Ανεβαίνει πάλι το "Χάσαμε τη Θεία Στοπ"

Ο Γιώργος Διαλεγμένος έκλεισε τα 86+ χρόνια του και το παλεύει ακόμη. Απόφοιτος του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν (1962), ξεκίνησε σαν ηθοποιός, έγραψε αρκετά βιβλία _Σε φιλώ στη μούρη, Μάνα, μητέρα, μαμά, Λόγω φάτσας, Η νύχτα της κουκουβάγιας,  Άπαντα τα θεατρικά: Τόμος Α'+Β', Λόγω φάτσας, Nothing for Nothing, Bella Venezia κά που έχουν γίνει και μεγάλες θεατρικές επιτυχίες, ενώ έχει σκηνοθετήσει και κάποια δικά του θεατρικά έργα. Το "Μάνα, μητέρα, μαμά" έκλεισε 45+ χρόνια _έκανε πρεμιέρα το1980 στο Θέατρο Πειραιά σε σκηνοθεσία Τάκη Βουτέρη και στους πρωταγωνιστικούς ρόλους εμφανίστηκαν οι Ντενίζ Μπαλτσαβιά (Μάνα), Γιώργος Διαλεγμένος (Σωτηράκης), Μπάμπης Αλατζάς (Μεμάς), Σόνια Χαλκιά (Βαρβάρα) και Μαίρη Ραζή (Μπέμπα) και από τότε ανέβηκε πάνω από 20 φορές, μπορεί και περισσότερες.

Το έργο εξελίσσεται στην περίοδο της μεταπολίτευσης, όπου το φαινόμενο της αντιπαροχής αλλάζει το τοπίο της Αθήνας, επιδρώντας στις σχέσεις των ανθρώπων. Μια ηλικιωμένη μητέρα, παρά τις δυνατές αντιστάσεις της, πείθεται από το γιο της και δίνει το σπίτι της αντιπαροχή. Με αυτή την κρίσιμη απόφασή της, παρόλο που η ίδια νοιώθει να μετατρέπεται σε "βάρος" για τους οικείους της, παραδίδει τη σκυτάλη στην επόμενη γενιά. Ρηξικέλευθος και αντισυμβατικός ως άνθρωπος και  καλλιτέχνης

Στο θέμα μας: Το αριστούργημα του Γιώργου Διαλεγμένου, "Χάσαμε τη Θεία Στοπ" _μετά την επιτυχία στο νέο θέατρο ΦΙΛΙΠ, στην Αθήνα (Θάσου 11 & Δροσοπούλου Κυψέλη _σε μια γειτονιά με πλούσια θεατρική ιστορία) ... συνεχίζει με περιοδεία σε όλη την Ελλάδα, σε σκηνοθεσία Χρήστου Τριπόδη. Ο Θανάσης και η Ουρανία ζουν πάντα μέσα στη μιζέρια, τη φτώχεια και τη γκρίνια στο Γκάζι της δεκαετία του ‘50. Στο διπλανό τους δωμάτιο, βρίσκεται η κατάκοιτη και ετοιμοθάνατη θεία στην κληρονομιά της οποίας στηρίζουν όλες τους τις ελπίδες για μια καλύτερη ζωή. Ένας καβγάς. Μια λάθος κίνηση. Ένας θάνατος που έρχεται νωρίτερα απ’ ότι έπρεπε. Όμως, η πολυπόθητη λύση δεν έρχεται ποτέ. Αντίθετα, ο θάνατος γίνεται ο σπινθήρας για μια μεγάλη έκρηξη, αποκαλύπτοντας με σκληρό χιούμορ τις ψευδαισθήσεις, τις ενοχές και τα αδιέξοδα των ηρώων.

Θυμίζουμε πως η πρώτη ιστορική παράσταση του "Χάσαμε τη Θεία Στοπ"  ανέβηκε Οκτώβρη 1975 από το Θέατρο "Στοά" σε σκηνοθεσία του Θανάση Παπαγεωργίου

Ο κριτικός θεάτρου, Κώστας Γεωργουσόπουλος, έχει πει για τον Γιώργο Διαλεγμένο: "Ο Γιώργος Διαλεγμένος έπεσε σαν μετεωρίτης στη θεατρική μας αγορά. Και αποδείχτηκε πάμφωτος γαλαξίας που απλώς υποδύθηκε τον κομήτη για να μας παραπλανήσει. Νομίζω πως αυτή η παρομοίωση ερμηνεύει σχεδόν αποκαλυπτικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί στο χώρο των θεατρικών μας συναλλαγών αυτό ο λαϊκός είρωνας… Ο Διαλεγμένος έγραψε μόνο αριστουργήματα. Δεν υπάρχει αδιάφορο, μέτριο ή αμφιλεγόμενο έργο του. Σπάνιο φαινόμενο στο παγκόσμιο θέατρο"

"Χάσαμε τη Θεία Στοπ": στο Αμφιθέατρο "Θανάσης Βέγγος" και σε όλη την Ελλάδα

Συντελεστές

• Κείμενο: Γιώργος Διαλεγμένος
• Σκηνοθεσία: Χρήστος Τριπόδης
• Σκηνικά – Κοστούμια: Μαρία Φιλίππου
• Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
• Βοηθός Σκηνοθέτη: Λυδία Σγουράκη
• Εικαστική Επιμέλεια: Βαλεντίνο Βαλάσης
• Καλλιτεχνική διεύθυνση: Χρήστος Τριπόδης
• Δημόσιες σχέσεις: Μαργαρίτα Δρούτσα
• Παραγωγή: Εταιρεία Θεατρικών Παραγωγών «ΜΕΘΕΞΙΣ» – Χρήστος Τριπόδης
• Οι τεθλιμμένοι συγγενείς (αλφαβητικά):
• Βίβιαν Κοντομάρη
• Νατάσσα Κοτσοβού
• Φωτεινή Μπαξεβάνη
• Γιώργος Σουξές
• Χρήστος Τριπόδης
• Αγνή Χιώτη
• Μαζί τους οι: Βασίλης Γιαννέλος, Βαλεντίνο Βαλάσης
• Στην παράσταση ακούγεται ηχογραφημένη η φωνή της Χρύσας Ρώπα
• Διάρκεια: 100 λεπτά (με διάλειμμα)
• Κατάλληλο για άνω των 12 ετών

Γιώργος Διαλεγμένος __ένα κόσμημα επιστρέφει

Συνέντευξη
Όταν άρχισα να γράφω τη “Θεία Στοπ”, λέει ο Γιώργος Διαλεγμένος, είχα αρχίσει να φεύγω σιγά σιγά από το θέατρο. Προσπάθησα να γράψω με την προτροπή της γυναίκας μου, της έλεγα διάφορες ανοησίες και γελούσε και μου λέει “γιατί δεν κάθεσαι να τα γράψεις;” Τι να γράψω; Εγώ μολύβι έπιασα μετά τα 25 γιατί ήμουν ιδιαίτερα κακός μαθητής. Δεν διάβαζα, δεν με ενδιέφερε το σχολείο καθόλου. Δεν είμαι σίγουρος αν έχω βγάλει το δημοτικό σχολείο.  Εγώ του Γεωργουσόπουλου του έλεγα πάντα "κόψε κάτι να συμφωνήσω". Και γελούσαμε. Ήταν ο πρώτος άνθρωπος που με είδε στο θέατρο, το 1972. Παίζαμε την "Τρέλα" του Αντρέγιεφ, σε θέατρο της οδού Τρικόρφων, και είχε έρθει. Αφού ψιλοέθαψε την παράσταση, με ξεχώρισε. Από τότε μέχρι που έκλεισε τα μάτια του, είχαμε κάνει μόνο μία συνάντηση! Και δεν τον πήρα πραγματικά ποτέ να τον ευχαριστήσω, γιατί αρχίζει ένα αλισβερίσι περίεργο, που εμένα δεν μου αρέσει. Οι Έλληνες συγγραφείς νομίζω –με τη μικρή μου πείρα– ότι δεν ξέρουν να γράφουν διαλόγους, γράφουν όπως σκέφτονται, δεν γράφουν όπως σκέφτεται ο ήρωάς τους.
Αγαπούσα τη συγγραφή μέχρι που ζούσε ο Λευτέρης (Βογιατζής), από εκεί και έπειτα έχασα το ενδιαφέρον μου. Έχω πεθυμήσει πραγματικά να δω ένα έργο κλασικό, κανονικά, με κοστούμια, σκηνικό, μουσική, υπόθεση. Τώρα έχει καταντήσει το θέατρο, όπως λέω, "Ενοικιάζεται αίθουσα θεατρική για δύο απογευματινές παραστάσεις με πρωινό. Δωρεάν ξενάγηση στα καμαρίνια». Δεν είναι θέατρο αυτό. Στην Ελλάδα λέει «ό,τι δηλώσεις είσαι».

– Ερώτηση Ποιος ήταν ο λόγος της άνθησης των θεατρικών συγγραφέων στην εποχή σας –ενδεικτικά αναφέρω τους Καμπανέλλη, Αναγνωστάκη, Κεχαΐδη – Χαβιαρά, Σκούρτη– και ποια είναι τα χαρακτηριστικά της σημερινής εποχής;

 Το μόνο που ξέρω να πω είναι ότι οι Έλληνες συγγραφείς –νομίζω, με τη μικρή μου πείρα– δεν ξέρουν να γράφουν διαλόγους, γιατί έχουν πάρει τη σκυτάλη από τους προηγούμενους. Τι εννοώ; Ότι οι Έλληνες συγγραφείς γράφουν όπως σκέφτονται, δεν γράφουν όπως σκέφτεται ο ήρωάς τους. Γι’ αυτό και δεν μ’ αρέσει ο Σαίξπηρ, καθόλου. Διότι βάζει τον Άμλετ που είναι 20 χρόνων, που δεν έχει βγει ποτέ από το παλάτι, να λέει τα πιο φιλοσοφημένα πράγματα, και δεν με πείθει. Ένα 20χρονο να λέει "να ζει κανείς ή να μη ζει"; Να υποφέρει άδικης τύχης; Ένα 20χρονο παιδί λέει φιλοσοφίες του Σαίξπηρ, ο οποίος είναι κορυφή ποιητική. Σε όλες τις δουλειές ψάχνω να βρω το θέμα. Αλλά δεν με ενδιαφέρει τόσο πολύ η ιδέα. Η ιδέα εξαντλείται μέσα σε δυο σελίδες. Σε όλα τα έργα μου, μετά τις πρώτες σελίδες με πάει αλλού το κείμενο, ούτε ξέρω πού. Όπως το έργο μου, "Nothing for nothing", που χωρίς να το θέλω με πήγε σε ένα φινάλε και σε μια κατάσταση απαγορευτική να παιχθεί. Κατάλαβα ότι δεν ελέγχω το έργο, το έργο με ελέγχει σε όλα.

– Είχατε την τύχη να ανεβάσουν έργα σας σπουδαίοι σκηνοθέτες, όπως ο Λευτέρης Βογιατζής. Οι νέοι καταξιωμένοι σκηνοθέτες δεν αγαπούν το σύγχρονο ελληνικό έργο;

– Έχω την εντύπωση ότι τους δυσκολεύει πολύ, γιατί θα είναι απόλυτα ελεγχόμενο από τον Έλληνα θεατή του. Ενώ άμα πάρεις ένα ξένο έργο, το κάνεις όπως θέλεις, το βλέπει ο κόσμος, τελείωσε. Αν έχω βγάλει ένα κακό όνομα στο θέατρο είναι επειδή θέλω να ελέγχω τι κάνει ο σκηνοθέτης. Με τον Λευτέρη είχαμε ομηρικές μάχες, γιατί έβαζε δικά του πράγματα μέσα. Ο Βογιατζής μού είχε απόλυτη εμπιστοσύνη, αλλά ήταν κάπως εγωιστής. Ας πούμε, ήθελε να αλλάξει το φινάλε "Οχι, λέω, δεν θα ανοίξουμε αυλαία αν βάλεις το δικό σου φινάλε, γιατί φεύγεις από το πνεύμα του έργου". Μπορεί να ήταν και καλύτερο, αλλά ήθελα να είναι αυτό που έχω σκεφτεί εγώ. Αν έχω βγάλει ένα κακό όνομα στο θέατρο είναι επειδή θέλω να ελέγχω τι κάνει ο σκηνοθέτης. Με τον Λευτέρη είχαμε ομηρικές μάχες, γιατί έβαζε δικά του πράγματα μέσα

– Πώς νιώθετε που το "Θεία Στοπ" ανεβαίνει συνεχώς, 50 χρόνια πια μετά τη συγγραφή του;

– Όταν έγραψα το έργο, μου λέει η γυναίκα μου "δώσ’ το σε δύο-τρία θέατρα". Το δίνω στον Κουν, στον Παπαγεωργίου, στον Ληναίο, αν θυμάμαι καλά και στον Ευαγγελάτο. Το πέταξαν. Έπειτα από δύο-τρία χρόνια μού τηλεφωνεί ο Παπαγεωργίου. Του το έδωσα και άρχισε πρόβες. Έστελνε σημειώματα στις εφημερίδες, αλλά δεν τα έβαζε κανένας. Και λέω στον Θανάση "άσε, θα κοιτάξω εγώ τι θα κάνω". Παίρνω την παρέα μου όλη και γράφαμε στους τοίχους "Χάσαμε τη Θεία, χάσαμε τη Θεία, χάσαμε τη Θεία. Στοπ". Οι περισσότεροι νόμιζαν ότι ήταν σύνθημα απ’ τη χούντα, «ρε παλικάρι, πάτε να μας αιματοκυλίσετε πάλι;» έλεγαν. Μια γυναίκα μού είχε πει "αχ, παιδάκι μου, αυτό που γράφει έπρεπε όλες οι μάντρες να το γράφουν".
"Γιατί, λέω, γιαγιά, τι διαβάζεις;". "Χάσαμε τα Θεία, Στοπ!", απαντάει. Όταν κάναμε πρεμιέρα, γράφαμε μετά "Θέατρο Στοά, Θέατρο Στοά, Θέατρο Στοά" και πήγαν οι πρώτοι δέκα περίεργοι. Μη σ’ τα πολυλογώ, μέχρι να κλείσει η εβδομάδα δεν έβρισκες θέση. Βγαίνουν οι κριτικές, ο Γεωργουσόπουλος έγραψε έναν ύμνο, ότι είμαι ο καινούργιος Τσέχοφ και κάτι τέτοια. Τσαντίστηκα τότε, δεν μπορούσα να είμαι ο καινούργιος Διαλεγμένος; Με κολάκεψε βέβαια.