Κούβα: Μνημείο José Martí _φόρος τιμής

Το Μνημείο εγκαινιάστηκε από τον Φιντέλ Κάστρο στις 27-Ιαν-1996, στη βάση του οβελίσκου που βρίσκεται στην Πλατεία της Επανάστασης στην Αβάνα. Αναμφίβολα το μεγαλύτερο μνημείο αφιερωμένο σε Εθνικό Ήρωα στον κόσμο. Ήταν ο Comandante en Jefe Fidel Castro Ruz που προώθησε την ιδέα της δημιουργίας ενός μόνιμου κέντρου αναφοράς στον πνευματικό δημιουργό της επίθεσης στους στρατώνες Μονκάδα. Το 1995, με την ευκαιρία της εκατονταετηρίδας από τον θάνατο στη μάχη του Χοσέ Μαρτί, η πρόταση άρχισε να παίρνει μορφή. Στο τέλος της εναρκτήριας ξενάγησης, ο Φιντέλ ανέφερε: "Νιώθει κανείς ικανοποίηση που ένας άνθρωπος σαν αυτόν έλαβε έναν τόσο όμορφο, αισθητικά ευχάριστο φόρο τιμής, επειδή ο συνδυασμός όλων εδώ είναι πραγματικά το κάτι άλλο. Ο σχεδιασμός ήταν εξαιρετικός. Τώρα έχουμε πραγματικά ένα Μνημείο, το οποίο νομίζαμε ότι είχαμε ήδη, επειδή υπήρχε ένα μαζί και το αστέρι. Νομίζω ότι πολλοί θα έρθουν να το δουν. Δεν θα υπάρξει ούτε ένας πολίτης που να μην περάσει από αυτό το μέρος". Γι' αυτό το Μνημείο, ο οβελίσκος και η πλατεία αποτελούν μαζί έναν από τους πιο σημαντικούς χώρους αφιερωμένους στην τιμή του Apóstol (σσ. Αποστόλου προσωνύμιο του José Martí στην Κούβα και τη Λατινική Αμερική ), όχι μόνο για το μεγαλοπρεπές του ύψος αλλά και για την ιστορική του σημασία.

Η διατήρηση και η διάδοση διαφόρων πολύτιμων εγγράφων και φωτογραφιών, που απεικονίζουν τις διαφορετικές περιόδους της ζωής του Maestro, καθώς και τη συνέχεια του τεράστιου έργου του στην Κουβανική Επανάσταση, είναι ο κύριος σκοπός του Μουσείου Μνήμης Χοσέ Μαρτί. Τριάντα χρόνια μετά την ίδρυσή του, παραμένει ένας εμβληματικός χώρος του κουβανικού έθνους.

Η Φλόγα που Παραμένει
100χρονα και Αντιιμπεριαλιστική Πορεία με Λαμπαδηφορία

Χιλιάδες δάδες έλαμψαν για άλλη μια φορά. Άναψαν επειδή υπάρχει Πατρίδα, επειδή υπάρχει ελευθερία, επειδή δεν θα μας κλέψουν το μέλλον. Όλη η Κούβα για τον Μαρτί, για τον Φιντέλ, για τις αποφάσεις μας, για τα όνειρά μας. Έναν ενωμένο λαό που αγαπά και χτίζει, με χέρια και καρδιά. "Είθε αυτό το επαναστατικό, για τον Μαρτί και τον Φιντέλ φως να συνεχίσει να οδηγεί την ακλόνητη πεποίθηση ότι το να πεθάνεις για την πατρίδα είναι να ζεις" Λόγια του της Προέδρου FEU ^^ Litza Elena González Desdín στην Πορεία με Λαμπαδηφορία του 2026

Αγαπητέ Miguel Díaz-Canel Bermúdez, Πρώτε Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚ Κούβας και Πρόεδρε της Δημοκρατίας· μέλη του ΠΓ της ΚΕ του Κόμματος, σύντροφοι από την Προεδρία και προσκεκλημένοι παρόντες· Νεολαίοι, αξιοπρεπή και αδούλωτε λαέ της Κούβας, συμπατριώτες! Για άλλη μια φορά, συγκεντρωνόμαστε σε αυτά τα ιστορικά σκαλιά του Πανεπιστημίου της Αβάνας, ενωμένοι σε μια δεμένη ομάδα, μια ομάδα που συνδέεται με την κυριαρχία και την αξιοπρέπειά μας. Όπως ακριβώς το 1953, ο Δάσκαλος δεν αφέθηκε να πεθάνει στην εκατονταετηρίδα του, σήμερα η νεολαία και ο λαός της Κούβας δεν θα αφήσουν τις ιδέες και την κληρονομιά του αήττητου Comandante en Jefe Fidel Castro Ruz να πεθάνουν. Δεν ερχόμαστε μόνο για να θυμόμαστε· ερχόμαστε για να συνεχίσουμε το έργο και να επιβεβαιώσουμε ότι ο Μαρτί δεν είναι ένα ακίνητο άγαλμα ούτε ένα όνομα σε βιβλία. Ερχόμαστε για να διακηρύξουμε δυναμικά ότι ο Μαρτί ζει, ότι ο Μαρτί μάχεται, ότι ο Μαρτί μας καθοδηγεί. Η φωνή του συνεχίζει να ηχεί δυναμικά ενάντια στην αυτοκρατορία, ενάντια στην καταπίεση, ενάντια στην αδικία. Ο Μαρτί δεν πέθανε: πολλαπλασιάστηκε στους εργάτες, τους αγρότες, τους φοιτητές, τους στρατιώτες, τους καλλιτέχνες, τους αθλητές, τους επιστήμονες - σε έναν ολόκληρο λαό που εμπνέεται από την κληρονομιά του.

Ο Μαρτί ζει μέσα στην αντίσταση εκείνων που δεν τα παρατάνε ποτέ μπροστά στις αντιξοότητες, σε εκείνους που δεν γονατίζουν ποτέ μπροστά στον καταπιεστή, σε εκείνους που υπερασπίζονται τη δύναμη των ιδεών ως ανυπέρβλητη δύναμη. Και ζει μέσα μας, στους νέους που γνωρίζουμε ότι ο αντιιμπεριαλισμός είναι μια βαθιά αγάπη για την ελευθερία. Ο Μαρτί είναι φλόγα, πυξίδα, δέσμευση. Ο Μαρτί είναι σημαία, τουφέκι πεποίθησης. Ως νέα, υψώνω τη φωνή μου για να πω ότι δεν δεχόμαστε ούτε νέες ούτε παλιές αλυσίδες. Ότι η γενιά μας, όπως αυτή που πριν από 73 χρόνια ηγήθηκε της πρώτης λαμπαδηδρομίας, με επικεφαλής τον Φιντέλ από το Πανεπιστήμιο όπου ξεκίνησε ως επαναστάτης, δεν θα παραδοθεί ούτε θα ξεπουληθεί. Αυτή δεν είναι πράξη νοσταλγίας είναι έκκληση για δράση. Εναπόκειται σε εμάς να υπερασπιστούμε την κυριαρχία, να οικοδομήσουμε μεγαλύτερη κοινωνική δικαιοσύνη και να υψώσουμε τη σημαία της ενότητας της Λατινικής Αμερικής και του αντιιμπεριαλισμού που μάθαμε από τον Μαρτί και τον Φιντέλ.

Η γενιά μας παραλαμβάνει την κληρονομιά του Δασκάλου και του καλύτερου μαθητή του, Fidel Castro Ruz, με τη δέσμευση να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της εποχής μας, σε μια στιγμή που, αντιμέτωποι με τις απειλές των εχθρών του κουβανικού έθνους, η ιδεολογική σταθερότητα και το ιερότερο καθήκον των επαναστατών - η υπεράσπιση της πατρίδας - είναι ύψιστης σημασίας. Και αυτή είναι η δέσμευσή μας: να αφοσιωθούμε πλήρως στην Κούβα σε κάθε απαραίτητο έργο, να μην αφήσουμε ποτέ το αγωνιστικό πνεύμα και την υπεράσπιση κάθε σκοπού μας να πεθάνουν. Σήμερα επιστρέφουμε σε αυτό το σύνθημα που γεννήθηκε από τον πόνο της γνώσης.

Η φυσική εξαφάνιση του αιώνιου Caguairán _ Yo soy Fidel _Είμαι ο Φιντέλ, μεταφράζεται σε συγκεκριμένες πράξεις και επιτεύγματα (σσ. προσωνύμιο για τον Fidel: το Caguairán είναι ένα σπάνιο, εξαιρετικά σκληρό και ανθεκτικό δέντρο, ενδημικό της Κούβας. Το πολύτιμο, πορφυρό-κόκκινο ξύλο του είναι γνωστό για την εξαιρετική του αντοχή, γι' αυτό και αποκαλείται "quiebra hacha" _σπάει το τσεκούρι) Από αυτό το συμβολικό μέρος, ανακοινώνουμε και υποστηρίζουμε την έκκληση του Κέντρου Fidel Castro Ruz για το πρώτο Διεθνές Συνέδριο: "Φιντέλ: Κληρονομιά και Μέλλον", που θα πραγματοποιηθεί στην Αβάνα 10-13 Αυγούστου, για την εκατονταετηρίδα από τη γέννηση του ιστορικού μας ηγέτη.

Καλούμε τους νέους που υποστηρίζουν δίκαιους σκοπούς σε όλο τον κόσμο, κοινωνικά κινήματα, πολιτικές προσωπικότητες, πολιτιστικές προσωπικότητες, επιστήμονες και άλλους επαγγελματίες, μελετητές της ζωής και του έργου του Αρχιστράτηγου Comandante en Jefe και φίλους της Κουβανικής Επανάστασης σε όλο τον κόσμο, να συμμετάσχουν σε αυτό το εξαιρετικό γεγονός.

Συμπατριώτες:
Ζούμε σε πολύ ταραγμένες εποχές, όπου η αυτοκρατορία και ο επικεφαλής της, Ντόναλντ Τραμπ, θέλουν να επιβάλουν μια τάξη βομβών, απαγωγών, διώξεων, καταστροφών και θανάτου, θέλουν να μας επιστρέψουν στον καταστροφικό φασισμό. Συνεπώς, από αυτή την πορεία, συνεχίζουμε να καταδικάζουμε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την δειλή στρατιωτική επιθετικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Βενεζουέλας και καταγγέλλουμε την απαγωγή του προέδρου, Νικολάς Μαδούρο Μόρος, και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες.

Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ ότι στις 3 Ιανουαρίου, την πιο σκοτεινή ώρα των πρώτων πρωινών, εμείς οι Κουβανοί χάσαμε 32 από τους πιο γενναίους γιους μας, πολλοί από τους οποίους νέοι, που έπεσαν εν ώρα καθήκοντος. Αποτελούν διαρκή έμπνευση για τη γενιά μας. Είναι παραδείγματα της ιστορίας του αγώνα για μια ενωμένη Αμερική, για μια ολοένα και πιο κυρίαρχη πατρίδα. Σε αυτούς, τιμή και δόξα για πάντα. Με την ίδια ενότητα και σφοδρότητα που επέδειξαν, σήμερα ορκιζόμαστε ότι δεν θα υπάρξει σιωπή ή αδιαφορία. Ορκιζόμαστε να ακολουθήσουμε το παράδειγμά τους, να είμαστε φύλακες αξιοπρέπειας, να μην επιτρέψουμε να προδοθεί η θυσία των Martí, Mella, José Antonio, Raúl, Fidel και των συντρόφων τους της Γενιάς των 100χρονων, που μας έφεραν εδώ. Μας έδειξαν τον δρόμο και επιβεβαιώνουμε τη δέσμευσή τους στη συνέχισή του. Είμαστε μια αντιιμπεριαλιστική γενιά που δεν γονατίζει, δεν ξεπουλιέται και δεν μένει σιωπηλή.

Ας ανάψουμε τους πυρσούς μας και ας βαδίσουμε με την υπερηφάνεια ότι γνωρίζουμε ότι είμαστε κληρονόμοι των πιο γνήσιων παραδόσεων αγώνα. Είθε αυτό το επαναστατικό, εμπνευσμένο από τον Μαρτί, εμπνευσμένο από τον Φιντέλ, εκατονταετές και αντιιμπεριαλιστικό φως να συνεχίσει να καθοδηγεί την ακλόνητη πεποίθηση ότι το να πεθαίνεις για την Πατρίδα ισοδυναμεί με ζωή.

Ζήτω ο Μαρτί και ο Φιντέλ!
Ζήτω η ελεύθερη Κούβα!
Ζήτω η Αμερική μας, ανεξάρτητη και κυρίαρχη!

^^σσ. Η Federación Estudiantil Universitaria (FEU) de Cuba, που ιδρύθηκε το 1922 από τον δολοφονημένο κομμουνιστή Julio Antonio Mella _δείτε Χούλιο Αντόνιο Μέγια: πέθανε σαν επαναστάτης κομμουνιστής και θα ζει για πάντα, είναι η ιστορική οργάνωση που εκπροσωπεί τους φοιτητές στην Κούβα. Με έδρα την Αβάνα, είναι μία από τις παλαιότερες φοιτητικές οργανώσεις στη Λατινική Αμερική, συνδεδεμένη με την OCLAE και την επαναστατική παράδοση: Ιδρύθηκε αρχικά για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου της Αβάνας και τους εκπροσωπεί διατηρώντας δεσμούς με φοιτητικές οργανώσεις στη Λατινική Αμερική και τον κόσμο. Ξεκίνησε κατά τη διάρκεια των πανεπιστημιακών μεταρρυθμίσεων, αντιτασσόμενη στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Έδρα Calle 23 No-502 e/ G y H, Vedado, Plaza de la Revolución, La Habana, Cuba +53 7 8316758,  eudecuba1922@gmail.com.

Απόψε, για τον José Martí και τον Φιντέλ,
μια μεγαλειώδης πορεία

Γεννήθηκε  28 Γενάρη 1853, ήρθε από τον ήλιο και προς αυτόν συνεχίζει, αφιερωμένος σαν σε πράξη αγάπης, να μας ωθεί να αγαπάμε και να γινόμαστε καλύτεροι γράφει η Granma, σε ένα σύντομο αφιέρωμα

Τι να γράψω _λέει, για τον Martí; Η αμφιβολία δαγκώνει και ανεβάζει το χτυποκάρδι, αιωρείται και επιτίθεται στις πιο απροσδόκητες στιγμές. Και όχι γιατί έχουν ειπωθεί όλα, αλλά ακριβώς το αντίθετο. Ο Martí είναι μια ανεξιχνίαστη απεραντοσύνη, που μέσα στο μυστήριο του μας συντροφεύει αλλά και μας προκαλεί.

Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την ηθική του και την αρετή του, που καλείται να επιστρέψει από το καλό, σαν από ένα λουτρό φωτός. Αντιμέτωποι με το παράδειγμα της ζωής του Martí, και τις γραφές του τον καθημερινό ύψιστο αγώνα, τη συγκίνηση που νιώθουμε να γεννιέται από την κοινωνία, με την ποίηση στην πιο αγνή της μορφή. Το να σκέφτεσαι τι να γράψεις οδηγεί στο διάβασμα: λέει ο μελετητής του Apóstol (σσ. “Αποστόλου” κουβανέζικο προσωνύμιο του José Martí), Λουίς Τολέδο Σάντε, ότι στο έργο του η παρουσία “μιας στοργικής κατανόησης του κόσμου είναι ένα διαρκές χαρακτηριστικό, που δεν υπονοούσε σε καμιά περίπτωση προσαρμοστική προσκόλληση στις υπάρχουσες πραγματικότητες, αλλά μια ελκυστική υπόθεση της επιθυμίας να μεταμορφωθούν και να γίνουν αληθινές πηγές για να ανθρωπέψει ο άνθρωπος”.

Ίσως πιο σημαντικό από το να εκφράσουμε με λόγια τις εντυπώσεις μας για αυτόν τον σπουδαίο άνθρωπο που ενσαρκώνει μέσα του το καλύτερο και καθαρότερο του νησιού της επανάστασης, είναι πρώτα να κατανοήσουμε από αυτόν, τον τρόπο να βλέπεις μέσα από την κατανόηση και να γίνουμε το σωστό πράγμα εφοδιασμένοι με εκείνη την πνευματικότητα _ που χωρίς αυτή θα είμαστε ξερά όντα, αδρανή κλαδιά.

Στον ανθρώπινο αγώνα: η τεράστια / Μάχη ανάμεσα σε κράνη και κρίνους, το κήρυγμα του Martí μας καλεί να ξεπεράσουμε το θηρίο _τα άγρια θηρία και να τοποθετηθούμε στο πλευρό των κρίνων.
Και να πω: η αμηχανία / του Ανθρώπου είναι η αμηχανία μου _τα μάγουλά μου / υποφέρω από το κακό του Σύμπαντος.

Όταν γεννήθηκε ο José Julián, πριν από 171 χρόνια, σε ένα μικρό σπίτι και σε μια Αβάνα ασφυκτική από τις ανισότητες της αποικιοκρατίας, κανείς –ακόμη και η μητέρα του, η οποία κατακλύζεται από τον πόνο– δεν μπορούσε να υποθέσει ότι αυτό το πλάσμα αναδύθηκε από το μήτρα ανθρώπινης γυναίκας Θα ερχόταν να διδάξει στους συγχρόνους του, και σε κάθε καλό άνθρωπο στο μέλλον, ότι μόνο η αγάπη για τον ΑΝΘΡΩΠΟ γεννά μελωδίες.

Το είπε τόσο ειλικρινά και τόσο ξεκάθαρα που, ακόμα κι όταν διαβάζουμε για πράγματα που μας πληγώνουν, η ομορφιά παρασύρεται και με τον υπαινιγμό ενός δακρύου έρχεται η ευγνωμοσύνη. Αυτός που ήταν σαν το βατόμουρο φροντίζει καλύτερα τα μαργαριτάρια του.
Ήρθε από τον ήλιο και στον ήλιο πήγε... συνεχίζει να πηγαίνει, αφιερωμένος σαν σε πράξη αγάπης, να μας ωθεί να αγαπάμε και να είμαστε … σωστοί (σσ. “με τη σωστή πλευρά της ιστορίας”). Μας ξυπνάει και μας ανεβάζει: Να δουλέψουμε! Να ανάψουμε! Αξίνα / Και πυλώνας, αστέρι και φλόγα, και οβελίσκος / Της φωτιάς και οδηγός στον Ήλιο, ο στίχος _στόχος να είναι!

Καλύτερα από το να γράψω στον Martí, για να τον κάνουμε χείμαρρο μας, ένα αληθινό επιχείρημα Όταν, σαν τα φίδια, τα πάθη / Του ανθρώπου τυλίγονται πεισματικά γύρω από τα γόνατά μου! Και μετά, ναι, γράψτε το, και διαβάστε το ξανά, και κοινωνήστε με την απλότητά του από σάρκα και οστά, και πάντα αμφισβητήστε το, βέβαιοι ότι η ιερότητα του ονόματός του βρίσκεται στη ζωτική εγγύτητα με τα όνειρα και τα σώψυχά μας.

José Martí — La Rosa Blanca

Το να πεθάνεις
για τη χώρα και το λαό
είναι να ζεις

Ο Martí ταιριάζει ακριβώς σε κάθε σήμερα, σαν μια πένα, που δεν σταμάτησε ποτέ να γράφει, ο Martí είναι ένα από εκείνα τα όντα των οποίων ο πρόωρος θάνατος μας εμποδίζει να τον θυμίζουμε χωρίς την ερώτηση "πόσα περισσότερα θα μπορούσε να είχε κάνει;" Ωστόσο, επιλέγουμε να τον θυμόμαστε χωρίς απαισιοδοξία και θρήνους, γιατί έζησε τόσο έντονα, τόσο ευγενικά και τόσο δίκαια, που του αρκούσε ώστε να είναι αιώνιος.

Η πατριωτική, επαναστατική πολιτική, και ανθρώπινη ωριμότητα του Apóstol ήρθε, για καλή μας τύχη, πολύ νωρίς. Αυτό του επέτρεψε να οικοδομήσει μια ουσιαστική κληρονομιά σε 42 χρόνια, όχι μόνο για να κατανοήσει την ιστορική εξέλιξη της σκέψης για την ανεξαρτησία της Κούβας, αλλά και για τον ορισμό και την κατανόηση των αρχών που χρειάζεται μια κοινωνία για να είναι δίκαιη και των αξιών που δεν μπορούν να είναι σε ανεπάρκεια αυτών που σκοπεύουν _και παλεύουν να την χτίσουν.

Αυτό είναι ένα αδιαμφισβήτητο πλεονέκτημα της ζωής και του έργου του, που αναπτύχθηκε με απόλυτη συνοχή, για να φτάσει στον υψηλότερο βαθμό αυτού που σοφά προσδιορίζουμε ως παράδειγμα. Επιστρέφουμε στα παραδείγματα ξανά και ξανά αναζητώντας απαντήσεις, ασφαλείς διαδρομές για ταξίδια, αλήθειες που δεν βρίσκονται εύκολα αλλού.
Ο Martí περπατούσε πάντα μαζί μας, επίκαιρος και ακριβής, οδήγησε, μέσα από την άυλη επιβίωσή του, την ανάπτυξη της Επανάστασης, με τον ίδιο τρόπο που έκανε κάποτε με τον Αναγκαίο του Πόλεμο. Γνωρίζουμε την απάντηση: παρά τον χρόνο, τις διαφορές στους χρόνους και τα πλαίσια, τις παραλλαγές στην αντικειμενική πραγματικότητα, όλα συμφωνούν στο γεγονός _πάνε χέρι-χέρι, με το ότι η πλήρης κοινωνική δικαιοσύνη επιτυγχάνεται μόνο όταν φτάνουν τα οφέλη του κατασκευασμένου και όλοι _τότε αγκαλιάζουν κάθε γιο και κόρη της πατρίδας και της επανάστασης .

Επομένως, όπως είπε ο Φιντέλ “όταν αναρωτιόμαστε τι θα έλεγε ο Martí, πώς θα είχε ενεργήσει σε μια δεδομένη κατάσταση, ποια ερμηνεία θα είχε δώσει για την πραγματικότητά μας, δεν το κάνουμε λόγω αδυναμίας διάκρισης ή λήψης αποφάσεων, ούτε λόγω νοσταλγίας για μια ευκαιρία που δεν είχαμε, ακούστε τον, δείτε τον, μοιραστείτε μαζί του την εποχή που έζησε… αλλά επειδή τον αναγνωρίζουμε ως διαχρονικό, οραματιστή και διορατικό, με τον ίδιο τρόπο που θεωρούμαστε οι πιο πιστοί των μαθητών του”.

Ο Martí είναι το “τυχερό” μας, ένα φυλαχτό, μια φωνή που αψηφά το πέρασμα των χρόνων, μια κληρονομιά που αρνείται την αδράνεια, τη στατικότητα του παρελθόντος, γιατί προσαρμόζεται ακριβώς σε κάθε παρόν, λες και η πένα του δεν σταμάτησε ποτέ να κινείται_ το θαυμαστό μυαλό του δεν έπαψε ποτέ να γεννά ευγενείς και εξαιρετικές ιδέες, πάντα σε εγρήγορση όταν χρειαστεί να κυοφορεί θυσίες.

Σε αυτές τις αλήθειες βρίσκεται η οριστική απάντηση στο ερώτημα “όσα περισσότερα θα είχα κάνει;” αν δεν είχε “συμβεί” αυτή η 19^η Μαΐου (σσ. πέθανε 19  Μαΐου 1895). Έκανε πολλά, ακόμα περισσότερα από όσα ονειρευόταν ποτέ να έχει κάνει, πολύ περισσότερα από όσα είχε σκοπό να κάνει, από όσα έθεσε ως στόχο για την ύπαρξή του, πέρα και πάνω από τα όνειρά του. Και το έκανε για έναν αδιαμφισβήτητο λόγο, έναν λόγο που τον εκφράζουμε περήφανα και τον ενστερνιζόμαστε με βεβαιότητα: το να πεθάνεις για τη χώρα σου και το λαό της σημαίνει να ζεις.

Μάχη ανάμεσα σε κράνη και κρίνους _
τριανταφυλλόδασος ___Εκεί σιγά σιγά

Ω! το αίμα της ψυχής, το έχεις δει;
Έχει χέρια και φωνή, και σε αυτόν που το χύνει
Αιώνια ανάμεσα στις σκιές που κατηγορεί.
Υπάρχουν κρυφά εγκλήματα και υπάρχουν πτώματα
Των ψυχών, και υπάρχουν και δολοφόνοι απαίσιοι!
Στο δάσος έρχονται: από την πιο ψηλή βελανιδιά
Ας δουλέψουμε έναν πυλώνα, και στον πυλώνα
Πόσοι απατούν γυναίκες!

Αυτός είναι ο ανθρώπινος αγώνας: ο τεράστιος
Μάχη των κρανών και των κρίνων!
Λοιπόν, οι περήφανοι άντρες δεν είναι θηρία;
Κτήνη και άγρια ​​θηρία! Κοίτα, εδώ σου φέρνω
Το θηρίο μου νεκρό και η οργή μου εξημερώθηκε.
Έλα, να σωπάσεις, να μουρμουρίσεις, στο θόρυβο
Φύλλα Απρίλη και φωλιές πουλιών.

Άσε, ω αγαπημένη μου, τους βουβούς τοίχους
Από αυτό το κούφιο σπίτι και έλα μαζί μου
Όχι στη θάλασσα που χτυπάει και βρυχάται αλλά στο δάσος
Τριαντάφυλλα βρίσκονται στον πάτο της ζούγκλας.
Η ζωή είναι ωραία εκεί, γιατί είναι δωρεάν,
Και η αρετή σου, ελεύθερη, θα είναι αληθινή,
Αφιλόκερδα, τον αξιότιμο σεβασμό.
Ούτε η αγάπη, αν δεν είναι χωρίς αντάλλαγμα, δεν δίνει ευτυχία.

Ω, κακοί άνθρωποι, αυτοί που απολαμβάνουν ήρεμα
κλεμμένους έρωτες! Αν είναι ξένη
Η στοργή, η ευχαρίστηση του σεβασμού
Είναι χίλιες φορές μεγαλύτερη από αυτή της απόλαυσής του.
Από την καλή δουλειά ότι η περηφάνια μένει στο στήθος

Και σαν γλυκά δάκρυα ξεχειλίζει,
Και με περίεργα λόγια, που φαίνονται
Φτερουγίσματα, όχι φωνές! Και τι κρίμα
Αυτό για την προσποίηση αγάπης! Λοιπόν υπάρχει μαρτύριο
Όπως εκείνος, που _χωρίς να αγαπά, μιλάει για αγάπη!

Έλα, θα πάω εκεί λυπημένος, γιατί βλέπω τον εαυτό μου!
Έλα, η μοναξιά θα είναι η ασπίδα σου!

Alexa εννιά χρονών

–Δώσε μου λίγη υπομονή, Θεέ μου!–, ικέτευσε εκείνη η γυναίκα σαν με μανία. “Πες του πως να γίνω καλύτερος”, απάντησε μια δακρυσμένη φωνή κοριτσιού. “Ουφ, φαίνεται ότι ο μικρός είναι de ampanga”, (σσ. ιδιωματισμός κουβανέζικος “στο κλαρί”) σκέφτηκα. Η κάοντρα από το εσωτερικό του σπιτιού. Στο πεζοδρόμιο, μπροστά στην πόρτα, αναποφάσιστος για το αν θα χτυπήσει ή όχι, επαναλήφθηκε η απειλή της γυναίκας: -Κοίτα, θα το μάθουν όλοι …
–Θα ήθελες να κάνει κάποιος άλλος το ίδιο, αν ήταν η γιαγιά ή η μητέρα μας, και ήμασταν στεναχωρημένοι;– ανταπάντησε το κοριτσάκι, του οποίου το όνομα και την ηλικία μου είπαν αργότερα: Αλέξα!

Τελικά από το πίσω μέρος του σπιτιού ξεπρόβαλε μια άλλη γυναίκα, αποφασισμένη να αφαιρέσει τα ντεσιμπέλ από τον καυγά. Μόλις παρατήρησε την παρουσία μου, με κάλεσε κατακόκκινη, τσατισμένη μέσα.
– Alexa, γιατί παρακούς έτσι την αδερφή σου;
“Δεν παρακούω, μαμά”, απάντησε το αθώο παιδί με ζωντανά δάκρυα. –Ξέρεις ότι η Ρέινα πέθανε, η καημένη. Κοίτα το σπίτι της εκεί, κοίτα… (ανέφερε παιδιά της νεκρής). Είναι λυπημένοι, είδα τον Robertico να κλαίει. Το είπα στην αδερφή μου, αλλά συνεχίζει να παίζει τη μουσική δυνατά.

Το βλέμμα του κοριτσιού αναζήτησε τον Martí που ζωντάνεψε στο δωμάτιο, μέσα από έναν πίνακα τοποθετημένου πάνω από την τηλεόραση. “Συγχωρέστε την”, είπε και πρόσθεσε: “Την αγαπώ και λες ότι για να είσαι καλή πρέπει να είσαι σαν αυτόν, αλλά η αδερφή μου δεν είναι έτσι, είναι κακή”.
-"Οχι. Οι καλοί άνθρωποι μερικές φορές κάνουν και λάθη" _“Μην κλαις, μικρή μου πριγκίπισσα, αυτό δεν θα ξαναγίνει”, απάντησε η μητέρα.

Εκείνη τη μέρα, για μια στιγμή, μου φάνηκε ότι ο Apóstol είχε κάνει τη σιωπή του να εκραγεί μέσα σε αυτούς τους τέσσερις τοίχους, ότι από τον πίνακα στην τηλεόραση έσπαγε την ψυχραιμία του, απρόθυμος να συνεχίσει απαθής, όταν οι επείγουσες ανάγκες της χώρας του απαιτούσαν αυτόν.

Φαινόταν ότι, με σώμα, σάρκα και οστά, εκείνος από τη Χρυσή Εποχή είχε φτάσει στο χώρο, ταραγμένος, δυσαρεστημένος, αντιστεκόμενος σε μια αδιάκριτη χειρονομία, μετενσαρκώθηκε στην υπέροχη εξέγερση μιας εννιάχρονης ψυχής, θυμωμένη με τη στάση του σώματος, ενός μέλους της οικογένειας αδιαφορώντας για τον πόνο όσων θρήνησαν την αποχώρηση ενός αγαπημένου προσώπου.

Ήσυχα, χαιρέτησα κι εγώ μια άλλη αθώα ανυπακοή.

Το ψηλαφίσιμο μπαστούνι ενός ηλικιωμένου άνδρα κατήγγειλε την ευθραυστότητα των βημάτων του. Στην αντίθετη κατεύθυνση περπατούσαν δύο πιτσιρίκια, με στολές, σακίδια και κασκόλ. “Στάσου λίγο, παππού, μην περάσεις”, είπε το κορίτσι. “Έρχεται ποδήλατο”, είπε εκείνος που έμοιαζε να είναι αδερφός του.
Τον πήραν ο καθένας από το μπράτσο. “Έλα, πρόσεχε. Πας μακριά”;
“Μα θα αργήσουμεν!” προειδοποίησε ένας άλλος συμμαθητής. “Δεν πειράζει, θα γυρίσουμε σύντομα. _Πες το στην κυρία”…

Με την αναπόφευκτη ανάμνηση της 28^ης Γενάρη, ο μήνας επιστρέφει αυτά τα επεισόδια ανακουφιστικά, επιβεβαιώσεις ότι ορισμένοι θάνατοι είναι θάνατοι τυπικά, ότι ορισμένες μετενσαρκώσεις είναι πραγματικές, και, στην προκειμένη περίπτωση, πολλαπλές, ανεξάντλητες και ενάρετες, επειδή το άτομο έσπειρε με τη δική του ζωή, που ήταν μια πράξη καλοσύνης. Η Κούβα χρειάζεται αυτή τη γλυκύτητα του Martí, που συνδυάζεται με την αυστηρότητα της καθημερινής δουλειάς, με γεγονότα που αποφεύγουν την επίμονη επανάληψη –ενίοτε κούφια και απλοϊκή– φράσεων που μερικές φορές, ελάχιστα ή καθόλου, ταιριάζουν.

“Ο καλύτερος τρόπος να πεις είναι να κάνεις”, μας υπενθυμίζει ο Δάσκαλος. Τα λόγια του πρέπει να συνεχίσουν να δρουν, με πράξεις περισσότερο παρά με λόγια, ασφαλή από ταπεινωτικά συνθήματα και “ενσωματωμένα στον αγώνα μας”, όπως συνέστησε ο Τσε.

Η αντιμετώπιση των τωρινών και των μελλοντικών περιορισμών απαιτεί, διαυγή, ευγενή, γενναιόδωρο, ειλικρινή, Ήρωα του Dos Ríos να χτυπά me την αισιοδοξία του σε κάθε κουβανέζικο μυαλό και καρδιά. Περισσότερο από κανονισμούς και καθεστηκυία τάξη, πολύ περισσότερο από επίσημες υποχρεώσεις, θα είναι οι ανθρώπινες αρετές που θα μας φέρουν στο φως και, ευτυχώς, έχουμε μια πηγή και φάρο: τον José Martí.
Ούτε οι άπιαστες φιγούρες ούτε οι μιμητικές συμπεριφορές θα βρουν χώρο εκεί, όπου η ηθική του Martí φλέγεται προληπτικά, ζυμώνοντας και αποκαθιστώντας το ευαίσθητο και το ανθρώπινο, χωρίς να δίνει σημασία σε στάτους, ηλικίες, συνθήκες, θέσεις ή θέσεις εργασίας. Ένα άλλο δεν είναι ο θρεπτικός χυμός που προσδιόρισε ο Φιντέλ για να “χειραφετήσουμε τον εαυτό μας μόνοι μας και με τις δικές μας προσπάθειες”.

Για μια χώρα σε ακούραστη επαγρύπνηση ενάντια σε απειλές από το εξωτερικό και το εσωτερικό, κάθε επίθεση ενάντια σε αναίσθητες συμπεριφορές χαμαιλέοντα είναι πρέπεουσα. Αλλά αν εμφανιστούν σημάδια από αυτά τα μικρόβια, θα υπάρχει πάντα μια εξέγερση, στυλ Alexa _ εννιά χρονών.

"Όπως κάναμε πριν από 73 χρόνια, θα ανάψουμε πυρσούς την παραμονή της γέννησης του Χοσέ Μαρτί, Αποστόλου της κουβανικής ανεξαρτησίας και του αντιιμπεριαλισμού". Αυτό δήλωσε στον λογαριασμό του στο Twitter ο Πρώτος Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚ Κούβας και Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ Μπερμούντεζ. Όσον αφορά την ημερομηνία, πρόσθεσε: "Απόψε, ένα άλλο κίνητρο μας ενώνει: πορευόμαστε για την εκατονταετηρίδα του Φιντέλ, από το Πανεπιστήμιο όπου ξεκίνησε ως επαναστάτης".

Στις 27 Ιανουαρίου 2026, την παραμονή της 173^ης  επετείου από τη γέννηση του Εθνικού μας Ήρωα Χοσέ Μαρτί, οι δάδες θα λάμψουν δύο φορές πιο έντονα, τιμώντας την εκατονταετηρίδα από τη γέννηση του Αρχιστράτηγου Φιντέλ Κάστρο, του ίδιου ανθρώπου που ξεκίνησε αυτή την παράδοση μαζί με μια ομάδα 500 νέων για να αποτίσουν φόρο τιμής στον άνθρωπο που έδωσε τη ζωή του για την ελευθερία της Κούβας. Σήμερα, οι δρόμοι θα φωτιστούν για άλλη μια φορά από νεανικό ζήλο. Εκεί, οι μαθητές θα συγκεντρωθούν πάλι σε στενό σχηματισμό για να παρελάσουν μαζί προς το Fragua Martina (δείτε Μουσείο Fragua Martiana). Αυτή είναι μια πράξη που φωτίζει και επιβεβαιώνει τη δέσμευση των νέων να διατηρήσουν ζωντανά τα καλύτερα από τα επαναστατικά ιδανικά του Χοσέ Μαρτί.

Η Πορεία με τους Λαμπαδηδρόμους, στη μνήμη του Εθνικού Ήρωα, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά τα μεσάνυχτα της 27^ης Ιανουαρίου 1953, εν αναμονή της εκατονταετηρίδας από τη γέννησή του. Έχει γίνει μια παράδοση που διαρκεί με την ίδια δύναμη όπως την πρώτη φορά, 73 χρόνια αργότερα. Μια συμφωνία φωτός ετοιμάζεται να ρέει για άλλη μια φορά στους δρόμους. Η ιστορία την αποκαλεί Πορεία με τους Λαμπαδηδρόμους, και _όπως πάντα για άλλη μια φορά, δεν θα είναι κάτι αφηρημένο, αλλά η υλοποίηση πολλών μικρών τελετών, που θα μετατραπούν σε ποτάμια εκδηλώσεων.

Κάθε δάδα που θα προχωρά θα έχει ανάψει, πρώτα, στη φαντασία, και στη συνέχεια θα έχει υφανθεί βιαστικά στην ανησυχία μιας αυλής, σε ένα τραπέζι εργαστηρίου, στο έδαφος... Και αυτή η αρχική σπίθα θα είναι ο πυρήνας αυτού που θα εκδηλωθεί αργότερα: η θέληση θα μεταμορφωθεί σε φως, το προσωπικό θα συγχωνευθεί με το συλλογικό για να δημιουργήσει μια γεωγραφία ζεστασιάς και σκοπού.
Το σκοτάδι πάντα υποχωρεί μπροστά στην παλίρροια των φλογών, και καθώς η ύφανση προχωρά, σαν φωτιά που αναζητά το καμίνι της, η νύχτα δέχεται την τελετουργία. Η πορεία είναι μια διακήρυξη ιδεών, αρχών. Η σημασία, λοιπόν, δεν έγκειται στο να κουβαλάς έναν πυρσό, αλλά στο να είσαι μέρος του πυκνά γεμάτου ταμπλό που παρελαύνει.
Από κάτω, νιώστε την ακτινοβόλα, ολοκληρωτική ζεστασιά του.
Αντιμέτωποι με τον παλιό εχθρό που απειλεί την Πατρίδα, υπάρχουν πολλά να δώσουμε, ένας αγώνας που χρειάζεται φωτιά -τόσο αυτή που φωτίζει όσο και αυτή που καίει- και τα ιδανικά, τις αρχές, το θάρρος και τον αντιιμπεριαλισμό των προγόνων που τιμούμε.

Η πορεία είναι ένας χώρος αγνής παρουσίας, όπου η ομορφιά κατοικεί, ξεδιπλώνεται και παραμένει στη μνήμη της πόλης. Στο τέλος, η αίσθηση ότι υπήρξες μέρος κάτι υπερβατικού θα παραμείνει. Ωστόσο, ίσως η πιο διαρκής πτυχή δεν είναι η υπέροχη εικόνα του φωτισμένου πλήθους, αλλά η διαδοχή του να ανάβουν ο ένας πυρσός μετά τον άλλον, του να ανάβει ένας φίλος ο άλλος, του να προσέχει ο ένας τον άλλον για να διασφαλίσει ότι τίποτα δεν θα σβήσει. Η μαρτυρία της νύχτας θα είναι η βεβαιότητα μιας γενιάς: η φωτιά, όπως και η ελπίδα, διαρκεί.

   Δαδες κληρονομιάς και βεβαιοτήτων

Σε όλη την ιστορία, σε κάθε παρέλαση, η πατριωτική αγάπη, η κληρονομιά του Αποστόλου, του Φιντέλ και οι βεβαιότητες που μας ενώνουν και μας κάνουν δυνατούς έχουν λάμψει έντονα. Σήμερα, σηκώνοντας για άλλη μια φορά τα λάβαρα του αντιιμπεριαλισμού, οι δάδες θα ανάψουν ξανά.
Δείτε εδώ σχετικό υλικό που δημοσιεύτηκε από την Granma

70 χρόνια από την πρώτη Πορεία (+Φωτο)

Είκοσι χιλιάδες +μία δάδες για τον Martí

Μια ματιά στην ιστορική Πορεία

Η πρώτη Πορεία (+Φωτο)

 

 

Τίνα Μοντότι _ Modotti ✨ επαναστάτρια φωτογράφος _από την τέχνη στον αγώνα για την κοινωνική ανατροπή

Γεννήθηκε στο Udine της βόρειας Ιταλίας το 1896 και αναγνωρίστηκε σαν μια θρυλική μορφή της τέχνης και του αγώνα …

Το 1913 η Modotti βρέθηκε με την οικογένειά της στην Αμερική για ένα “καλύτερο μέλλον”, όπου ασχολήθηκε με διάφορα χειρωνακτικά επαγγέλματα, μετά -γοητευμένη από τον κόσμο του θεάματος, άρχισε να ασχολείται με την υποκριτική και εμφανίστηκε σε αρκετά θεατρικά έργα και ταινίες του βωβού κινηματογράφου αλλά στη συνέχεια την τράβηξε η φωτογραφία. Τις δεκαετίες 1920 και 1930 ταξίδεψε πολύ, από τη Μόσχα μέχρι την Ισπανία ως ενεργό μέλος της Κομμουνιστικής Διεθνούς όπου και πολέμησε στον εμφύλιο πόλεμο του 1936 με τις διεθνείς αντιφασιστικές ταξιαρχίες (Brigate Garibaldi) Το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής το έζησε στο επαναστατημένο Μεξικό (μέλος του ΚΚ από το 1927), όπου συναναστράφηκε με μεγάλους καλλιτέχνες, όπως τον Diego Rivera και τη Frida Kahlo, τον Ernest Hemingway και τον Sergei Eisenstein. Το 1928 συναντιέται με το μεγάλο κουβανό επαναστάτη Julio Antonio Mella (Χούλιο Αντόνιο Μέγια, που δολοφονήθηκε ένα χρόνο αργότερα, στα 26 του χρόνια) φτιάχνοντας οι δύο τους "ένα ποίημα αγάπης και αγώνα " που κράτησε λίγους μήνες.

Ίσως το πιο πολύτιμο πράγμα για την ύπαρξή του είναι πως
το επαναστατικό δεν έρχεται προδιαγεγραμμένο
ή με σχεδιασμένα καλούπια.
Ο ιδρυτής της Federación Estudiantil Universitaria
__Πανεπιστημιακής Ομοσπονδίας Φοιτητών, γνώριζε ότι
άλλο πανεπιστήμιο ήταν απαραίτητο.
Για τον ίδιο, η μόνη λύση στη μετριότητα που επικρατούσε εκεί
ήταν να ξεπεραστεί η μετριότητα της αστικής Δημοκρατίας.

Η Consuelo Almaguer
εκφωνήτρια του Radio Mambí στο Santiago de Cuba
μένει τώρα Ρώμη …
από Πινάρ ντελ Ρίο, Islamorada,
Tlalpan Mexico Vedado, Ciudad De La Habana

Γι' αυτό έσωσε τον αντιιμπεριαλιστή Apóstol (σσ. προσωνύμιο του Κουβανός ποιητή και συγγραφέα José Marti _1853-1895, εθνικού ήρωα και σύμβολου του αγώνα για την ανεξαρτησία) από τα άδεια αφιερώματα πίσω από τα οποία ήταν κρυμμένος. Από επαναστάτης μέχρι κομμουνιστής, από δάσκαλος εργατών μαθητής τους, από ιδρυτής πανεπιστημίων ιδρυτής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κούβας. Και μετά, δολοφονήθηκε.

Δέσποζε στον καταυλισμό Julio_Antonio_Mella
¡No existen fronteras entro los pueblos
sino solo entre los de arriba y los de abajo!
Δεν υπάρχουν σύνορα μεταξύ των λαών,
υπάρχουν μόνο μεταξύ των "πάνω" και των "κάτω"!
Che Guevara

Πριν 25+ χρόνια: Μία από τις 11 φορές brigadίστας __ στο νησί της επανάστασης κατά την 1η Período especial (ειδική περίοδο) αμέσως μετά τις ανατροπές και την παλινόρθωση του καπιταλισμού στην ΕΣΣΔ

Εδώ με τον Cao
επικεφαλής τότε του Ινστιτούτου Φιλίας με τους Λαούς
(Instituto Cubano de Amistad con los Pueblos_ ICAP),
φορέας που δημιουργήθηκε από τον Comandante en Jefe
Φιντέλ Κάστρο για την ενίσχυση
της διεθνούς αλληλεγγύης και της λαϊκής διπλωματίας
του νησιού της επανάστασης

Μεταφορά της τέφρας του Mella
από το πανεπιστήμιο της Αβάνας
στο Museo de la Revolución _Μουσείο της επανάστασης
"παρέλαβε"
ο Comandante en Jefe Fidel Castro

Κυνηγημένος ο Mella, χωρίς ούτε στιγμή να εγκαταλείψει τον πόλεμό του ενάντια στην αστική τάξη, αλλά γεμάτος πάθος, γράφει: …Αγαπημένη “Tinissima”,
Μπορεί να παραξενευτείς με το τηλεγράφημα, αλλά το ότι αγαπιόμαστε είναι ότι πιο απλό, φυσικό και απαραίτητο για μας. Η φιγούρα σου δε φεύγει ούτε στιγμή από μπροστά μου … Οι πληγές του χωρισμού είναι ό,τι το πιο οδυνηρό στη ζωή μου, με τα μαύρα σου μαλλιά, χαλαρά να κυματίζουν σαν σημαία, … Δεν μπορώ να σε δω, Τίνα, συγχώρεσε με …
Salud, camarada -γεια σου συντρόφισσα Λίγες μέρες μετά στη πόλη του Μεξικού, αφήνει την τελευταία του πνοή … στο πλάι της: “Πεθαίνω για την Επανάσταση” και η Κούβα χάνει τον πιο εξαιρετικό της ήρωα που αναδείχτηκε μετά τον Χοσέ Μαρτί. Οι δολοφόνοι του θα προσπαθήσουν να αποδείξουν ότι ήταν ένα έγκλημα πάθους (!!), κατηγορώντας τη “Mata Hari της Comitern”… Η μεξικανική κοινωνία την είχε ήδη «στη μπούκα» γιατί ήταν σε όλα πρωτοποριακή γυναίκα με τον τρόπο ζωής της, το ντύσιμό της, τα γυμνά της έργα, με το να απολαμβάνει τον έρωτα αδιαφορώντας για τα στερεότυπο του φύλου της και για την καθεστηκυία τάξη, παράλληλα όμως με τη σκληρή και επικίνδυνη καθημερινή στράτευση, γεμάτη από αιματοβαμμένα σώματα αγωνιστών ή απεργών δολοφονημένων από τον μεξικανικό στρατό ή από πιστολέρος πληρωμένους από γαιοκτήμονες και εργοδότες. Στην πολυτάραχη ζωή της η Tina Modotti επέλεξε να φωτογραφήσει κυρίως τους φτωχούς αγρότες του Μεξικού αλλά και τους αγώνες τους για μια καλύτερη κοινωνία, γέννημα και θρέμμα του λαού η ίδια, που τον υπηρέτησε σεμνά και ασυμβίβαστα μέχρι το τέλος

Πέθανε το 1942 στην Πόλη του Μεξικού. Ο τάφος της βρίσκεται στην Panteón de Dolores της πόλης και στην πλάκα υπάρχουν χαραγμένοι οι στίχοι του Pablo Neruda:

"Αγνό το γλυκό όνομά σου
στην αγνή και εύθραυστη ζωή σου:
γύρη μελισσών,
φωτιά χιόνι και σιωπή… "
____________________________________________________

Tina Modotti
…
Y tu suave silencio se llena de raíces.
No dormirás en vano, hermana.
Puro es tu dulce nombre, pura es tu frágil vida,
de abeja, sombra, fuego, nieve, silencio, espuma,
de acero, línea, polen, se construyó tu férrea,
tu delgada estructura
…
¡porque el Fuego no muere!
(γιατί η φωτιά δεν πεθαίνει)

Υπάρχει & βιβλίο των εκδόσεων ΚΨΜ για την Τίνα Μοντότι
_Σημείωση του εκδότη: Ένα βιογραφικό comic album για μια γυναίκα της τέχνης και της επανάστασης.
Ο φίλος και συνεργάτης του Paco Ignacio Taibo II, δημιουργός και σκιτσογράφος Angel de la Calle, ανακαλύπτει και μας παρουσιάζει μια θρυλική μορφή της τέχνης και του αγώνα, μια μποεμ φιγούρα, την Τίνα Μοντότι. Φωτογράφος, ηθοποιός του βωβού κινηματογράφου, μοντέλο, στέλεχος του κομμουνιστικού κινήματος, ιταλίδα που αγωνίστηκε στο Μεξικό του ’20, στην Ισπανία του ΄36, στη Μόσχα και σε πολλές ακόμα μάχες.
Η Τίνα ήταν παρούσα παντού τις δεκαετίες του 1920 και του 1930. Γνώρισε όλο τον κόσμο, όλους αυτούς που μας απασχολούν σήμερα.
Έζησε όλες αυτές τις ιστορίες που έγιναν η Ιστορία. Συμμετείχε στην πολιτιστική και πολιτική πρωτοπορία. Βρέθηκε σε όλες τις πόλεις που είχαν αξία: Χόλυγουντ, Μεξικό, Παρίσι, Μόσχα, Βερολίνο, Μαδρίτη. Η Τίνα βρέθηκε σε όλες τις μάχες. Με τη βοήθεια της φωτογραφίας διηγήθηκε τη σκληρότητα και την τρυφερότητα. Πρόσωπο περιτριγυρισμένο από σκιές και μυστήρια, προικισμένο από μια ισχυρή ερωτική αύρα, μαχόμενη και τελικά θύμα, είναι ένα πρόσωπο που αξίζει να γνωρίσουμε. Ο πρόλογος της Εύης Παρασκευής Γούσια κλείνει με τα παρακάτω λόγια: "Κάπου είχα διαβάσει πως η τέχνη είναι η εξουσία του αισθήματος και η πολιτική η εξουσία της λογικής. Εάν ρωτούσαμε σήμερα την Τίνα, που δοκιμάστηκε και στα δύο αγκαθωτά μονοπάτια, ίσως και να μας το επιβεβαίωνε. Το σίγουρο είναι ότι οι δρόμοι του κόσμου είναι γεμάτοι ποιητές και επαναστάτες, ανώνυμους και ονομαστούς. Που δεν παραδίδονται σε κανέναν πόλεμο, κι ας αλλάζει αυτός μορφή. Τρέχουν σε ανοιχτούς ορίζοντες, περνάνε τα σύνορα με απροσδιόριστη ελπίδα και γίνονται σύμβολο. Όπως λέει και ο Πάμπλο Νερούδα, η ανάμνηση της Τινα Μοντότι είναι εύθραυστη και διάφανη, σαν πάχνη. Επιστρέφει όμως από την αχλή του μύθου, μέσα από φωτογραφίες, γράμματα και μαρτυρίες της περιόδου εκείνης που χρωμάτισε όλο τον προηγούμενο αιώνα-γεννήτοραTina Modotti.

Με τη Φρίντα Κάλο

✔️  H Τίνα ήταν ουσιαστικά αυτοδίδακτη -έχοντας παρακολουθήσει μόνο μερικές τάξεις του δημοτικού (!!) παρ’ όλ’ αυτά, κοριτσάκι ακόμη «ρουφούσε» την τέχνη, τον πολιτισμό και τη φωτογραφία (όπου είχε ήδη -στα 9 της χρόνια «εντρυφήσει» στο στούντιο του θείου της θείο που είχε φωτογραφίας στο Udine).
✔️  Ίδρυσε την επιτροπή Sacco & Vanzetti, στήριξε τη Νικαράγουα του Sandino, έγινε αμέσως μέλος του ΚΚ Μεξικού και του Κόκκινου Μετώπου σε παγκόσμιο επίπεδο σε ένα crescendo δραστηριότητας πρώτα αγωνίστριας της ζωής και μετά καλλιτέχνη φωτογράφου.
✔️  Σε επιστολή της προς τον (άντρα της τότε) Edward Weston εξηγούσε τη στάση της: «Μου είναι αδύνατο να κάνω ό,τι μου έλεγες. Να λύσω τα προβλήματα της ζωής με την αφοσίωσή μου στα προβλήματα της τέχνης. Στην περίπτωσή μου, η ζωή πάντοτε προσπαθεί να επισκιάσει την τέχνη και η τέχνη υποφέρει. Βάζω πάρα πολλή τέχνη στη ζωή μου και επομένως δε μου μένουν και πολλά για να δώσω στην τέχνη». Επειδή έχει χυθεί πολύ μελάνι παραπληροφόρησης (τροτσκιστές κλπ. “πρόθυμοι” – "ήταν η Τίνα Μοντότι συνεργός των δολοφόνων της Γκε Πε Ου") θυμίζω πως τον Αύγουστο του 1925, μέσα σε κλίμα εργατικών αναταραχών και ριζοσπαστικοποίησης, μια ομάδα 13 ανθρώπων γύρω από τον επαναστάτη Mella (φοιτητή τότε) και τον Κάρλος Μπαλίνο, βετεράνο σοσιαλιστή και σύντροφο του Χοσέ Μαρτί, ιδρύεται το Κομμουνιστικό Κόμμα Κούβας.

Julio Antonio Mella: Ο επαναστάτης που είχε κάνει τα περισσότερα για την Κούβα στο συντομότερο χρονικό διάστημα, όπως τον περιέγραψε ο Φιντέλ, ήταν 26 ετών όταν πέθανε στις 10 Ιανουαρίου 1929, δολοφονημένος στο Μεξικό. “El Asno con garras” τον οδήγησε να ακολουθήσει το παράδειγμά του (σσ. “γάιδαρος με νύχια ”φράση που αποδίδεται Gerardo Machado στρατηγό του Κουβανικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας και πρόεδρο της Κούβας από το 1925 έως το 1933).  Η ζωή του, αφιερωμένη στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, μας διδάσκει πολλά, τα οποία, σύμφωνα με τα ιδανικά του Martí, κάθε άνθρωπος πρέπει να πετύχει. Όταν οι κεντρώοι της εποχής του ήθελαν να διακινήσουν λαθραία τη μεταρρύθμιση και όχι την επανάσταση, ο Μέγια, σαν καταιγίδα, τους εξέθεσε ονομαστικά. Ο μόνος αντιιμπεριαλισμός που αξίζει το όνομά του είναι ο αντικαπιταλιστικός. Η μόνη επανάσταση που πρέπει να γράφεται με κεφαλαίο γράμμα είναι ενάντια στην αστική τάξη. Το μόνο μέλλον που αξίζει όλες τις θυσίες είναι αυτό που οδηγεί σε μια αταξική κοινωνία. Ο μόνος αγώνας, αυτός που κατακτά την πραγματική δικαιοσύνη.

Έχουν δει το φως της δημοσιότητας και οι διάφορες ιστορικά αβάσιμες "ερμηνείες" για τον περίφημο πίνακα "En el Arsenal" του γνωστού Τροτσκιστή καλλιτέχνη Diego Rivera (βλ Φρίντα Κάλο κλπ) που "φωτογραφίζει" σαν δολοφόνο του Mella τον Ιταλό Κομμουνιστή Vittorio Vidale (Comandante Carlos) που …στάλθηκε λέει από την Κομιντέρν στο Μεξικό (!!) για να πειθαρχήσει το Κομμουνιστικό Κόμμα του Μεξικού

Η Tina Modotti ίσως να είχε βυθιστεί στη λησμονιά (τουλάχιστον σαν φωτογράφος) αν τα περίφημα «Τριαντάφυλλά» της (που καλλιτεχνικά -με δεδομένα φόρμα και περιεχόμενο της τέχνης της, είναι από τα υποδεέστερα) δεν είχαν πουληθεί σε δημοπρασία στο οίκο «Σόθμπυ» το 1991 έναντι 165.000$, η ψηλότερη τιμή φωτογραφίας στην αγορά !! Αυτό το τυχαίο περιστατικό την ξανάφερε στο φως και έγινε αφορμή για εκθέσεις εκδόσεις κλπ και έκτοτε συμπόσια και μελέτες αφιερώνονται στο έργο της, ενώ οι γκαλερί αναζητούν αγωνιωδώς να εκθέσουν μερικές από τις μόλις διακόσιες πενήντα φωτογραφίες της που διασώζονται… περισσότερα -|>βασική πηγή<|- Δείτε επίσης

• Χρήστος Ξανθάκης : Τα πολλά πρόσωπα της Tina Modotti – Περιοδικό Madame Figaro
• Tina Modotti, Η ζωή μιας φωτογραφίας φωτογραφία μιας ζωής – Καθημερινή
• Tina Modotti : Masters of Photography – Aperture
• Angel de la Calle : Tina Modotti, Από την Τέχνη στην Επανάσταση – Εκδόσεις ΚΨΜ, 2013
• Εξαιρετική δουλειά (όπως πάντα) του Χρήστου Κοψαχείλη  – Christos Kopsahilis
• pandoxeio.com
  

David Alfaro Siqueiros _Diego Rivera πρωτοπόρες πινελιές της μάχιμης τέχνης

Ένα κίνημα γεννιέται: El Muralismo (τοιχογραφία)

Η τριάδα José Clemente Orozco, Diego Rivera και David Alfaro Siqueiros καλούνται να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα: Μέσω της τοιχογραφίας θα μεταδώσουν τα ιδανικά μιας επανάστασης στην τέχνη με ένα διακριτό δίκτυο τοιχογραφιών.

Assunta Adelaide Luigia Modotti Mondini _Τίνα Μοντότι.
Ράφτρα, ηθοποιός, μοντέλο, φωτογράφος, μεταφράστρια, επαναστάτρια, κομμουνίστρια. Η μορφή της απεικονίστηκε στο φιλμ του βωβού κινηματογράφου, στα πορτρέτα του Γουέστον, στις τοιχογραφίες του Ριβέρα. Ήταν μια από τις πρώτες και σπουδαιότερες φωτογράφους των αρχών του 20ού αιώνα. Χρησιμοποίησε τη φωτογραφική της μηχανή σαν όπλο. Σαν όπλο για να καταγράψει, να αφυπνίσει, να ευαισθητοποιήσει. Δεν έκανε ποτέ παιδιά, μα είχε παιδιά της τα παιδιά όλου του κόσμου. Φρόντιζε γυρνώντας τον κόσμο να μην πεινάσουν, να μην κρυώσουν, να μη δειλιάσουν, να είναι περήφανα για τον εαυτό τους και τους αγώνες τους...

Καλύτερη φωτογράφος και καλύτερος άνθρωπος

Η Τίνα Μοντότι γεννήθηκε _όπως προαναφέραμε στο Ούντινε της Ιταλίας. Λόγω οικονομικών δυσκολιών αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σχολείο και να δουλέψει σε εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας για να βοηθήσει την οικογένειά της. Το 1913 μεταναστεύει στις ΗΠΑ. Τα πρώτα χρόνια δουλεύει σε ραφτάδικα και πιλοποιεία, ενώ συμμετέχει και στη Θεατρική Εταιρεία Ιταλών Μεταναστών, όπου και ξεχωρίζει. Το 1918 μετακομίζει στο Λος Αντζελες και συμμετέχει σε κάποιες από τις πρώτες βωβές ταινίες, ενώ παράλληλα δουλεύει και ως μοντέλο σε φωτογράφους. Η γνωριμία της με τον διάσημο φωτογράφο της εποχής Εντουαρντ Γουέστον επιδρά καθοριστικά στη μετέπειτα ζωή της. Το 1923 μετακομίζει στο Μεξικό. Από την αρχή η σχέση της με αυτήν τη χώρα, όπως έλεγε, ήταν ηλεκτρισμένη και την ωθούσε να γίνει καλύτερη φωτογράφος, καλύτερη αγωνίστρια, καλύτερος άνθρωπος. Εκεί γνωρίζει και τους Ντιέγκο Ριβέρα, Φρίντα Κάλο, Κλεμέντε Ορόζκο και Νταβίντ Αλφάρο Σικέιρος. Γίνεται ενεργό μέλος του κινήματος των μουραλιστών, οι οποίοι της ζητούν να φωτογραφίσει τα έργα τους και να συνεισφέρει στην εφημερίδα «El Machete», που εκδίδεται από την Ενωση Επαναστατών Εργατών, Τεχνικών, Ζωγράφων, Γλυπτών και Χαρακτών του Μεξικού και αργότερα γίνεται η επίσημη εφημερίδα του Κομμουνιστικού Κόμματος Μεξικού. Η εγγύτητά της με τους τοιχογράφους δεν ήταν μόνο συναισθηματική, αλλά προπαντός είχε να κάνει με την κοινή τους στάση απέναντι στην Τέχνη και τη ζωή. Θεωρούν ότι η Τέχνη μπορεί και πρέπει να βρεθεί παντού, σε σχολεία, γειτονιές, χωριά και εργοστάσια. Σκοπός της είναι να εμπνεύσει, να αποκαλύψει, να δώσει δύναμη και γνώση. Η Τέχνη για εμάς, έλεγε ο Σικέιρος, είναι "δημόσια περιουσία".

Εξυψώνοντας τον απλό άνθρωπο

Με την κάμερά της η Μοντότι απαθανατίζει τη ζωή και τους ανθρώπους του Μεξικού. Επικεντρώνεται στους εργάτες και στους αγρότες, καταφέρνοντας να δώσει μια πρωτοποριακή αισθητική και θεματολογία στο φωτογραφικό της έργο. Η λαϊκή τέχνη, τα τοπία του Μεξικού λειτουργούν και ως η αφετηρία για τις πιο αφηρημένες εικόνες της. Η πολιτική της στράτευση, ως μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Μεξικού, είναι παρούσα στις φωτογραφίες της. Η δεκαετία του '20 είναι και η πιο γόνιμη καλλιτεχνικά περίοδος για την Μοντότι. Θα φωτογραφήσει ολόκληρο το Μεξικό και ιδιαίτερα τις φτωχές περιοχές του Νότου. Οι φωτογραφίες της διαπερνούν πολλά καλλιτεχνικά ρεύματα της εποχής, μα κυρίως ο φακός της ανυψώνει τη γυναίκα, τον εργάτη, τον αγρότη, αιχμαλωτίζει τη φύση και την παράδοση του Μεξικού, τη δύσκολη ζωή και τη φτώχεια, τους εργατικούς αγώνες. Η Τίνα Μοντότι καταφέρνει, απαθανατίζοντας μόνο τα χέρια των ανθρώπων, να περιγράψει όλη τη ζωή τους. Τα χέρια ενός αγρότη, ενός κουκλοπαίχτη, ενός μωρού που θηλάζει γραπώνοντας το στήθος της μάνας του, αφηγούνται μια ολόκληρη ιστορία. Το 1930, η Μοντότι, μαζί με άλλους επαναστάτες που είχαν βρει καταφύγιο στο Μεξικό, απελαύνεται από τη χώρα.

Η δράση της στην Κόκκινη Βοήθεια

Στην Ευρώπη η Mοντότι βρίσκει αρχικά καταφύγιο στο Βερολίνο και στη συνέχεια στην ΕΣΣΔ. Συμβάλλει αποφασιστικά στη Διεθνή Κόκκινη Βοήθεια (οργάνωση της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Ιδρύθηκε το 1922 με σκοπό να συμβάλει υλικά και ηθικά στους πολιτικούς κρατούμενους και τις οικογένειές τους).
"Τίποτα δεν είναι τόσο πειστικό και εύγλωττο όσο αυτό που μπορείς να δεις με τα μάτια σου. Ανεξάρτητα από το πόσο καλά περιγράφεις μια ένοπλη αστυνομική επίθεση σε μια διαδήλωση εργαζομένων, ένα σώμα εργάτη που ποδοπατήθηκε από την έφιππη αστυνομία ή έναν νέγρο που λιντσάρεται από τους βάναυσους, αιμοδιψείς μπράβους, μια τέτοια εικόνα ζωγραφισμένη σε προφορική ή γραπτή μορφή δεν θα είναι ποτέ τόσο πειστική όσο η φωτογραφική του αναπαράσταση. Ο φωτογράφος είναι ο πιο αντικειμενικός από όλους τους γραφίστες. Καταγράφει μόνο ό,τι παρουσιάζεται τη στιγμή της λήψης του φακού του και μια φωτογραφική εικόνα γίνεται κατανοητή σε όλες τις χώρες και από όλα τα έθνη". Τα παραπάνω σημειώνει στο άρθρο της με τίτλο "Η φωτογραφία ως όπλο αναταραχής", στο οποίο περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων και κάλεσμα με συγκεκριμένες οδηγίες σε κομμουνιστές και πρωτοπόρους εργάτες, για να φωτογραφίζουν πλευρές της σκληρής καθημερινότητάς τους και να συμβάλλουν και μέσω αυτής της Τέχνης, στήνοντας εκθέσεις, διαλέξεις, εφημερίδες τοίχου, στην αποκάλυψη της πραγματικότητας. “La cámara es un arma que me permite mirar el mundo y cambiarlo a mi manera.” _no como una cuestión de normas, sino de mirar, sentir y contar. Su obra une arte y compromiso social, transforma lo cotidiano en símbolo y utiliza la luz y la sombra para crear imágenes que aún hoy nos interpelan y nos inspiran__ "Η φωτογραφική μηχανή είναι ένα όπλο που μου επιτρέπει να βλέπω τον κόσμο και να τον αλλάζω με τον δικό μου τρόπο". — όχι ως θέμα κανόνων, αλλά θέασης _οπτικής, αίσθησης και αφήγησης. Το έργο της ενώνει την τέχνη και την κοινωνική δέσμευση, μεταμορφώνοντας την καθημερινότητα σε συμβολισμό και χρησιμοποιώντας το φως και τη σκιά για να δημιουργήσει εικόνες που εξακολουθούν να μας προκαλούν και να μας εμπνέουν σήμερα.

Για τα παιδιά

Μεγάλο είναι το ενδιαφέρον της και για τα παιδιά. Σε πολλά κείμενά της καταπιάνεται με τις δυσκολίες της καθημερινότητάς τους, ενώ σε άλλα φωτίζει πλευρές για το πώς πρέπει να σταθεί η Κόκκινη Βοήθεια απέναντι στα παιδιά και κύρια σε αυτά που βιώνουν τις διώξεις και τις φυλακίσεις των κομμουνιστών γονιών τους. "Τα παιδιά των οποίων οι πατέρες είναι στη φυλακή ή απελαύνονται, επομένως, όχι μόνο χάνουν τον τροφοδότη τους, αλλά και την ίδια την τροφή τους. Επίσης είναι εκτεθειμένα στην πιο επαίσχυντη παρενόχληση. Μια ατμόσφαιρα περιφρόνησης σχηματίζεται από τους δασκάλους στα σχολεία και από τους γείτονες γύρω τους... Και εδώ όλες οι οργανώσεις της Κόκκινης Βοήθειας έχουν πλέον το άμεσο καθήκον να κινητοποιήσουν αυτά τα παιδιά. Δεν είναι μόνο καθήκον μας να στηρίξουμε υλικά αυτά τα παιδιά, πρέπει να είμαστε και υπεύθυνοι για την ηθική τους διαπαιδαγώγηση. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στα ορφανά των θυμάτων της ταξικής πάλης να πέσουν στα χέρια της αστικής τάξης".

 Ο τάφος της στην Panteón de Dolores
και στην πλάκα υπάρχουν χαραγμένοι οι στίχοι του Pablo Neruda:
"Αγνό το γλυκό όνομά σου
στην αγνή και εύθραυστη ζωή σου:
γύρη μελισσών,
φωτιά χιόνι και σιωπή… "
Tina Modotti
Y tu suave silencio se llena de raíces.
No dormirás en vano, hermana.
Puro es tu dulce nombre, pura es tu frágil vida,
de abeja, sombra, fuego, nieve, silencio, espuma,
de acero, línea, polen, se construyó tu férrea,
tu delgada estructura

Ειλικρινείς φωτογραφίες

Στα χρόνια του Ισπανικού Εμφυλίου δίνει τη μάχη για τα "παιδιά του πολέμου", αλλά συμβάλλει και στην προπαγάνδα. Μετά την ήττα των δημοκρατικών δυνάμεων διασχίζει τα Πυρηναία με χιλιάδες άλλους εξόριστους. Ζητά πολιτικό άσυλο στις ΗΠΑ, όμως η κυβέρνηση αρνείται να της το παραχωρήσει. Το 1940 εγκαθίσταται στο Μεξικό. "Φεύγει" από τη ζωή το 1942, στα 46 της χρόνια. " Προσπαθώ να παράγω όχι Τέχνη αλλά ειλικρινείς φωτογραφίες, χωρίς στρεβλώσεις ή χειρισμούς. Η φωτογραφία, ακριβώς επειδή παράγεται στο παρόν και επειδή είναι βασισμένη σε αυτό που υπάρχει αντικειμενικά μπροστά απ' τη φωτογραφική μηχανή, αποτελεί το πιο ικανοποιητικό μέσο για την καταγραφή της αντικειμενικής ζωής σε όλες τις πτυχές της, και από αυτό προέρχεται η τεκμηριωτική της αξία. Αν σε αυτό προστεθούν η ευαισθησία, η κατανόηση και πάνω απ' όλα ο ξεκάθαρος προσανατολισμός ως προς τη θέση που πρέπει να έχει στο πεδίο της ιστορικής εξέλιξης, πιστεύω ότι το αποτέλεσμα είναι αντάξιο μιας θέσης στην κοινωνική παραγωγή, στην οποία θα έπρεπε όλοι να συνεισφέρουμε".

Εγγράφηκε ως Nicanor Mac Partland με το επώνυμο της μητέρας του, της νεαρής Ιρλανδέζας Cecilia Magdalena, επειδή ήταν γιος εξωσυζυγικής ένωσης, παρά τις επιθυμίες του πατέρα του. Ο Δομινικανός ράφτης Nicanor Mella, προσπάθησε να αντιμετωπίσει το αστικό δίκαιο της εποχής και να τον αναγνωρίσει νομικά. Έκανε την πρώτη του διδασκαλία σε καθολικά σχολεία στην Αβάνα. Το 1915 ο Χούλιο ταξίδεψε στη Νέα Ορλεάνη των Ηνωμένων Πολιτειών, μαζί με τον μικρότερο αδερφό του Σεσίλιο και τη μητέρα του, καταταγμένος στον στρατό, προσποιούμενος ότι ήταν μεγαλύτερος από 14χρονος. Ένας φίλος του πατέρα του τον γύρισε πίσω στην Κούβα, όπου μπήκε στην Ακαδημία Newton και ως μαθητής του Μεξικανού ποιητή Salvador Díaz Mirón, ανακάλυψε την ιδεολογία του José Martí ιδρυτή του Partido Revolucionario Cubano (Κουβανικού Επαναστατικού Κόμματος).

Το όνειρό του να είναι στρατιώτης και να πολεμήσει για την αμερικανική πατρίδα γίνεται μια ισχυρή απόφαση. Η επιθυμία να εγγραφεί στο Colegio Militar de San Jacinto τον οδήγησε να αναλάβει, το 1920, ένα ταξίδι στο Μεξικό. Από εκείνη τη χώρα, εν μέσω της επανάστασης, κατάλαβε το ιμπεριαλιστικό νόημα που είχε διακηρύξει ο «παναμερικανισμός» και η «δημοκρατία», ενώ διατηρούσε τα στρατεύματά του κατοχής στη Νικαράγουα, την Αϊτή και τη Δομινικανή Δημοκρατία.
«Οι αδελφοπόλεις που ανακάλυψε ένας επίμονος τρελός, τα μικρά ενός γερασμένου λιονταριού, είναι σήμερα η λεία ενός έναστρου αετού. Για ποιό λόγο; Γιατί δικαιοσύνη; Με κανένα τρόπο [...]. Δείτε τις δημοκρατίες της Λατινικής Αμερικής ενωμένες για να τις δείτε δυνατές, κυρίαρχες και υπηρέτες της Ελευθερίας. Θεά… “Εδώ είναι το ιδανικό μου”, διακήρυξε δυνατά και καθαρά ο νεαρός _17χρονος Μέγια.

Σε εκείνη την πρώιμη επίσκεψη στην πατρίδα του Χουάρες, προσδιορίζει οριστικά ποιος είναι ο κύριος εχθρός και θα μπει στο μικροσκόπιο ο δρόμος της ενότητας της Λατινικής Αμερικής για να τον νικήσει. Επέστρεψε στην Κούβα και απέκτησε πτυχίο από το Ινστιτούτο Μέσης Εκπαίδευσης Pinar del Río το 1921. Την ίδια χρονιά μπήκε στο Πανεπιστήμιο της Αβάνας, όπου γράφτηκε στη Νομική, τη Φιλοσοφία και τα Γράμματα.

“Το υψηλότερο κέντρο πολιτισμού δεν πρέπει και δεν μπορεί να είναι ένα απλό εργοστάσιο τίτλων. Ένα λατινικό πανεπιστήμιο δεν είναι μια σχολή επιχειρήσεων όπου πηγαίνει κανείς για να αναζητήσει μόνο τα μέσα για να κερδίσει τα προς το ζην: το σύγχρονο πανεπιστήμιο πρέπει να επηρεάζει άμεσα την κοινωνική ζωή, πρέπει να επισημαίνει τις διαδρομές της προόδου, πρέπει να προκαλεί μέσω της δράσης την πρόοδο μεταξύ των ατόμων , μέσω των καθηγητών του, εξάγει τα μυστήρια της επιστήμης και τα εκθέτει στη γνώση των ανθρώπων”, διακήρυξε ο Mella για την κοινωνική λειτουργία του Πανεπιστημίου της Αβάνας.

Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς θα μπορούσε να κάνει τόσα πολλά και να οργανώσει τόσους δημοφιλείς τομείς της Κούβας και της Λατινικής Αμερικής στη σύντομη ζωή του. Υπήρξε διαχειριστής και δημοσιογράφος στο πανεπιστημιακό περιοδικό Alma Mater από το 1922 έως το 1923. Τον Ιανουάριο του 1923, σε ηλικία 20 ετών, ήταν ήδη ο ηγέτης του φοιτητικού αγώνα για την πανεπιστημιακή μεταρρύθμιση και ίδρυσε την Πανεπιστημιακή Φοιτητική Ομοσπονδία (Federación Estudiantil Universitaria FEU). Τον Οκτώβριο του 1923 οργάνωσε και διηύθυνε το Πρώτο Εθνικό Συνέδριο Φοιτητών και τον Νοέμβριο εγκαινίασε το Λαϊκό Πανεπιστήμιο José Martí, με σκοπό να “παρέχει πολιτική και ακαδημαϊκή διδασκαλία στους εργάτες και να συνδέσει το Πανεπιστήμιο με τις ανάγκες των καταπιεσμένων”.

brigadίστας __ στο νησί της επανάστασης
κατά την 1η Período especial (ειδική περίοδο)
αμέσως μετά τις ανατροπές
και την παλινόρθωση του καπιταλισμού στην ΕΣΣΔ

Το 1924 δημοσίευσε ένα φυλλάδιο με τίτλο “Κούβα, ένας λαός που δεν υπήρξε ποτέ ελεύθερος”, χωρισμένο σε διάφορα μέρη: “Ο ιμπεριαλισμός των Γιάνκι ήταν πάντα εχθρός της ανεξαρτησίας της Κούβας”, “Η κυριαρχία της Κούβας πριν από το πολιτικό δίκαιο”, “τροποποίηση Platt”, και “Άλλες μορφές και εκδηλώσεις της κυριαρχίας των Γιάνκηδων στην Κούβα”.

Στις 16 Ιουνίου 1925, σε ηλικία 22 ετών, ίδρυσε, μαζί με τον Carlos Baliño –πρόδρομο της κουβανικής μαρξιστικής σκέψης και δημιουργό, με τον José Martí, του Κουβανικού Επαναστατικού Κόμματος–, το Κομμουνιστικό Κόμμα Κούβας, ως πρώτος οργανωτικός γραμματέας του. Το 1926 εκδιώχθηκε από το Πανεπιστήμιο της Αβάνας για τις επαναστατικές του ενέργειες ενάντια στη δικτατορία του Gerardo Machado και συνελήφθη από τις δυνάμεις καταστολής. Στη φυλακή κηρύσσει απεργία πείνας επ’ αόριστον. Η επιτροπή για την απελευθέρωση του Mella ξεκινά εκστρατεία, η εθνική και διεθνής πίεση γίνεται αισθητή και απελευθερώνεται στις 23 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.

Στη συνέχεια ξεκίνησε για την Ονδούρα και πήγε εξόριστος στο Μεξικό, όπου εντάχθηκε στο ηπειρωτικό και διεθνές επαναστατικό κίνημα του οποίου διορίστηκε Γενικός Γραμματέας, ηγετική θέση από την οποία καθιέρωσε επαφή με επαναστάτες και δημοκράτες σε ολόκληρη την περιοχή και προώθησε προπαρασκευαστικές δραστηριότητες για μια διεθνή εκδήλωση. Τον Φεβρουάριο του 1927 παρακολούθησε το Παγκόσμιο Συνέδριο κατά της αποικιοκρατικής καταπίεσης και του ιμπεριαλισμού, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, όπου ήρθε σε επαφή με επαναστάτες και αντι-αποικιακούς μαχητές από 37 χώρες και 137 προοδευτικές οργανώσεις στον κόσμο.

Το 1928 στο Μεξικό συναντήθηκε με την  επαναστάτρια μαχήτρια, Tina Modotti, με τον οποίο είχε μια έντονη ερωτική σχέση, η οποία διήρκεσε μόνο τέσσερις μήνες όταν δολοφονήθηκε πισώπλατα από τους μπράβους του Machado, σαν σήμερα 10-Ιαν-1929. Η τελευταία του φράση και κληρονομιά ήταν: "Πεθαίνω για την επανάσταση".