Eurostat: ένας στους δύο Έλληνες αδυνατεί να τα βγάλει πέρα

Μπροστά στις επερχόμενες εκλογές τα καθρεφτάκια για ιθαγενείς έκαναν πάλι εμφάνιση __έκτακτο έξοδο 500€ ανήγγελλε ο Μητσο+Τακης  φέρνει εκτροχιασμό, αφού δεν μπορεί να καλυφθεί με ίδιους πόρους. Τα infographics της Eurostat οπτικοποιούν σε πίνακες όσα ζούμε.  Καθημερινά η Εurostat αναρτά στους λογαριασμούς της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιλεγμένα infographics (πληροφοριακά γραφήματα) από τις πανευρωπαϊκές έρευνες. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η Ελλάδα φιγουράρει στις πρώτες θέσεις στις αναρτήσεις με αρνητικό περιεχόμενο: υψηλότερο στεγαστικό κόστος, υπερβολική στεγαστική επιβάρυνση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός, υποκειμενική φτώχεια, ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας.
Όπως αναφέρει το αγγλόφωνο **GreekReporter** Περισσότερα από τα μισά ελληνικά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν άμεση οικονομική καταστροφή εάν αναγκαστούν να καλύψουν κάποιο απρόβλεπτο έξοδο αδυνατούν να ανταπεξέλθουν σε ξαφνικές, αναγκαίες οικονομικές δαπάνες, λόγω σοβαρής υλικής στέρησης κατατάσσοντας την Ελλάδα στην κορυφή του δείκτη οικονομικής ευαλωτότητας στην Ευρώπη. Το ποσοστό αυτό __50,5% αντιπροσωπεύει μια δραματική αύξηση άνω των έξι ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 43,9% του προηγούμενου έτους. Για τη μεγάλη πλειονότητα του πληθυσμού, μια απλή επισκευή αυτοκινήτου ή μια βλάβη στη θέρμανση του σπιτιού μπορεί να οδηγήσει άμεσα σε πλήρη οικονομική εκτροχίαση.

Η Κούβα είναι 2η στον κόσμο με τον χαμηλότερο πολυδιάστατο δείκτη φτώχειας, μεταξύ 105 χωρών

Έκθεση του ΟΗΕ 🤔 ο κόσμος απέτυχε 🤑 στην αντιμετώπιση της φτώχειας και την πείνας

Μετάβαση σε βαθιά κρίση διαθέσιμου εισοδήματος
Τα πιο πρόσφατα ευρωπαϊκά στοιχεία επιβεβαιώνουν μια τεράστια απόκλιση μεταξύ της Ελλάδας και των άλλων χωρών της Ευρωζώνης όσον αφορά βασικούς δείκτες ποιότητας ζωής.  Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά μέσο όρο το 29,2% των πολιτών δηλώνει αδυναμία κάλυψης απρόβλεπτων εξόδων. Ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος μειώθηκε φέτος κατά σχεδόν μία ποσοστιαία μονάδα, το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα σημείωσε απότομη άνοδο.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή), το κατώφλι για ένα «απρόβλεπτο έξοδο» ορίζεται περίπου στα 500€. Για έναν εργαζόμενο που αμείβεται με τον κατώτατο εθνικό μισθό, η κάλυψη μιας ξαφνικής δαπάνης ύψους 500 ευρώ είναι πρακτικά αδύνατη χωρίς τη δημιουργία προσωπικού χρέους. Ακόμη και για άτομα που κερδίζουν τον μέσο ονομαστικό μισθό στη χώρα, ένας και μόνο απρόσμενος λογαριασμός απορροφά το μισό του μηνιαίου καθαρού εισοδήματός τους.
Η κρίση βαθαίνει, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων πολιτών δεν διαθέτει καθόλου χρηματικά αποθέματα. Τα εθνικά οικονομικά στοιχεία αποκαλύπτουν ότι τα ελληνικά νοικοκυριά παρουσιάζουν σήμερα αρνητικά ποσοστά αποταμίευσης, πράγμα που σημαίνει ότι οι κάτοικοι ξοδεύουν συστηματικά περισσότερα από όσα κερδίζουν.

• Μια εκτενής μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) επιβεβαιώνει αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μόνο το 20% των ελληνικών νοικοκυριών καταφέρνει να αποταμιεύσει έστω και ένα μικρό ποσό κάθε μήνα.
• Παράλληλα, περίπου το 65% του πληθυσμού ζει «από μήνα σε μήνα». Επιπλέον, το 70% του συνόλου των ενεργών τραπεζικών λογαριασμών στην Ελλάδα έχει υπόλοιπο μικρότερο από 1.000. Αυτή η έλλειψη ρευστών διαθεσίμων αφήνει τις οικογένειες εκτεθειμένες σε δαπανηρά ιατρικά έξοδα, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν τα ευάλωτα νοικοκυριά κάτω από το επίσημο όριο της φτώχειας.

Τα αδιάψευστα στοιχεία πίσω από τη μείωση των μισθών
Αν και η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στη μείωση της ανεργίας, η συνολική ποιότητα των θέσεων εργασίας παραμένει χαμηλή. Η χώρα καταγράφει συστηματικά τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα γραφήματα της Eurostat που αφορούν την αγοραστική δύναμη και την απασχόληση των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι Έλληνες εργαζόμενοι έχουν επίσης τον μεγαλύτερο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, έρχονται αντιμέτωποι με εκτεταμένη εργασία τα Σαββατοκύριακα πραγματοποιούν τις περισσότερες ώρες υπερωριακής απασχόλησης στην Ευρώπη και πολλοί κάνουν 2-3 δουλειές για να τα βγάλουν πέρα.Παρά τις επίσημες αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, μια πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ποιότητα της εργασίας αποκαλύπτει μια πικρή αλήθεια: ο πραγματικός μέσος μισθός στην Ελλάδα είναι σήμερα χαμηλότερος από ό,τι το 2019, καθώς ο επίμονος πληθωρισμός εξανεμίζει πλήρως τις ονομαστικές αυξήσεις των αποδοχών.

Κλιμακούμενη κόπωση της κοινής γνώμης και μεταβαλλόμενες πολιτικές απαιτήσεις
Αυτή η συνεχής ροή οικονομικών δυσχερειών έχει προκαλέσει ένα μαζικό κύμα «κόπωσης από τις ειδήσεις» στο εγχώριο μιντιακό τοπίο. Μια παγκόσμια έρευνα του Ινστιτούτου Reuters αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα κατέχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά αποφυγής ενημέρωσης παγκοσμίως. Το 60% των Ελλήνων πολιτών αποφεύγει συστηματικά να παρακολουθεί ειδήσεις, προκειμένου να αποφύγει την κατάθλιψη, ενώ μόλις το 18% εμπιστεύεται τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης. Αντί να παρακολουθούν τις εξελίξεις στην περίπλοκη οικονομική πολιτική, οι κάτοικοι —βιώνοντας έντονο στρες— καταφεύγουν όλο και περισσότερο στην παρακολούθηση βίντεο στα ΜΚΔ. Μια πρόσφατη εκτενής δημοσκόπηση της Metron Analysis δείχνει ότι το 82% των πολιτών δυσκολεύεται να καλύψει τις βασικές του ανάγκες. Ωστόσο, το 74% των ερωτηθέντων εναποθέτει έντονα τις ελπίδες του για μια καλύτερη ζωή σε μια επερχόμενη πολιτική και κυβερνητική αλλαγή. Ένα ισχυρό ποσοστό 76% πιστεύει ακράδαντα ότι η στοχευμένη πολιτική δράση μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την καθημερινότητά τους.

• Πρωτιές καταγράφουμε στους δείκτες υλικής στέρησης: οικονομική αδυναμία για επτά ημέρες διακοπών, για να κρατήσουμε το σπίτι ζεστό το χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι (ενεργειακή φτώχεια), δυσκολία έγκαιρης πληρωμής λογαριασμών, ενοικίου, δόσεων στεγαστικού δανείου κ.λπ.
• Επίσης είμαστε πρώτοι στις εβδομαδιαίες ώρες εργασίας, στη δουλειά τα Σαββατοκύριακα, στην υπερεργασία και τις υπερωρίες, δηλαδή το ποσοστό των εργαζομένων που δουλεύουν από 49 ώρες και πάνω την εβδομάδα.

Πρόσφατα η Eurostat ανάρτησε ένα νέο infographic για το ποσοστό των Ευρωπαίων που δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά σε τακτικά έκτακτα αλλά αναγκαία έξοδα. Η Ελλάδα είναι κι εδώ πρώτη με διαφορά. Το 2025 σχεδόν ο ένας στους τρεις πολίτες της ΕΕ (29.2%), δήλωνε αδυναμία να καλύψει απροσδόκητες δαπάνες. Το ποσοστό είναι μειωμένο κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024. Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 50,5%, έχοντας κάνει ένα άλμα πάνω από έξι μονάδες σε σύγκριση με το 2024 (43,9%). Για περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά ακόμα και μια μικρή αναποδιά – μια ζημιά στο αυτοκίνητο, ένας χαλασμένος καυστήρας, ένα ζωάκι που αρρώστησε- μπορεί να οδηγήσει σε οικονομικό εκτροχιασμό.
Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για κάτι πιο σοβαρό, όπως ένα ατύχημα ή μια ασθένεια στην οικογένεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα έκτακτα αλλά αναγκαία έξοδα μπορεί να οδηγήσουν σε υπερχρέωση και οικογενειακή χρεοκοπία. Για τα ιατρικά θέματα υπάρχει ειδικός όρος: αποκαλούνται «καταστροφικές δαπάνες υγείας» και είναι εκείνες που μπορούν να οδηγήσουν ένα νοικοκυριό που μέχρι στιγμής τα έβγαζε πέρα ίσα ίσα, κάτω από το κατώφλι της φτώχειας. Ή να βυθίσουν τους ήδη φτωχούς ακόμα βαθύτερα στη φτωχοποίηση.
Η Ελλάδα βρίσκεται δεύτερη μετά τη Βουλγαρία στον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, με 27,5% – πηγή Eurostat
                    Δείκτης υλικής στέρησης
Η αδυναμία για κάλυψη έκτακτων αλλά αναγκαίων οικονομικών εξόδων είναι ένας από τους δείκτες υλικής και κοινωνικής στέρησης που μετράνε η ΕΛΣΤΑΤ και η Eurostat στις ετήσιες έρευνες για τις συνθήκες διαβίωσης. Ο πήχης που θέτει η ΕΛΣΤΑΤ για το αναπάντεχο έξοδο είναι ~500€ και αναπροσαρμόζεται ανάλογα με το διάμεσο εισόδημα και το κατώφλι της φτώχειας.  Για κάποιον που πληρώνεται με τον κατώτατο μισθό ένα έκτακτο έξοδο των 500 ευρώ δεν είναι απλώς καταστροφικό. Είναι ανθρωπίνως αδύνατο να καλυφθεί από ίδιους πόρους, χωρίς το άτομο να χρειαστεί να καταφύγει σε δανεισμό. Ακόμα και για κάποιον που πληρώνεται με τον διάμεσο μισθό (περίπου 1.000-1.100 ευρώ μικτά), ένα έξοδο των 500 ευρώ αντιπροσωπεύει το 50% του μηνιαίου εισοδήματος.  Η πλειοψηφία του πληθυσμού δεν μπορεί να καταφύγει στις αποταμιεύσεις, γιατί απλά δεν υπάρχουν. Τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν αρνητική αποταμίευση, δηλαδή ξοδεύουν περισσότερα από όσα κερδίζουν.
Όσοι  μπορούν να βάλουν έστω ένα μικρό ποσό στην άκρη κάθε μήνα είναι μόλις οι δύο στους δέκα ή ακόμα λιγότεροι, ανάλογα με το ποιος πραγματοποιεί την έρευνα. Στις έρευνες του ΙΟΒΕ  το ποσοστό των Ελλήνων που αποταμιεύουν λίγο ή περισσότερο είναι περί το 20%. Ένα 60%-65% μόλις τα βγάζει πέρα (ποσοστό που έχει διακυμάνσεις από μήνα σε μήνα), ένα 12-13% αντλεί από τις αποταμιεύσεις του και ένα 7% είναι χρεωμένο. Από όσους διαθέτουν τραπεζικό λογαριασμό, οι επτά στους δέκα έχουν καταθέσεις κάτω από 1.000 ευρώ. Βρισκόμαστε στην προτελευταία θέση της ΕΕ σε μέσο προσαρμοσμένο μισθό πλήρους απασχόλησης, με 18.000 ετησίως (2024, τελευταία συγκεντρωτικά στοιχεία Eurostat)
Πρώτοι και έσχατοι στα infographics της Eurostat
Ενώ στα infographics της Eurostat με τα αρνητικά κατορθώματα είμαστε στις πρώτες θέσεις, σε πίνακες που καταγράφουν την αγοραστική δύναμη, τους μισθούς, συλλογικές συμβάσεις, απασχόληση νέων πτυχιούχων, βαθμό ικανοποίησης  από τη ζωή, βρισκόμαστε στις τελευταίες θέσεις, μαζί με χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία. Αν και υπάρχουν τομείς που η Ελλάδα έχει καταγράψει πρόοδο, ακόμα κι εκεί ωστόσο παραμένουμε στις χειρότερες θέσεις, σε μεγάλη απόσταση από τον μέσο όρο. Επίσης έχουμε __κατά την Eurostat καταγράψει πρόοδο στην αύξηση του κατώτατου μισθού και τη σύγκλισή του με τον μέσο μισθό της ΕΕ αλλά με "συνωστισμό" του εργατικού μας δυναμικού στα κατώτερα μισθολογικά κλιμάκια. Ο κατώτατος μισθός ανεβαίνει, αλλά ο μέσος μισθός μένει στάσιμος ή και μειώνεται, καθώς οι ονομαστικές αυξήσεις εξανεμίζονται από τον πληθωρισμό. Όπως έδειξε και η νέα έκθεση της Κομισιόν για την ποιότητα της εργασίας, ο πραγματικός μέσος μισθός στην Ελλάδα είναι χαμηλότερος από ό,τι ήταν το 2019.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση σε ετήσιο προσαρμοσμένο μισθό πλήρους απασχόλησης, με 18.000 ευρώ (πηγή: Εurostat -τελευταία στοιχεία 2024)
                             Τα κακά νέα κουράζουν
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η συζήτηση για τα social media (μέσα κοινωνικής δικτύωσης) είναι στο επίκεντρο με διάφορες αφορμές και τρόπους. Από τα υπαρκτά προβλήματα που εντοπίζονται σε νεότερες – και όχι μόνο – ηλικίες, δηλαδή «την κοινωνική αποστασιοποίηση, τον ανεπαρκή ύπνο, τον κατακερματισμό της προσοχής και τον εθισμό», όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν, μέχρι τις απαγορεύσεις του TikTok, τον ανταγωνισμό για τον έλεγχο της «πληροφορίας» από τα μεγάλα τεχνολογικά μονοπώλια των ΗΠΑ, που προσωποποιούνται στον Elon Musk, στον Mark Zuckerberg κ.ά.

Ο υποφαινόμενος ποστάρει 35+ χρόνια. Από τότε που στα σπάργανα των τεχνολογικών δυνατοτήτων στήσαμε «μια μικρή παρέα» τον διαδικτυακό Ριζοσπάστη. Από τότε κύλησε πολύ νερό στ’ αυλάκι, θέριεψαν τα ΜΚΔ και απειλούν να μας φάνε. Στο «τρυπάκι» φίλες και φίλοι ανεβάζουν καθημερινά χιλιάδες αναρτήσεις και αυτάρεσκα μετράνε τα likes, κάποιες\οι έχουν αποκτήσει και τον τίτλο «ψηφιακή\ός δημιουργός» __ακολουθούν κάποιες σκέψεις σχετικά (βασισμένες _φυσικά, στην οπτική _και «ξύλινη γλώσσα» του ΚΚΕ) Οι παραπάνω διαπιστώσεις μας είναι γνώριμες  γι’ αυτό συχνά περνούν αδιάφορες. Οι ειδησεογραφικοί τίτλοι που περιλαμβάνουν τις λέξεις *Ελλάδα* και *ουραγός* ή *θλιβερή πρωτιά* έχουν καταντήσει κάτι σαν το "σκύλος δαγκώνει άνθρωπο" αναφέρει το **GreekReporter**. Μια είδηση τόσο αναμενόμενη δλδ που παύει να είναι είδηση. To φαινόμενο της "ειδησεογραφικής κόπωσης" (news fatigue), δηλαδή να έχεις μπουχτίσει τόσο πολύ από στενάχωρες ειδήσεις που πλέον τις αποφεύγεις συνειδητά,  γίνεται όλο και πιο διαδεδομένο. Προτιμάμε να σκρολάρουμε reels για γατάκια, αρκουδάκια ή για influencers και ημι-επώνυμους, παρά να διαβάσουμε άλλο ένα άρθρο για το πόσο δύσκολα βγαίνει ο μήνας.

                   Φρούδες ελπίδας
Πολλά ειδησεογραφικά αναφέρονται στην δημοσκόπηση της Metron Analysis για την οποία αναφέραμε εισαγωγικά, που εμφανίζει το 82% των πολιτών να τα βγάζει πέρα ίσα ίσα ή καθόλου (τα χρήματα τελειώνουν πριν τελειώσει ο μήνας), αποτυπώνει  στατιστικά όσα ζει στην καθημερινότητά της η κοινωνική πλειοψηφία. Αν σε κάτι διαφέρει από την πεπατημένη, είναι στην ισχυρή εναπόθεση προσδοκιών σε μια επερχόμενη πολιτική-κυβερνητική αλλαγή. Το 74% αναμένει βελτίωση από την κυβέρνηση που θα αναδείξουν οι επόμενες κάλπες και το 76% πιστεύει ότι η πολιτική μπορεί να βοηθήσει στην καλυτέρευση της ζωής των πολιτών. Το 86% όσων πιστεύουν στη μετασχηματιστική δύναμη της πολιτικής αναφέρονται σε ενδεχόμενα θετικά κυβερνητικά μέτρα. Ένα 72% περιμένει βελτίωση μέσω των διεκδικήσεων της αντιπολίτευσης και ένα 65% μέσω των διεκδικήσεων των συνδικάτων. Πιθανόν οι παραπάνω απαντήσεις επηρεάζονται από το περιρρέον προεκλογικό κλίμα. Σε άλλες δημοσκοπήσεις τόσο η αντιπολίτευση και τα συνδικάτα, όσο και τα πολιτικά κόμματα και οι πολιτειακοί θεσμοί στο σύνολό τους, βαθμολογούνται με κάτω από τη βάση.

               Kόπωση, παραίτηση ή καζάνι που βράζει;
Πιο ενδιαφέροντα από τις στατιστικές καθαυτές κατά το **GreekReporter**, είναι τα σχόλια των αναγνωστών στα social media, κάτω από τις αναρτήσεις της Εurostat. Τα περισσότερα κινούνται στην κατηγορία του μαύρου χιούμορ, το γνωστό "γελάμε με τα χάλια μας". Στην τελευταία σχετική ανάρτηση, που αφορά τη δυσκολία των νοικοκυριών να αντιμετωπίζουν έκτακτα έξοδα, διαβάζουμε σχόλια όπως "Να που κάπου η Ελλάδα είναι πρώτη", ή "Ευχαριστούμε Κυριάκο  Μητσοτάκη". Πολλοί ταγκάρουν ειρωνικά τον πρωθυπουργό ή τον Άδωνι Γεωργιάδη . Ένα σχόλιο δείγμα γραφής: "Κερδάμε αδέρφια στην Ελλάδα ζάχαρη των αρίστων. Μόνο μην κοπεί κανένα πολυκαιρισμένο λάστιχο στο 15 ετών αυτοκίνητο ή μην πάθει κάτι ξαφνικά το δόντι του παιδιού" ...

Με μπαράζ κινητοποιήσεων
η αγωνιστική σκυτάλη περνάει στους εργαζόμενους
και τη νεολαία της Ελλάδας!
Ταυτόχρονα με τις μαζικές κινητοποιήσεις λαού και νεολαίας σε όλη την Ευρώπη, οι οποίες στέλνουν αισιόδοξα μηνύματα και προκαλούν το μένος του αστικού κράτους και των μηχανισμών του, ο αγωνιστικός αναβρασμός των εργαζομένων, του λαού και της νεολαίας μεγαλώνει και στην Ελλάδα. Με ένα μπαράζ κινητοποιήσεων, με πρωτοβουλίες και αποφάσεις συντονισμού, ενώνουν τις φωνές τους και τη δράση τους ενάντια στην πολιτική που τσακίζει τις ζωές τους για τους πολέμους και τα κέρδη των καπιταλιστών.
Απέναντι στις συκοφαντίες και τις προβοκάτσιες, στη γνωστή προπαγάνδα περί «υποκίνησης», στις απειλές και την προετοιμασία εδάφους για ένταση της κρατικής καταστολής, αλλά και απέναντι στις επιχειρήσεις ενσωμάτωσης και χειραγώγησης της λαϊκής δυσαρέσκειας, οι εργαζόμενοι, ο λαός και η νεολαία προχωρούν μπροστά, δυναμώνουν τον αγώνα τους για να ακουστεί δυνατά το σύνθημα «Καμιά θυσία για τους πολέμους και τα κέρδη τους!».

Vari Caramés Βραβείο Φωτογραφίας 2026

Ο φωτογράφος Evaristo Caramés Medín,γεννημένος στο Ferrol __σσ. Φερόλ πόλη στην Α Κορούνια (Γαλικία, στην ατλαντική ακτή της ΒΔ Ισπανίας), άρχισε να ασχολείται με τη φωτογραφία σε ηλικία δεκαπέντε ετών, όταν ο πατέρας του τού χάρισε μια φωτογραφική μηχανή Voigtländer __σσ. εργοστάσιο με ιστορία από το 1756 στη Βιέννη του Johann Christoph Voigtländer.
Η πρώτη του έκθεση του Caramés πραγματοποιήθηκε στην Α Κορούνια το 1980 —μια πόλη όπου έχει εκθέσει επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του. Το 1986, προσκλήθηκε να συμμετάσχει στο πρόγραμμα *Vigovisión*, στο πλαίσιο της 2ης διοργάνωσης της *Fotobienal* —ενός θεσμού πλέον διεθνούς φήμης—, όπου έξι φωτογράφοι από διάφορες χώρες ανέλαβαν να αποτυπώσουν εικόνες του Βίγο μέσα σε διάστημα μίας εβδομάδας. Έχει συμμετάσχει σε ομαδικές εκθέσεις σε διάφορες πόλεις της Γαλικίας, καθώς και στη Μαδρίτη, το Σανταντέρ, τη Λισαβόνα, την Μπράγκα, την Κόρδοβα και το Κιμπέρ (Γαλλία).

Mikael Siirilä ☀️ Παρουσία 🌥️ απουσία

Φωτογραφίες 💥 που άντεξαν ✨ στο χρόνο

Nelly’s: Η φωτογράφος της κινητικότητας Νέλλη Σουγιουλτζόγλου

Η Φωτογραφία του Πολέμου

Μια εμβληματική φωτογραφία: μύθοι και πραγματικότητα

Tuncel Kurtiz _Τουντζέλ Κουρτίζ: ο κομμουνιστής καλλιτέχνης από την Τουρκία

Vari Caramés
Εθνικό Βραβείο Φωτογραφίας 2026
Το Εθνικό Βραβείο Φωτογραφίας 2026 τιμά την πορεία του Vari Caramés — ενός καλλιτέχνη που, για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, έχει δημιουργήσει ένα αναγνωρίσιμο εικαστικό σύμπαν, το οποίο κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ φωτογραφίας και ζωγραφικής. Το έργο του μεταμορφώνει καθημερινές σκηνές σε εικόνες γεμάτες μυστήριο, όπου το φλουτάρισμα οι αντανακλάσεις, οι κηλίδες φωτός και η έλλειψη ακρίβειας παύουν να αποτελούν απλές ατέλειες και μετατρέπονται σε εκφραστικά εργαλεία. __σσ. φλουτάρισμα: όρος | τεχνική \\ φωτογραφικό εφέ, του να μην εμφανίζεται σταθερό περίγραμμα των μορφών ή των γραμμάτων. Το φλουτάρισμα (αγγλικά blur) στην καθημερινή γλώσσα, τη φωτογραφία και την ψηφιακή επεξεργασία είναι το θόλωμα μιας εικόνας ή ενός σημείου της. Όταν μια εικόνα ή ένα φόντο είναι **φλουταρισμένα**, σημαίνει ότι έχουν χάσει την καθαρότητά τους, οι λεπτομέρειες δεν είναι ευκρινείς και τα σχήματα φαίνονται μαλακά ή σβησμένα.
Η διάκριση αυτή αναδεικνύει μια προσέγγιση στη φωτογραφία που απομακρύνεται από την κατά γράμμα περιγραφή, επιδιώκοντας, πάνω απ’ όλα, να προκαλέσει συναισθήματα, να υποβάλει ιδέες και να ενεργοποιήσει τη φαντασία του θεατή.

Η φωτογραφική δουλειά του Caramés πηγάζει από μια διαισθητική επαφή με τον κόσμο. Γεννημένος στο Ferrol και έχοντας ζήσει στην A Coruña από την παιδική του ηλικία, απέκτησε την πρώτη του φωτογραφική μηχανή που προαναφέραμε —μια χειροκίνητη Voigtländer— σε ηλικία δεκαπέντε ετών. Του τη χάρισε ο πατέρας του, λάτρης της τέχνης, προκειμένου να φωτογραφίζει τους πίνακες, τα σχέδια και τα σιδηρουργήματα __ hierro forjado, που δημιουργούσε ο ίδιος. Αυτή η αρχική ενασχόληση έμελλε να τον οδηγήσει σε μια δική του, προσωπική πορεία. Ως επί το πλείστον αυτοδίδακτος, ο Caramés χρησιμοποίησε τη φωτογραφία και κατά τη διάρκεια των σπουδών του στην Τεχνική Αρχιτεκτονική. Οι πρώτες του εκθέσεις στην A Coruña, το 1980, σηματοδότησαν την έναρξη μιας πορείας άρρηκτα συνδεδεμένης με την ανανέωση της γαλικιανής φωτογραφίας. Το 1986, συμμετείχε στο *Vigovisións* —ένα εγχείρημα στο πλαίσιο της Φωτογραφικής Μπιενάλε του Vigo, το οποίο καλούσε φωτογράφους να ερμηνεύσουν την πόλη μέσα από τη δική τους, μοναδική ευαισθησία. Η εμπειρία αυτή συνέβαλε στην ανάδειξη μιας οπτικής που δεν στόχευε στην ουδέτερη καταγραφή του περιβάλλοντος, αλλά στη μεταμόρφωσή του σε αντικείμενο εικαστικής εξερεύνησης. Στις φωτογραφίες του Vari Caramés, ο κόσμος εμφανίζεται συχνά καλυμμένος από ένα πέπλο —σαν να τον παρατηρεί κανείς μέσα από ένα θολό τζάμι, ένα παράθυρο ή την επιφάνεια του νερού. Λιμάνια, δρόμοι, σταθμοί, θαλασσινά τοπία και ανθρώπινες μορφές αναδύονται μέσα από αντανακλάσεις και περιοχές ασαφούς απεικόνισης. Αν και η εικόνα διατηρεί ίχνη της πραγματικότητας, δεν φτάνει σε μια πλήρη περιγραφή.

Ο στόχος δεν είναι να αποκαλυφθούν τα πάντα, αλλά να αφεθεί χώρος ώστε κάτι να παραμείνει κρυμμένο.
Η θολότητα αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά της εικαστικής του γλώσσας. Σε αντίθεση με μια φωτογραφική παράδοση που επί μακρόν εκτιμούσε την ευκρίνεια ως εγγύηση ακρίβειας καιελέγχου, ο Caramés διερευνά τις εκφραστικές δυνατότητες του ασαφούς. Οι εικόνες του μοιάζουν να υπάρχουν σε μια μεταβατική κατάσταση —κάπου ανάμεσα στην εμφάνιση και την εξαφάνιση: οι μορφές απλώς υπονοούνται, τα περιγράμματα διαλύονται και το φως αποκτά μια σχεδόν απτή, υλική υπόσταση. Με αυτόν τον τρόπο, η φωτογραφία του προσεγγίζει το πεδίο της ζωγραφικής —όχι κόβοντας τους δεσμούς της με την πραγματικότητα, αλλά μετασχηματίζοντας αυτή τη σύνδεση σε μια υποκειμενική εμπειρία. Σε αυτό το σύμπαν, το τυχαίο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. Ο Caramés δεν επιδιώκει να υποτάξει κάθε στοιχείο σε έναν αυστηρό σχεδιασμό· αντίθετα, παραμένει ανοιχτός και δεκτικός σε ό,τι ξεδιπλώνεται μπροστά στον φακό του. Μια απρόσμενη αντανάκλαση, μια φιγούρα που διασχίζει φευγαλέα το κάδρο ή μια μεταβολή στο φως μπορούν να καταστούν το πραγματικό θέμα μιας εικόνας. Για τον φωτογράφο, αυτές οι απρόβλεπτες συνθήκες προσφέρουν μια ευκαιρία για ανακάλυψη. Η φωτογραφία παύει να είναι απλώς το προϊόν μιας συνειδητής απόφασης και μετατρέπεται σε μια μορφή διαρκούς προσοχής.
Αυτή η προσέγγιση εξηγεί το ενδιαφέρον του για την καθημερινότητα. Αντί να αναζητά εξαιρετικά γεγονότα, ο Caramés στρέφει το βλέμμα του σε τόπους και καταστάσεις που, υπό άλλες συνθήκες, θα φάνταζαν ασήμαντες. Ένας δρόμος, ένα λιμάνι, ένα παράθυρο ή μια μακρινή φιγούρα μπορούν να αποκτήσουν μια απροσδόκητη ένταση όταν ιδωθούν έξω από το πλαίσιο των συνήθων, λειτουργικών τους ρόλων.
Η φωτογραφία του υπερβαίνει το απλώς αφηγηματικό στοιχείο, αποκαλύπτοντας μια συναισθηματική και ποιητική διάσταση που προϋπήρχε, λανθάνουσα, μέσα στη σκηνή. Το νερό, η ομίχλη, το γυαλί και οι σκιές επανέρχονται συχνά στο έργο του, καθώς εισάγουν μια οπτική αβεβαιότητα που αποδεικνύεται εξαιρετικά γόνιμη.
Πρόκειται για επιφάνειες που αντανακλούν, παραμορφώνουν ή κατακερματίζουν την πραγματικότητα, εμποδίζοντας το βλέμμα να την συλλάβει άμεσα. Ο θεατής καλείται να συμπληρώσει όσα η φωτογραφία απλώς υπαινίσσεται —ανασυνθέτοντας μορφές ή αποδεχόμενος ότι δεν είναι απαραίτητο να ταυτοποιηθούν τα πάντα. Η εικόνα μετατρέπεται σε έναν ανοιχτό χώρο, όπου η αντίληψη και η μνήμη διαδραματίζουν ενεργό ρόλο. Αυτή η προσέγγιση τοποθετεί τη Vari Caramés σε μια μοναδική θέση εντός της σύγχρονης φωτογραφίας. Αν και το έργο της διατηρεί μια σύνδεση με τον πραγματικό κόσμο, απομακρύνεται από μια αυστηρά τεκμηριωτική λειτουργία, στρεφόμενο προς μια αισθητική, αισθητηριακή εμπειρία. Οι φωτογραφίες δεν επιδιώκουν να εξηγήσουν αυτό που απεικονίζουν · αντιθέτως, προτείνουν μια ατμόσφαιρα, μια αίσθηση ή μια ενδεχόμενη μνήμη. Σε αυτές, η αμφισημία δεν συνιστά έλλειψη πληροφοριών, αλλά μια εσκεμμένη μορφή ελευθερίας.
Κατά τη διάρκεια της πορείας του, έργα και εκδόσεις όπως τα *Recreo*, *Ritmo Mareiro*, *Lugares* και *Bosque animado*— ...που δημοσιεύτηκαν το 2024, συνεχίζουν μια διαρκή διερεύνηση της υποβλητικής δύναμης της εικόνας. Κάθε ενότητα έργων __λέει ο ίδιος, **αποκαλύπτει ένα συνεκτικό όραμα — ένα όραμα που βρίσκει, μέσα από μια ορισμένη έλλειψη σαφούς καθορισμού, έναν τρόπο να προσεγγίσει την πραγματικότητα χωρίς να την εξαντλεί**. Το έργο του καταδεικνύει ότι μια φωτογραφία μπορεί να είναι ακριβής στην ευαισθησία της, χωρίς να χρειάζεται να είναι περιγραφική στη μορφή της.
Το Βραβείο Φωτογραφίας, επομένως, αναγνωρίζει κάτι περισσότερο από ένα απλό προσωπικό ύφος. Τιμά μια συμβολή στη διεύρυνση των εκφραστικών δυνατοτήτων του μέσου, καθώς και μια πορεία που συνέβαλε στην πολιτισμική ανανέωση της Γαλικίας από τη δεκαετία του 1980. Ο Caramés έχει δείξει ότι η φωτογραφία μπορεί να απομακρυνθεί από την κατά γράμμα τεκμηρίωση, χωρίς να διακόπτει τον δεσμό της με τον κόσμο, και ότι η φωτογραφική μηχανή μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως εργαλείο για τη διερεύνηση εκείνου που διαφεύγει από τον σαφή ορισμό.
Σε διάλογο με άλλες σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές, το έργο του μας προσκαλεί να επανεξετάσουμε τα όρια μεταξύ φωτογραφίας και ζωγραφικής, μεταξύ τεκμηρίου και υποβολής, καθώς και μεταξύ του ορατού και του φαντασιακού. Η πραγματικότητα παραμένει παρούσα στις εικόνες του, αλλά εμφανίζεται μεταμορφωμένη από το φως, την κίνηση και την εμπειρία του θεατή.
Στόχος: ΟΧΙ πιστή αναπαραγωγή του υπάρχοντος,
αλλά ανακάλυψη του πώς αυτό που υπάρχει μπορεί
να μετουσιωθεί σε μνήμη, συναίσθημα ή πιθανότητα.

Εν τέλει, η φωτογραφία του Vari Caramés μάς υπενθυμίζει ότι το **κοιτάζειν** δεν ταυτίζεται απαραίτητα με το να βλέπει κανείς με μεγαλύτερη ευκρίνεια.
Μερικές φορές, μια θολή εικόνα μάς επιτρέπει να αντιληφθούμε κάτι που η ακρίβεια αποκρύπτει: την ευθραυστότητα μιας φευγαλέας στιγμής, την παρουσία του χρόνου ή το συναίσθημα που παραμένει, ακόμη και όταν οι συγκεκριμένες λεπτομέρειες σβήνουν. Σε αυτόν ακριβώς τον χώρο της αβεβαιότητας —όπου η πραγματικότητα μοιάζει να διαλύεται χωρίς ποτέ να εξαφανίζεται εντελώς— εντοπίζεται η ουσία της εικαστικής του ποιητικής

.