13 Ιουνίου 2026

Απόφαση της ΚΕ του ΚΚΕ: "οι πολιτικές εξελίξεις και η πορεία αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος, η δράση του Κόμματος μπροστά στην επικείμενη εκλογική μάχη"

 

Συνεδρίασε την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026 η ΚΕ του ΚΚΕ με το θέμα: "οι πολιτικές εξελίξεις και η πορεία αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος, η δράση του Κόμματος μπροστά στην επικείμενη εκλογική μάχη" και κατέληξε στην ακόλουθη απόφαση

Α. Η πορεία αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος


Στην Πολιτική Απόφαση του 22ου Συνεδρίου σχετικά με το αστικό πολιτικό σύστημα σημειώναμε ότι «αυτές οι διεργασίες εξελίσσονται στο έδαφος της όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, της πολεμικής προετοιμασίας και της αύξησης της λαϊκής δυσαρέσκειας. Οι ενδοαστικές αντιθέσεις για το λεγόμενο παραγωγικό μοντέλο, την κατανομή των κοινοτικών και κρατικών κονδυλίων και την ιεράρχηση των ενισχύσεων, διαπερνούν και τις διεργασίες για την αναμόρφωση του αστικού πολιτικού συστήματος. Τέτοιες διεργασίες εκδηλώνονται ανάμεσα σε διάφορα τμήματα του κεφαλαίου, που εκφράζονται ή επιδιώκουν να εκφραστούν και πολιτικά. Τμήματα του κεφαλαίου θεωρούν ότι είναι "ριγμένα" από τις προτεραιότητες της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ότι χρειάζεται να υπάρξει άλλος προσανατολισμός, τόσο στην ιεράρχηση της στήριξης των κλάδων της καπιταλιστικής οικονομίας όσο και στην εξωτερική πολιτική του καπιταλιστικού κράτους, στις σχέσεις του, π.χ., με τη Ρωσία ή άλλα καπιταλιστικά κράτη. Αντιθέσεις εμφανίζονται και στη διαχείριση των λεγάμενων εθνικών θεμάτων, όπως τα Ελληνοτουρκικά ή και το Κυπριακό...».

       1.   Οι διεργασίες στο αστικό πολιτικό σύστημα και οι στόχοι
       της αστικής πολιτικής ενόψει και των επόμενων εκλογών

Οπωσδήποτε, οι εξελίξεις στο αστικό πολιτικό σύστημα υπερβαίνουν την επόμενη εκλογική μάχη, η οποία είναι απλά ένας σταθμός στη συνολική πορεία και αντανακλούν προβληματισμούς στα αστικά επιτελεία συνολικά για τη «σταθερότητα» του συστήματος, των κυβερνήσεων, του κράτους, της καπιταλιστικής οικονομίας, σε συνθήκες κλιμάκωσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και των πολεμικών συγκρούσεων, του βαθέματος της εμπλοκής του ελληνικού αστικού κράτους σε αυτούς, πιθανών εξελίξεων σχετικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και μιας νέας καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης. Όλα τα παραπάνω τροφοδοτούν την εργατική  λαϊκή δυσαρέσκεια και ενισχύουν την πιθανότητα κλονισμών στο αστικό πολιτικό σύστημα, που δεν αφορούν μόνο την αδυναμία συγκρότησης σταθερών κυβερνήσεων, αλλά προκύπτουν κυρίως από τη ριζοσπαστικοποίηση της αμφισβήτησης της εργατικής τάξης, το σπάσιμο συμμαχιών της άρχουσας τάξης με ορισμένα μεσαία στρώματα, τις ρωγμές στον κρατικό μηχανισμό, την όξυνση των αντιθέσεων μεταξύ τμημάτων του κεφαλαίου.

Συνεπώς, από τη σκοπιά του λαού το κεντρικό ζήτημα είναι να γίνουν ακόμη περισσότερα και πιο ουσιαστικά βήματα στην ισχυροποίηση του ρεύματος αμφισβήτησης της κυρίαρχης πολιτικής, του αστικού κράτους και των κυβερνήσεών του. Αυτό να εκφραστεί με τη μεγαλύτερη συμπόρευση και εκλογική ενίσχυση του ΚΚΕ. Το δίλημμα στις εκλογές είναι το αν θα ενισχυθούν οι πολιτικές δυνάμεις που υπερασπίζονται τη «σταθερότητα» του συστήματος της εκμετάλλευσης και του πολέμου, για να κερδίσει το κεφάλαιο, ή αν θα ενισχυθεί η δύναμη που παλεύει για την ανατροπή του, για να κερδίσει ο λαός.

Στον δρόμο της ριζικής ανατροπής, καμία αστική κυβέρνηση δεν πρέπει να νιώθει σταθερή  σίγουρη να υλοποιεί την αντιλαϊκή πολιτική, αλλά να νιώθει όλο και πιο δυνατά την "ανάσα" του λαού, του κινήματος, την «ανάσα» του ΚΚΕ.

Σήμερα, βρισκόμαστε σε φάση επιτάχυνσης αυτών των διεργασιών ενόψει και των επερχόμενων βουλευτικών εκλογών, που θα διεξαχθούν το αργότερο την άνοιξη του 2027. Έντονα συζητείται το ενδεχόμενο πραγματοποίησης των εκλογών το φθινόπωρο του 2026 μετά τη ΔΕΘ, προκειμένου να μη διακινδυνεύσει η κυβέρνηση έναν «απρόβλεπτο χειμώνα», ενώ είναι πολύ πιθανό να απαιτηθούν και δεύτερες εκλογές για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Ήδη, από πολλούς αστούς αναλυτές υπάρχει η εκτίμηση ότι η διάταξη των δυνάμεων στις επόμενες εκλογές θα είναι μεταβατική (κυβέρνηση ειδικού σκοπού ή κυβέρνηση σύντομης διάρκειας, ανασύνθεση αστικών κομμάτων κ.λπ.) με ορίζοντα τις ευρωεκλογές του 2029. Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι αστικές εκλογές αξιοποιούνται πιο αποφασιστικά για την ενσωμάτωση της εργατικής  λαϊκής δυσαρέσκειας στους στόχους του κεφαλαίου, οι οποίοι σε αυτήν τη φάση εμφανίζονται πιο έντονα με τον μανδύα του «εθνικού συμφέροντος», του «νέου πατριωτισμού» κ.λπ. Θα αξιοποιηθούν για να εμπεδώνεται σε εργατικές  λαϊκές δυνάμεις η ανάγκη να «βάλουν πλάτη» στην «οικονομική και πολιτική σταθερότητα», δηλαδή στην ικανότητα του αστικού πολιτικού συστήματος να υλοποιεί σχετικά πιο απρόσκοπτα τις στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου, να εξισορροπεί τα ανταγωνιστικά συμφέροντα εντός της ίδιας της αστικής τάξης, να βάζει εμπόδια στην ταξική πάλη. Θα αξιοποιηθούν για να αποσπάται η εργατική  λαϊκή συναίνεση σε μέτρα, που παίρνονται στην Ελλάδα και την ΕΕ, για την ολόπλευρη προετοιμασία (ιδεολογική, πολιτική, κατασταλτική κ.λπ.) του αστικού κράτους στις νέες συνθήκες.

Όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν, έτσι και τώρα για την αναδιάταξη στο αστικό πολιτικό σύστημα αξιοποιείται το ζήτημα των σκανδάλων, της «κάθαρσης» κ.λπ. Πέρα από τη συσκότιση των βασικών αιτιών των σκανδάλων, που οφείλονται στην κανονική, φυσιολογική λειτουργία της καπιταλιστικής αγοράς, των κατευθύνσεων της ΕΕ, η τακτική του διαχωρισμού των αστικών πολιτικών δυνάμεων με σχεδόν αποκλειστικό κριτήριο τα ζητήματα «ηθικής τάξης» αναδεικνύει την ακόμη μεγαλύτερη σύγκλισή τους στις στρατηγικές επιλογές. Οι δυσκολίες στο αστικό πολιτικό σύστημα, όπως είναι η δυσκολία δημιουργίας σταθερών κυβερνήσεων ή μια ακόμη μεγαλύτερη αστάθεια στη λειτουργία του, δεν θα πρέπει να προκαλούν φόβο σε εργατικές  λαϊκές δυνάμεις. Αντίθετα, είναι όπλο για το εργατικό  λαϊκό κίνημα, για να αλλάζει τον συσχετισμό δύναμης προς όφελος του, για να μη νιώθει καμία κυβέρνηση σταθερή και ακλόνητη στο αντιλαϊκό της έργο, για να διαμορφώνει προϋποθέσεις συνολικής ανατροπής. Δημιουργεί δυνατότητες για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων σχετικά με τον πραγματικό χαρακτήρα αυτών των δυσκολιών και κυρίως για την ανάγκη αντίθεσης με το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα και όχι μόνο με την εκά στοτε κυβέρνηση. Από αυτή την άποψη, αποτελεί κατάκτηση, όχι μόνο για τους κομμουνιστές, αλλά για τους εργαζόμενους και τον λαό, η προγραμματική θέση του ΚΚΕ για μη συμμετοχή ή στήριξη κυβέρνησης στο έδαφος του καπιταλισμού.

        2.   Οι πρόσφατες εξελίξεις στο αστικό πολιτικό σύστημα

Στο παραπάνω πλαίσιο καταγράφεται το τελευταίο διάστημα πιο έντονη κινητικότητα στο αστικό πολιτικό σκηνικό:

·  Δυναμώνουν οι διεργασίες και οι αντιθέσεις εντός της κυβέρνησης, με αμφισβήτηση που προέρχεται από το εσωτερικό της ΝΔ και κατευθύνεται κυρίως στη σημερινή της ηγεσία. Αυτή η αμφισβήτηση εκδηλώνεται σε αυτήν τη φάση με την οργανωμένη διαφοροποίηση βουλευτών της ΝΔ και τις δημόσιες παρεμβάσεις πρώην πρωθυπουργών (Σαμαράς, Καραμανλής), ενώ επικεντρώνει κυρίως την κριτική στο «μοντέλο διακυβέρνησης», το οποίο ενοχοποιείται για «υ περσυγκέντρωση εξουσιών», αξιοποίηση εξωκοινοβουλευτικών υπουργών (κυρίως προερχόμενων από το ΠΑΣΟΚ), «ανικανότητα αντιμετώπισης των σκανδάλων», αλλά και την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων κ.λπ. Ολα αυτά προφανώς συνδέονται με τη μεγάλη φθορά της κυβέρνησης της ΝΔ, ενώ συνδέονται και με την επόμενη ημέρα μιας πιθανής διαδοχής στη ΝΔ.

  • ·   Πυκνώνουν, επίσης, οι απευθείας και αυτοπρόσωπες παρεμβάσεις μεγάλων επιχειρηματιών με πολιτικό περιεχόμενο σε ένα μεγάλο εύρος θεμάτων, από τη γεωστρατηγική αναβάθμιση, τις διεθνείς συμφωνίες και την εμπλοκή της Ελλάδας στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς μέχρι το «μοντέλο διακυβέρνησης».
  • ·    Ολοκληρώνεται η διαδικασία ίδρυσης νέων κομμάτων με τη στήριξη μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων, όπως το κόμμα Τσίπρα, που αντικειμενικά επιδρά στη διάταξη των δυνάμεων στον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας (ΠΑΣΟΚ, ΣΥ ΡΙΖΑ, ΝΕ.ΑΡ.), έμμεσα και του οπορτουνισμού. Έκανε ήδη την ιδρυτική του συγκέντρωση το κόμμα Καρυστιανού με την ονομασία «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», είναι πιθανή η ίδρυση ενός κόμματος Σαμαρά, ενώ δραστηριοποιείται στον φασιστικό χώρο ο Κασιδιάρης. Στο πλαίσιο αυτό εντείνεται η μετακίνηση βουλευτών και άλλων στελεχών μεταξύ των αστικών κομμάτων, γεγονός το οποίο συνδέεται οπωσδήποτε και με προσωπικούς υπολογισμούς εκλογής και επανεκλογής, σε κάθε περίπτωση όμως αναδεικνύει τις δυσκολίες της αστικής διαχείρισης και την κοινή στρατηγική βάση των αστικών πολιτικών δυνάμεων. Στο παραπάνω πλαίσιο δυναμώνει και η στήριξη φασιστικών, εθνικιστικών δυνάμεων ως εφεδρειών για την αστική εξουσία, ιδιαίτερα στις συνθήκες της πολεμικής προετοιμασίας.
  • ·    Επιταχύνονται μια σειρά από αλλαγές στο αστικό κράτος, με επίκεντρο τη συνταγματική αναθεώρηση που αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα, από αυτή τη Βουλή και να ολοκληρωθεί στην επόμενη, μετά τη μεσολάβηση των εκλογών. Στο επίκεντρο αυτών των αλλαγών βρίσκεται η «οικονομική και πολιτική σταθερότητα», δηλαδή η περαιτέρω θωράκιση του αστικού κράτους από πιθανούς κραδασμούς, κυρίως από την εργατική  λαϊκή αντεπίθεση. Στο πλαίσιο αυτών των αλλαγών ανοίγει, επίσης, η συζήτηση για την αναθεώρηση του εκλογικού νόμου (με βάση το γερμανικό μοντέλο), σε κατεύθυνση περαιτέρω ενίσχυσης της καλπονοθείας και των εκβιαστικών διλημμάτων, αλλά και το επικίνδυνο ζήτημα της παρέμβασης στην εσωτερική λειτουργία των πο­λιτικών κομμάτων με βάση και τις αντιδραστικές κατευθύνσεις της ΕΕ. Τα πα­ραπάνω ζητήματα δεν αποτελούν μόνο προτάσεις της κυβέρνησης της ΝΔ, αλ­λά σε πολλές περιπτώσεις τίθενται κι από άλλες αστικές πολιτικές δυνάμεις, κυρίως της σοσιαλδημοκρατίας, αποδεικνύοντας ότι αποτελούν συνολικότερες στοχεύσεις της αστικής τάξης. Είναι χαρακτηριστικό ότι η κριτική των άλλων κομμάτων στις προτάσεις Μητσοτάκη για τη συνταγματική αναθεώρηση δεν α­φορά τον πυρήνα αυτών των προτάσεων, αλλά ότι αυτές αποτελούν «επικοινω- νιακό αντιπερισπασμό» ή ότι η κυβέρνηση δεν έχει την αξιοπιστία για να εξα­σφαλίσει ευρύτερες πολιτικές συναινέσεις.
  • ·     Κλιμακώνεται η επίθεση ενάντια στο ΚΚΕ με πιο ωμές - ανοιχτές και πιο ύ­πουλες συγκαλυμμένες μορφές, όπως είναι η όξυνση του αντικομμουνισμού, τα φαινόμενα παρεμπόδισης ή αποσιώπησης της πολιτικής δράσης του Κόμμα­τος και της ΚΝΕ, η προσπάθεια πλαγιοκόπησης δυνάμεών μας, η ενεργοποίηση διαφόρων προβοκατόρικων κέντρων, οι απαγορεύσεις σε Φεστιβάλ, οι διώξεις προηγούμενων χρόνων κ.λπ. Εντείνεται η εργοδοτική τρομοκρατία και καταστο­λή των αγώνων των εργαζομένων. Το γεγονός ότι το πολιτικό σύστημα βρίσκε­ται σε διεργασία αναμόρφωσης, σε συνθήκες μάλιστα πιθανών σοβαρών κλονι­σμών, καθώς και η καταγραφή αυξημένης πολιτικής επιρροής του ΚΚΕ, αντικει­μενικά σημαίνει ότι θα αυξηθούν τέτοιες πιέσεις και επιθέσεις προς το Κόμμα, απαιτεί αντίστοιχη ετοιμότητα και επαγρύπνηση.


Όλες αυτές οι κινήσεις, παρεμβάσεις κ.λπ. επικεντρώνουν στην «κρίση εκ­προσώπησης» στο αστικό πολιτικό σύστημα και κατ' επέκταση στο ζήτημα της κυβέρνησης και συνολικά του πολιτικού προσωπικού που απαιτείται για να δι­ασφαλιστεί η «σταθερότητα», η «διαχείριση των επερχόμενων κρίσεων» κ.λπ. Από τη σκοπιά της αστικής τάξης, το βλέμμα είναι στραμμένο στην πιθανότη­τα μαζικής αμφισβήτησης του σημερινού πολιτικού συστήματος, που περιλαμ­βάνει όλα τα κόμματα που έχουν κυβερνήσει, όπως η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς δυνατότητα υποκατάστασης από νέα αστικά κόμματα που έχουν προκύψει από τις αλλεπάλληλες διασπάσεις τους.

Θυμίζουμε ότι αυτός ο προβληματισμός είχε καταγραφεί ήδη μετά τις εκλο­γές του 2023 και την εκλογική καθίζηση του ΣΥΡΙΖΑ, εντοπίζοντας το πρόβλη­μα της «ανισορροπίας του πολιτικού συστήματος» και την ανάγκη αποκατάστα­σης του «σοσιαλδημοκρατικού - κεντροαριστερού» πόλου, προκειμένου αυτός να λειτουργεί, είτε για την αναπαραγωγή του δίπολου της αστικής κυβερνητι­κής εναλλαγής, δηλαδή να απορροφά τη λαϊκή δυσαρέσκεια και να την μεταγγί­ζει πότε στο ένα αστικό κόμμα ή συνεργασία κομμάτων και πότε στο άλλο, είτε με τον ρόλο ενός «αξιόπιστου» κυβερνητικού συμπληρώματος.

Σήμερα, στο έδαφος των υπαρκτών δυσκολιών, αυτός ο προβληματισμός ισχυ­ροποιείται ακόμη περισσότερο. Το τελευταίο διάστημα και με διάφορες αφορ­μές έχουν πυκνώσει οι παρεμβάσεις διαφόρων αστών πολιτικών και εκπροσώ­πων του κεφαλαίου. Σχεδόν όλες οι παρεμβάσεις επικεντρώνουν στην ανάγκη προετοιμασίας του αστικού πολιτικού συστήματος για να αντιμετωπίσει την «επερχόμενη κρίση», τον κίνδυνο αστάθειας εξαιτίας των διεθνών εξελίξεων, την όξυνση του ανταγωνισμού μέσα στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο, τους πι­θανούς κραδασμούς από μια παρατεταμένη κρίση στην ενεργειακή, εφοδιαστική αλυσίδα κ.λπ. Το γεγονός ότι από όλες τις αστικές πολιτικές δυνάμεις προεξοφλείται η είσοδος σε μια εποχή «αστάθειας», «κρίσεων» κ.λπ. αξιοποιείται επιπλέον για να καλλιεργήσει κλίμα μειωμένων απαιτήσεων στον λαό, ανοχής και συναίνεσης στις νέες μεγάλες θυσίες που θα απαιτηθούν στο όνομα των έ­κτακτων συνθηκών.

Σε κάθε περίπτωση η διαμόρφωση του αστικού πολιτικού συστήματος θα ε­πηρεαστεί από τη δυναμική των διεθνών εξελίξεων, δηλαδή από την πορεία κλιμάκωσης του ιμπεριαλιστικού πολέμου και την όξυνση των ανταγωνισμών μέσα στο ΝΑΤΟϊκό στρατόπεδο, κυρίως στις σχέσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και η­γετικά καπιταλιστικά κράτη της ΕΕ, τις εξελίξεις των ελληνοτουρκικών σχέ­σεων και του Κυπριακού, που μπορούν να ενισχύσουν υπάρχουσες ή να δημι­ουργήσουν νέες αντιθέσεις στην ελληνική αστική τάξη. Άλλωστε, η «σταθε­ρότητα» είναι ζήτημα που πατά πάνω σε αντικειμενικές εξελίξεις. Η στρατη­γική επιλογή της άρχουσας τάξης, έστω και με αποχρώσεις, να παίξει ρόλο εξισορροπητικό στις σχέσεις ΗΠΑ - ΕΕ αντικειμενικά οδηγεί σε μια «κινούμενη άμμο», ειδικά αν οι σχέσεις αυτές οξυνθούν, είναι δηλαδή αντικειμενικός πα­ράγοντας «αστάθειας».

Πώς εκδηλώνονται κυρίως οι δυσκολίες σε αυτήν τη φάση:

  • α) Η δυσκολία για το αστικό πολιτικό σύστημα είναι ότι έχουν στενέψει τα ό­ποια περιθώρια ελιγμών των αστικών κομμάτων και κυβερνήσεων, ενώ δεν υ­πάρχει πλέον η ευνοϊκή συγκυρία, ως προς τον καπιταλιστικό οικονομικό κύκλο, που επέτρεψε μια πιο «χαλαρή» δημοσιονομική πολιτική και πολιτική ευελιξία της κυβέρνησης της ΝΔ, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης κ.λπ. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει κοινοτική χρηματοδότηση μετά το 2026 (19 δισ. ΕΣ- ΠΑ 2021-2027, νέο ΕΣΠΑ, Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, Ταμείο Εκσυγχρονισμού, Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030). Απέναντι σε μια σειρά οξυμένα εργα­τικά - λαϊκά προβλήματα που επιδεινώνονται εξαιτίας και των εξελίξεων (πόλε­μος, ακρίβεια, ενεργειακή κρίση κ.λπ.), δεν μπορεί να συγκροτηθεί σε αυτήν τη φάση μια εναλλακτική αστική πρόταση που να εμφανίζεται - χωρίς φυσικά να εί­ναι - ριζικά διαφορετική από την κυρίαρχη.
  • β) Στη φθορά της κυβέρνησης της ΝΔ, αν και σε αυτήν τη φάση δεν φαίνεται να έχει πάρει χαρακτηριστικά αποσάθρωσης, αντίστοιχης με εκείνη των ΠΑΣΟΚ-ΝΔ τον Μάη του 2012 ή με εκείνη του ΣΥΡΙΖΑ το 2023, ενώ η αστική κριτική, που επιδρά και σε εργατικές - λαϊκές δυνάμεις, επικεντρώνει κυρίως στην «ο­μάδα του Μαξίμου» και στο αίτημα να «φύγει ο Μητσοτάκης». Παρ’ όλα αυτά και ανάλογα με τις εξελίξεις, κυρίως την όξυνση των λαϊκών προβλημάτων, να μην αποκλείσουμε μια πιθανή σημαντική πτώση των ποσοστών της ΝΔ, που ακόμη κι αν δεν φτάσει στο επίπεδο του 2012, δεν αποκλείεται από το 40,5% του 2023 να πέσει στα επίπεδα του 20%-25%. Είναι πολύτιμη η πείρα του 2012 και η εκτί­μησή μας σε συνέχεια ότι αιφνιδιαστήκαμε, δεν περιμέναμε τέτοια κατάρρευση του κυβερνώντος κόμματος, γεγονός που είχε φέρει με ψηλά ποσοστά διάφορα λαϊκίστικα κόμματα. Στο ενδεχόμενο μεγάλης μείωσης της εκλογικής δύναμης της ΝΔ, είναι πιθανή η απόσυρση Μητσοτάκη για την επανασυσπείρωση της ΝΔ. Η μείωση των ποσοστών της ΝΔ είναι πιθανό επίσης να συνοδευτεί από ενίσχυ­ση λαϊκίστικων τυχοδιωκτικών κομμάτων (Ελληνική Λύση, Πλεύση, Ελπίδα για τη Δημοκρατία, Φωνή Λογικής) και το κόμμα Σαμαρά ή το κόμμα Κασιδιάρη, ε­φόσον συγκροτηθούν. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα οξύνει το κάλπικο εκβιαστικό δίλημμα «αριστερός - δεξιάς», αφού θα ενταθεί η παρέμβαση της σοσιαλδημο­κρατίας να αναλάβει αυτή τη διακυβέρνηση και της ΝΔ να παίξει ρόλο στην κυ­βερνητική εναλλαγή με νέα ηγεσία, εγκλωβίζοντας εργατικές - λαϊκές δυνάμεις. Με πιο σταθερό και συστηματικό μέτωπο αποκάλυψης του ρόλου τους, μπορού­με να ενισχύσουμε τα περιθώρια το Κόμμα να κερδίσει από μισθωτούς και λαϊ­κά τμήματα των μεσαίων στρωμάτων που στήριζαν ΝΔ (από χώρους δουλειάς, βιοπαλαιστές αγρότες κ.λπ.), όπως και από άλλα κόμματα του συστήματος, σε συνδυασμό με την πρωτοπόρα δράση μας στους αγώνες. Ιδιαίτερη σημασία απο­κτά σήμερα η συστηματική παρακολούθηση όλων αυτών των εξελίξεων, όχι μό­νο κεντρικά, που γίνεται έτσι κι αλλιώς, αλλά έως κάτω, έως τις ΚΟΒ, ιδιαίτερα της δράσης και των διεργασιών που συντελούνται ανάμεσα στις άλλες πολιτι­κές δυνάμεις, ακόμα και τη στάση της εργοδοσίας, ώστε να είμαστε πιο κοντά και άμεσα σε ό,τι εξελίσσεται σε κάθε χώρο.
  • γ) Την ίδια ώρα δεν ξεχωρίζει κάποιο εναλλακτικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα που να μπορεί να δώσει άμεσα κυβερνητική λύση και να απορροφήσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια, ούτε φαίνεται ότι αυτό μπορεί να προκύψει μέχρι τις εκλογές μέ­σα από μια «ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου». Παραμένει η λαϊκή δυσπι­στία απέναντι σε αυτές τις δυνάμεις (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Τσίπρας κ.λπ.), γιατί άσκη­σαν αντιλαϊκή πολιτική από τη θέση της κυβέρνησης ή την στήριξαν από τη θέ­ση της αντιπολίτευσης. Οσο κι αν προσπαθούν με διάφορους τρόπους να κρα­τήσουν αποστάσεις από το κυβερνητικό τους παρελθόν, δεν πείθουν ότι εκφρά­ζουν κάτι «νέο», «αδοκίμαστο» κ.λπ. Βεβαίως, μια μεγαλύτερη φθορά της ΝΔ σε συνδυασμό με το άθροισμα των εκλογικών ποσοστών ΠΑΣΟΚ - Τσίπρα, ή μπρο­στά στο ενδεχόμενο δεύτερων εκλογών, μπορεί να ενισχύσει την πίεση για συ­γκρότηση μιας «προοδευτικής» συγκυβέρνησης, ανεξάρτητα από τη ρεαλιστική προοπτική ενός τέτοιου ενδεχόμενου εξαιτίας και των μεταξύ τους αντιθέσεων, δ) Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε - ανάλογα με τις διεθνείς ή άλλες εξελίξεις-τη δημιουργία κάποιας κυβέρνησης ειδικού σκοπού, συνεργασίας κ.λπ., με επι­κεφαλής κάποιον τεχνοκράτη και τη συμμετοχή των βασικών πολιτικών κομμά­των. Σε αυτήν την κατεύθυνση ήδη επεξεργάζονται σχέδιο απόσυρσης του Μη­τσοτάκη, αλλαγής ηγεσίας στη ΝΔ, αμέσως μετά τις εκλογές, προκειμένου να διευκολυνθεί το σενάριο αυτό και η γενικότερη αναμόρφωση του αστικού πολι­τικού συστήματος.

3.   Κανένα αστικό κόμμα δεν θέτει σε αμφισβήτηση στρατηγικού χαρακτήρα πολιτικές επιλογές τις οποίες ακολουθεί η κυβέρνηση της ΝΔ

Τέτοια ζητήματα είναι:

        Η στροφή στην πολεμική οικονομία, η εκτίναξη των πολεμικών δαπανών και εξοπλισμών.

        Η πολεμική εμπλοκή στους σχεδιασμούς των ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, ΕΕ και η αναβάθμι­ση των στρατηγικών σχέσεων με ΗΠΑ, Ισραήλ, Γαλλία, κράτη του Κόλπου που δικαιολογούνται στο όνομα του «εθνικού συμφέροντος». Είναι χαρακτηριστική η ενιαία στάση τους στο ζήτημα της αποστολής ελληνικών στρατιωτικών δυνά­μεων στην Κύπρο για τα συμφέροντα του ΝΑΤΟ.

        Η τήρηση των εκάστοτε δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ και η προσήλωση στη δημοσιονομική πειθαρχία.Η ενεργειακή πολιτική που έχει ως βάση την εγκατάλειψη πιο παραδοσιακών εγχώριων πηγών Ενέργειας, όπως του λιγνίτη, την αντικατάσταση της εξάρτησης από το ρώσικο φυσικό αέριο στο αμερικάνικο LNG, τη μετατροπή της Ελλάδας σε πύλη εισόδου και ενεργειακό κόμβο για τα αμερικανικά ενεργειακά μονοπώλια.

        Η προώθηση μιας σειράς αντιδραστικών αλλαγών και προσαρμογών στη λει­τουργία του αστικού κράτους.

  • ·       Όλα τα αστικά κόμματα είναι δεσμευμένα στους βασικούς άξονες που συγκρο­τούν τη «μεγάλη εικόνα» της αστικής στρατηγικής, με τις διαφορές να εξαντλού­νται σε επιμέρους πλευρές της εφαρμογής τους (τρόπος, ταχύτητα, κατανομή κονδυλίων κ.λπ.).
  • ·       Με βάση όλα τα παραπάνω και με επίκεντρο την αστική πολιτική σταθερότητα, η ΝΔ προτάσσει την ανάγκη «ισχυρής και αυτοδύναμης κυβέρνησης» και το φό­βητρο της ακυβερνησίας, ενώ οι δυνάμεις κυρίως της σοσιαλδημοκρατίας προ­βάλλουν την ανάγκη να «φύγει ο Μητσοτάκης», ως προϋπόθεση για να υπάρξουν συναινέσεις των πολιτικών δυνάμεων, το οποίο υποδηλώνει και την ανησυχία τους ως προς τη δυνατότητα αυτοδύναμης κυβέρνησης. Παράλληλα αφήνουν α­νοιχτό το ενδεχόμενο μετεκλογικών συνεργασιών.
  • ·       Η κριτική προς την κυβέρνηση, είτε αυτή προέρχεται από τις δυνάμεις της α­στικής αντιπολίτευσης, είτε από δυνάμεις εντός της ΝΔ, εξειδικεύεται γενικά στους εξής άξονες, πάνω στους οποίους χτίζονται οι νέες κάλπικες διαχωριστικές γραμμές:
  • ·       Η αποκατάσταση της λειτουργίας των θεσμών του «κράτους δικαίου», που έ­χουν παραβιαστεί από το συγκεντρωτικό και διεφθαρμένο «κράτος Μητσοτάκη», ως προϋπόθεση για την πολιτική σταθερότητα, την «εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος» - την κοινωνική συναίνεση, την οικονομική ανάπτυξη.
  • ·       Η επιστροφή της ευρωενωσιακής «κανονικότητας», από την οποία «αποκλί­νει» η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με αποτέλεσμα οι «καλές πρακτικές» και κατευ­θύνσεις της ΕΕ να μη «φτάνουν» στην Ελλάδα, όπως αυτές που αφορούν τη μεί­ωση του ΦΠΑ, την 4ήμερη εργασία (πρόταση ΠΑΣΟΚ), την ευελιξία στην ενεργει­ακή πολιτική, τη φορολόγηση των υπερκερδών. Εκφράζεται με το σύνθημα ότι η Ελλάδα «δεν είναι ευρωπαϊκό κράτος», «ο Μητσοτάκης είναι ο Ορμπαν των Βαλ­κανίων», «πληθωρισμός Μητσοτάκη» κ.λπ.
  • ·       Από δυνάμεις κυρίως της σοσιαλδημοκρατίας προβάλλεται η ανάγκη προώ­θησης της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ έναντι του Τραμπ, ενώ υπερπροβάλλεται η στάση αστικών κυβερνήσεων στην ΕΕ, όπως του Σάντσεθ στην Ισπανία.
  • ·       Η ανακατανομή των ευρωπαϊκών πόρων, κυρίως του Ταμείου Ανάκαμψης ή της ΚΑΠ, που κατασπαταλήθηκαν από την κυβέρνηση Μητσοτάκη σε «φιλικά» επιχειρηματικά συμφέροντα και σε ρουσφέτια και όχι για τη «μικρομεσαία» και «υγιή ε­πιχειρηματικότητα», στο πλαίσιο ενός νέου παραγωγικού μοντέλου.
  • ·       Η αστική προσπάθεια εξωραϊσμού του αστικού κράτους, της ΕΕ, της λειτουργί­ας της καπιταλιστικής οικονομίας για την ανανέωση του εγκλωβισμού εργατικών - λαϊκών δυνάμεων, που εκδηλώνεται και με τη θετική γνώμη που καταγράφεται σε δημοσκοπήσεις για τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, αλλά και με την ενίσχυση της αντίληψης ότι τα λαϊκά προβλήματα οφείλονται κυρίως στη δι­αφθορά και την κακοδιαχείριση (π.χ. ΟΠΕΚΕΠΕ), φέρνει πιο επιτακτικά την ανάγκη επικέντρωσης της ιδεολογικοπολιτικής μας αντιπαράθεσης με τις λειτουργίες του καπιταλιστικού συστήματος ως πηγής των εργατικών - λαϊκών προβλημάτων.

4.   Πιο ειδικά για τις διεργασίες στις αστικές πολιτικές δυνάμεις

α. Οι εξελίξεις στη ΝΔ και τον ευρύτερο "δεξιό" χώρο

Με βάση τα παραπάνω, το κεντρικό δίλημμα που θέτει η ΝΔ είναι ο κίνδυνος της ακυβερνησίας και της πολιτικής αστάθειας, «αν θα παραμείνει η Ελλάδα α­σφαλής, ισχυρή και σταθερή σε μια τροχιά προόδου ή θα ρισκάρει τις κατακτή­σεις για να μετατραπεί σε ένα ακυβέρνητο καράβι μέσα σε αχαρτογράφητα δι­εθνή νερά». Η ΝΔ προβάλλει την ανάγκη να μην επιστρέφει η χώρα στην περι­πέτεια του λαϊκισμού και να συνεχίσει στον δρόμο των μεταρρυθμίσεων, των ι­σχυρών διεθνών συμμαχιών που θωρακίζουν τη χώρα, της ενεργειακής αναβάθ­μισης (π.χ. Κάθετος Διάδρομος), της δημοσιονομικής πειθαρχίας και σταθερότη­τας. Στο πλαίσιο αυτό αξιοποιεί την επανεμφάνιση Τσίπρα (είναι χαρακτηριστικό το ντοκιμαντέρ στον «ΣΚΑΪ» για τα γεγονότα του 2015), ενώ κατηγορεί την ηγε­σία του ΠΑΣΟΚ ότι έχει εγκαταλείψει τη «θεσμικότητα» που το διέκρινε και έχει προσχωρήσει σε λογικές ΣΥΡΙΖΑ, Κωνσταντοπούλου κ.λπ., ασκώντας πίεση και για μια πιθανή συγκυβέρνηση μαζί του.

Ωστόσο, η επιδείνωση της κατάστασης σε εργατικές - λαϊκές δυνάμεις και ιδι­αίτερα σε τμήματα των μεσαίων στρωμάτων, στα οποία η ΝΔ είχε μεγάλη επιρ­ροή, σε συνδυασμό με τα σκάνδαλα, την κριτική από συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα, την αποδυνάμωση του δημαγωγικού επιχειρήματος περί «των εξω­γενών παραγόντων», δυναμώνει τη φθορά της και επιδρά στον κλονισμό της συ­νοχής στη ΝΔ, όπως δείχνουν και οι δημόσιες και οργανωμένες διαφοροποιήσεις βουλευτών της. Η αντιπαράθεση γύρω από τον ρόλο του βουλευτή, το ασυμβίβα­στο βουλευτών - υπουργών κ.λπ. δεν έχει μόνο «επικοινωνιακό» χαρακτήρα λόγω των σκανδάλων, αντανακλά τόσο τον ανταγωνισμό μεταξύ ομάδων στη ΝΔ, κυρί­ως με τους εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς - τεχνοκράτες, όσο και συνολικότε­ρους προβληματισμούς για την αναμόρφωση του αστικού πολιτικού συστήματος.

Μετά και το τελευταίο συνέδριό της έχουν ανοίξει πιο έντονα η συζήτηση και ο ανταγωνισμός για τη διάδοχη κατάσταση στη ΝΔ, που εκφράζουν και διαφορετι­κές ιεραρχήσεις στις διεθνείς συμμαχίες της αστικής τάξης. Ακόμη και αν ενόψει των εκλογών αυτή η συζήτηση υποχωρήσει, είναι δεδομένο ότι κρίσιμο και καταλυ­τικό θα είναι το εκλογικό αποτέλεσμα και μια ενδεχόμενη μεγάλη φθορά της ΝΔ.

Σημαντικό ρόλο στη διάταξη δυνάμεων εντός της ΝΔ θα έχει κι ένα πιθανό κόμ­μα Σαμαρά, η στάση Καραμανλή, αλλά και το ποιοι θα συμμετέχουν τελικά στο κόμ­μα Καρυστιανού. Η κριτική Σαμαρά επικεντρώνει στο ότι η κυβέρνηση δεν μπο­ρεί να εκμεταλλευτεί τη διεθνή συγκυρία για τη γεωστρατηγική αναβάθμιση της χώρας, ότι έχει «υποχωρητική» στάση στα Ελληνοτουρκικά, ότι έχει αλλάξει τη φυσιογνωμία της παράταξης με τη στροφή στο «κέντρο», ότι χρειάζεται πιο ευέ­λικτη τακτική στις σχέσεις με τη Ρωσία. Μια ενδεχόμενη είσοδος στη Βουλή του κόμματος Σαμαρά θα μπορούσε να επιταχύνει εξελίξεις και να αξιοποιηθεί σε ρό­λο κυβερνητικού συμπληρώματος, φυσικά με άλλο πρόσωπο πρωθυπουργού, να αναπληρώσει δηλαδή δυνάμεις που θα χάσει η ΝΔ.

β. Οι εξελίξεις στον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας και του οπορτουνισμού (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, κόμμα Τσίπρα, Νέα Αριστερά, ΜέΡΑ25 κ.λπ.)

Οι διεργασίες ανασύνθεσης στον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας προχωράνε. Παρά την αδυναμία να συγκροτήσουν έναν εναλλακτικό κυβερνητικό πόλο, δεν πρέπει να υπάρχει καμία υποτίμηση ή απαξίωση. Η κριτική αυτών των δυνάμεων προς τη ΝΔ επικεντρώνεται στο κράτος δικαίου, στην ευρωπαϊκή κανονικότητα, στην ανακατα­νομή κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης κ.λπ.

Αυτό που προβάλλεται ως το «διακύβευμα» στον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας εί­ναι η «μάχη για τη 2η θέση», δηλαδή ο συσχετισμός μεταξύ ΠΑΣΟΚ - κόμματος Τσίπρα (ΕΛ.Α.Σ.) και το ποιος θα έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων σε συνδυασμό με πι­θανές αλλαγές προσώπων στον «χαμένο». Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε την επίδρα­ση αυτής της αντιπαράθεσης σε δυνάμεις που κι εμείς απευθυνόμαστε, κυρίως της προσπάθειας να αναβαπτιστούν σε λαϊκές συνειδήσεις. Φαίνεται, ωστόσο, ότι υπάρ­χουν διαφορετικές απόψεις μέσα στο ΠΑΣΟΚ για τη στάση που θα πρέπει να κρατή­σει απέναντι στο «κόμμα Τσίπρα».

Το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να εμφανιστεί ότι είναι αξιόπιστο και θεσμικό κόμμα έναντι του Τσίπρα, ότι έχει προτάσεις και πρόγραμμα με «κοινωνικό περιεχόμενο», ότι δεν περιορίζεται στην καταγγελία και τον λαϊκισμό. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι προ­τάσεις του για την 4ήμερη εργασία, τη στέγη, τη μητρότητα, τις τραπεζικές χρεώσεις κ.λπ. Σε πολλές περιπτώσεις οι προτάσεις του αυτές είναι αυτούσιες οι αντιλαϊκές Οδηγίες της ΕΕ, που συνοδεύονται με την κριτική προς την κυβέρνηση ότι αργεί ή δεν θέλει να τις ενσωματώσει. Παρόλο που απορρίπτει τη συνεργασία με τη ΝΔ, α­κόμη και με άλλο πρωθυπουργό, το παρελθόν του, η πρακτική των συνεργασιών με τη ΝΔ σε μια σειρά χώρους (Τοπική Διοίκηση, ΓΣΕΕ, Επιμελητήρια κ.λπ.), οι διάφο­ρες δηλώσεις στελεχών του (ότι η ΝΔ είναι αντίπαλος μέχρι την κάλπη) και πάνω α­πό όλα η στρατηγική του αφήνει ορθάνοιχτο αυτό το ενδεχόμενο.
Το ΠΑΣΟΚ κάνει σοβαρή προσπάθεια ανασυγκρότησης, ειδικά μετά το τελευταίο του συνέδριο, ενισχύει τον αντικομμουνισμό, αξιοποιεί την υποδομή και τις δυνάμεις που διατηρεί σε μια σειρά χώρους. Μέσω των δυνάμεών του αποτελεί βασικό στήριγ­μα του εργοδοτικού συνδικαλισμού στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα και παρεμ­βαίνει στο αγροτικό κίνημα μέσω των συνεταιρισμών. Αποσπά βουλευτές από άλλα κόμματα (κυρίως από τον ΣΥΡΙΖΑ), ενώ κάνει και καλύτερη προσπάθεια παρέμβασης στη νεολαία (φοιτητικές εκλογές, αξιοποίηση ΜΚΔ,
influencers κ.λπ.). Το ΠΑΣΟΚ, ό­πως και συνολικά η σοσιαλδημοκρατία, προβάλλει το «αποκεντρωμένο κράτος με ι­σχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση» έναντι του «συγκεντρωτικού κράτους Μητσοτάκη», αξιοποιώντας και τις δυνάμεις του στην Τοπική Διοίκηση.

Το «κόμμα Τσίπρα» πραγματοποίησε την ιδρυτική του συγκέντρωση στις 26/5 με το όνομα «Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη» (ΕΛ.Α.Σ.), προβάλλει το σύνθημα της «κυβερνώσας αριστερός», ενώ ήδη δημοσιοποιήθηκε το «Μανιφέστο» του Ινστιτού­του για τη συμπόρευση των δυνάμεων της ριζοσπαστικής αριστερός, της σοσιαλδη­μοκρατίας και της οικολογίας. Αναμένεται να απορροφήσει ένα μεγάλο τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ, της Νέας Αριστερός, το κόμμα του Πέτρου Κόκκαλη. Όπως κάνει παγίως η σοσιαλδημοκρατία, προσπαθεί να καπηλευτεί την ιστορία του 11 λαϊκού κινήματος (αναφορές σε Εθνική Αντίσταση, Ηλ. Αποστόλου, Λαμπράκη κ.λπ.) για να επιδράσει σε τμήματα του λαού που αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί κ.λπ.

Σε αυτό έχει απροκάλυπτη «στήριξη» από αστικά ΜΜΕ, ακόμη και τα κυβερνητικά, και από επιτελεία που κατά την πάγια τακτική τού αποδίδουν χαρακτηριστικά που δεν έ­χει, για να δημιουργήσουν τα γνωστά κάλπικα «δίπολα». Ενώ στο κεντρικό επιτελείο του ανήκει και ο γνωστός αντικομμουνιστής Μαρατζίδης. θα εναλλάσσει έναν ψευ­δεπίγραφο ριζοσπαστικό λόγο με τα διαπιστευτήρια ότι μπορεί να αποτελέσει εναλ­λακτική διαχειριστική λύση για την «επιστροφή του συστήματος στην κανονικότητα».

Σε κάθε περίπτωση, οι μέχρι σήμερα δημόσιες παρεμβάσεις του είναι αναπαρα­γωγή των χιλιοειπωμένων «κλισέ» περί δίκαιης ανάπτυξης, αναμόρφωσης του κρά­τους κ.λπ., όπου τα λαϊκά προβλήματα αποδίδονται στη διαφθορά, στο πελατειακό κράτος, στη στρεβλή χρησιμοποίηση των κοινοτικών πόρων. Αποτυπώνουν την ακό­μη μεγαλύτερη ευθυγράμμισή του με τις στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι, μεταξύ άλλων, προβάλλει το γεγονός ότι ήταν η δική του κυβέρ­νηση που αναβάθμισε τις σχέσεις με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, με την ψεύτικη και πα­ραπλανητική υποσημείωση ότι δήθεν αυτές οι συμφωνίες έγιναν σε μια εποχή που οι χώρες αυτές δεν ήταν «πολεμοχαρείς». Μιλάει γενικόλογα για στήριξη της εργα­σίας και του εισοδήματος, για αποκατάσταση εργασιακών σχέσεων, προστασία των δημοσίων αγαθών, χωρίς καμία συγκεκριμένη αναφορά για κατάργηση αντεργατικών - αντιλαϊκών νόμων.

Τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύει είναι:

  •       Η προσωρινή φορολογία λίγων μεγάλων ομίλων της χώρας μέσω μιας «πατριω­τικής εισφοράς» που θα αξιοποιηθεί για τη δημιουργία ενός Ταμείου Σύγκλισης για τη στήριξη του κοινωνικού κράτους.
  •       Η δημιουργία αναπτυξιακού ταμείου, κατά τα πρότυπα της Βρετανίας (για την Υ­γεία) ή της Γερμανίας (για την Άμυνα) που θα αξιοποιήσει κονδύλια του Ταμείου Ανά­καμψης, ιδιωτικά κεφάλαια, έσοδα από το Υπερταμείο.
  •       Η στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας μέσω της ανακατανομής των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, αναπαράγοντας την ψευδαίσθηση ότι η ΕΕ μπο­ρεί να στηρίξει τις μικρές επιχειρήσεις, μπορεί να υπάρχει αρμονική συμβίωση με τους μεγάλους ομίλους.
  •       Η ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της ΔΕΗ.
  •       Η αποκέντρωση του κράτους μέσω ενός συνεργατικού κράτους που θα διευρύνει τις αρμοδιότητες των ΟΤΑ.

Σε όλες τις παρεμβάσεις του «φωτογραφίζει» με ύπουλο τρόπο κι επιτίθεται στη γραμμή του Κόμματος, περί παραπομπής της επίλυσης όλων των προβλημάτων στον σοσιαλισμό. Στο Μανιφέστο του, μάλιστα, αναφέρεται ότι «το ιστορικό δίλημμα "με­ταρρύθμιση ή επανάσταση", που σφράγισε και δίχασε την ευρωπαϊκή Αριστερά στον 20ό αιώνα, δεν μπορεί πλέον να καθοδηγεί τις επιλογές του παρόντος. Οι σύγχρο­νες προκλήσεις υπερβαίνουν αυτούς τους διαχωρισμούς και απαιτούν νέες ιδεολο­γικές συνθέσεις αλλά και οργανωτικές αποκρυσταλλώσεις».Προσπαθεί να εμφανιστεί ως ο μοναδικός αντίπαλος της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ότι τον «έφεραν» η αδυναμία των άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης και η α­νάγκη επιστροφής στην κανονικότητα. Με αυτόν τον τρόπο προσπαθεί να απαντήσει και στην κριτική που του γίνεται και έχει βάση, ότι τον στηρίζουν ποικιλοτρόπως με­γάλα επιχειρηματικά συμφέροντα.

Την ίδια στιγμή αξιοσημείωτη είναι η τοποθέτηση του συντονιστή του Ινστιτούτου Τσίπρα (Σιακαντάρη) ότι «η Δεξιά και η σοσιαλδημοκρατία είναι ιδεολογικοί και πο­λιτικοί αντίπαλοι και όχι στρατηγικοί (...) τους πληροφορώ, επειδή πολλοί εξ αυτών μάλλον είναι όψιμοι σοσιαλδημοκράτες, πως πάγια θέση της ευρωπαϊκής σοσιαλ­δημοκρατίας ήταν πως γι’ αυτή στρατηγικός αντίπαλος είναι μόνο αυτοί που αμφι­σβητούν το πρωτείο της δημοκρατίας». Αφήνοντας, εκ των πραγμάτων, ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και συμπράξεων χάριν της πολιτικής σταθερότητας, όπως έχουν κάνει κατά κόρον άλλα ευρωπαϊκά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα. Προσπαθεί, επίσης, να βγάλει την εικόνα ότι θα στηριχθεί σε νέα πρόσωπα, επι­στήμονες, ακαδημαϊκούς κ.λπ., ενώ είναι σε επικοινωνία με διάφορα στελέχη, πρώ­ην βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ή παράγοντες που στηρίχθηκαν από αυτό.

Το «κόμμα Τσίπρα» επιβεβαιώνει και ενισχύει τον ιδεολογικό - πολιτικό - οργανω­τικό εκφυλισμό αυτού του χώρου. Αν και μιλάει στο όνομα της «αριστερός», έχει α­πεμπολήσει ακόμα και τα όποια δήθεν προοδευτικά συνθήματα της περιόδου διακυ­βέρνησης του «όλου ΣΥΡΙΖΑ» - μαζί με τους ΑΝΕΛ - που τροφοδοτούσαν τη δημιουρ­γία αυταπατών φιλολαϊκής διαχείρισης του καπιταλισμού και που φυσικά διαψεύστηκαν. Αντανακλά τη συνολικότερη ιδεολογική - πολιτική αντιδραστικοποίηση, ό­που θολώνουν ακόμα περισσότερο οι όποιες «ιδεολογικές» διαφορές ανάμεσα στα αστικά κόμματα. Κυριαρχεί η λογική ότι «δεν υπάρχει κάποια άλλη εναλλακτική - ού­τε καν ως ψευδαίσθηση και αυταπάτη - το ζήτημα είναι να διαχειριστούμε με τον κα­λύτερο τρόπο αυτό που υπάρχει, την καπιταλιστική πραγματικότητα». Εμφανίζεται με ένα πιο καθαρό διαχειριστικό πρόσωπο και με χλιαρό «αριστερό» καμουφλάζ σε σχέση με το 2015, με έμφαση σε ζητήματα διαφθοράς, ψηφιακά κόμματα, τον ατομι­κό δικαιωματισμό, λογικές μεσσιανισμού, αναπαραγωγή ακόμη και αντιδραστικών απόψεων, (όπως αυτή για την ενσωμάτωση των μεταναστών με κριτήριο την προέ­λευση και τα έθιμά τους κ.λπ.), με στόχο την προσέλκυση «κεντρώων» και «δεξιών» ψηφοφόρων, προσπαθώντας να διατηρήσει την επαφή με ένα «αριστερό» ακροατή­ριο που τον παρακολουθεί. Η δημιουργία της ΕΛ.Α.Σ., του κόμματος Τσίπρα, αντικειμενικά οδηγεί σε αναδιάτα­ξη των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ, της ΝΕ.ΑΡ., του ΜέΡΑ25 κι έμμεσα του οπορτουνιστικού χώρου. Παραμένει ερωτηματικό το πώς θα ενταχθούν στο κόμμα Τσίπρα οι δυ­νάμεις που προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΕ.ΑΡ., όπως και το αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα παραμείνει με τους εναπομείναντες ως αυτοτελές κόμμα.

Επίσης, από την αρχή των τοποθετήσεων του Τσίπρα καταγράφεται κριτική ορι­σμένων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, όχι στη γενική κατεύθυνση, αλλά κυρίως στο ότι οι θέσεις του δεν είναι συνεπείς και δεν εγγυώνται τη «ρήξη με τη διαπλοκή», «την επανάκτηση από το Δημόσιο στρατηγικών τομέων». Χρειάζεται παρακολούθηση, κα­θώς αυτές οι τοποθετήσεις μπορούν να αξιοποιηθούν ως ξεχωριστή πολιτική πλατ­φόρμα για τη συγκράτηση δυνάμεων εντός ή εκτός ΣΥΡΙΖΑ, που σε κάθε περίπτωση θα λειτουργούν συμπληρωματικά στο κόμμα Τσίπρα.

Στο συνέδριο της ΝΕ.ΑΡ. επικράτησε η γραμμή της μη άμεσης συνεργασίας με το κόμμα Τσίπρα. Αυτό οδήγησε στην παραίτηση Χαρίτση από την προεδρία, την ανάδει­ξη άλλης ηγετικής ομάδας (Σακελλαρίδης -προεδρεύων, Πέρκα-πρόεδρος της ΚΟ) καθώς και την αποχώρηση του μεγαλύτερου μέρους των βουλευτών της. Διαμορ­φώνεται η προοπτική σύμπλευσης ή σύμπραξης με άλλες δυνάμεις - ΜέΡΑ25, τμή­ματα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ - για τη διαμόρφωση ενός νέου αναχώματος (μικρού ΣΥΡΙΖΑ) στη ριζοσπαστικοποίηση και τη χειραφέτηση λαϊκών δυνάμεων από τη σοσιαλδημο­κρατία, με στόχο να αναβιώσει το παραμύθι του «καλού ΣΥΡΙΖΑ» του 2010-2015. Αν και υπάρχει αρκετή πείρα και δυνατότητες για να περιορίσουμε τέτοιον εγκλωβισμό, δεν πρέπει να υποτιμηθεί το αβαντάρισμα του Βαρουφάκη και τέτοιων δυνάμεων α­πό το σύστημα (ΜΜΕ, δημοσκοπικές εταιρείες), η σχέση τους με διάφορα επιτελεία εντός και εκτός Ελλάδας.

γ. Τα κόμματα του «λαϊκισμού» και του ψευδεπίγραφου "αντισυστημισμού"

Στον χώρο αυτό καταγράφονται το νέο κόμμα της Καρυστιανού (Ελπίδα για τη Δημοκρατία) και το κόμμα της Κωνσταντοπούλου (Πλεύση Ελευθερίας). Πρόκει­ται για μονοπρόσωπα, αλληλοτροφοδοτούμενα κόμματα που αναδείχτηκαν κυρί­ως στον απόηχο του εγκλήματος των Τεμπών και των μαζικών κινητοποιήσεων του λαού και της νεολαίας, με στόχο να «ακρωτηριάσουν» κάθε ριζοσπαστισμό και αμφισβήτηση των πραγματικών αιτίων του εγκλήματος. Απέναντι στο σύνθη­μα «τα κέρδη τους ή οι ζωές μας» προσπάθησαν να αντιπαρατάξουν την παραβί­αση του «κράτους δικαίου» από το «σύστημα Μητσοτάκη» και τη «διαπλεκόμενη δικαιοσύνη» και να αναγορεύσουν την ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία σε δυνά­μεις κάθαρσης, αθωώνοντας την πολιτική που ευθύνεται για το έγκλημα των Τε­μπών και για άλλα εγκλήματα σε βάρος του λαού.

Η Καρυστιανού εμφανίζεται με τον μανδύα του «ανεξάρτητου» και ως αντίπα­λος του παλιού και διεφθαρμένου «πολιτικού συστήματος». Εμφανίζεται ότι εκ­προσωπεί τους «ενεργούς πολίτες απέναντι στους επαγγελματίες πολιτικούς». Στηρίζεται σε ένα επιτελείο «πολιτευτών» κυρίως προερχόμενων από ακροδε­ξιά κόμματα, τη ΝΙΚΗ, το ΕΠΑΜ, με στενές σχέσεις με την Εκκλησία, μηχανισμούς του κράτους και με προβολή αντιδραστικών απόψεων (βλ. αμβλώσεις). Παρ’ όλα αυτά προσπαθεί να καλλιεργήσει την εικόνα του «πλουραλισμού», στοχεύοντας και σε δυνάμεις που στο παρελθόν έχουν εμφανιστεί ως «αριστεροί». Η εμφάνι­ση στο στενό επιτελείο αυτού του κόμματος του θ. Αυγερινού (δημοσιογράφου - ανταποκριτή στη Ρωσία του καναλιού «ΟΡΕΝ» του Σαββίδη), όπως και του προ­έδρου της Ελληνικής Κοινότητας Αγ. Πετρούπολης Ρωσίας, παρουσιάζεται από ΜΜΕ ως ύπαρξη σχέσεων με επιτελεία του ρωσικού κράτους. Ευθύνη για την ε­ξέλιξη με το συγκεκριμένο κόμμα έχουν και οι δυνάμεις του οπορτουνιστικού χώ­ρου, που με διάφορους τρόπους στήριξαν τόσο τη λογική της Καρυστιανού στις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη όσο και αυτοτελώς το ίδιο το πρόσωπο.

Οι τοποθετήσεις αυτών των κομμάτων κινούνται στη γραμμή «καθαρά χέρια», που σε άλλες χώρες αξιοποιήθηκε για την αναδιάταξη του πολιτικού συστήματος, την εμφάνιση νέων κομμάτων κ.λπ. Προβάλλουν σχεδόν αποκλειστικά τα ζητή­ματα της διαφθοράς των πολιτικών ως βασική αιτία των προβλημάτων, αθωώνοντας την καπιταλιστική κερδοφορία και εξουσία και τη διαπλοκή με το αστικό πολιτικό σύστημα. Τοποθετούνται κυρίως σε ζητήματα που μπορούν να υπηρε­τήσουν την παραπάνω γραμμή, αξιοποιώντας κυρίως τα ΜΚΔ κι ένα δίκτυο καναλιών - εκπομπών που τους στηρίζει και προσπαθούν να επιδράσουν στο συ­ναίσθημα και το «θυμικό» λαϊκών μαζών, της νεολαίας κ.λπ. Την ίδια στιγμή το­ποθετούνται θολά και γενικόλογα σε κρίσιμα μέτωπα, όπως είναι η πολεμική ε­μπλοκή, η επίθεση στα εργατικά - λαϊκά δικαιώματα κ.λπ. Ακόμη και στην περί­πτωση του αγώνα των βιοπαλαιστών αγροτών, η προσπάθεια παρέμβασής τους κινήθηκε σχεδόν αποκλειστικά γύρω από την κακοδιαχείριση του ΟΠΕΚΕΠΕ και την παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Σε πολλές περιπτώσεις λειτουρ­γούν ως «λαγοί» αντιδραστικών μέτρων.

Η στάση ιδιαίτερα της Κωνσταντοπούλου στη Βουλή (σόου, αντιπαραθέσεις με συγκεκριμένους υπουργούς κ.λπ.) αξιοποιείται από την κυβέρνηση και τα φι- λοκυβερνητικά μέσα για να καλλιεργούνται κάλπικα δίπολα (υπευθυνότητα - λα­ϊκισμός). Βεβαίως, την ίδια στιγμή η Κωνσταντοπούλου ψηφίζει ή αρνείται να δώσει ψήφο σε σοβαρά αντιλαϊκά νομοσχέδια, αντιμετωπίζει διαφοροποιημέ­να τους υπουργούς της ΝΔ (Δένδια, Πιερρακάκη, Κεραμέως κ.λπ.). Πρωτοστα­τεί στον αντικομμουνισμό ακόμη και σε χυδαίες επιθέσεις σε βάρος του Κόμμα­τος και βουλευτών του (Λαμπρούλη, Κομνηνάκα, Κανέλλη κ.λπ.).

Σε κάθε περίπτωση και ανάλογα με τις εξελίξεις τα κόμματα αυτά αντικειμε­νικά μπορούν να στηρίξουν ή να τροφοδοτήσουν τόσο κεντροδεξιές όσο και κε­ντροαριστερές συμπράξεις, κυβερνήσεις ειδικού σκοπού κ.λπ., στη βάση του α­φηγήματος τους για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου και την ευρωενω- σιακή νομιμότητα.

δ. Οι λαϊκίστικες ακροδεξιές, φασιστικές δυνάμεις

Η Ελληνική Λύση (Βελόπουλος) και η Φωνή Λογικής (Λατινοπούλου) προσπαθούν να εμφανιστούν ως οι πιο αυθεντικοί εγχώριοι εκφραστές της λογικής Τραμπ. 0 Βε­λόπουλος, παρόλο που υιοθετεί τις στρατηγικές επιλογές της αστικής τάξης στο πλαίσιο του ευρωατλαντισμού (στρατηγικές συμφωνίες με ΗΠΑ και Ισραήλ, συμ­μετοχή στους σχεδιασμούς ΝΑΤΟ κ.λπ.), ακολουθεί μια πιο ευέλικτη τακτική κυρί­ως ως προς τις σχέσεις με τη Ρωσία, τη στήριξη της Ουκρανίας κ.λπ. Κατηγορεί κι αυτός (όπως και ο Σαμαράς) την κυβέρνηση της ΝΔ ότι εξαιτίας «ενδοτισμού» δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί την ευνοϊκή γεωπολιτική συγκυρία έναντι της Τουρκίας. Ο Βελόπουλος, σε αντίθεση με την Λατινοπούλου που συντάχθηκε με την κυβερ­νητική εκδοχή για το έγκλημα των Τεμπών, κινήθηκε στο ίδιο πλαίσιο με Κωνστα­ντοπούλου και Καρυστιανού, αυτό της απόκρυψης των βασικών αιτιών του εγκλή­ματος. Κάνει προσπάθεια να παρέμβει σε ΕΒΕ, αγρότες κ.λπ., όχι μόνο στη Βόρεια Ελλάδα, ενώ παρακολουθεί συστηματικά τις δικές μας τοποθετήσεις και προσαρ­μόζεται ανάλογα. Βελόπουλος και Λατινοπούλου κάνουν προσπάθεια να απευθυν­θούν σε δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της ΝΔ, κατηγορώντας την κυβέρνηση για κεντρώα στροφή, για τον γάμο των ομόφυλων, για ανεκτική στάση στο Μεταναστευτικό κ.λπ.

Ταυτόχρονα, έχει εντοπιστεί η προσπάθεια ανασυγκρότησης της δράσης φασι­στικών - ναζιστικών ομάδων, ιδιαίτερα σε χώρους νεολαίας, κυρίως στη Δευτερο­βάθμια Εκπαίδευση, η επεξεργασμένη ιδεολογική και πολιτική δουλειά που κάνουν σε μικρές ηλικίες, η ευθεία αντιπαράθεση με δικές μας δυνάμεις στα σχολεία με πιο δουλεμένο τρόπο, οι επιθέσεις σε βάρος μελών του Κόμματος και της ΚΝΕ. Σε αυ­τήν τη φάση η προσπάθεια αυτή συνδυάζεται με την αναγγελία ίδρυσης κόμματος από τον Κασιδιάρη, χωρίς να είναι επικεφαλής, με την προοπτική της αποφυλάκι- σής του. Οι δυνάμεις αυτές προσαρμόζουν τη δράση τους σε πιο «νόμιμα» πλαίσια, ακολουθώντας και το παράδειγμα του ΕΛΑΜ στην Κύπρο.

Επιβεβαιώνεται η επιλογή στήριξης τέτοιων δυνάμεων από κύκλους της αστι­κής τάξης. Διαχρονικό στοιχείο, άλλωστε, της πολεμικής προετοιμασίας των καπι­ταλιστικών κρατών είναι, εκτός από την ενσωμάτωση, και η καταστολή του «εσω­τερικού ταξικού εχθρού», που σημαίνει ότι θα γίνονται όλο και περισσότερο χρήσι­μες για το σύστημα ακροδεξιές ή φασιστικές πολιτικές δυνάμεις, με την επανεμ­φάνιση και στήριξή τους, που μιλώντας στο όνομα της «εθνικής ενότητας» και του «κοινού εθνικού συμφέροντος», θα στρέφονται ενάντια στην ταξική πάλη και θα ε­πιχειρούν να σύρουν εργατικές - λαϊκές δυνάμεις στους σχεδιασμούς της καπιτα­λιστικής εξουσίας.

Β. ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ της ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΑΠΑΛΗΣ

1. Τι κρίνεται στις εκλογές

Στις επόμενες εκλογές κρίνεται ποιον από τους δύο δρόμους θα ενισχύσει ο ελληνικός λαός με την ψήφο του, τον δρόμο της διαχείρισης του συστήματος του πολέμου και της εκμετάλλευσης ή τον δρόμο για την ανατροπή του. Κρίνεται αν θα δυναμώσει το ρεύμα αμφισβήτησης της κυρίαρχης πολιτικής με την ψήφο στο ΚΚΕ ενάντια σε κάθε παγίδα αστικής κυβερνητικής εναλλαγής, για να πάρει πιο ορμητικό, πιο αποφασιστικό χαρακτήρα η ρήξη με το σύστημα της εκμετάλ­λευσης και των πολέμων. Τα αδιέξοδα και οι αντιθέσεις αυτού του συστήματος βυθίζουν τους λαούς στους πολέμους, στην ανασφάλεια, στη βαρβαρότητα. Οι λαοί της Ευρώπης καλούνται να προετοιμαστούν για πόλεμο και να συνηθίσουν την «κουλτούρα των φέρετρων». Η γειτονιά μας «φλέγεται» και η χώρα εμπλέκε­ται στις πολεμικές συγκρούσεις με τεράστιο οικονομικό κόστος στο λαϊκό εισό­δημα (ακρίβεια, στέγη, φοροληστεία κ.λπ.). Οι «ακλόνητες» και «ισχυρές» συμμα- χίες των κυβερνήσεων, όπως το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, σέρνουν τον λαό σε μεγάλες πε­ριπέτειες. Αποδεικνύεται, όμως, ότι δεν είναι παντοδύναμες, ότι δοκιμάζονται από μεγάλες αντιθέσεις. Ολοένα και περισσότερο φανερώνονται μπροστά στα μάτια του λαού οι δύο κόσμοι, οι δύο «πατρίδες» όπου η μία ζει και πλουτίζει σε

βάρος της άλλης. Η κυβέρνηση της ΝΔ και όλα τα άλλα κόμματα ισχυρίζονται ότι αυτοί οι δύο κόσμοι μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά, αν υπάρχει μια στα­θερή κυβέρνηση ή μια καλύτερη και πιο έντιμη διαχείριση. Δεν υπάρχει έντιμη διαχείριση της ανεντιμότητας, ούτε δίκαιη διαχείριση της αδικίας. Αυτό δεν έ­γινε ποτέ και πουθενά. Πολύ περισσότερο δεν μπορεί να γίνει τώρα. Το ΚΚΕ εί­ναι το μόνο κόμμα που ισχυρίζεται ρτι για να κερδίσει η πατρίδα του λαού πρέ­πει να χάσει η πατρίδα του κεφαλαίου. Δίνει όλες του τις δυνάμεις σε αυτή την αναμέτρηση που διεξάγεται καθημερινά. Παλεύει για να φτάσει ο δρόμος της α­νατροπής μέχρι τέλους, στην αλλαγή τάξης στην εξουσία, στον αγώνα για την εργατική - λαϊκή εξουσία, τον σοσιαλισμό ως τη μόνη πραγματική και ρεαλιστι­κή διέξοδο. Γι' αυτό είναι και η μοναδική εγγύηση για πραγματική πάλη ενάντια στο σύστημα και τις κυβερνήσεις του. Πρώτα απ’ όλα στους δρόμους του αγώ­να, στις μεγάλες ταξικές συγκρούσεις, αλλά και στο Κοινοβούλιο.

2.  Το πραγματικό περιεχόμενο της "πολιτικής σταθερότητας" που επικαλούνται όλες οι αστικές πολιτικές δυνάμεις, διεκδικώντας ο καθένας τον ρόλο του εγγυητή.

Καμία εμπιστοσύνη δεν πρέπει να έχει ο λαός στη «σταθερότητα» της καπιτα­λιστικής κερδοφορίας, της πολεμικής εμπλοκής, της «δημοσιονομικής πειθαρ­χίας» και των ματωμένων πλεονασμάτων, των κατευθύνσεων της ΕΕ, του ΝΑ­ΤΟ, των στρατηγικών συμφωνιών με ΗΠΑ και Ισραήλ, που είναι κοινός παρονο­μαστής των άλλων κομμάτων. Αποδείχτηκε ότι είναι αυτή που οδηγεί τον λαό σε αστάθεια, ανασφάλεια, φτωχοποίηση και μεγάλους κινδύνους.

3. Η "σταθερότητα" για τον λαό έχει άλλο περιεχόμενο.

Σημαίνει απεμπλοκή από τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και σχεδιασμούς, να μην είναι η Ελλάδα ορμητήριο πολέμου και στόχος αντιποίνων. Σημαίνει στα­θερή δουλειά, με μειωμένο, σταθερό εργάσιμο χρόνο, με μισθό και εισόδημα για να βγαίνει ο μήνας, με ουσιαστικές αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, με Συλλο­γικές Συμβάσεις Εργασίας, μέτρα κατά της ακρίβειας, μείωσης της φορολογίας κ.λπ. Σημαίνει να καλύπτονται οι λαϊκές ανάγκες για δημόσιες δωρεάν κοινωνι­κές υπηρεσίες, Παιδεία, Υγεία, για φτηνή στέγη. Αυτήν τη σταθερότητα έχει α­νάγκη ο ελληνικός λαός και μπορεί να την κατακτήσει βαδίζοντας στον δρόμο της ανατροπής με πιο δυνατό το ΚΚΕ. Είναι ρεαλιστική και αναγκαία προοπτική.

4. Τα διλήμματα της "ακυβερνησίας", που θέτει η κυβέρνηση, και της "πολιτικής αλλαγής", που θέτουν τα κόμματα της βολικής αντιπολίτευσης, είναι κάλπικα.

Μοναδικό στόχο έχουν να εγκλωβίσουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια στα ίδια αδιέ­ξοδα. Τα κόμματα του συστήματος, παρά τους τσακωμούς τους και τις όποιες φραστικές αντιπαραθέσεις, μοιράζονται κοινή στρατηγική, εχθρική απέναντι στον λαό. Γι’ αυτό κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις και νομοσχέδια της κυβέρνη­σης της ΝΔ έχουν στηριχτεί από το ΠΑΣΟΚ, τον ΣΥΡΙΖΑ, τον Τσίπρα και τα άλλα κόμματα. Αυτό το κοινό έδαφος είναι που καθιστά δυνατό να φτιάξουν κυβέρ­νηση την επομένη των εκλογών. Το έχουν κάνει στο παρελθόν και θα το ξανακά­νουν, όταν το απαιτήσουν οι συνθήκες. Αλλωστε και τώρα η ΝΔ συγκυβερνά με το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ στην ηγεσία της ΓΣΕΕ, σε Επιμελητήρια, δήμους κ.α. Αυτό το κοινό έδαφος είναι που καθιστά ψευδεπίγραφη και την «πολιτική αλλα­γή» που επικαλούνται το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, ο Τσίπρας κ.λπ.

5. Εξίσου κάλπικη είναι και η αντιπαράθεση γύρω από τις "ρεαλιστικές λύσεις", τις "κοστολογημένες και εφαρμόσιμες προτάσεις".

Ο «ρεαλισμός» των κομμάτων του συστήματος είναι ο λαός να θεωρήσει δεδο­μένο το σημερινό πλαίσιο, που διαμορφώνουν οι ανάγκες του κεφαλαίου, οι δε­σμεύσεις σε ΝΑΤΟ - ΕΕ κ.λπ., και να επιλέγει κάθε φορά τους όρους της σφαγής του ρίχνοντας όλο και χαμηλότερα τον πήχη των απαιτήσεών του. Ο πραγματικός ρεαλισμός είναι η ικανοποίηση των εργατικών - λαϊκών αναγκών με βάση τις επιστημονικές, τεχνολογικές, παραγωγικές δυνατότητες που υπάρχουν σήμερα.

6.  Η επόμενη κυβέρνηση, με βάση τον σημερινό συσχετισμό δυνάμεων, θα είναι "από χέρι" αντιλαϊκή και πρέπει να νιώθει την "ανάσα" του λαού και των αγώνων του.

Να μην έχει λυμένα τα χέρια της για να φορτώνει τον λαό με νέες θυσίες. Εγγύ­ηση για αυτό είναι μονάχα το ΚΚΕ, που έχει αποδείξει ότι αποτελεί την πραγματι­κή, λαϊκή αντιπολίτευση μέσα στη Βουλή και έξω από αυτή. Γιατί δεν έχει δεσμεύ­σεις στο σημερινό κράτος, στα μεγάλα συμφέροντα, στις ιμπεριαλιστικές συμμα- χίες. Γιατί το ΚΚΕ είναι το μόνο κόμμα που έχει πρόταση και Πρόγραμμα που μας βγάζει από τα σημερινά αδιέξοδα, γι' αυτό και έχει αποδείξει ότι μπορεί να ανα­μετρηθεί κάτω από όλες τις συνθήκες με το σύστημα και τις κυβερνήσεις του.

7.  Η επικρατούσα λαϊκή άποψη "να φύγει ο Μητσοτάκης" πρέπει να συνοδεύεται με την απαίτηση να φύγει μαζί με την πολιτική που εφαρμόζει και όχι "ν' αλλάζει ο Μανωλιός βάζοντας τα ρούχα του αλλιώς".

Να ηττηθεί η πολιτική του κέρδους και του πολέμου, γυρνώντας την πλάτη και σε όσους εμπορεύτηκαν ελπίδες, έφεραν τον Μητσοτάκη «καβάλα στο άλογο» και τώρα βγαίνουν από τη «ναφθαλίνη», για να παίξουν ξανά τον βρώμικο ρόλο ε­νάντια στον λαό για λογαριασμό του συστήματος. Το ίδιο το σύστημα μπορεί να αποσύρει τον Μητσοτάκη, αν δει ότι δεν μπορεί να του κάνει τη δουλειά και να «ξεγελά» τον λαό ή ακόμη και για να διευκολύνει την ίδια την «ισορροπία» του α­στικού πολιτικού συστήματος. Φτιάχνει ήδη τους επόμενους «Μητσοτάκηδες», ακόμα και αν φοράνε άλλα κοστούμια, αν έχουν άλλο ύφος, άλλη φρασεολογία ή αν προέρχονται από άλλο κόμμα.

8. Καμία προσδοκία δεν πρέπει να υπάρχει για το ΠΑΣΟΚ, τον Τσίπρα και τις διάφορες "παραφυάδες" τους.

Έχουν δοκιμαστεί και τώρα μεταμφιέζονται για να παίξουν το παιχνίδι της παραπλάνησης. Δεν έχουν καμία αξιοπιστία κι αυτό επιβεβαιώνουν και οι μεταγρα­φές στελεχών στον έναν και τον άλλο για την «καρέκλα». Το ΠΑΣΟΚ έχει ψηφί­σει τρία μνημόνια, έχει συγκυβερνήσει δύο φορές με τον Μητσοτάκη και τους ακροδεξιούς υπουργούς, που δήθεν τώρα καταγγέλλει. Από θέση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης έχει βάλει τη σφραγίδα του στο τσάκισμα των εργατικών - λαϊκών δικαιωμάτων. Ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας βγάλανε τη βρώμικη δουλειά για λογαριασμό του κεφαλαίου, όταν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ δυσκολεύονταν να το κάνουν. Η εκτόξευση των έμμεσων φόρων, τα χρηματιστήρια Ενέργειας, το τσάκισμα των συντάξεων κ.λπ. είναι δικό τους έργο. Σήμερα, δίνουν διαπιστευτήρια στο σύ­στημα για να τους ξαναεμπιστευτεί. Δεν κρύβουν ότι αυτοί αναβάθμισαν τις σχέ­σεις με τις ΗΠΑ και την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, επεκτείνοντας τις στρατιω­τικές τους βάσεις στην Ελλάδα, αλλά και με το κράτος - δολοφόνο Ισραήλ. Σή­μερα, ο λαός βλέπει καθαρά τις ολέθριες συνέπειες αυτών των επιλογών. Δεν μπορούν σήμερα να υπάρχουν ψευδαισθήσεις ότι μπορεί το σύστημα να μεταρ­ρυθμιστεί προς όφελος του λαού και της εργατικής τάξης. Οσες πολιτικές δυ­νάμεις υποστήριξαν κάτι τέτοιο, αποδείχτηκε ότι εξαπάτησαν τον λαό, τους ερ­γαζόμενους, την ίδια στιγμή που αποτέλεσαν τους καλύτερους και προτιμότε­ρους ορισμένες φορές διαχειριστές, προωθώντας την επίθεση στον λαό και ο­δηγώντας στην απογοήτευση και την αδράνεια εργατικές - λαϊκές δυνάμεις. Αυ­τό έκανε η σοσιαλδημοκρατία διαχρονικά, αυτό κάνει και σήμερα. Τις λεγάμενες «προοδευτικές» κυβερνήσεις τις έχουμε ζήσει στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Αυτή η πείρα βοηθά να κατανοηθεί γιατί το ΚΚΕ λέει κατηγορηματικά «όχι» σε συμμετοχή, στήριξη ή ανοχή τέτοιων κυβερνήσεων, όσο ο λαός δεν αποφασίζει να βγει μαζικά στο προσκήνιο και να διεκδικήσει ο ίδιος την εξουσία. Όλοι αυτοί διέψευσαν προσδοκίες, ενίσχυσαν την απογοήτευση και τη συντηρητικοποίηση. Άνοιξαν τον δρόμο σε ακροδεξιές και αντιδραστικές δυνάμεις, αφού στο όνομα της προόδου εφάρμοσαν αντιλαϊκές πολιτικές. Είναι ψέμα ότι υπέγραψαν μνη­μόνια και ψήφισαν αντιλαϊκά μέτρα για το «εθνικό συμφέρον» και σε διαφορε­τικές συνθήκες από τις σημερινές. Σήμερα, το κεφάλαιο απαιτεί ακόμη μεγαλύ­τερες θυσίες από τους λαούς. Η στροφή στην πολεμική οικονομία, η εκτόξευ­ση των πολεμικών δαπανών, τα ματωμένα πλεονάσματα της ΕΕ και πολλά ακό­μη είναι τα σημερινά και ακόμη πιο δυσβάσταχτα «μνημόνια».

9. Καμία εμπιστοσύνη σε δυνάμεις που εμφανίζονται με τον μανδύα του "αντισυστημικού", του "νέου", του "ανεξάρτητου.

Το σύστημα έχει ανάγκη από έναν τέτοιον «αντισυστημισμό», για να εκτονώνει τη λαϊκή οργή και τον ριζοσπαστισμό, για να μένει στο απυρόβλητο η καπιταλι­στική ιδιοκτησία και εξουσία, το σάπιο κράτος, η ΕΕ, τα νήματα που δένουν τους επιχειρηματικούς ομίλους με το αστικό πολιτικό προσωπικό. Επιβεβαιώνεται ότι οι μεγάλες κουβέντες για το κράτος δικαίου και τους θεσμούς συμπληρώ­νεται και αφομοιώνεται πάρα πολύ εύκολα από το σύστημα, ενώ μπορεί να κρύ­βει κι άλλες αντιδραστικές και επικίνδυνες στοχεύσεις στο πλαίσιο των διερ­γασιών αναμόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήματος. 0 λαός έχει γνωρί­σει πολλούς τέτοιους «διάττοντες αστέρες» που έπαιξαν τον ρόλο τους στον ε­γκλωβισμό της λαϊκής συνείδησης για ένα διάστημα, για να τους αποσύρει στη συνέχεια το σύστημα (Ποτάμι, ΑΝΕΛ, ΛΑΟΣ, Ένωση Κεντρώων κ.λπ.).

10. Δεν μπορεί να υπάρξει "έντιμη", "δίκαιη" & "ορθή" διαχείριση του σημερινού κράτους.

Αυτό το κράτος είναι η εξουσία του κεφαλαίου, των καπιταλιστών, είναι «μέ­λος» των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών. Έχει θωρακιστεί με δεκάδες νόμους και Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να υπηρετεί τα κέρδη του κεφαλαίου. Αυ­τό είναι το έδαφος πάνω στο οποίο ριζώνουν τα σκάνδαλα και η διαφθορά, που απογείωσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Όλα τα παραπάνω δεν συνιστούν «παθογένειες», ούτε κάποια απόκλιση από την «ευρωπαϊκή κανονικότητα». Είναι το κράτος που από κοινού έχουν φτιάξει, τηρώντας κατά γράμμα τις κατευθύνσεις της ΕΕ των λόμπι, θεσπίζοντας νόμους - λαιμητόμους για την εργατική τάξη και τον λαό, συμμετέχοντας στο μακελειό του πολέμου και φορτώνοντας στον λαό τις συνέπειες, τις θυσίες, εντείνοντας την καταστολή στους εργάτες, τους αγρό­τες, τους φοιτητές κ.ο.κ. Αυτό το κράτος είναι που ταΐζει με κάθε νόμιμο και παράνομο τρόπο τα διάφορα μικρά και μεγάλα τρωκτικά, τα οποία τα έχει ανάγκη. Στην έλλειψη εμπιστοσύνης του λαού απέναντι στους θεσμούς, βλέπουμε δυνα­τότητες ο λαός να παρέμβει πιο αποφασιστικά, να αναμετρηθεί με τον πραγματι­κό αντίπαλο, να ανοίξει τον δρόμο της ανατροπής του σημερινού άδικου συστή­ματος και του κράτους του. Να συγκρουστεί και να νικήσει διαμορφώνοντας έ­να νέο κράτος με θεσμούς που θα υπηρετούν την εργατική - λαϊκή εξουσία, έχοντας τσακίσει τον ομφάλιο λώρο με την πηγή κάθε αδικίας, δηλαδή με την κα­πιταλιστική ιδιοκτησία.

11. Υπάρχει διέξοδος στη σημερινή σήψη και βαρβαρότητα.

Είναι η πολιτική του ΚΚΕ, το μόνο ριζικά διαφορετικό σχέδιο, που δίνει απάντη­ση σε όλα τα φλέγοντα προβλήματα από τη σκοπιά των συμφερόντων της εργα­τικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, από τη σκοπιά της προοπτικής της ερ­γατικής εξουσίας και του σοσιαλισμού. Προοπτική που παλεύουμε από σήμερα, δίνοντας μάχη για να δυναμώσει η εργατική - λαϊκή οργάνωση και πάλη, ο προ­σανατολισμός της. Φυσικά σήμερα, στις εκλογές, μπορεί να μην κρίνεται το ζή­τημα καπιταλισμός - σοσιαλισμός, όμως κρίνεται εάν θα ανοίξει ένας δρόμος για αυτή την προοπτική. Το ΚΚΕ - σε αντίθεση με τα αστικά κόμματα που όλα υ­πηρετούν καταμερισμένους ρόλους, είτε συμμετέχοντας και στηρίζοντας αστι­κές κυβερνήσεις, είτε ως βολική αντιπολίτευση αυτών - είναι προγραμματικά και οργανωτικά έτοιμο να αναλάβει τις ευθύνες του, με τη θέληση και την ενερ­γή συμμετοχή της πλειοψηφίας της εργατικής τάξης και του λαού για την προο­πτική αυτή, για την εργατική - λαϊκή διακυβέρνηση και εξουσία, όπως και να δώ­σει όλες του τις δυνάμεις για αυτό, επικεφαλής της εργατικής - λαϊκής αντιπο­λίτευσης, όσο ο συσχετισμός το επιβάλλει και στη διακυβέρνηση βρίσκονται α­ντιλαϊκές αστικές κυβερνήσεις κάθε απόχρωσης και μορφής.

12. Η ισχυροποίηση του ΚΚΕ είναι η μόνη επιλογή για την υπεράσπιση των εργατικών - λαϊκών συμφερόντων.

Ακόμη και όσοι δεν έχουν πειστεί για την προοπτική της ανατροπής, αλλά συμ­μετέχουν στους εργατικούς - λαϊκούς αγώνες, καταλαβαίνουν ότι πρέπει να δυ­ναμώσει το κίνημα, δεν θα πρέπει να δεχθούν να «μπαλώσουν» τις τρύπες του συστήματος. Δεν είναι απλά χάσιμο χρόνου, στις σημερινές συνθήκες είναι πολ­λαπλά επιζήμιο. Ό,τι κερδήθηκε, δεν το χάρισε καμία κυβέρνηση, το επέβαλαν οι εργαζόμενοι με την πάλη τους και με το ΚΚΕ στην πρώτη γραμμή. Αυτή η κα­τεύθυνση πρέπει να δυναμώσει ακόμη περισσότερο, να πολλαπλασιαστούν τα θετικά βήματα στην αλλαγή συσχετισμών στο εργατικό - λαϊκό κίνημα. Αυτός ή­ταν ο πραγματικός αντίπαλος της κυβέρνησης Μητσοτάκη, κι όσοι το αγνοούν, αναγνωρίζοντας αυτόν τον ρόλο στον εαυτό τους, είναι γιατί κι αυτοί δεν θέλουν αύριο το κίνημα στα πόδια τους. Λύση δεν είναι να γυρίσουμε πίσω, σε αποτυχη­μένα και δοκιμασμένα σενάρια.

Ιουν-2026
η ΚΕ του ΚΚΕ

 

 

11 Ιουνίου 2026

Μιχάλης Κακογιάννης ✨ πολυτάλαντος και πρωτοπόρος

Ο Μιχάλης Κακογιάννης υπήρξε πρωτοπόρος του μεταπολεμικού ελληνικού κινηματογράφου και σκηνοθέτης διεθνών επιτυχιών. θεάτρου και όπερας. Ο πατέρας της “Στέλλας” και του “Ζορμπά” αρνήθηκε το Χόλιγουντ για τον κινηματογράφο και το θέατρο της ποιότητας, με ένα πλούσιο καλλιτεχνικό έργο στην Αμερική και την Ευρώπη, που περιλαμβάνει κλασικό ρεπερτόριο, όπερα και τραγωδίες. Κορυφαία στιγμή της καριέρας του υπήρξε το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ “Αττίλας 1974”. Για την προσφορά και το έργο του τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις στην Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό _Από την ανακοίνωση του ΚΚΕ


Το υπέροχο "κορίτσι με τα μαύρα".

95λ, γυρίστηκε σχεδόν όλο (εκτός από κάποια εξωτερικά πλάνα που είναι γυρισμένα στον Πειραιά και στον Πόρο) στην πατρίδα των μεγάλων προεστών και καραβοκύρηδων της επανάστασης του  Ανδρέα Μιαούλη, Κουντουριώτη, Κριεζή, Τσαμαδό, Σαχίνη, Τομπάζη, Σαχτούρη _με ότι αυτό σημαίνει για τους κατοίκους της εποχής σ΄ ένα αγνώριστο πολιτισμικά σήμερα νησί αλωμένο από την τουριστική ανάπτυξη. Γυρίστηκε χωρίς μέσα και εφέ, με μία μόνο κάμερα, παίζοντας με το ζουμ στα πρόσωπα _πρωταγωνιστές. Κάθε φορά που η κάμερα βρίσκεται έξω, στα πλακόστρωτα του νησιού, στα καφενεία ή στο ανοιχτό πέλαγος, μια ολόκληρη κοινωνία δείχνει το πιο αποκρουστικό πρόσωπό της πάνω στην ανθρώπινη αδυναμία - μια αντίθεση που κάνει την Ύδρα να φαίνεται ακόμη πιο όμορφη, γραφική και εκθαμβωτική μικρογραφία μιας Ελλάδας που πενθεί κάθε δευτερόλεπτο τη μοίρα του να "μαθαίνεις να μην έχεις όνειρα".

        Έλλη Το υπέροχο 💥 "κορίτσι με τα μαύρα"

Μιχάλης Κακογιάννης (σενάριο και σκηνοθεσία), με πρωταγωνιστές: Έλλη Λαμπέτη, Δημήτρης Χορν, Γιώργος Φούντας, Ελένη Ζαφειρίου, Στέφανος Στρατηγός κά. Μουσική _αν και φέρνει λίγο σε Χατζηδάκι, Αργύρης Κουνάδης, Φωτογραφία Γουόλτερ Λάσαλι (Walter Lassally _1926-2017, Γερμανός κινηματογραφιστής, βρετανικής καταγωγής, περισσότερο γνωστός από την ταινία Αλέξης Ζορμπάς, με την οποία κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Φωτογραφίας το 1964). Μοντάζ: Αιμίλιος Προβελέγγιος
Η Μαρίνα (Έλλη Λαμπέτη) ζει στην Ύδρα με την μητέρα της Φρόσω (Ελένη Ζαφειρίου) και τον αδερφό της Μήτσο (Ανέστης Βλάχος _εμφανίζεται σε μια δύο σκηνές μόνο). Η μητέρα της, ούσα χήρα, διατηρεί σχέση με τον νεότερό της Πανάγο (Στέφανος Στρατηγός) και γι' αυτό έχει δώσει δικαιώματα στο νησί, κάτι που εξοργίζει το Μήτσο, ο οποίος θεωρεί ότι, σύμφωνα με τα ήθη της εποχής, οφείλει να υπερασπιστεί την τιμή της οικογένειας, πράγμα που επιλέγει κάνει ξυλοκοπώντας τη μητέρα του δημόσια. Στο σπίτι της οικογένειας επικρατεί μια τραγική κατάσταση, την οποία η Μαρίνα δεν μπορεί να διαχειριστεί.
Στο νησί έρχονται για διακοπές δύο φίλοι, ο Παύλος (Δημήτρης Χορν) και ο Αντώνης (Νότης Περγιάλης) και νοικιάζουν δωμάτια στο σπίτι της Μαρίνας. Ο Παύλος αρχίζει να δείχνει ενδιαφέρον προς τη Μαρίνα και οι δύο νέοι ερωτεύονται. Όμως ο Χρήστος (Γιώργος Φούντας), ένας ψαράς του νησιού, ερωτευμένος με τη Μαρίνα, κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να την κατακτήσει. Η Μαρίνα τον μισεί, επειδή αυτός ήταν η αιτία για το σκοτωμό της μοναδικής και αγαπημένης μεγαλύτερής της αδερφής. Ο Χρήστος, καταστρώνοντας ένα σχέδιο με τους φίλους του, βγάζει τον πείρο από την βάρκα, με αποτέλεσμα να βυθιστεί και να πνιγούν τρία παιδάκια, από τα πολλά που πήρε για βόλτα ο Παύλος _πηγαίνοντας να συναντήσει την αγαπημένη του.
Ύστερα από το ατύχημα, η Μαρίνα μαθαίνει ποιος ήταν ο υπαίτιος, απευθύνεται στον Χρήστο και τον αναγκάζει να παραδοθεί. Η ομολογία του θα απαλύνει τις τύψεις του Παύλου, αλλά η Μαρίνα _αν και τον αγαπάει τρελά, θα ζητήσει από τον Παύλο να φύγει από το νησί για να κάνει ένα νέο ξεκίνημα. Ο Παύλος θα συμφωνήσει _φαινομενικά, αλλά την επομένη το καράβι φεύγει χωρίς αυτό και ενώ η Μαρίνα ατενίζει με κενά μάτια το πέλαγος την πλησιάζει __τίτλοι τέλους (αφήνοντας υπονοούμενο πως θα ζήσει μαζί με τη Μαρίνα).
Με τη Μαρίνα που αρνείται πως η «αγάπη είναι χαρά», λέγοντας πως «όχι σ' αυτό το σπίτι, μας έχει ρημάξει η ντροπή, το μίσος, ο θάνατος», δεν χρειάζεται κανείς να αναρωτηθεί αν η Ελλάδα της εποχής βρίσκει στο «Κορίτσι με τα Μαύρα» την πιο υψηλή (ακόμη και στα όρια της απόλυτης υπερβολής) μελοδραματική φωνή της, στο πρόσωπο της σπαρακτικής (σε κάθε σπασμό του προσώπου της) Έλλης Λαμπέτη όλη τη θλίψη μιας τραγικής μοίρας και στην κάθε άλλο παρά ηρωική Ύδρα ίσως το πρώτο καλοκαίρι που θα μπορούσε να είναι ξέγνοιαστο... «όσο βαστάει ένας περίπατος».

Διανομή

·         Μαρίνα: Έλλη Λαμπέτη

·         Παύλος: Δημήτρης Χορν

·         Φρόσω: Ελένη Ζαφειρίου

·         Χρήστος: Γιώργος Φούντας

·         Αντώνης: Νότης Περγιάλης

·         Μήτσος: Ανέστης Βλάχος

·         Πανάγος: Στέφανος Στρατηγός

·         κυρ-Αριστείδης: Νίκος Φέρμας

·         χωροφύλακας: Θανάσης Βέγγος

 

                                    ✨Μιχάλης Κακογιάννης ✨
Γεννήθηκε στις 11 Ιούνη 1921 στη Λεμεσό της Κύπρου και σπούδασε Νομική στο Λονδίνο, όμως η λατρεία του για τις εκφραστικές τέχνες τον οδήγησε σε σπουδές θεάτρου και σκηνοθεσίας. Στο Λονδίνο εργάστηκε ως μεταφραστής και εκφωνητής στο BBC, ενώ στα 22 του χρόνια ανέλαβε τη διεύθυνση της "Κυπριακής Ώρας". Το 1947 ξεκίνησε την καριέρα του ως ηθοποιός του θεάτρου την οποία κορύφωσε υποδυόμενος τον "Καλιγούλα" στο ομότιτλο θεατρικό έργο του Αλμπέρ Καμί.

Στις αρχές της 10ετίας του ’50 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και το 1953, με την ταινία "Κυριακάτικο Ξύπνημα", έδωσε το πρώτο έξοχο δείγμα σκηνοθετικής γραφής στον κινηματογράφο. Το δείγμα αυτό ήταν "διπλό", καθώς το έργο του Κακογιάννη δέθηκε άρρηκτα με τη ζωή μέσα από ένα βαθύτατο κοινωνικό ρεαλισμό, ενώ ταυτόχρονα η ταινία ήταν και "τεχνικά" άψογη, γεγονός που άνοιξε το δρόμο για το ποιοτικό άλμα του ελληνικού κινηματογράφου.
Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Κακογιάννης είχε αρνηθεί το Χόλιγουντ για τον κινηματογράφο ποιότητας, ενώ σε όλη του τη ζωή πίστευε στις δυνατότητες των Ελλήνων δημιουργών.
Το 1955 ο Μιχάλης Κακογιάννης "γύρισε" τη θρυλική "Στέλλα", αποκρυσταλλώνοντας την πεμπτουσία της αρχαιοελληνικής τραγωδίας στο σύγχρονο "τοπίο" της μεταπολεμικής Ελλάδας, συνεχίζοντας την ίδια θεματική στο "Κορίτσι με τα Μαύρα" (1956) και στο "Τελευταίο Ψέμα" (1958). Το 1964 έφθασε στο απόγειο της κινηματογραφικής του αναγνώρισης με τον "Ζορμπά", βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη, ταινία υποψήφια για 7 Όσκαρ.
Την περίοδο της χούντας αυτοεξορίστηκε από την Ελλάδα, συνέχισε όμως να μελετά το ελληνικό δράμα μέσα από την αρχαιοελληνική τραγωδία, δημιουργώντας έτσι την "αρχαιοελληνική τριλογία του": Ηλέκτρα (1962), Τρωάδες (1971) και Ιφιγένεια (1977). Κορυφαία στιγμή της καριέρας του υπήρξε το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ "Αττίλας 1974", ένα συγκλονιστικό και μοναδικό οδοιπορικό στη μαρτυρική Κύπρο που "γύρισε" με έναν μόνο οπερατέρ και έναν ηχολήπτη. Η "Γλυκιά Πατρίδα" (1987), "Πάνω, κάτω και πλαγίως" (1993) και "Βυσσινόκηπος" του Τσέχοφ (1998) συμπεριλαμβάνονται στις τελευταίες "πινελιές" που έβαλε στην Τέχνη. Στις ταινίες του, συνεργάστηκε με μεγάλους Έλληνες, αλλά και με καταξιωμένους Αμερικανούς και Ευρωπαίους ηθοποιούς.
Πέραν της κινηματογραφικής σκηνοθεσίας, σε εγχώριες και διεθνείς συμπαραγωγές, ο Μιχάλης Κακογιάννης σκηνοθέτησε πολλές θεατρικές παραστάσεις πρόζας και όπερας στην Ελλάδα, ΗΠΑ, Γαλλία κ.ά. Έγραψε σενάρια, μεταφράσεις κινηματογραφικών και θεατρικών έργων, και στίχους γνωστών ελληνικών τραγουδιών. Το 2004 δημιούργησε το "_Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης".
"__Έφυγε
" στις 25 Ιούλη 2011 αφού πρώτα "έβαλε" τον ελληνικό κινηματογράφο έξι φορές στο Φεστιβάλ των Κανών κι άλλη μία σ’ αυτό του Βερολίνου, βραβεύθηκε με τη "Χρυσή Σφαίρα" καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας για τη "Στέλλα", και χρίστηκε Commandeur της Γαλλικής Ακαδημίας των Τεχνών και των Γραμμάτων, ενώ έλαβε την ύψιστη τιμή της Ακαδημίας Αθηνών για τη συνολική προσφορά του στην Ελλάδα ___ Ιστότοπος

Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Μιχάλης Κακογιάννης της αγγλικής σκηνής _1941-1951 ηθοποιός στο αγγλικό θέατρο _1945-1951, από το 1951, που εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου αφιερώθηκε στη σκηνοθεσία θεατρικών παραστάσεων και, από το 1952, στον ελληνικό κινηματογράφο. Το 1947 ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στο Θέατρο της Αγγλίας ως ηθοποιός, γρήγορα όμως τον κέρδισε η σκηνοθεσία. Το 1954, με την κινηματογραφική ταινία "Κυριακάτικο ξύπνημα", έκανε την αρχή της διεθνούς σκηνοθετικής του σταδιοδρομίας. Η "Στέλλα", το "Κορίτσι με τα μαύρα", το "Τελευταίο ψέμα" η τριλογία του, ενώ "Ηλέκτρα", "Τρωάδες", "Ιφιγένεια" και ο "Αλέξης Ζορμπάς" είναι μερικές μόνο από τις ταινίες του που διαγωνίστηκαν και προβλήθηκαν στα εγκυρότερα φεστιβάλ παγκοσμίως και απέσπασαν πολλά βραβεία και τιμητικές διακρίσεις. Πέρα από τη σκηνοθεσία στον κινηματογράφο, σε εγχώριες αλλά και διεθνείς συμπαραγωγές, ο Μιχάλης Κακογιάννης έχει επίσης σκηνοθετήσει πολλές θεατρικές παραστάσεις και παραστάσεις όπερας στην Ελλάδα, τις Η.Π.Α., τη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ έχει, επίσης, γράψει και έχουν εκδοθεί σενάρια και μεταφράσεις κινηματογραφικών και θεατρικών έργων, ενώ έχει γράψει και στίχους γνωστών ελληνικών τραγουδιών.
Αξιοσημείωτο είναι το ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους που γύρισε στην πατρίδα του, σχετικά με τη τουρκική εισβολή "Αττίλας '74". Με θάρρος και υπομονή, κατόρθωσε να αποτυπώσει όλα σχεδόν τα γεγονότα που οδήγησαν στην τραγωδία της Κύπρου. Με συνεντεύξεις από ανθρώπους όπως τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, το Σαμψών και άλλους ηγετικούς και μη παράγοντες, όπως και από πλήθος αστέγων και βασανισμένων, εξιστόρησε σχεδόν από την αρχή τα πάθη του λαού, όπως και την τροπή που πήρε η τουρκική εισβολή μετά την επιβολή του πραξικοπήματος στο νησί και την εκδίωξη του Μακαρίου. Το ντοκιμαντέρ "Αττίλας '74" βραβεύθηκε στη Φλωρεντία ως το καλύτερο μεγάλου μήκους για το 1974. Έργο του και ο νυχτερινός φωτισμός των μνημείων της Ακροπόλεως, τον οποίο εκείνος πρώτος οραματίστηκε και για την επίτευξη του οποίου ίδρυσε το σύλλογο "Οι Φίλοι της Αθήνας", εξασφαλίζοντας τις υπηρεσίες του διάσημου Γάλλου φωτιστή Πιέρ Μπιντώ και αναλαμβάνοντας τη χρηματοδότηση όλων των απαραίτητων μελετών.
Το 2004 συνέστησε το κοινωφελές ίδρυμα που προαναφέραμε με την επωνυμία "Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης" με σκοπό τη μελέτη, υποστήριξη και διάδοση των τεχνών του θεάτρου και του κινηματογράφου, καθώς και την καταγραφή και διαφύλαξη των δημιουργημάτων των τεχνών αυτών, ενώ το φθινόπωρο του 2009 ξεκίνησε η λειτουργία του Πολιτιστικού Κέντρου του Ιδρύματος (Πειραιώς 206, στον Ταύρο).
Για την προσφορά και το έργο του, έχει τιμηθεί με πολλές διακρίσεις στην Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό. Έχει τιμηθεί με τον Ταξιάρχη του Χρυσού Φοίνικα (Ελλάδα), τον Ταξιάρχη των Γραμμάτων και Τεχνών (Γαλλία), τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Μακαρίου του Γ’ (Κύπρος) και το Ειδικό Μεγάλο Βραβείο της Αμερικής (Μόντρεαλ, αγγλικά: Special Grand Prix of the Americas). Έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών για την προσφορά του στο έθνος, από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για το συνολικό έργο του, για έργο ζωής στα Ιεροσόλυμα, για έργο ζωής από το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (American Hellenic Institute) στην Ουάσιγκτον και στο Κάιρο. Έχει ανακηρυχθεί Επίτιμος Δημότης στη Λεμεσό, στο Μονπελιέ (Γαλλία) και στο Ντάλας (Τέξας, Η.Π.Α.) και έχει αναγορευθεί Διδάκτωρ Τεχνών στο Κολέγιο Κολούμπια (Σικάγο, Η.Π.Α.), Επίτιμος Διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου καθώς και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
                              
  Σκηνοθετικό έργο
Αναγνωρισμένος και βραβευμένος διεθνώς, ο Μιχάλης Κακογιάννης έχει να επιδείξει ένα μοναδικό έργο στον Κινηματογράφο, το Θέατρο και την Όπερα. Από το 1950 έως το 2005 σκηνοθέτησε 15 ταινίες, 36 θεατρικά έργα και 7 όπερες.
"Εγώ κρατάω τα μάτια μου ανοιχτά κι εμπνέομαι είτε από έργα κλασικά που είναι σύντροφοι της ζωής μου ή από γεγονότα ζωντανά της επικαιρότητας. Δεν υπάρχει μία ενιαία γραφή [στο έργο μου], διότι εγώ προσπαθώ να μη σερβίρω τα έντερά μου στον κόσμο. Υπάρχουν σκηνοθέτες που έχουν μια μυωπική αντίληψη του κόσμου κι αυτήν σερβίρουν κατ' επανάληψη. Κάθε φορά που κάνω ταινία έχω ερέθισμα. Δεν κάνω ταινίες για να τις προσθέσω στο βιογραφικό μου. Αυτό νομίζω ότι βγαίνει σαφώς από την αρχή της καριέρας μου. Και με τη Στέλλα βγαίνει ο φεμινισμός και το Κορίτσι με τα μαύρα δείχνει την καταπίεση στην επαρχία, οι τραγωδίες πάλι είναι πάντα σύγχρονες. Όλες οι ταινίες που σκηνοθέτησα είχαν και έχουν αντίκρισμα στην πραγματικότητα. Και βέβαια, επειδή σέβομαι τρομερά τους μεγάλους συγγραφείς, είναι τιμή μου να συνεργάζομαι μαζί τους. Και με τον Ευριπίδη συνεργάσθηκα και συχνά συνεργάζομαι με τον Σαίξπηρ, γιατί ανεβάζω έργα του στο θέατρο"__Μιχάλης Κακογιάννης
                                                   
Κινηματογράφος
                                 Έτος | Συμμετοχές σε φεστιβάλ & βραβεύσεις

·        1954    Κυριακάτικο ξύπνημα _Βραβείο Δίπλωμα Αξίας (Diploma of Merit) στο φεστιβάλ του Εδιμβούργου

·        1955    Στέλλα   _Παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ των Καννών το 1955,

·        Βραβείο χρυσής σφαίρας καλύτερης ξένης ταινίας από την επιτροπή ανταποκριτών ξένου τύπου στο Hollywood το 1955.

·        1956    Το κορίτσι με τα μαύρα _ Παρουσιάστηκε στο φεστιβάλ των Καννών το 1956. Βραβείο χρυσής σφαίρας καλύτερης ξένης ταινίας από την επιτροπή ανταποκριτών ξένου τύπου στο Χόλιγουντ. Ασημένιο βραβείο στο φεστιβάλ της Μόσχας το 1958.

·        1958    Το τελευταίο ψέμα _Παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ των Κανών το 1958, στο φεστιβάλ της Μελβούρνης το 1959 και στο φεστιβάλ του Σαν Φρανσίσκο το 1959. Βραβείο κριτικών Αγγλίας το 1959.

·        1960    Ερόικα _Συμμετείχε στα φεστιβάλ Βερολίνου και Λονδίνου το 1960, το 1961 κέρδισε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας.

·        1961    Χαμένο Κορμί _Επιλογή στο φεστιβάλ Καννών

·        1962    Ηλέκτρα _Συμμετοχή στο Φεστιβάλ των Καννών το 1962: Βραβείο καλύτερης κινηματογραφικής προσαρμογής, ήχου, Βραβείο διεθνούς ενώσεως νέων. Θεσσαλονίκη 1962: βραβείο καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, α' γυναικείου ρόλου. Ένωση Ελλήνων Κριτικών: βραβείο καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, α' & β γυναικείου ρόλου, α' ανδρικού, καλύτερης μουσικής. Βραβεία στα φεστιβάλ του Εδιμβούργου (1962), του Ακαπούλκο (1962), του Βερολίνου (1963). Υποψηφιότητα για Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας (1962) και εκτός από την υποψηφιότητα για Οscar πήρε συνολικά 25 διεθνείς διακρίσεις.

·        1964  Αλέξης Ζορμπάς _7 υποψηφιότητες για Όσκαρ 👉 καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, διασκευασμένου σεναρίου, φωτογραφίας, σκηνογραφίας,  1ου ανδρικού ρόλου και 2ου γυναικείου _ 5 υποψηφιότητες για Χρυσή Σφαίρα και Βραβείο Διεθνούς Κριτικής

·        1967  Όταν τα ψάρια βγήκαν στη στεριά 👉 Βραβείο Διεθνούς Οργανισμού Ειρήνης

·        1971    Τρωάδες 👉 Βραβείο Διεθνούς Οργανισμού Ειρήνης

·        1974    Αττίλας '74  👉 Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, Φλωρεντία

·        1976    Ιφιγένεια  👉 Υποψηφιότητα για Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης παραγωγής + 3 βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

·        1986    Γλυκιά πατρίδα           

·        1992    Πάνω, κάτω και πλαγίως        

·        1999    Ο βυσσινόκηπος 👉 Κρατικά βραβεία ΥΠΠΟ 1999 Βραβείο Καλύτερης Φωτογραφίας Καλύτερων Σκηνικών Καλύτερων Κοστουμιών

Θέατρο

·        1954    Μια Γυναίκα Χωρίς σημασία

§  1954    Γαλάζιο Φεγγάρι

·        1956    Ο Αριστοκρατικός Δρόμος

§  1956    Βροχοποιός

·        1957    Gigi

·        1959    Η Κυρία με τις Καμέλιες

·        1962    Όμορφη Πόλη

·        1963    Τρωάδες

·        1963-1965 __Τρωάδες

·        1964    Ξυπόλητη στο Πάρκο

·        1965    Ξωτικά μέσα στη Νύχτα

·        1965-1966 __Τρωάδες

·        1966    Δαίμονες

·        1968    Ιφιγένεια εν Αυλίδι

·        1968-1970 __Ρωμαίος και Ιουλιέτα

·        1972    Λυσιστράτη

·        1973    Οιδίπους Τύραννος

·        1975    Δεσποινίς Μαργαρίτα

·        1977    Βάκχες

·        1981    Σουίτα για Δύο

·        1982    Οι Τρεις Αδερφές

·        1983-1985__ Ζορμπάς

·        1983    Ηλέκτρα

·        1989    Να Ντύσουμε τους Γυμνούς

·        1990    Ναν

·        1994    Ες Γην Εναλίαν ...Κύπρος 20 Χρόνια Μετά

·        1995-1997       Τρωάδες

·        1997-1998       Master Class

·        2001-2002       Μήδεια

·        2002    Όλα απ' την αρχή

·        2003-2004       Άμλετ

·        2005    Λυσιστράτη

·        2005    Κοριολανός

                                                        Όπερα

·        1967          Το Πένθος Ταιριάζει στην Ηλέκτρα

·        1972          Μποέμ

·        1982          Τραβιάτα

·        1987          Ιφιγένεια Εν Αυλίδι και Ιφιγένεια έν Ταύροις

·        1988, 1989, 1992 Η Μεγαλοψυχία του Τίτου

·        1994          Η Μεγαλοψυχία του Τίτου

·        1995          Μήδεια

                              Συγγραφικό έργο
Εκτός από το σκηνοθετικό του έργο, ο Μιχάλης Κακογιάννης έχει γράψει πολλά σενάρια και έχει μεταφράσει στα ελληνικά και αγγλικά γνωστά θεατρικά έργα. Στις ταινίες που σκηνοθέτησε έχει γράψει ο ίδιος και το σενάριο, εκτός από το σενάριο της "Ερόικα", στη συγγραφή του οποίου συμμετείχε η Τζέιν Κόμπ (σσ. Jane Isabel Jacobs), και το σενάριο για το "Χαμένο Κορμί" που το έγραψε μαζί με τον Φρέντερικ Ουέικμαν (σσ. Frederic Wakeman, άντρα της Έλλης Λαμπέτη 1959-  1976). Έχει γράψει και άλλα σενάρια για ταινίες οι οποίες δεν γυρίστηκαν ποτέ, καθώς και σενάρια θεατρικών έργων που δεν ανέβασε. Έχει επίσης μεταφράσει στα ελληνικά και έχει εκδώσει τα έργα του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ: " Άμλετ" (1965), "Αντώνιος και Κλεοπάτρα" (1980), "Κοριολανός" (1990) και "Οθέλλος" (2001), όπως και τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη (1995), ενώ έχει μεταφράσει στα αγγλικά και τις "Βάκχες" του Ευριπίδη (1982). Και έχει εκδώσει επίσης το αφήγημα "Δηλαδή" (1990). Έχει γράψει, μεταξύ άλλων, τους στίχους για τα "Αγάπη που ΄γινες δίκοπο μαχαίρι" (Μάνος Χατζιδάκις, 1η εκτέλεση Μελίνα Μερκούρη) και "Εφτά τραγούδια θα σου πω" (επίσης Χατζιδάκις \ Μερκούρη) που ακούστηκαν για πρώτη φορά το 1955 στην ταινία του "Στέλλα".