Η Κίνα στον “Πολικό Δρόμο του Μεταξιού” μέσω Αρκτικής

Από τον Economist… τα κινέζικα ΜΜΕ, μέχρι και το Νορβηγικό Fridtjof Nansen Institute και πολλά ακόμη διεθνή ΜΜΕ μιλούν για το ικανό να σπάσει πάγους πάχους 2,5μ+, το νέο παγοθραυστικό της Κίνας στην Αρκτική ως ισχυρό σύμβολο των φιλοδοξιών του Πεκίνου. Στην Αρκτική, όπου οι εντάσεις έχουν κορυφωθεί λόγω των προσπαθειών του πλανητάρχη Τραμπ να διεκδικήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας _που από την πλευρά του ενισχύει την ανησυχία για τις προόδους της Κίνας στην Αρκτική και γενικά Το πλοίο με πυρηνική πρόωση και ρύγχος ταύρου, το οποίο παρουσιάστηκε ως project τον Δεκέμβριο, προορίζεται να αποτελέσει πρότυπο για τον αναδυόμενο πολικό στόλο του Πεκίνου, σημειώνουν οι Financial Times.

Το Αρκτικό Συμβούλιο είναι το προεξέχον διακυβερνητικό φόρουμ συνεργασίας για θέματα της περιοχής σε τέσσερις θεματικές ενημερώσεις, της αλλαγής του κλίματος, της ναυσιπλοΐας, της ανθρώπινης υγείας και της καινοτομίας στις εκεί κοινότητες της Αρκτικής.
Κάντε κλικ εδώ για περισσότερες πληροφορίες.

Αντιπαράθεση με φόντο τη στρατιωτικοποίηση της Αρκτικής

Το Κρατικό Ινστιτούτο Ερευνών 708, το οποίο σχεδίασε το πλοίο, δηλώνει ότι θα είναι ένα "πολυχρηστικό" φορτηγό πλοίο πολικού τουρισμού. Ενώ η Κίνα περιγράφει τα συμφέροντά της στην περιοχή σε όρους εμπορίου και έρευνας, λίγοι αναλυτές αμφιβάλλουν για τη διπλή πολιτική - στρατιωτική πρόθεση του προγράμματος της Κίνας για την Αρκτική, από την ίδρυση ερευνητικών βάσεων έως τη συνεργασία στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και τις κοινές στρατιωτικές περιπολίες με τη Ρωσία κοντά στην Αλάσκα. Το πρόγραμμα κατασκευής παγοθραυστικών έχει ενισχύσει την ανησυχία της Δύσης για τις προόδους της Κίνας και της Ρωσίας στην Αρκτική, τις οποίες ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει για να δικαιολογήσει την κατάληψη της Γροιλανδίας.

         Κρίσιμο μέτωπο

"Η Κίνα θεωρεί την Αρκτική ως ένα νέο μέτωπο που είναι κρίσιμο για τον γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ και με τη Δύση γενικότερα", δήλωσε η Helena Legarda, επικεφαλής του προγράμματος εξωτερικών σχέσεων στο Merics. «Το Πεκίνο θέλει να επεκτείνει την επιρροή, την παρουσία και την πρόσβασή του στην Αρκτική», τόνισε. Αυτές οι φιλοδοξίες έχουν εντείνει τις ανησυχίες των εμπειρογνωμόνων και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής στις ΗΠΑ και σε άλλες δυτικές πρωτεύουσες, οι οποίοι αγωνίζονται για την εξασφάλιση ταχύτερων και φθηνότερων θαλάσσιων διαδρομών και πλούσιων φυσικών πόρων, καθώς οι πάγοι λιώνουν. Το ναυπηγείο που κατασκεύασε το πρώτο εγχώριο παγοθραυστικό παρέδωσε επίσης το Fujian, το τρίτο αεροπλανοφόρο της Κίνας, το οποίο τέθηκε σε υπηρεσία στα τέλη του περασμένου έτους με μερικές από τις πιο προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες της χώρας. Το ναυπηγείο λειτουργεί από την κρατική εταιρεία China State Shipbuilding Corp.

902

Η Κίνα ανακοίνωσε πως το νεότερο αεροπλανοφόρο της

διέσχισε το στενό της Ταϊβάν για ασκήσεις

 Το κινεζικό αεροπλανοφόρο, Φουτζιάν

Η "επίσημη" οπτική της Κίνας

σσ. αφήνουμε _όχι τυχαία και τα κινέζικα, με τα οποία μπορείτε να κάνετε αναζήτηση
Ο "Πολικός Δρόμος του Μεταξιού" (冰上丝绸之路), που προτάθηκε για πρώτη φορά από τον Xi Jinping το 2017 και επισημοποιήθηκε στη λευκή βίβλο της Κίνας για την Αρκτική Πολιτική του 2018, αποτελεί το πλαίσιο εμπλοκή μας στην Αρκτική, επεκτείνοντας την υπογραφή της Πρωτοβουλίας "Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος" του Xi Jinping στα πολικά ύδατα. Με επίκεντρο τη ναυτιλιακή διαδρομή του Βορειοανατολικού Περάσματος κατά μήκος των βόρειων ακτών της Ρωσίας, τοποθετεί την Κίνα ως "κράτος κοντά στην Αρκτική" με νόμιμα συμφέροντα στην Αρκτική ναυτιλία, την ανάπτυξη πόρων και τη διακυβέρνηση. Ο όρος έχει γίνει κεντρικό σημείο γεωπολιτικής έντασης, καθώς το λιώσιμο των πάγων ανοίγει οικονομικές δυνατότητες, ενώ παράλληλα εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια της Δύσης. Τον Ιανουάριο του 2026, η εκπρόσωπος του κινεζικού ΥπΕξ, Mao Ning, δήλωσε ότι «η Αρκτική αφορά τα συνολικά συμφέροντα της διεθνούς κοινότητας» (北极涉及国际社会整体利益). Το σχόλιο ήρθε καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανανέωσε τις απειλές για την απόκτηση της Γροιλανδίας, επικαλούμενος την ανάγκη να αποτραπεί ο κινεζικός και ρωσικός έλεγχος της Αρκτικής. Απαντώντας σε δημοσιογράφους, η Μάο πρόσθεσε ότι οι δραστηριότητες της Κίνας στην Αρκτική «στοχεύουν στην προώθηση της ειρήνης, της σταθερότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης» και «είναι σύμφωνες με το διεθνές δίκαιο» (旨在促进北极和平、稳定和可持续发展，符合国际法). Κατέληξε με νόημα: "Οι ΗΠΑ δεν πρέπει να επιδιώκουν τα δικά τους συμφέροντα χρησιμοποιώντας άλλες χώρες ως πρόσχημα". Η ανταλλαγή υπογράμμισε πώς ο Πολικός Δρόμος του Μεταξιού έχει εμπλακεί στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων για στρατηγικά εδάφη και κρίσιμα ορυκτά, ιδίως για τα κοιτάσματα σπάνιων γαιών της Γροιλανδίας.

Η εκπρόσωπος του κινεζικού ΥπΕξ, Mao Ning

Η έννοια του Πολικού Δρόμου του Μεταξιού εμφανίστηκε σταδιακά στην Κίνα μεταξύ 2015 και 2018. Προκαταρκτικές αναφορές εμφανίστηκαν σε διμερείς δηλώσεις Κίνας-Ρωσίας από το 2015-2016, οι οποίες ανέφεραν την «ενίσχυση της συνεργασίας στην ανάπτυξη και αξιοποίηση της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού» (加强北方海航道开发利用合作). Τον Ιούνιο του 2017, η Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων της Κίνας εισήγαγε την πρόδρομη έννοια ενός «Αρκτικού Γαλάζιου Οικονομικού Περάσματος» (北极蓝色经济通道) στο έγγραφο οράματός της για μια θαλάσσια Ζώνη και Δρόμο. Ο Xi Jinping (习近平) εισήγαγε επίσημα τον όρο στη διεθνή σκηνή στις 4 Ιουλίου 2017, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Ρώσο πρωθυπουργό Ντμίτρι Μεντβέντεφ στη Μόσχα, προτείνοντας την «από κοινού κατασκευή ενός Δρόμου του Μεταξιού στον πάγο» (共同打造冰上丝绸之路). Επανέλαβε την ιδέα τον Νοέμβριο του 2017, όταν ο Μεντβέντεφ επισκέφθηκε το Πεκίνο, συνδέοντάς την ρητά με τον συντονισμό του «Μια Ζώνη, Ένας Δρόμος» με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση της Ρωσίας, μια ομάδα που περιλαμβάνει το Καζακστάν, το Κιργιστάν, την Αρμενία και τη Λευκορωσία, η οποία υπήρξε γεωπολιτική επιτυχία για τη Ρωσία, αλλά σε μεγάλο βαθμό οικονομική αποτυχία.

Τον Δεκέμβριο του 2017, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανταπέδωσε προσκαλώντας την Κίνα να συμμετάσχει στην κατασκευή διαδρόμων μεταφοράς στην Αρκτική. Τον ίδιο μήνα, το έργο υγροποιημένου φυσικού αερίου Yamal - μια κοινοπραξία 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην οποία συμμετέχουν κινεζικές εταιρείες - ξεκίνησε την παραγωγή, καθιστώντας το το πρώτο απτό επίτευγμα του Πολικού Δρόμου του Μεταξιού. Ο πολικός δρόμος του μεταξιού έλαβε τον έγκυρο ορισμό του στις 26 Ιανουαρίου 2018, όταν το Γραφείο Πληροφοριών του Κρατικού Συμβουλίου της Κίνας κυκλοφόρησε την Αρκτική Πολιτική της Κίνας (中国的北极政策), την πρώτη ολοκληρωμένη Λευκή Βίβλο για την Αρκτική της χώρας. Το έγγραφο ανέφερε: «Η Κίνα ελπίζει να συνεργαστεί με όλα τα μέρη για να οικοδομήσει έναν «Πολικό Δρόμο του Μεταξιού» μέσω της ανάπτυξης των ναυτιλιακών οδών της Αρκτικής» (中国愿依托北极航道的开发利用，与各方共帻帻). Τοποθέτησε την Κίνα ως «κράτος κοντά στην Αρκτική» (近北极国家) και «σημαντικό ενδιαφερόμενο μέρος» στις υποθέσεις της Αρκτικής, διατυπώνοντας αρχές συμμετοχής «σεβασμού, συνεργασίας, win-win αποτελεσμάτων και βιωσιμότητας» (尊重/合作/共赢/可持续). Ο Υφυπουργός Εξωτερικών Κονγκ Σουανγιού (孔铉佑) εξήγησε κατά την δημοσίευση της λευκής βίβλου ότι, ενώ το συγκεκριμένο περιεχόμενο της ιδέας απαιτούσε περαιτέρω σινο-ρωσική διαβούλευση, επικεντρώνεται στην ανάπτυξη ναυτιλιακών οδών που θα μπορούσαν να μειώσουν τις αποστάσεις προς την Ευρώπη κατά 25-55% σε σύγκριση με τα παραδοσιακά νότια περάσματα.

Η κάλυψη της People’s Daily στις αρχές του 2018 έδωσε έμφαση στις οικονομικές ευκαιρίες και στη συνεργασία στην έρευνα για το κλίμα. Ένα άλλο άρθρο του Ιανουαρίου 2018 με τίτλο «Ο Πολικός Δρόμος του Μεταξιού προσελκύει την προσοχή του κόσμου» (冰上丝绸之路吸引世界目光) ανέφερε τον μελετητή του Διεθνούς Ινστιτούτου Σπουδών της Σαγκάης Yang Jian (杨剑), ο οποίος σημείωσε ότι οι δρόμοι της οικονομικής ανάπτυξης θα ανοίξουν (北极航道开通将促进环北极经济圈的整体增长), υπογραμμίζοντας τη δυνητική συμβολή της Κίνας στην περιφερειακή υποδομή και την ψηφιακή συνδεσιμότητα. Οι διεθνείς απαντήσεις εκείνη την εποχή κυμαίνονταν από το επιφυλακτικό ενδιαφέρον έως τον καθαρό σκεπτικισμό. Η Ισλανδία και η Φινλανδία αρχικά διερεύνησαν τις συνδέσεις μεταξύ του Πολικού Δρόμου του Μεταξιού και των σχεδίων τους για υποδομές στην Αρκτική, και το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Xinhua ανέφερε στις αρχές του 2018 ότι ο Πρόεδρος της Συνέλευσης του Αρκτικού Κύκλου και πρώην Πρόεδρος της Ισλανδίας, Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον, δήλωσε ότι ανυπομονεί η Κίνα να επεκτείνει την επιστημονική συνεργασία μεταξύ Κίνας και Ισλανδίας σε τομείς όπως η παγετωνολογία και η νέα ενέργεια. Ωστόσο, οι δυτικοί πολιτικοί παράγοντες, οι ειδικοί σε θέματα ασφάλειας και οι ομάδες προβληματισμού εξέφρασαν γρήγορα ανησυχίες.

Μια έκθεση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών τον Φεβρουάριο του 2018 από την Τζέιν Νακάνο και τον Γουίλιαμ Λι σημείωσε ότι ενώ η Κίνα έδινε έμφαση στην «ειρηνική αξιοποίηση» της Αρκτικής, η πολιτική της... καθοδηγούνταν από ενεργειακούς, εμπορικούς και γεωπολιτικούς παράγοντες. Από γεωπολιτικής άποψης, οι συγγραφείς τόνισαν ότι «κάθε μία συνοδεύεται από μια προειδοποίηση», σημειώνοντας ότι οι θαλάσσιες διαδρομές της Αρκτικής θα μπορούσαν να επιτρέψουν στην Κίνα να παρακάμψει διαδρομές που κυριαρχούνται από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ και παραδοσιακά σημεία συμφόρησης όπως η Διώρυγα του Σουέζ και το Στενό της Μαλάκας. Παρέμεινε ασαφές, είπαν, εάν το Πεκίνο θα διέθετε σημαντικούς πόρους για την κατασκευή υποδομών στην Αρκτική συγκρίσιμων με τα έργα του «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» αλλού - καθιστώντας αβέβαιο τον μακροπρόθεσμο στρατηγικό αντίκτυπο του λεγόμενου Πολικού Δρόμου του Μεταξιού. «Η Αρκτική προσφέρει άφθονους πόρους, καθώς και εμπορικά και γεωπολιτικά κίνητρα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η περιοχή θα μπορούσε να γίνει ένα καυτό σημείο ανάπτυξης για την Κίνα», κατέληξαν. "Μπορεί, ωστόσο, να είναι μόνο ένα μικρό κομμάτι της ευρύτερης γεωπολιτικής αφήγησης που ακολουθεί η Κίνα, καθώς επιδιώκει να αναγνωριστεί ως μια υπεύθυνη μεγάλη δύναμη με αυξανόμενη παγκόσμια εμβέλεια σε μια εποχή που οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρονται από τις διεθνείς δεσμεύσεις".

Ο σκανδιναβικός ενθουσιασμός μειώθηκε σημαντικά καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις εντάθηκαν. Τον Σεπτέμβριο του 2018, μια κινεζική εταιρεία αποκλείστηκε από τη συμμετοχή σε αναβαθμίσεις αεροδρομίων στη Γροιλανδία, καθώς το ενδιαφέρον της για την περιοχή προκάλεσε διαμάχη στη Δανία. Ένα ρεπορτάζ του Arctic Today σημείωσε ότι «[η] φιλοδανική απόφαση του Κοινοβουλίου της Γροιλανδίας έχει εκτονώσει πιθανή διεθνή διαμάχη μεταξύ των ΗΠΑ, της Δανίας και της Γροιλανδίας σχετικά με τις κινεζικές επενδύσεις σε ένα νησί που φυλάσσεται στενά από τον αμερικανικό στρατό χάρη στην αεροπορική του βάση στο Thule». Η Δανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες πίεσαν τη Γροιλανδία να απορρίψει τις κινεζικές επενδυτικές προτάσεις, ιδίως στην εξόρυξη σπάνιων γαιών, καθώς αυξάνονταν οι ανησυχίες για την αυξανόμενη οικονομική διπλωματία από την Κίνα. Η ευαισθητοποίηση για το θέμα αυξανόταν επίσης στον Καναδά. Ένα κοινό έγγραφο τον Δεκέμβριο του 2018 από τη Σχολή Δημόσιας Πολιτικής του Καναδά και το Καναδικό Ινστιτούτο Παγκόσμιων Υποθέσεων, σημείωσε ότι «[αν διαχειριστεί] λανθασμένα, η κινεζική δραστηριότητα θα μπορούσε να αφήσει την ασιατική δύναμη με ένα βαθμό de facto ελέγχου στην Αρκτική, βλάπτοντας την καναδική κυριαρχία και θέτοντας σε κίνδυνο την ικανότητα της χώρας να διαχειριστεί αυτήν την ολοένα και πιο σημαντική περιοχή με καναδικούς όρους».

Παρά την αυξανόμενη επιφυλακτικότητα στη Δύση, η Κίνα συνέχισε να προωθεί την έννοια του «Πολικού Δρόμου του Μεταξιού». Σε συνάντηση με τον Φινλανδό Πρόεδρο Sauli Niinistö στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού στο Πεκίνο τον Ιανουάριο του 2019, ο Xi Jinping, σύμφωνα με το Xinhua, δήλωσε ότι «οι δύο πλευρές θα πρέπει να αξιοποιήσουν πλήρως την ευκολία που προσφέρουν τα εμπορευματικά τρένα Κίνας-Ευρώπης και άλλοι μηχανισμοί για την προώθηση του αμφίδρομου εμπορίου, την τριμερή συνεργασία και την διερεύνηση ευκαιριών συνεργασίας σε έργα όπως η ανάπτυξη των αρκτικών ναυτιλιακών οδών, η κοινή κατασκευή ενός «Πολικού Δρόμου του Μεταξιού» και η προώθηση της συνδεσιμότητας σε όλη την ευρασιατική ήπειρο». Ένα ρεπορτάζ του Ιουνίου 2019 από την κυβερνητική εφημερίδα China Daily είχε τον τίτλο, πάνω από μια εικόνα του Xi Jinping και του Βλαντιμίρ Πούτιν να σφίγγουν τα χέρια και να χαμογελούν: "Η Κίνα και η Ρωσία εμβαθύνουν την Αρκτική Συνεργασία - ο «Πολικός Δρόμος του Μεταξιού» επιτρέπει στον κόσμο να μοιραστεί τα οφέλη".

Η 12^η υπουργική σύνοδος πραγματοποιείται σε ένα ιστορικό έτος για το Αρκτικό Συμβούλιο, το οποίο γιορτάζει τα 25 χρόνια ζωής του παραμένοντας ένα μοναδικό στον κόσμο φόρουμ όπου οι αυτόχθονες μόνιμοι συμμετέχοντες, υπουργοί εξωτερικών και εκπρόσωποι κρατών κάθονται μαζί στο ίδιο τραπέζι για να διαμορφώσουν από κοινού ένα μέλλον ευημερίας για την περιοχή.

Μεγάλο μέρος της κάλυψης επικεντρώθηκε στα οφέλη των συντομευμένων εμπορικών οδών που θα μπορούσαν να ωφελήσουν και τους δύο εταίρους. Μια έκθεση στο CRNTT του Χονγκ Κονγκ, που συνδέεται με την κινεζική κυβέρνηση, τον Νοέμβριο του 2019 ανέφερε ότι ο Πολικός Δρόμος του Μεταξιού, όπως επιδιώκεται από τους εταίρους, "όχι μόνο θα παρέχει στη Μόσχα ένα νέο εμπορικό σύνορο, αλλά θα δώσει επίσης στο Πεκίνο μια σχετικά ανεξάρτητη εμπορική διαδρομή έξω από τη Διώρυγα του Σουέζ και το Στενό της Μαλάκα, ενώ ταυτόχρονα θα συνδέει άμεσα την Κίνα με γεωγραφικά απομακρυσμένες οικονομίες". Πέρα από τις αυξανόμενες ανησυχίες στη Δύση, ωστόσο, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 ήταν ένα πλήγμα για τις φιλοδοξίες της Κίνας, αναστέλλοντας ουσιαστικά την πρακτική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών στον Πολικό Δρόμο του Μεταξιού. Οι δυτικές κυρώσεις απέκοψαν την πρόσβαση της Κίνας σε έργα της Αρκτικής μέσω ρωσικών συνεργασιών, ενώ η συνεργασία στο Αρκτικό Συμβούλιο πάγωσε.

Ο Τραμπ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ θα καταλάβουν
“με τον έναν ή τον άλλο τρόπο” τη Γροιλανδία
για να μην την καταλάβουν η Ρωσία ή η Κίνα

Η κάλυψη από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και η επίσημη ακαδημαϊκή έρευνα στην Κίνα έχουν τονίσει την αντίδραση στις πολικές φιλοδοξίες της χώρας ως ζήτημα δυτικής προκατάληψης και παρεξήγησης. Σε άρθρο για ένα περιοδικό που δημοσιεύθηκε από το Πανεπιστήμιο Ocean της Κίνας τον Ιούνιο του 2024, ο ακαδημαϊκός Gao Fei (高飞) σημείωσε «σημαντικές μετατοπίσεις στο γεωπολιτικό τοπίο της Αρκτικής» κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν και είπε ότι η αυξανόμενη εμπλοκή της Κίνας στην περιοχή είχε χαρακτηριστεί στη Δύση ως «Πολικός Οριενταλισμός». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια πλήρη εσφαλμένη ερμηνεία της συζήτησης στην Ευρώπη, όπου ορισμένοι σχολιαστές έχουν σημειώσει και επικρίνει τις στρεβλώσεις και τους φόβους σχετικά με την αυξανόμενη πολική εμπλοκή από «την Ανατολή». Ο όρος «πολικός οριενταλισμός», στην πραγματικότητα, εισήχθη από τους Mark Nuttall και Klaus Dodds στο βιβλίο τους του 2019 «Η Αρκτική: Τι Πρέπει να Γνωρίζουν Όλοι». Τον Ιανουάριο του 2025, τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι Αμερικανοί και Δανοί αξιωματούχοι είχαν ασκήσει πιέσεις κατά της πώλησης του ορυχείου σπάνιων γαιών Tanbreez της Γροιλανδίας σε κινεζικές εταιρείες, με τον τελικό Αμερικανό αγοραστή να πληρώνει «πολύ λιγότερα από όσα προσέφεραν οι κινεζικές εταιρείες» (远低于中企的出价), σύμφωνα με έκθεση του Observer Network (观察者网) με έδρα τη Σαγκάη, η οποία ήταν έντονα επικριτική για τις ενέργειες των ΗΠΑ.

Μπλε κύκλοι:
"σημεία εξυπηρέτησης" αμερικάνικων συμφερόντων _
αεροπορικές βάσεις κλπ.
Πάνω από 100 στην Ευρώπη
στην Ελλάδα δείχνει μόνο 2 υπάρχουν τουλάχιστον 8

Η γεωπολιτική διελκυστίνδα τον Ιανουάριο του 2026 σχετικά με το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία και τις αρκτικές φιλοδοξίες της Κίνας ώθησε τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης να δώσουν έμφαση σε μια άλλη επίσημη φράση: τη «Θεωρία της Απειλής της Αρκτικής Κίνας» (北极中国威胁论). Ένα άρθρο της Global Times τον Ιανουάριο του 2026 κατηγόρησε τα δυτικά μέσα ενημέρωσης ότι διαφημίζουν την ιδέα για να «μπερδέψουν το κοινό» (混淆视听), υποστηρίζοντας ότι οι απεικονίσεις των δραστηριοτήτων της Κίνας στην Αρκτική ως στρατιωτικές απειλές αντιπροσώπευαν «ψυχροπολεμική σκέψη και ηγεμονική λογική» (冷戝思维和霸). Χρησιμοποιώντας τυπική επίσημη ρητορική, το σχόλιο χαρακτήρισε την Κίνα ως «υποστηρικτή της πολυμερούς διακυβέρνησης της Αρκτικής» (北极地区多边治理的支持者) και ως «υπεύθυνη μεγάλη δύναμη» (负责任大国) ενώ η στρατηγική της αμερικανικής παρουσίας των ΗΠΑ. συμφέροντα στη Γροιλανδία.

Οι φιλοδοξίες για την Αρκτική

Η Κίνα έχει φιλοδοξίες για την Αρκτική εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, οι δραστηριότητές της έχουν επιταχυνθεί τα τελευταία χρόνια, σε συνάρτηση με την αυξανόμενη οικονομική και γεωπολιτική επιρροή της. Το Πεκίνο αγόρασε το πρώτο του παγοθραυστικό, το Xue Long - Snow Dragon από την Ουκρανία το 1993, πριν αρχίσει να αναπτύσσει τον δικό του στόλο. Το 2004, άνοιξε τον πρώτο μόνιμο ερευνητικό σταθμό του στην Αρκτική, στο αρχιπέλαγος Svalbard της Νορβηγίας, και στη συνέχεια έναν άλλο στην Ισλανδία το 2018. Την ίδια χρονιά, το Πεκίνο παρουσίασε την πολιτική του για την Αρκτική, η οποία προβλέπει έναν «Πολικό Δρόμο του Μεταξιού» μέσω της ανάπτυξης των ναυτιλιακών διαδρομών στην Αρκτική. Η πολιτική αυτή προωθούσε την έρευνα και τις «υδρογραφικές μελέτες» της Κίνας στην περιοχή, οι οποίες, όπως ανέφερε, αποσκοπούσαν στη βελτίωση της «ασφάλειας και των υλικοτεχνικών δυνατοτήτων στην Αρκτική».

Τα παγοθραυστικά είναι ζωτικής σημασίας για την επίδειξη δύναμης στις πολικές περιοχές, καθώς επιτρέπουν στις χώρες να εισέρχονται σε συχνά παγωμένα εδάφη και να διατηρούν ζωντανή την παρουσία τους. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει διαθέσει 9 δισεκατομμύρια δολάρια για παγοθραυστικά και υποδομές στην Αρκτική και την Ανταρκτική, προκειμένου να «εξασφαλίσει την πρόσβαση, την ασφάλεια και την ηγεσία των ΗΠΑ στις πολικές περιοχές», όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Άμυνας τον Δεκέμβριο. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, σύμφωνα με την Legarda του Merics, η Ευρώπη ήταν ο προτιμώμενος εταίρος της Κίνας στην Αρκτική. Ωστόσο, μετά την πανδημία Covid-19 και την πλήρη εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022, η Ευρώπη άρχισε να «απομακρύνεται» από την Κίνα και τη Ρωσία, με αποτέλεσμα το Πεκίνο να έρθει πιο κοντά στον βόρειο γείτονά του.  Οι κύριες ναυτιλιακές διαδρομές από την Ευρώπη προς την Κίνα διέρχονται από εδάφη που ελέγχονται από το ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά και της Γροιλανδίας. Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Βόρεια Θαλάσσια Οδό, η οποία διέρχεται από ρωσικά ύδατα.

Αρκτικές διαδρομές

Οι αρκτικές διαδρομές «μπορούν να μειώσουν τις αποστάσεις για τα ταξίδια κατά 30 έως 40% σε σύγκριση με την παραδοσιακή διαδρομή της Διώρυγας του Σουέζ», δήλωσε ο Yu Yun, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ερευνών 708, στην κρατική εφημερίδα China Daily. Η Κίνα ανέφερε ότι τον Σεπτέμβριο, ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με το όνομα Istanbul Bridge απέπλευσε από το Ningbo, στην ανατολική επαρχία Zhejiang, μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού της Αρκτικής προς το λιμάνι Felixstowe της Βρετανίας. Ανέφερε ότι το ταξίδι σηματοδότησε «την επίσημη έναρξη της πρώτης παγκοσμίως ταχείας θαλάσσιας διαδρομής μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στην Αρκτική μεταξύ Κίνας και Ευρώπης», μια διαδρομή που ονόμασε «China-Europe Arctic Express». Το Πεκίνο έχει επίσης επενδύσει σε έργα εξόρυξης, ενέργειας και υποδομών στο βόρειο τμήμα της Ρωσίας, από άνθρακα κοντά στο Μούρμανσκ έως ένα λιμάνι βαθέων υδάτων στο Αρχάγγελσκ, το οποίο η κύρια ναυτιλιακή εταιρεία της Κίνας, Cosco, σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει ως κύρια βάση της στην Αρκτική.

Ωστόσο, οι ειδικοί πιστεύουν ότι, ενώ η Ρωσία επιθυμεί να διερευνήσει οικονομικές ευκαιρίες με την Κίνα, η προθυμία της για συνεργασία έχει συγκεκριμένα όρια. «Η Ρωσία συνεργάζεται στενά με την Κίνα, αλλά υπάρχει μια αμφιβολία σχετικά με το αν την αφήσει να εισέλθει στην Αρκτική, καθώς επιθυμεί να είναι η ηγεμονική δύναμη της περιοχής», δήλωσε ο Tore Sandvik, υπουργός Άμυνας της Νορβηγίας. Αν και η διαδρομή από τη Βόρεια Κίνα προς την Ευρώπη μπορεί να είναι συντομότερη μέσω της Αρκτικής, για τους εξαγωγείς στη Νότια Κίνα, εξακολουθεί να είναι ταχύτερο το να μεταφέρουν τα εμπορεύματά τους μέσω της Διώρυγας του Σουέζ προς την Ελλάδα, δήλωσε ο Jo Inge Bekkevold, ανώτερος ερευνητής στο Νορβηγικό Ινστιτούτο Αμυντικών Σπουδών.