άσκηση που κάνουν αυτοί είκοσι χρόνια. Αν
δίνεις τη ζωή σου πρόθυμα κάθε στιγμή επί είκοσι χρόνια. Για το καλό και
τ' αγαθό. Για την αλήθεια", έγραφε για τους 200 κομμουνιστές ο
συγκρατούμενός τους Κορνάρος.
Αυτήν την "άσκηση" έκαναν 20 χρόνια, δεκαετίες ολόκληρες, κάθε μέρα
και μια ζωή, με το βιβλίο και την εφημερίδα στο χέρι, με την προκήρυξη
και το χωνί στο εργοστάσιο, στο χωράφι, στη σχολή, στη συγκέντρωση, στη
συνεδρίαση οι 200, όπως και χιλιάδες πριν και μετά απ' αυτούς.
Φωτίζοντας τον δρόμο της κοινωνικής απελευθέρωσης, οργανώνοντας την
πάλη, σκορπώντας φόβους και προκαταλήψεις, ανεβάζοντας τους εργαζόμενους
ένα σκαλί παραπάνω, διαπαιδαγωγώντας χιλιάδες στις μεγάλες ταξικές
αναμετρήσεις. Παιδιά του ΚΚΕ, συνειδητά στρατευμένοι στην πιο μεγάλη
υπόθεση, διαπαιδαγωγημένοι σε ένα επαναστατικό Κόμμα Νέου Τύπου, με
επαναστατικές αρχές λειτουργίας και δράσης. Με το φως της Οκτωβριανής
Επανάστασης, με τη λάμψη της νέας κοινωνίας, όχι «όραμα» μα
πραγματικότητα απτή. Διεθνιστές και πατριώτες: Πατρίδα τους η Ελλάδα του
λαού της, πατρίδα τους παντού όπου πολεμούσε η εργατική τάξη τους
εκμεταλλευτές.
Έτσι, και όχι επειδή «γεννήθηκαν ήρωες και ζούσαν σ' άλλες εποχές»,
απλά παιδιά του λαού, εργάτες και απλά κοριτσόπουλα, αγρότες, φοιτητές
και αμούστακα παιδιά ετοιμάστηκαν για το κάλεσμα της Ιστορίας, κάνανε το
χρέος τους έως το τέλος, κι ας μην έφτασε ο αγώνας τους έως το τέλος,
αφήνοντας χρέος και καθήκον στους επόμενους να ολοκληρώσουν το έργο.
Έτσι, μέσα από την πρωτοπόρα δράση τους, «έγινε η ανάγκη Ιστορία»,
μπήκαν επικεφαλής του αγώνα ενός ολόκληρου λαού, μπόλιασαν έναν ολόκληρο
λαό με ανώτερες ιδέες και ιδανικά που ανθίζουν ακόμα, έτσι ο
«ξυπόλητος», «ψωριάρης», «δούλος» λαός έγινε ξανά «αντάρτης, κλέφτης,
παλικάρι», στέλνοντας «ανίκητους στρατούς» ηττημένους στα σπίτια τους:
Όταν συμπορεύτηκε με το ΚΚΕ, την πρωτοπόρα δράση και ιδεολογία του.
Έτσι πλέξαν αυτοί και επόμενοι το κατακόκκινο νήμα, το κράτησαν και
κράτησε μέσα στον χρόνο, μέσα από μεγάλες νίκες και ήττες, ιστορικά
πισωγυρίσματα μα και μέρες επαναστατικής ανόδου που αξίζαν όσο χρόνια
αργόσυρτης εξέλιξης. Αυτό το "κόκκινο νήμα" κρατάμε σήμερα γερά και
συνεχίζουμε στον ίδιο δρόμο. Οι «αξίες» τους κι οι αξίες μας. Οι «αξίες» τους,
μπόχα ενός κοινωνικού συστήματος σε αποσύνθεση, εκεί όπου ο άνθρωπος
είναι εμπόρευμα. «Κοίτα τη δουλειά σου» και «κοίτα την πάρτη σου», «πάτα
επί πτωμάτων», «κουλτούρα των φέρετρων» για τα κέρδη εφοπλιστών και
λοιπών, «Συφέρο μας να 'μαστε δεμένοι παρά λυτοί·... Κι αν το 'φερνε
ποτές η κατάρα να μας λείψει ο Λύκος, θα τρέχαμε να βρούμε άλλονε
χειρότερο, για να μας τρώει». Στον σάπιο κόσμο τους, φασιστοειδη
που χύνουν το ναζιστικό τους δηλητήριο, τον αντικομμουνισμό σε νέα
παιδιά, που σπάνε μνημεία των αγωνιστών σαν τους κλέφτες, μες στα
σκοτάδια. Σοσιαλδημοκράτες και οπορτουνιστές σάπιοι έως το μεδούλι, που
γράφουν για "το ΚΚΕ που εξαργυρώνει την Ιστορία του": Πώς αλλιώς να
μετρήσουν εκείνοι που τα μετράνε όλα μ' αργύρια, με "θεσούλες" και "προγράμματα", ψηφαλάκια για την "ιερή" αστική "δημοκρατία" τους;
Στην από δω μεριά οι Σουκατζίδηδες και οι Ηλέκτρες, τα κορίτσια που
χόρεψαν γύρω απ' τον Φοίνικα στις φυλακές Αβέρωφ, οι Τούσηδες του Μάη
του '36, οι νεκροί στο Πασαλιμάνι του '23 και οι εκτελεσμένοι του Γεντί
Κουλέ, οι μαχητές του ΔΣΕ να κρατάνε με τα δόντια το χαράκωμα κάτω απ'
τις αμερικάνικες ναπάλμ, οι παράνομοι να κρατάνε την ανάσα τους, τον
ασύρματο και το τυπογραφείο κάτω απ' τη μύτη των εκμεταλλευτών τους. Κι
άλλοι πολλοί, χιλιάδες.
Με ανιδιοτέλεια και αυταπάρνηση, με το "εμείς" πάνω απ' το εγώ, με τα
μεγάλα «ναι» και τα μεγάλα τους "όχι", "ψηλώσαν το μπόι" του ανθρώπου,
κράτησαν το σύνορο αυτό: Το "όχι" του Σουκατζίδη να μπει άλλος στη θέση
του, το "όχι" των κομμουνιστών να υπογράψουν δήλωση "μετανοίας",
αποκήρυξης του ΚΚΕ, το "όχι" αμέτρητων αλύγιστων και, πιο μετά, τα "όχι"
και τα "ναι" όσων άκουσαν το κάλεσμα και κράτησαν "ψηλά την κόκκινη
σημαία" κάτω απ' όλες τις συνθήκες, έως και σήμερα.
Στο σύνορο αυτών των κόσμων βάλανε το στήθος τους οι 200 της
Καισαριανής, επειδή αρνήθηκαν να αποκηρύξουν το ΚΚΕ βρέθηκαν στο
εκτελεστικό απόσπασμα. Πάνω εκεί περπάτησαν με βήμα σίγουρο, βλέμμα
καθαρό, με υψωμένη τη γροθιά, «φως όλα μέσα κι έξω», να φωτίζει έως και
σήμερα τον δρόμο της ανατροπής, τα άλλα τα πολλά, τα καθημερινά «ναι»
και τα «όχι» που λέει κάθε μέρα ο κομμουνιστής, στη δουλειά και στη ζωή
του. Η Ιστορία τους και η Ιστορία μας. Η Ιστορία των
καπιταλιστών και των ανθρώπων τους, ντροπή και στίγμα. Προσπαθούν να την
κρύψουν μέσα από τόνους ψεμάτων, με βρώμικο μελάνι, με χρήμα πολύ,
«πρόστυχες πένες» που «τιμάνε τον φονιά, βρίζουν το θύμα», στα σχολεία
και στα πανεπιστήμια, στον Τύπο και στις εκπομπές. Με αντικομμουνιστικά
μνημόνια της ΕΕ που εξισώνουν τους ναζί εκτελεστές - γνήσια τέκνα του
καπιταλισμού - με τους εκτελεσμένους, τους κομμουνιστές που πάλεψαν και
παλεύουν για την ανατροπή του συστήματός τους. Με νόμους και διατάγματα,
απαγορεύοντας κομμουνιστικά κόμματα και σύμβολα. Αυτοί... τιμάνε τους αγωνιστές κρύβοντας την ταυτότητά τους, ζητώντας
να «αρνηθούν» μετά θάνατον το ΚΚΕ, που δεν το αρνήθηκαν ούτε μπροστά
στον θάνατο. Παριστάνοντας τον «κούκο» που κάνει τ' αυγά του σ' άλλες
φωλιές: Με τέτοια φτηνά κόλπα νομίζουν ότι θα στρατεύσουν τον λαό στους "εθνικούς" στόχους του κεφαλαίου και στις νέες "μεγάλες Ιδέες" για τις
μεγάλες τσέπες τους. Κι άλλοι, γνωστοί, επαγγελματίες "λαθολόγοι» του ΚΚΕ, που "τιμάνε"
τάχα τους κομμουνιστές και βρίζουν το Κόμμα τους, "αποθεώνουν" το
"ηρωικό χτες" για να θάψουν το "συμβιβασμένο" σήμερα, καταθέτουν
λουλούδια στην Καισαριανή με το ίδιο χέρι που σφίγγουν το χέρι του
μακελάρη Τραμπ και υπογράφουν τα αντικομμουνιστικά μνημόνια στο Σιμπίου. Άλλα "τιμάνε" εκείνοι κι άλλο τιμάει ο ελληνικός λαός. Η δικιά μας
Ιστορία δεν είναι "αβλαβές εικόνισμα" στα μουσεία, είναι κάλεσμα αγώνα
και "πήχης", σκυτάλη που παραλαμβάνουμε με δέος και συγκίνηση. Τη
μαθαίνουμε και εμπνεόμαστε, τη μαθαίνουμε και τη διαδίδουμε, μέσα από
τις δεκάδες εκδηλώσεις κι εκδόσεις, τις εκθέσεις και τα άρθρα μας, τα
μουσεία και τους τόπους μνήμης, τα κέντρα μας, όλα ανοιχτά στον λαό και
σε κάθε ευσυνείδητο επιστήμονα που στέκεται στο πλάι του. Την τιμάμε στην πράξη, βγάζοντας πολύτιμα διδάγματα για το σήμερα και
το αύριο των νέων κοινωνικών "σεισμών" που είναι μπροστά.
Διαμορφώνοντας, με οδηγό την επαναστατική θεωρία, σύγχρονη επαναστατική
στρατηγική, βάζοντας σήμερα τον πήχη πιο ψηλά, για να αντιστοιχηθεί όλη η
δράση του Κόμματος στους μεγάλους επαναστατικούς σκοπούς του, για να
μειώνουμε συνεχώς την απόσταση ανάμεσα σε "λόγια και έργα", για Κόμμα
έτοιμο να προωθεί την επαναστατική πάλη κάτω απ' όλες τις συνθήκες,
έτοιμο να ηγηθεί στις θύελλες και στις νέες νικηφόρες εφόδους της
εργατικής τάξης στον ουρανό, έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας για τον
σοσιαλισμό - κομμουνισμό.
Ό,τι ν’ ακούω με το δεξιό μου αυτί, με μάτι αριστερό το βλέπω. Κι ό,τι καταπιάνεται ο νους να στοχαστεί, οι χτύποι της καρδιάς το λένε πρώτοι. Αρνήθηκα ν’ αρέσω στα σκυλάκια του καναπέ. Λιοντάρια κουρεμένα, τα βγάζουνε περίπατο να ουρήσουν. Απόκοντα ακλουθάω τα χερομάχα τα πλήθη και πληγώνομαι μαζί τους. __Κ. Βάρναλης Από τη συλλογή "Οργή λαού", τα Επιγράμματα "Και στον ίδρo το δικό, γίνε συ τ' αφεντικό"
Η θυσία των 200 σήκωσε τον λαό
μας ένα μπόι ψηλότερα! Το ίδιο αισθανόμαστε και από προχθές: Μόνο περηφάνια και
δέος για αυτούς που στάθηκαν ορθοί μπροστά στο απόσπασμα, κερδίζοντας «το
μεγάλο παιχνίδι για τον άνθρωπο».
Και η απάντηση στο ερώτημα «μα τι άνθρωποι ήταν αυτοί» βρίσκεται μπροστά μας.
Δίπλα στα ονόματα, υπάρχει πλέον και το πρόσωπό τους...
Η αταλάντευτη στάση τους, το
αγέρωχο βάδισμά τους, το ολόστητο κορμί τους - μια ευθεία με τη μάντρα πίσω
τους - που ταπεινώνει τους δήμιους και τον θάνατο, ήταν προϊόν συνειδητής
στράτευσης στον αγώνα ενάντια στην αδικία, για την κατάργηση της εκμετάλλευσης
ανθρώπου από άνθρωπο. Ηταν η άσβεστη πίστη στην τελική νίκη που τους έκανε
αλύγιστους... Όπως χιλιάδες άλλους.
Ήταν κομμουνιστές γαλουχημένοι σε μεγάλες ταξικές μάχες του Μεσοπολέμου. Στην
πλειονότητά τους Ακροναυπλιώτες, που τους παρέδωσε το αστικό κράτος - όντας από
τη μεταξική δικτατορία φυλακισμένοι - στους κατακτητές.
Αυτά τα μοναδικά ντοκουμέντα αποτελούν πολύτιμο υλικό τεκμηρίωσης και γνώσης
για τον ερευνητή, τον ιστορικό, τον καθένα που σέβεται και θέλει να μάθει τη
ζωντανή Ιστορία του λαού μας. Δεν έχουν καμιά θέση ούτε σε ιδιωτικές συλλογές,
ούτε να πουλιούνται σε δημοπρασίες στο ίντερνετ.
Δεν μπορούν να θεωρούνται εμπόρευμα. Ανήκουν στην ιστορία του κομμουνιστικού -
λαϊκού κινήματος και ως τέτοια πρέπει να αξιοποιηθούν.
Κατάληξη των πρωτοβουλιών που έχουν παρθεί, κάτω από την παλλαϊκή απαίτηση να
αποτελέσουν συλλογικό απόκτημα της ιστορικής μνήμης, δεν μπορεί να είναι άλλη
από την απόδοσή τους στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον
Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ.
Να αποτελέσουν ιστορικά τεκμήρια
ανοιχτά και προσιτά στον λαό και τη νεολαία, για παραπέρα μελέτη, έρευνα,
διδαχή των νεότερων γενιών.
Άλλωστε, στο Αρχείο του ΚΚΕ φυλάσσονται σημειώματα, γράμματα, προσωπικά
αντικείμενα των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής.Οι 200 της Καισαριανής ήταν
σίγουροι ότι η θυσία τους δεν θα πάει χαμένη. Ότι το Κόμμα θα τραβήξει μπροστά
κάτω απ' όλες τις συνθήκες. Κοιτώντας αγέρωχα τον φακό, το βλέμμα τους λέει:
«Εμείς το χρέος μας το κάναμε!».
Αυτό το βλέμμα μάς δίνει το νήμα
της κόκκινης κλωστής που απλώνεται στον χρόνο. Η πελώρια θυσία τους δεν μας
κληροδότησε μόνο περηφάνια, αλλά προπάντων τη μεγάλη ευθύνη: Να γίνουμε
αντάξιοι αυτών που ορθοβάδισαν, ικανοί στις μάχες του σήμερα, στη «μεγάλη των
τάξεων πάλη».
Βαδίζοντας στον δρόμο της ανατροπής,
εξοπλισμένοι με τις Αποφάσεις του 22ου Συνεδρίου του Κόμματός μας,
να γίνουμε πιο ικανοί στη δουλειά με το Πρόγραμμά μας, πιο δυνατοί για να
φτάσει ο αγώνας έως το τέλος, τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό!
"... Δεν ήρθαν μελλοθάνατοι με κλάμα και λαχτάρα, | μόν' ήρθαν μελλόγαμπροι με
χορό και τραγούδι. Και πρώτος άρχος του χορού, δυο μπόγια πάνου απ' όλους | κι
από το Χάρο τρεις φορές πιο πάνου ο Ναπολέος...".
Οι 200
της Καισαριανής ζουν. Η Πρωτομαγιά του 1944 ήταν κόκκινη, κόκκινη σαν το
αίμα τους που πότισε το Σκοπευτήριο, κόκκινη σαν τα υψηλά ιδανικά των
κομμουνιστών.
Παν Μακρής & Δημ Κουτσούμπας
Αθάνατοι οι
200. Εκτελέστηκαν μα δεν πέθαναν. Μέχρι σήμερα τους
ακούμε:
«Εδώ πέσαμε. Παιδιά του λαού. Γνωρίζετε γιατί. |
Γυμνοί: κατάσαρκα φορώντας σημαίες | η Ελλάδα τις έραψε με ουρανό και άσπρο
κάμποτο.
Ακούσατε τις ομοβροντίες στα μυστικόφωτα αττικά χαράματα. | Είδατε τα πουλιά
που πέταξαν αντίθετα στις σφαίρες | αγγίζοντας με τα φτερά τους τον ανατέλλοντα
πυρφόρον.| Είδατε τα παράθυρα της γειτονιάς να ανοίγουν στο μέλλον. Εμείς |
μερτικό δε ζητήσαμε. Τίποτα. Μόνο θυμηθείτε το: αν η ελευθερία | δε βαδίσει στα
χνάρια του αίματός μας, | εδώ θα μας σκοτώνουν κάθε μέρα. Γεια σας»
Άνοιγμα στον χρόνο, μια ρωγμή απ' όπου περνά το φως και μαζί του το ρίγος
Ρίγος, γιατί στα πρόσωπα εκείνων των ανθρώπων δεν διακρίνει κανείς φόβο, αλλά αξιοπρέπεια. Οι κομμουνιστές, που στάθηκαν απέναντι στα όπλα, δε λύγισαν. Προτίμησαν να πεθάνουν παρά να προδώσουν τα ιδανικά τους. Δεν διαπραγματεύτηκαν την πίστη τους στη λευτεριά και τo δίκιο. Μέσα στη βαρβαρότητα και στη φωτιά της σύγκρουσης κράτησαν όρθιο το ανάστημά τους. Ήταν ήρωες με απόλυτη συνείδηση του ρόλου τους και της θέσης τους στην ιστορία. Ήξεραν ότι το τίμημα θα ήταν η ζωή τους και το πλήρωσαν με καθαρό βλέμμα.
💥💥
Η
ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος είναι τόσο βαθιά ριζωμένη στο αίμα
και τους αγώνες των ανθρώπων, που δεν μπορεί να θαφτεί. Όσο κι αν
επιχειρήθηκε να σβηστεί, να διαστρεβλωθεί ή να περιθωριοποιηθεί,
επιστρέφει. Είναι σαν να έχει μια εσωτερική ανάγκη να αποκαλυφθεί, να
λάμψει, να σταθεί ξανά μπροστά μας και να ζητήσει δικαίωση. Αυτές
οι φωτογραφίες είναι ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης
αξίας, αλλά είναι και μία απόδειξη ότι η μνήμη δεν υπακούει στη λήθη. Και ο ήλιος έλαμπε εκείνη τη μέρα. Μια φωτεινή, ανοιξιάτικη μέρα
στην κατεχόμενη Ελλάδα. Το φως έπεφτε πάνω στα πρόσωπά τους την ώρα που
αποχαιρετούσαν τον κόσμο. Υπάρχει κάτι βαθιά συγκλονιστικό σε αυτή την
αντίθεση: η φύση να ανθίζει, ο ουρανός να είναι καθαρός και άνθρωποι να
οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα. Σαν να τους συνόδευε ο ίδιος ο
ήλιος στο τελευταίο τους βήμα και έκανε το βλέμμα τους να λάμπει ακόμα
περισσότερο, φώτιζε το μέτωπό τους και ζέστανε το δέρμα τους. Τους
σφιχταγκάλιασε μέχρι την τελευταία τους πνοή. Κάτω απ' τον ήλιο αναγαλιάζαν οι ελιές Και φύτρωναν μικροί σταυροί στα περιβόλια... Federico Garcia Lorca - Νίκος Καββαδίας
Νίκου Καββαδία, «Federico Garcia Lorca»
Στο Θανάση Καραβία
Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό
και το βαθύ πορτοκαλί σου μεσοφόρι.
Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ,
τότε που φεύγανε μπουλούκια οι Σταυροφόροι.
Παντιέρες πάγαιναν του ανέμου συνοδιά
και ξεκινούσαν οι γαλέρες του θανάτου.
Στο ρωγοβύζι ανατριχιάζαν τα παιδιά
κι ο γέρος έλιαζε ακαμάτης τ' αχαμνά του.
Του ταύρου ο Πίκασσο ρουθούνιζε βαριά
και στα κουβέλια τότε σάπιζε το μέλι.
Τραβέρσο ανάποδα — πορεία προς το Βοριά.
Τράβα μπροστά —ξοπίσω εμείς— και μη σε μέλει.
Κάτου απ' τον ήλιο αναγαλλιάζαν οι ελιές
και φύτρωναν μικροί σταυροί στα περιβόλια.
Τις νύχτες στέρφες απομέναν οι αγκαλιές
τότες που σ' έφεραν, κατσίβελε, στη μπόλια.
Ατσίγγανε κι Αφέντη μου, με τί να σε στολίσω;
Φέρτε το μαυριτάνικο σκουτί το πορφυρό.
Στον τοίχο της Καισαριανής μάς φέραν από πίσω
κ' ίσα έν' αντρίκιο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό.
Κοπέλες απ' το Δίστομο φέρτε νερό και ξίδι.
Κι απάνω στη φοράδα σου δεμένος σταυρωτά
σύρε για κείνο το στερνό στην Κόρδοβα ταξίδι,
μεσ' απ' τα διψασμένα της χωράφια τ' ανοιχτά.
Βάρκα του βάλτου ανάστροφη, φτενή, δίχως καρένα.
Σύνεργα που σκουριάζουνε σε γύφτικη σπηλιά.
Σμάρι κοράκια να πετάν στην έρημην αρένα
και στο χωριό ν' ουρλιάζουνε τη νύχτα εφτά σκυλιά.
Φορούσαν ευτελή ρούχα, ρετάλια σχεδόν. Ρούχα φτωχά, ταλαιπωρημένα από
φυλακές και εξορίες. Κι όμως, μέσα σε αυτά τα κουρέλια στεκόταν μια
ανιδιοτέλεια και μια παρρησία που τους έκανε γίγαντες. Τους μεγάλωνε η
πίστη τους στον άνθρωπο και την κοινωνική απελευθέρωση. Οι
κομμουνιστές της εποχής ήταν τιτάνες, όχι γιατί δεν φοβήθηκαν, αλλά
γιατί ξεπέρασαν τον φόβο και τον αντιμετώπισαν με περιφρόνηση, γιατί η
εποχή επέβαλε να γίνουν τιτάνες... Και ίσως αυτό που συγκλονίζει περισσότερο είναι η αίσθηση της
συνέχειας. Εκείνη η στιγμή δεν έμεινε παγωμένη στο 1944. Κυλά μέσα στον
χρόνο, φτάνει ως εμάς, μας αγγίζει. Κάθε γενιά καλείται να σταθεί απέναντι στο ύψος που επιτάσσει η ιστορία και η ανάγκη της να τρέξει μπροστά. Οι
εκτελεσμένοι της Καισαριανής δεν είναι απλώς μορφές ενός μακρινού
παρελθόντος, είναι φάρος και παράδειγμα, είναι πήχης, χρέος και
υπόσχεση, άσβεστο κίνητρο για αποφασιστικότητα, ετοιμότητα σε κάθε
δοκιμασία. Στο κάλεσμα της ιστορίας για τον σοσιαλισμό θα ξαναγεννηθούν
οι νέοι μας τιτάνες. Κι είναι από τότες Μάης εδώ, φως όλα μέσα κι έξω. Κόλλα τ’ αφτί και την καρδιά στο ματωμένο χώμα... Πρωτομαγιά του 44' - Κώστας Βάρναλης
Ανατριχιάζουμε, λοιπόν, όχι μόνο από συγκίνηση. Ανατριχιάζουμε από το βάρος του χρέους. Από την ευθύνη που περνά από γενιά σε γενιά. Οι
εικόνες αυτές δεν μας καλούν απλώς να θυμηθούμε, αλλά μας καλούν να
συνεχίσουμε. Να αναλογιστούμε τι σημαίνει να παλεύεις για έναν κόσμο
χωρίς εκμετάλλευση και καταπίεση. Ανατριχιάζουμε, κρατάμε την ανάσα μας,
ευγνωμονούμε τους θυσιασμένους για την κληρονομιά που άφησαν πίσω,
υποσχόμαστε ότι ο ήλιος που έλαμπε εκείνη τη μέρα δεν έδυσε μαζί τους.
Θα ανατείλει ξανά, ως ήλιος δικαιοσύνης και κοινωνικής απελευθέρωσης,
φωτίζοντας τους δρόμους που εκείνοι άνοιξαν με τη θυσία τους. Και αυτό
το φωτεινό μονοπάτι θα το διαβούμε. Θα βγούμε νικητές κι ας είναι οι
θυσίες μας βαριές...
Είναι
πραγματικά θλιβερό να βλέπει κανείς μια συμπαγή ιστορική μαρτυρία να διαλύεται
και να χάνεται σε ιδιωτικές συλλογές και πλειστηριασμούς. Προέρχονται από το
άλμπουμ του Υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Bataillon Το
γεγονός ότι το Τάγμα είχε έδρα τη Μαλακάσα εξηγεί γιατί ο Hoyer βρισκόταν στην
Αττική και είχε την ευχέρεια να παρευρίσκεται και να φωτογραφίζει τις
εκτελέσεις στην Καισαριανή. Το 1012 Τάγμα υπαγόταν στην 41η Μεραρχία Φρουρίων
(41. Festungs-Division), η οποία είχε την ευθύνη της κατοχής στην Αττική και
την Εύβοια.Έδρα του Τάγματος ήταν η Μαλακάσα. Ακόμα και αν τα πρωτότυπα χαθούν,
η γνώση ότι υπήρξε αυτό το άλμπουμ και ποιος το είχε, είναι κρίσιμη για τους
ιστορικούς και για την ιστορία της πόλης. Γεγονότα που μας έχουν διηγηθεί
παίρνουν μορφή. Το γεγονός ότι προλάβαμε να δούμε τις φωτογραφίες και να
συγκρατήσουμε τα στοιχεία του Hoyer είναι ήδη και μια μορφή διάσωσης.
Αυτές
οι φωτογραφίες, αντί να βρίσκονται σε μουσείο, δυστυχώς καταλήγουν σε συλλέκτες
που συνήθως δεν αντιλαμβάνονται την ιστορική τους βαρύτητα. Είναι πραγματικά
σπάνιο και συγκλονιστικό να βρίσκεις τέτοια ίχνη, οι φωτογραφίεςδείχνουν την ωμή πραγματικότητα, οι
μελλοθάνατοι κομουνιστές στέκονταν μπροστά στον τοίχο, και όπως βλέπουμε, έχουν
το κεφάλι ψηλά. Αυτό επιβεβαιώνει τις μαρτυρίες ότι πολλοί πήγαιναν στην
εκτέλεση τραγουδώντας τον εθνικό ύμνο ή φωνάζοντας συνθήματα, τα γνωρίζαμε από
μαρτυρίες τώρα υποκλινόμαστε.
Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΔΕΝ ΣΒΗΝΕΙ όσο κι αν ενοχλεί κάποιους αναφέρει σε ανακοίνωσή της η δημοτική αρχή Καισαριανής σχετικά με την επιχείρηση ορισμένων ΘΡΑΣΥΔΕΙΛΩΝ να καταστρέψουν τις μαρμάρινες επιγραφές με τα ονόματα των 200 ΕΚΤΕΛΕΣΜΕΝΩΝ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ στο ΣΚΟΠΕΥΤΗΡΙΟ της Καισαριανής.
Αναλυτικά όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή της η δημοτική αρχή "καταδικάζει τις υλικές φθορές που προκλήθηκαν στο ΜΝΗΜΕΙΟ των 200 ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ στην ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ, στη μοναδική μαρμάρινη πλάκα που ανέφερε το γεγονός της εκτέλεσης την Πρωτομαγιά του 1944.
Η κίνηση αυτή έγινε λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση των ιστορικών φωτογραφιών που έχουν προκαλέσει ρίγος συγκίνησης για την ηρωική παλικαρίσια στάση των 200 κομμουνιστών ηρώων οι οποίοι στάθηκαν όρθιοι στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΔΕ ΣΒΗΝΕΙ όσο κι αν ενοχλεί κάποιους! Η Δημοτική Αρχή θα πρωτοστατήσει με όλες της τις δυνάμεις στην ανάδειξη και αναβάθμιση του ιστορικού αυτού τόπου, κόντρα σε όλους όσους εμποδίζουν την απόδοση της ιστορικής μνήμης».
ΚΚΕ: ΑΠΟΤΡΟΠΙΑΣΜΟΣ και περιφρόνηση για την επιχείρηση καταστροφής των μαρμάρινων επιγραφών με τα ονόματα των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών
Σε ανακοίνωση του για την επιχείρηση καταστροφής των μαρμάρινων επιγραφών με τα ονόματα των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ αναφέρει τα εξής:
"Μόνο αποτροπιασμό και περιφρόνηση προκαλεί η επιχείρηση καταστροφής από κάποιους θρασύδειλους των μαρμάρινων επιγραφών με τα ονόματα των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την ημέρα που φωτογραφίες – ντοκουμέντα με τις τελευταίες στιγμές τους είδαν το φως της δημοσιότητας. Προφανώς ενοχλήθηκαν από το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών σε αντίθεση με τις σάπιες αξίες που εκπροσωπούν οι ίδιοι.
Καμιά πράξη μίσους των θρασύδειλων φασιστοειδών δεν μπορεί να ακυρώσει τα συναισθήματα περηφάνιας και δέους που ένιωσε σήμερα ο λαός μας μπροστά στις συγκλονιστικές εικόνες που αποτυπώνουν την αγέρωχη και αλύγιστη στάση των 200 της Καισαριανής μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Και να ‘ναι σίγουροι πως όταν οι φωτογραφίες – ντοκουμέντα πάρουν τη θέση τους εκεί που πρέπει, όλο και περισσότεροι θα εμπνέονται από τη θυσία τους".
💥 Νωρίτερα ο Δήμος ανέφερε
"Οι φωτογραφίες που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας από τον αιματοβαμμένο ηρωικό τόπο του Θυσιαστηρίου της Λευτεριάς και φαίνεται να αφορούν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944 από τις δυνάμεις της ναζιστικής Γερμανίας, σκορπίζουν ρίγη συγκίνησης.
Με κομμένη την ανάσα και βαθιά συγκινημένοι υποκλινόμαστε στο μεγαλείο της δύναμης των 200 ηρώων που με απόλυτη συνείδηση δεν διαπραγματεύτηκαν την πίστη τους στο δίκιο και τη λευτεριά του λαού μας και έδωσαν την ίδια τους τη ζωή. Στάθηκαν όρθιοι, με το κεφάλι ψηλά και με βλέμμα καθαρό μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Ο αγώνας τους μας εμπνέει. Οι 200 κομμουνιστές αποτελούν φάρο για εμάς, χρέος και παράδειγμα για να ορθώσουμε σήμερα το ανάστημά μας στο καθήκον που μας προτάσσει η ιστορία. Οι φωτογραφίες αυτές δεν μπορούν να θεωρούνται εμπόρευμα και η αξία τους δεν μετριέται σε χρήμα. Δεν επιτρέπεται να ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές. Είναι ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας για τον τόπο και τον λαό μας.
Από την πρώτη στιγμή δημοσιοποίησης των φωτογραφιών δεχόμαστε δεκάδες μηνύματα από κατοίκους της Καισαριανής και απογόνους του ηρωικού αγώνα της περιόδου.
Ζητάμε εδώ και τώρα με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου, καθώς και στο ΚΚΕ που μέσα από τις γραμμές του αγωνίστηκαν και έπεσαν με υψωμένη τη γροθιά τους, για να έχει πρόσβαση ο λαός και η νεολαία μας.
Τον χώρο του Θυσιαστηρίου της Λευτεριάς επιδιώκουμε να αναδείξουμε, φωτίζοντας τις χρυσές σελίδες των αγώνων του λαού μας και σε αυτό τον δρόμο η Δημοτική Αρχή Καισαριανής μαζί με τον λαό θα προσπεράσουν κάθε εμπόδιο".
200 κομμουνιστές Καισαριανής:
Νέα αναγνώριση – Σε εξέλιξη η προσπάθεια ταυτοποίησης προσώπων
Μελετώντας προσεκτικά τις φωτογραφίες που είδαν το φως της
δημοσιότητας και φέρονται να απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200
κομμουνιστών, στην πλειοψηφία τους στελεχών και μελών του ΚΚΕ, την Πρωτομαγιά
του 1944 στην Καισαριανή καθώς και βιογραφικά στοιχεία και τις φωτογραφίες των
εκτελεσμένων που διαθέτει το αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ είναι σε εξέλιξη η
προσπάθεια ταυτοποίησης προσώπων. Από την μέχρι τώρα έρευνα προκύπτει ότι πολύ πιθανά σε μία
από τις φωτογραφίες απεικονίζονται ο Θρασύβουλος
Καλαφατάκης και ο Δημήτρης Παπαδόπουλος.
🔴 💥 30 χρονών… ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης του Γρηγόρη και της
Πελαγίας, γεννήθηκε το 1914 στον Πλατανιά Χανίων της Κρήτης, από εύπορη και
πολυμελή οικογένεια. Ήταν ψηλός, εύσωμος, αρρενωπός και χειροδύναμος.
Επαγγελματικά ασχολήθηκε με την γεωργία και τη γαλακτοκομία. Παντρεύτηκε πολύ
μικρός την Αικατερίνη Χάλη και απέκτησαν δύο κόρες, τη Μαρία και την Ιφιγένεια. Από νέος, μαθητής του γυμνασίου, διακρινότανε για την
επιμέλειά του και την καθαρή πολιτική του σκέψη. Οργανώθηκε στο ΚΚΕ από το
μέλος της ΚΕ Βαγγέλη Κτιστάκη και συνεργάστηκε με τους Γιώργη Τσιτίλο, Χαρίλαο
Ψυλλάκη, Γιώργη Πατεράκη και τους Νίκο Μαριακάκη και Παναγιώτη Κορνάρο, που
εκτελέστηκαν μαζί του την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής
με τους 200 πατριώτες κομμουνιστές. Οι πιέσεις που δεχότανε σαν πρωτοπόρος του
προοδευτικού κινήματος ήταν πολλές και ιδιαίτερα από τον Ενωμοτάρχη του Σταθμού
Χωροφυλακής Πλατανιάς, για να υπογράψει δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ. Απέρριπτε
συνεχώς όλες τις προτάσεις και τις απειλές που του έκαναν. Στα χρόνια της
δικτατορίας του Μεταξά συνεχίζοντας τη δράση του, οργάνωσε πολλούς νέους στο
χωριό του και στα γύρω χωριά. Σαν μέλος της νομαρχιακής επιτροπής έλαβε μέρος
μαζί με άλλους στο αντιδικτατορικό κίνημα τον Ιούλη του 1938. Αντέδρασαν επίσης
με την ρίψη προκηρύξεων στην υποδοχή του αγγλικού πλοίου στο λιμάνι της Σούδας
που είχε προσκληθεί από τον βασιλιά Γεώργιο και τον Μεταξά. Πράξη που απαιτούσε
για την εποχή εκείνη μεγάλη γενναιότητα. Συνελήφθη το 1939 δικάστηκε 5 χρόνια
φυλακή και τον έκλεισαν στην επανορθωτική φυλακή Χανίων. Αργότερα μεταφέρθηκε
στις φυλακές Αβέρωφ της Αθήνας και από κει στην Ακροναυπλία. Στη συνέχεια πήγε
στο ιταλικό στρατόπεδο της Λάρισας και στις αρχές του Σεπτέμβρη του 1943 ήρθε
μαζί με τους Ακροναυπλιώτες στο Χαϊδάρι. Σαν μάγειρας του στρατοπέδου φρόντιζε
τους μικρούς κρατούμενους με προσεγμένο και περισσότερο φαγητό. Προς τιμή του
αξέχαστου αγωνιστή ο δήμος Χανίων έδωσε το όνομά του σ’ ένα δρόμο στην περιοχή
του Αγίου Λουκά.
🔴 💥 Δημήτρης Παπαδόπουλος Καταγόταν από τον Πόντο. Απ’ τους παλιότερους και
καλύτερους αγωνιστές οικοδόμους. Παίρνει μέρος στο συνδικαλιστικό κίνημα μόλις
ήρθε σαν πρόσφυγας στην Ελλάδα το 1922-1924. Στα 1928 βγήκε στη διοίκηση της
Βιομ. Ένωσης Οικοδόμων, για να ανέβει σε λίγο στην Εκτελεστική Επιτροπή της
Ομοσπονδίας Οικοδόμων και να γίνει Γενικός Γραμματέας της. Στα χρόνια αυτά
1928-1936 οργανώνει και καθοδηγεί τους αγώνες των εργατών Οικοδόμων. Για τους
αγώνες του αυτούς πολλές φορές φυλακίζεται και εξορίζεται. Το 1936 όντας
Γραμματέας της Πανελληνίου Ομοσπονδίας Οικοδόμων συλλαμβάνεται από τη
μοναρχοφασιστική διχτατορία της 4ης Αυγούστου, στέλνεται εξορία και
από ‘κει στην Ακροναυπλία. Το 1941 παραδίδεται απ’ τους μοναρχοφασίστες στους
Γερμανούς. Μεταφέρεται στο Χαϊδάρι και την 1η Μάη του 1944 τουφεκίζεται μαζί με
τους 200 αγωνιστές του λαού.
Τα βιογραφικά στοιχεία αντλήθηκαν από την έκδοση της ΤΟ
Ανατολικών Συνοικιών της ΚΟΑ του ΚΚΕ με τίτλο «Σκοπευτήρια Καισαριανής»
(Νοέμβριος 2016) και οι φωτογραφίες από το αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ.
Επιστολή του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δ. Κουτσούμπαγια τα φωτογραφικά
ντοκουμέντα με τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές στην Καισαριανή
_Προς: τον Πρόεδρο της
Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτα Κακλαμάνη τον Υπουργό
Εσωτερικών, κ. Θεόδωρο Λιβάνιο την Υπουργό
Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη
Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και
αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, πριν την εκτέλεση τους από
τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν
ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας. Αποτυπώνουν μια από τις κορυφαίες στιγμές της αντικατοχικής
πάλης κι αντιστασιακής εποποιίας του λαού μας. Συνεπώς η θέση τους δεν είναι
στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη
τους, αλλά στην πατρίδα μας ως αδιάψευστος μάρτυρας των ηρωικών αγώνων και
θυσιών του ελληνικού λαού. Τις τελευταίες ημέρες, άλλωστε, γινόμαστε μάρτυρες ενός
πραγματικά συγκινητικού και πρωτόγνωρου παλλαϊκού αιτήματος, το οποίο εκφράζουν
και πολλοί συγγενείς, απόγονοι των εκτελεσμένων, ζητώντας να υπάρχει κάποια
πρωτοβουλία, έτσι ώστε τα ιστορικά αυτά ντοκουμέντα να επιστραφούν και να
αποδοθούν στον ελληνικό λαό. Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των
εκτελεσμένων ήταν μέλη και στελέχη του ΚΚΕ και η θυσία τους είναι αναπόσπαστο
κομμάτι της ιστορίας του Κόμματός μας, κάνει για εμάς ακόμη μεγαλύτερη την
ευθύνη να ανταποκριθούμε σε αυτό το αίτημα. Δεδομένου ότι τα ντοκουμέντα αυτά βρίσκονται σε ηλεκτρονική
δημοπρασία, θεωρούμε σημαντικό η Βουλή των Ελλήνων να προβεί σε όλες τις
απαραίτητες νομικές και άλλες ενέργειες προκειμένου να σταματήσει η δημοπράτηση
των συγκεκριμένων φωτογραφιών, που αποτελούν εκτός των άλλων και πειστήρια των
ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου κατά της χώρας μας, όπως επίσης και να περιέλθουν
αυτές στην κατοχή της Βουλής των Ελλήνων. Στη συνέχεια και με γνώμονα την καλύτερη δυνατή αξιοποίησή
τους προς όφελος της ιστορικής μνήμης και γνώσης και με τρόπο που να αρμόζει
στη θυσία των εκτελεσμένων, τα συγκεκριμένα αρχεία θα πρέπει να αποδοθούν στο
Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, το Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ,
ανοιχτά και προσιτά στον λαό και τη νεολαία. Θυμίζουμε ότι στο ιστορικό αρχείο
του ΚΚΕ βρίσκονται ήδη σημειώματα, γράμματα κι άλλα προσωπικά αντικείμενα των
200 κομμουνιστών της Καισαριανής».
👊 Ομοσπονδία Οικοδόμων Ανάμεσα στους 200 εκτελεσμένους της Καισαριανής, ήταν και έντεκα
πρωτοπόροι του Οικοδομικού κινήματος, που είχαν δέσει το νήμα της ζωής
τους με τους αγώνες της τάξης τους, που δε λύγισαν, δεν προσκύνησαν, δεν
βολεύτηκαν, αλλά διάλεξαν τον δρόμο του ταξικού καθήκοντος και της
θυσίας. Είμαστε περήφανοι γι’ αυτούς τους συντρόφους μας και πάντα θα μας συντροφεύουν στους αγώνες μας __
Μήτσος Παπαδόπουλος, Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας μας από το 1928.
Νίκος Πλακοπίτης, από την Κοζάνη, Πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων Κοζάνης.
Απόστολος Συνοδινός, Ακροναυπλιώτης, από τις Σέρρες.
Γιώργος Πίττακας, Ακροναυπλιώτης, από την Ικαρία,
Παναγιώτης Αναστασιάδης, Ακροναυπλιώτης, από την Καλλιθέα Αττικής.
Χριστόφορος Δανδινίδης, από την Πάτρα.
Ζαφείρης Καραντώνης, Ακροναυπλιώτης, από την Ανατολική Θράκη.
Παύλος Καρατζάς, από το Μαρμάρι Εύβοιας.
Αλέκος Κωνσταντινίδης, από την Αργυρούπολη Αττικής.
Ηρακλής Μήτσης, από τα Γιάννενα.
Κώστας Τζωρτζάτος, από την Κεφαλονιά.
Δέος για το φωτογραφικό υλικό από την
εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή!
Από το βράδυ του Σαββάτου ένας ολόκληρος λαός
κρατάει την ανάσα του με συγκίνηση και περηφάνια. «Κλίνει το γόνυ» και πάλι
μπροστά στους τιμημένους νεκρούς του, τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές. Τους
αλύγιστους της ταξικής πάλης που από τις φυλακές και τις εξορίες, από τα χέρια
της αστικής τάξης στους ναζί κατακτητές, βάδισαν εκείνη την Πρωτομαγιά το 1944,
από την Καισαριανή «ίσια ως την αιωνιότητα»: Αψηφώντας έως και τον θάνατο, με
ακλόνητη την πίστη στο δίκιο του αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και
εκμετάλλευση. Σίγουροι ότι τη σκυτάλη θα παίρνανε άλλοι και άλλοι μέχρι την
τελική απελευθέρωση της εργατικής τάξης, του λαού, μέχρι την κοινωνική
απελευθέρωση από τα δεσμά των πολέμων και της εκμετάλλευσης. Πηγή ανεξάντλητης
έμπνευσης έως και τις μέρες μας, σήμερα που τα σύννεφα ενός ιμπεριαλιστικού
πολέμου πυκνώνουν και πάλι, σήμερα που το βάρβαρο εκμεταλλευτικό σύστημα
σαπίζει απ' όλους τους πόρους του.
82 χρόνια μετά, οι πρώτες γνωστές φωτογραφίες
από τη μεγάλη αυτή θυσία ήρθαν στο φως: Δείχνουν τους κομμουνιστές να
φορτώνονται στα καμιόνια στο Χαϊδάρι, να μπαίνουν στο Σκοπευτήριο της
Καισαριανής, να στέκονται μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Τα όσα
αποτυπώνονται στα ιστορικά αυτά ντοκουμέντα - που όπως όλα δείχνουν είναι
αυθεντικά - απλά συγκλονίζουν και επιβεβαιώνουν: Οι κομμουνιστές πήγαν στον
θάνατο με βλέμμα καθαρό, χαμογελώντας και τραγουδώντας, με το κεφάλι ψηλά, με
τις γροθιές υψωμένες και τα στήθη όρθια απέναντι στο εκτελεστικό απόσπασμα!
Από την πρώτη στιγμή που δημοσιεύτηκε το
υλικό, ένα παλλαϊκό «κύμα», μία απαίτηση ανέβηκε στα χείλη όλου του ελληνικού
λαού, με πρώτους τους συγγενείς και απογόνους των εκτελεσμένων και όλης της
δρακογενιάς της Αντίστασης: Οι φωτογραφίες αυτές ανήκουν στον ελληνικό λαό και
πρέπει να βρεθούν εκεί που ανήκουν, στο «Θυσιαστήριο της Λευτεριάς» στον δήμο
Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου του «Μπλοκ 15», στο Κόμμα των εκτελεσμένων, το
τιμημένο Κάππα Κάππα Εψιλον. Από την πρώτη στιγμή το ΚΚΕ ανέλαβε πρωτοβουλίες
σε αυτήν την κατεύθυνση, όπως και για να συμβάλει στην ταυτοποίηση όσων
αποτυπώνονται στις φωτογραφίες, μεταξύ άλλων με ανοιχτή επιστολή από τον ΓΓ της
ΚΕ του ΚΚΕ στον πρόεδρο της Βουλής και στους αρμόδιους υπουργούς.
Ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο Οι φωτογραφίες, που ήρθαν στο φως
της δημοσιότητας σε μια ιστοσελίδα δημοπρασιών, από την Πρωτομαγιά του ’44, από
τον τόπο της θυσίας στην Καισαριανή, πάγωσαν το βλέμμα και την ανάσα. Για πρώτη
φορά ένα ντοκουμέντο από εκείνη την ημέρα, όταν οι...
«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της
δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και
στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην
Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά...
Υπολοχαγός
Heuer τ΄ όνομά του, όχι Hoyer, Δκτής του εν λόγω Τάγματος που έδρασε στην
Αττική (Μαλακάσα, Ωροπό), Αθήνα, Πειραιά, Κορινθία, Ισθμό, Λουτράκι, νησιά
Αιγαίου πελάγους και Κρήτη. Τον Σεπτέμβριο του 1944 αποχώρησε για τα Βαλκάνια _κατάγονταν
απ' το Birkenfeld επιβίωσε του πολέμου.
Τρέχει από τις 14 Φλεβάρη σε ΜΚΔ και ΜΜΕ –στην πραγματικότητα δεν
είναι κάτι καινούργιο, αλλά επειδή αφορά το “Θυσιαστήριο της Λευτεριάς” \ Σκοπευτήριο
της Καισαριανής, σήμανε ένα είδος alarm, με ποικίλα σχόλια …αλιεύσαμε GreeceatWWIIarchives
Λοιπόν,
για να τελειώνουμε με την απύθμενη βλακεία. Σήμερα παρουσιάστηκαν στην σελίδα
συγκλονιστικά ντοκουμέντα-φωτογραφίες που αφορούσαν την εκτέλεση 200 ΕΛΛΗΝΩΝ
την Πρωτομαγιά του 1944. Αντί λοιπόν να επικεντρωθούμε σε αυτά και στα ιστορικά
στοιχεία τους, άρχισε πάλι ένας διαγωνισμός πολιτικής εμπάθειας σχετικά με τα
πολιτικά φρονήματα αυτών και ότι μόνο η συγκεκριμένη πολιτική ιδεολογία στην
Ελλάδα έκανε αντίσταση στους κατακτητές, πράγμα που είναι εντελώς προσβλητικό
για το σύνολο της Ελληνικής αντίστασης κατά του φασισμού και του Ναζισμού. ΝΑΙ
ΚΥΡΙΟΙ! Οι εκτελεσθέντες της 1ηςΜαΐου ήταν στην πλειοψηφία τους αριστεροί και
Κουμουνιστές. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εκτελέστηκαν και Έλληνες διαφορετικής
ιδεολογίας, ούτε ότι οι υπόλοιποι που δεν ήταν Κουμουνιστές συνεργάστηκαν με
τους Ναζί! _Το ακούσαμε κι αυτό ΝΑΙ ΚΥΡΙΟΙ! Η μεγαλύτερη αντιστασιακή οργάνωση
ήταν ο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Αντίσταση έκανε και ο ΕΔΕΣ και άλλες μικρότερες αντιστασιακές
οργανώσεις. Έλληνες, Δεξιοί και αριστεροί πολέμησαν στην Μέση Ανατολή, στο Ελ
Αλαμέιν και στην Μεσόγειο Θάλασσα! Αυτούς θα τους ξεχάσουμε; Αυτοί δεν ήταν αντιφασίστες;
Να σοβαρευτούμε κάποτε και να καταλάβουμε ότι ΠΡΩΤΑ είμαστε ΈΛΛΗΝΕΣ και μετά
Αριστεροί, Δεξιοί, κεντρώοι κλπ.. Όσους θα σας χαλάσει το κείμενο που γράψαμε
πραγματικά δεν μας ενδιαφέρει και ούτε θα απαντήσουμε
Δήθεν "αποκλειστικές"
Πουλώντας και ξεπουλώντας
Χιλιάδες φωτο _οι περισσότερες γνωστές,
βγαίνουν στο σφυρί μέσω e-bayως
“μοναδικές”, “αποκλειστικές” κλπ viagetty images