Αλεξάντερ Ρόντσενκο 💥 1891–1956 💫 Σοβιετική Πρωτοπορία

Η Μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση συνοδεύτηκε από μια σημαντική περίοδο καλλιτεχνικού πειραματισμού γνωστού ως κονστρουκτιβισμού. Κίνημα, που έθεσε ερωτήματα για βασικούς τομείς της τέχνης και έφερε στο προσκήνιο το μεγάλο θέμα της θέσης που πρέπει να έχει η τέχνη στη νέα κοινωνία. Οι εκπρόσωποι του κινήματος δέχτηκαν την πρόκληση της ιδέας των έργων τέχνης ως μοναδικών αγαθών, διερεύνησαν περισσότερο συλλογικούς τρόπους εργασίας και εξέτασαν πώς θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην καθημερινή ζωή μέσω του σχεδίου, της αρχιτεκτονικής, της βιομηχανικής παραγωγής, του θεάτρου και του κινηματογράφου.

Ο Αλεξάντρ Ρόντσενκο ενεργά ασπάστηκε σχεδόν όλες τις εκφάνσεις του κινήματος, από τη διαφήμιση μέχρι τη φωτογραφία και τον κινηματογράφο. Εκτός από ζωγράφος & φωτογράφος, υπήρξε γλύπτης, αρχιτέκτονας, γραφίστας, σχεδιαστής, τυπογράφος, εικαστικός και γραφικών τεχνών καλλιτέχνης, σχεδιαστής επίπλων, και θεάτρου, κινηματογραφιστής, αυτό που σήμερα θα λέγαμε design agency, εικονογράφος, σχεδιαστής μόδας, ακουαρελίστας, σχεδιαστής κοσμημάτων και κεραμικών, δημιουργός κολάζ, σκιτσογράφος Οι εκπρόσωποι του κονστρουκτιβισμού συνέκριναν τον καλλιτέχνη μ' ένα μηχανικό, που διευθετεί υλικά με επιστημονικό και αντικειμενικό τρόπο και παράγει έργα τέχνης με την ίδια λογική, όπως, δηλαδή, παράγεται οποιοδήποτε άλλο κατασκευασμένο αντικείμενο.

Σχετικά με τις Α|Μ φωτογραφίες της ανάρτησης,
που δύσκολα θα βρείτε στο διαδίκτυο:
ανήκουν σε άλμπουμ της φίλης Μυρτούς Ν.

Abstract
Ο Αλεξάντρ Μιχάηλοβιτς Ρόντσενκο __Александр Михайлович Родченко (5-Δεκ ¨¨23-Νο娨1891—3- Δεκ-1956, αναφερόμενος στη Δύση με λάθος τονισμό Ροντσένκο—Rodchènko, ήταν Ρώσος ζωγράφος, φωτογράφος, γλύπτης και γραφίστας, που ανδρώθηκε κατά τη διάρκεια της μεγάλης Οκτωβριανής σοσιαλιστικής επανάστασης. Ήταν ένας από τους ιδρυτές του κινήματος του Κονστρουκτιβισμού —θεωρούνταν ως ένας από τους πιο ευφυείς καλλιτέχνες του — Είχε παντρευτεί την πρωτοπόρα εκ Λιθουανίας Ρωσίδα | σοβιετική ζωγράφο Βαρβάρα Φιόντοροβνα Στεπάνοβα __Варвара Фёдоровна Степанова‎‎· (9/21 Οκτ-1894—20 Μαΐου 1958) καλλιτέχνιδα και εκπρόσωπο του καλλιτεχνικού ρεύματος της Ρωσικής πρωτοπορίας που ασχολήθηκε μεταξύ άλλων με τη ζωγραφική, τη γραφιστική και την τυπογραφία, ενώ συνέδεσε το όνομά της και με το κίνημα του κονστρουκτιβισμού.

Γεννήθηκε στο Κάουνας, το οποίο τότε υπαγόταν στη Ρωσική Αυτοκρατορία. Προερχόμενη από φτωχή οικογένεια την πάντρεψαν σε νεαρή ηλικία με έναν εύπορο αρχιτέκτονα με τον οποίο χώρισε μετά από μικρό χρονικό διάστημα. Το 1910 εισήχθη στη Σχολή Καλών Τεχνών του Καζάν όπου γνωρίστηκε με τον μετέπειτα, δεύτερο, σύζυγό της Αλεξάντρ Ρόντσενκο, και το 1913 μετέβη στη Μόσχα όπου συνέχισε τις σπουδές της στη Σχολή Καλών Τεχνών. Το 1916 ξεκίνησε τη συμβίωσή της με τον Ρόντσενκο, με τον οποίο παντρεύτηκε μόλις το 1942. Μετά το ξέσπασμα της Οκτωβριανής επανάστασης η Στεπάνοβα συγκαταλέχθηκε στους καλλιτέχνες που στήριξαν ιδεολογικά τον νεοπαγή κρατικό μηχανισμό της Σοβιετικής Ένωσης. Διετέλεσε αρχικά μέλος του τομέα εικαστικών τεχνών του Υπουργείου Παιδείας, στη συνέχεια μεταπήδησε στο Ινστιτούτο Καλλιτεχνικής Παιδείας και αργότερα υπήρξε καθηγήτρια των ВХУТЕМАС —Ανωτέρων Κρατικών Καλλιτεχνικών και Τεχνικών Εργαστηρίων. Παράλληλα εργάστηκε ως σχεδιάστρια βιβλίων και υφαντών στη Μόσχα και ως ως γραφίστρια και τυπογράφος με διάφορα σοβιετικά περιοδικά όπως τα ЛЕФ, Новые ЛЕФ, Строительство СССР (ΛΕΦ, Νόβι ΛΕΦ, η Οικοδόμηση της ΕΣΣΔ κά.

Επίσης το 1922 ανέλαβε το σκηνογραφικό και ενδυματολογικό κομμάτι της θεατρικής παράστασης Ο Θάνατος του Ταρέλκιν Смерть Тарелкина έργο σε τρεις πράξεις του Ρώσου συγγραφέα Αλεξάντρ Σούχοβο-Κομπίλιν σσ. έχει ανέβει και στα ελληνικά το 2016;; ενώ τα επόμενα χρόνια ασχολήθηκε εντονότερα με τη ζωγραφική. __
Η παράσταση ανέβηκε στη Μόσχα το 1922 σε σκηνοθεσία του Βσέβολοντ Μέγιερχολντ, με σκηνικά και κοστούμια της Βαρβάρα Στεπάνοβα. Η διάθεση απόδοσης του έργου σε μια ατμόσφαιρα τσίρκου, κατά την πρόθεση του Μέγιερχολντ, υλοποιείται με την κατασκευή των σκηνικών που μοιάζουν με μηχανικές συσκευές, βαμμένες λευκές, απογυμνωμένες από κάθε είδους διακοσμητικό στοιχείο, αυτόματες, κινούμενες και πολλές φορές μακάβριες, όπως η γιγάντια μηχανή του κιμά που δεσπόζει ως το κεντρικό τμήμα του σκηνικού. Οι συσκευές αυτές με την "αυτόβουλη" κίνηση εμπλέκονται στη δράση του έργου, αποπνέουν μια δυσοίωνη υπόνοια ζωής και συχνά θυμίζουν όργανα βασανιστηρίων, υποβάλλοντας τη δυσάρεστη αίσθηση ενός "τρομαχτικού τσίρκου", όπως το διατύπωσε ο Βασίλι Σαχνόφσκι. Τα κοστούμια των ηθοποιών παραπέμπουν σε στολές φυλακισμένων ή τροφίμων νοσοκομείου, σε κάθε περίπτωση σημειολογικά αναφέρονται σε κατάσταση εγκλεισμού, εντείνοντας το αποπνικτικό αίσθημα παγίδευσης. Στη φωτογραφία εικονίζεται στιγμιότυπο της θεατρικής παράστασης "Ο Θάνατος του Ταρέλκιν". Διακρίνονται οι ηθοποιοί και τμήμα του σκηνικού.

Είχε αρκετές συμμετοχές σε εκθέσεις της Ρωσικής πρωτοπορίας ενώ συνδέθηκε με καλλιτέχνες όπως οι Ελ Λισίτσκι, Γκούσταβ Κλούτσις, Σεργκέι Αϊζενστάιν, Ντιέγκο Ριβέρα κά. Μέσα από το έργο της η Στεπάνοβα αναδείχτηκε σε σημαντική μορφή του κονστρουκτιβισμού. Δημιουργίες της βρίσκονται σε διάφορα μουσεία και ιδρύματα ανά την υφήλιο όπως το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης κλπ.

Prounen-Raum (οριζόντιος ουρανοξύστης) του El Lissitzky (1923–1925)

Lenin Tribune Ленинская трибуна του El Lissitzky (1920)

Ο Ρόντσενκο ήταν γόνος οικογένειας της εργατικής τάξης και ύστερα από τον θάνατο του πατέρα του, η οικογένειά του μετακόμισε στο Καζάν, όπου και σπούδασε στην τοπική Σχολή Καλών Τεχνών, ενώ αργότερα στο Ινστιτούτο Στρογκανόφ της Μόσχας. Δημιούργησε τα πρώτα του αφηρημένα έργα το 1915, τα οποία είχαν επηρεαστεί από τον σουπρεματισμό του Καζιμίρ Μαλέβιτς —σσ. супремасизм | σουπρεματισμός: κίνημα ζωγραφικής που πρωτοεμφανίσθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στη Ρωσία, παράλληλα με τον κονστρουκτιβισμό, λίγο μετά τον ιταλικό φουτουρισμό. Ο όρος σουπρεματισμός αποδίδει το νόημα της ανωτερότητας του άδολου αισθήματος στη δημιουργική τέχνη. . Το 1921 ο Ρόντσενκο έγινε μέλος του κινήματος του προντουκτιβισμού, ένα κίνημα που είχε ως στόχο την ενσωμάτωση της τέχνης στην καθημερινότητα. Στη συνέχεια, άρχισε να ασχολείται με το φωτομοντάζ, αφού εντυπωσιάστηκε από αντίστοιχα έργα ντανταϊστών καλλιτεχνών —σσ. ο Ντανταϊσμός ή Dadá ήταν καλλιτεχνικό κίνημα αισθητικής αναρχίας που αναπτύχθηκε μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο στις εικαστικές τέχνες καθώς και στη λογοτεχνία (κυρίως στην ποίηση), το θέατρο και την γραφιστική. Μεταξύ άλλων, το κίνημα ήταν και μια διαμαρτυρία ενάντια στη βαρβαρότητα του πολέμου και αυτού που οι Ντανταϊστές πίστευαν ότι ήταν μια καταπιεστική διανοητική αγκύλωση, τόσο στην τέχνη όσο και στην καθημερινότητα. Ο Ντανταϊσμός χαρακτηρίζεται από εσκεμμένο παραλογισμό και απόρριψη των κυρίαρχων ιδανικών της τέχνης. Επηρέασε μεταγενέστερα κινήματα, κυρίως τον σουρεαλισμό, που ουσιαστικά ήταν η μετεξέλιξή του. Το πρώτο δημοσιευμένο έργο του Ρόντσενκο ήταν μια εικονογράφηση του ποιήματος του Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι "σχετικά με αυτό" το 1923. Κατά τη διάρκεια της 10ετίας του 1920, η δουλειά του χαρακτηρίστηκε ως αρκετά αφηρημένη. Το 1928, έγινε μέλος του ρωσικού καλλιτεχνικού κύκλου, απορρίφθηκε, όμως, αργότερα από αυτόν, καθώς χαρακτηρίστηκε ως "φορμαλιστής" __ σσ. αυτός που δίνει μεγαλύτερη σημασία στη μορφή και στους τύπους παρά στην ουσία, — σχετικά με την μαρξιστική οπτική φόρμα-περιεχόμενο γράφηκαν τόμοι ολόκληροι. Ο Ρόντσενκο επέστρεψε στη ζωγραφική τη δεκαετία του 1930, σταμάτησε τη φωτογραφία το 1942 και παρήγαγε αφηρημένα εξπρεσιονιστικά έργα τη δεκαετία του 1940. Πέθανε στη Μόσχα 3-Δεκ-1956.
Η εκδήλωση για τη Ρώσικη Πρωτοπορία του Τμήματος Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ και ο Τομέας Καλλιτεχνών της ΚΟ Αττικής _ με τίτλο "έφοδος της Τέχνης στον ουρανό" μας έδωσε αρκετά στοιχεία

Όλα τα καλλιτεχνικά ρεύματα που άνθισαν εκείνη την περίοδο, παρά τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις και τις συχνά έντονες διαμάχες, είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: Την απόρριψη του καλλιτεχνικού παρελθόντος και την αναζήτηση καινούργιων μορφών και μέσων έκφρασης στα διάφορα είδη της Τέχνης, στο φως των συνταρακτικών κοινωνικοοικονομικών εξελίξεων εκείνης της περιόδου. Όπως είναι φυσικό, η μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση και το νέο κράτος που οικοδομείται αποτελούν ορόσημο για τους καλλιτέχνες της Πρωτοπορίας, που είναι και οι μόνοι από τους διανοούμενους που αγκαλιάζουν τη νέα κοινωνία. "Τον δέχομαι ή δεν τον δέχομαι τον Οκτώβρη; Τέτοιο θέμα δεν υπήρξε για μένα και για τους άλλους φουτουριστές της Μόσχας. Δική μου η Επανάσταση", γράφει χαρακτηριστικά ο Βλαδίμηρος Μαγιακόφσκι. Η Τέχνη απελευθερώνεται από όλες τις κερδοσκοπικές και εμπορικές εξαρτήσεις. Οι καλλιτέχνες ζουν σε μια ατμόσφαιρα έντασης και δημιουργικού πυρετού, έχοντας στη διάθεσή τους όλα τα υπάρχοντα μέσα καλλιτεχνικής παραγωγής και προβολής. Αυτή η δημιουργική συνάντηση των καλλιτεχνών της Πρωτοπορίας με την Επανάσταση προκάλεσε μια πρωτοφανή δυναμική στην Τέχνη και μια αστείρευτη έμπνευση στους καλλιτέχνες. Είναι πολλά δημιουργήματα εκείνης της περιόδου σε όλα τα είδη Τέχνης που παραμένουν "αγέραστα", παρακινώντας και το σημερινό κοινό να ψάξει και να βρει "το απροσδόκητο της ζωής".
                         Κατασκευάζοντας έναν νέο τρόπο θέασης
\\ σημείωμα copy-paste από το άλμπουμ με τις φωτογραφίες της Μυρτούς Ν. _νυν διαβιούσης προσωρινά;; στο Βερολίνο και μάλιστα στο Unter den Linden.

Η φωτογραφία του Αλεξάντερ Ροντσένκο μεταμόρφωσε ριζικά τον τρόπο θέασης κατά τις πρώτες 10ετίες του 20ού αιώνα. Για τον Ρώσο καλλιτέχνη, η φωτογραφία δεν σήμαινε απλώς την καταγραφή μιας υπαρκτής πραγματικότητας, αλλά μάλλον την κατασκευή μιας νέας οπτικής εμπειρίας. Οι εικόνες του εισήγαγαν δυναμικές διαγωνίους, απρόσμενα καδραρίσματα, πλάγιες προοπτικές και ακραίες γωνίες λήψης, οι οποίες άλλαζαν την παραδοσιακή σχέση μεταξύ φωτογραφικής μηχανής, χώρου και θεατή. Έτσι, η φωτογραφία μετατράπηκε σε εργαλείο μεταβολής της αντίληψης.
Έχοντας εκπαιδευτεί αρχικά σε ένα περιβάλλον που συνδεόταν με τη ζωγραφική και το σχέδιο, ο Ρόντσενκο υπήρξε κεντρική μορφή του ρωσικού Κονστρουκτιβισμού. Το έργο του κάλυπτε διάφορα πεδία —ζωγραφική, γλυπτική, γραφιστική, τυπογραφία και φωτογραφία— χωρίς να θέτει αυστηρά όρια ανάμεσά τους. Όταν άρχισε να αφιερώνεται εντατικά στη φωτογραφία στα τέλη της δεκαετίας του 1920, μετέφερε στο μέσο αυτό τους πειραματισμούς γύρω από τη γεωμετρία, τη δομή και την κίνηση που είχε ήδη αναπτύξει. Κατά την άποψή του, η φωτογραφική μηχανή μπορούσε να παράγει μια οπτική πραγματικότητα που το καθημερινό βλέμμα δεν είχε συνηθίσει να αντιλαμβάνεται.
Οι φωτογραφίες του από τη σοβιετική ζωή καταδεικνύουν αυτή την πρόθεση με ιδιαίτερη σαφήνεια. Φωτογράφιζε κτίρια, δρόμους, εργάτες, αθλητές, παρελάσεις, εργοστάσια και δημόσιες εκδηλώσεις, σπάνια όμως από συμβατική θέση. Λάμβανε λήψεις από το έδαφος με κατεύθυνση προς τα πάνω ή από ασυνήθιστα μεγάλα ύψη, χρησιμοποιούσε κοντινά πλάνα που κατακερμάτιζαν το σώμα και αξιοποιούσε διαγωνίους που διέκοπταν απότομα τη σύνθεση. Η περίφημη σειρά του για τους "Νέους Πιονέρους", οι εικόνες του με αθλητές και οι αρχιτεκτονικές του φωτογραφίες μεταμορφώνουν την καθημερινή πραγματικότητα σε μια δυναμική δομή από γραμμές, επιφάνειες και ρυθμούς.
Μία από τις θεμελιώδεις συμβολές του ήταν ακριβώς η απομάκρυνση από το κεντρικό σημείο θέασης. Ο θεατής δεν βλέπει πλέον τον κόσμο από μια σταθερή, μετωπική θέση, αλλά καλείται να τον ανασυνθέσει. Ο κριτικός και θεωρητικός Μπένντζαμιν Μπούχλο έχει συνδέσει αυτόν τον πειραματισμό με τον μετασχηματισμό της σοβιετικής φωτογραφίας και με την ένταση ανάμεσα στην τυπική καινοτομία και την ιδεολογική λειτουργία. Άλλοι ιστορικοί, όπως η Χριστίνα Λόντερ, έχουν εντάξει τη φωτογραφία του Ρόντσενκο στο πλαίσιο της κονστρουκτιβιστικής έρευνας για τη σχέση τέχνης, τεχνολογίας και κοινωνικής παραγωγής.
Αυτή η πειραματική διάσταση αποκτά εξαιρετική ένταση στα πορτρέτα του. Το πορτρέτο της Λίλια Μπρικ του 1924 —όπου το πρόσωπο και το στόμα της μετατρέπονται σε γραφικά στοιχεία— καταδεικνύει τον βαθμό στον οποίο αντιλαμβανόταν τη φωτογραφία ως μορφή κατασκευής. Αυτή η διάσημη εικόνα της Μπρικ ενσωματώθηκε στον σχεδιασμό του έργου *Lengiz: Βιβλία για όλα τα θέματα*, συνδυάζοντας τη φωτογραφία, την τυπογραφία και την προπαγάνδα σε μια ενιαία οπτική επιφάνεια. Η φωτογραφία έπαψε να αποτελεί μια αυτόνομη εικόνα και έγινε μέρος ενός σύγχρονου συστήματος επικοινωνίας.
Η σχέση του με τη γραφιστική είναι καθοριστική για την κατανόηση αυτής της περιόδου. Μαζί με τη Βαρβάρα Στεπάνοβα, ανέπτυξε μια διεπιστημονική προσέγγιση, στην οποία η φωτογραφία, η τυπογραφία, ο σχεδιασμός αφίσας και η σύνθεση αποτελούσαν τμήματα μιας ενιαίας γλώσσας. Τα φωτομοντάζ και οι εκδόσεις του απέδειξαν ότι μια φωτογραφία μπορεί να αποκτήσει εντελώς διαφορετικά νοήματα ανάλογα με την κλίμακα, την περικοπή, το συνοδευτικό κείμενο ή τη σχέση της με άλλες εικόνες.
Ωστόσο, ο ριζοσπαστικός χαρακτήρας του έργου του δεν περιορίζεται μόνο στην τυπική καινοτομία. Οι φωτογραφίες του θέτουν ένα ερώτημα που παραμένει επίκαιρο και σήμερα: τι συμβαίνει όταν σταματάμε να βλέπουμε τον κόσμο από τη συνηθισμένη μας οπτική γωνία; Οι εικόνες του μεταμορφώνουν το καθημερινό σε κάτι ανοίκειο, αναγκάζοντας τον θεατή να υιοθετήσει μια διαφορετική σωματική και νοητική στάση.
Σήμερα, το έργο του παραμένει ένα καίριο σημείο αναφοράς για την κατανόηση της σύγχρονης φωτογραφίας. Η επιρροή του είναι εμφανής σε πολυάριθμες μεταγενέστερες πρακτικές, που εκτείνονται από την αρχιτεκτονική φωτογραφία και τη διαφήμιση έως το φωτομοντάζ και τη σύγχρονη οπτική κουλτούρα.
Ο Ρόντσενκο έβλεπε τη φωτογραφική μηχανή ως εργαλείο μετασχηματισμού. Δεν περιοριζόταν στην απλή φωτογράφιση μιας νέας κοινωνίας · επιδίωκε να εφεύρει έναν νέο τρόπο θέασής της. Ίσως αυτός να είναι ο λόγος για τον οποίο οι εικόνες του —που δημιουργήθηκαν πριν από σχεδόν έναν αιώνα— εξακολουθούν να φαντάζουν τόσο ριζοσπαστικές: επειδή δεν προσφέρουν απλώς μια θέαση του κόσμου, αλλά μια πρόσκληση να αλλάξουμε τη δική μας στάση απέναντί ​​του.

В .Ι. Λένιν 💥 τα καθήκοντα 👊 της επαναστατικής νεολαίας

Πρωτότυπο Φοιτητική Εφημερίδα, Τεύχος 1, Σεπτέμβριος 1903 τόμος 7, σελ. 341-356 | Газета “Студент” №1 Сентябрь 1903 г  Печатается по тексту Газеты “Студент” №1 т. 7. c.341-356
Η συντακτική προβολή του θέματος στη Φοιτητική εφημερίδα, που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά, αν δεν κάνουμε λάθος, στο τεύχος 4 (28) της Osvobozhdeniye και  παρομοίως έγινε δεκτή από την Iskra, μαρτυρά, κατά τη γνώμη μας, ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός στις απόψεις της συντακτικής επιτροπής από την έκδοση του τεύχους _σσ. το Osvobozhdeniye “Απελευθέρωση” ήταν ένα φιλελεύθερο περιοδικό κατά τα τελευταία χρόνια της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, πριν από το Οκτωβριανό Μανιφέστο (1905 ως απάντηση στην Επανάσταση του 1905). Το περιοδικό ιδρύθηκε το 1902 και  κυκλοφόρησε παράνομα μέχρι το 1905. Εκδιδόταν στη Στουτγάρδη (Γερμανία) και  στο Παρίσι (Γαλλία), διαδοχικά. Η έκδοση εισερχόταν λαθραία στη Ρωσία σε τακτική βάση και  απολάμβανε ευρύ αναγνωστικό κοινό. Στους συνεισφέροντες περιλαμβάνονταν ο Pavel Milyukov, ο οποίος για ένα σύντομο χρονικό διάστημα το 1917 θα γινόταν ΥπΕξ και  ο Pyotr Struve, ο οποίος ίσως είχε τη μεγαλύτερη επιρροή ως εκδότης του Osvobozhdeniye. σσ__ ο Πιότρ (ή Πιότρ ή Πετρ) Μπερνγκάρντοβιτς Στρούβε (Пётр Бернга́рдович Стру́ве1870-1944) ήταν Ρώσος πολιτικός οικονομολόγος, φιλόσοφος, ιστορικός και  εκδότης. Ξεκίνησε την καριέρα του ως μαρξιστής, αργότερα έγινε φιλελεύθερος και  μετά την Μπολσεβίκικη Επανάσταση, εντάχθηκε στους “Λευκούς” _από το 1920, έζησε εξόριστος στο Παρίσι, όπου ήταν εξέχων επικριτής του κομμουνισμού των μπολσεβίκων

Στην εκλεκτή και ψαγμένη σ.σα ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Μυρτώ Ν.
Παγκράτι _νυν Berlin
με ένα σπιτάκι στην ιστορική Καλοσκοπή
όπου βρήκα προσεχτικά φυλαγμένο ένα αντίγραφο

__Λένιν τα καθήκοντα της επαναστατικής νεολαίας

Ο κ. Struve δεν έκανε λάθος όταν έσπευσε να εκφράσει τη διαφωνία του με τις απόψεις που εκφράζονται στη δήλωση: αυτές οι απόψεις, πράγματι, αποκλίνουν ριζικά από την τάση του οπορτουνισμού στην οποία το φιλελεύθερο-αστικό όργανο ακολουθεί τόσο σταθερά και  με ζήλο. Έχοντας αναγνωρίσει ότι “το επαναστατικό συναίσθημα από μόνο του δεν μπορεί να δημιουργήσει μια ιδεολογική ενοποίηση των φοιτητών”, ότι “για τον σκοπό αυτό είναι απαραίτητο ένα σοσιαλιστικό ιδανικό, βασισμένο σε μια ή την άλλη σοσιαλιστική κοσμοθεωρία” και , επιπλέον, μια “οριστική, ολοκληρωμένη” κοσμοθεωρία, η συντακτική επιτροπή του “Φοιτητή” έχει ήδη σπάσει κατ’ αρχήν την ιδεολογική αδιαφορία και  τον θεωρητικό οπορτουνισμό, θέτοντας το ζήτημα των μέσων επαναστατικοποίησης των φοιτητών στο σωστό έδαφος. Είναι αλήθεια ότι, από την τρέχουσα άποψη του χυδαίου “επαναστατισμού”, η ιδεολογική ενοποίηση των φοιτητών δεν απαιτεί μια ολιστική κοσμοθεωρία, αλλά την αποκλείει. Η ιδεολογική ενοποίηση σηματοδοτεί μια “ανεκτική” στάση απέναντι σε διάφορα είδη επαναστατικών ιδεών, προϋποθέτει αποχή από την αποφασιστική αναγνώριση οποιουδήποτε συγκεκριμένου κύκλου ιδεών. Με μια λέξη, η ιδεολογική ενοποίηση, από την άποψη αυτών των σοφών της πολιτικής, προϋποθέτει μια ορισμένη έλλειψη ιδεών (φυσικά, καλυμμένη λίγο πολύ επιδέξια από τετριμμένες φόρμουλες για το εύρος των απόψεων, για τη σημασία της ενότητας με κάθε κόστος και  άμεσα, κ.λπ., κ.λπ.). Ένα μάλλον εύλογο και , με την πρώτη ματιά, πολύ πειστικό επιχείρημα υπέρ αυτής της προσέγγισης είναι πάντα το γνωστό και  αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι φοιτητές είναι, και  αναπόφευκτα είναι, χωρισμένοι σε πολύ διαφορετικές ομάδες ως προς τις πολιτικές και  κοινωνικές τους απόψεις. Επομένως, η απαίτηση για μια συνεκτική και  καθορισμένη κοσμοθεωρία αναπόφευκτα θα αποξενώσει ορισμένες από αυτές τις ομάδες – επομένως, εμποδίζοντας την ενοποίηση, προκαλώντας έτσι διχόνοια αντί για αρμονική εργασία, αποδυναμώνοντας έτσι τη συνολική πολιτική ορμή, και  ούτω καθεξής επ’ άπειρον.

Ας εξετάσουμε αυτό το εύλογο επιχείρημα. Πάρτε, για παράδειγμα, τη διαίρεση των φοιτητών σε ομάδες στο τεύχος Νο. 1 του “Student”. Σε αυτό το πρώτο τεύχος, η απαίτηση για μια καθορισμένη και  συνεκτική κοσμοθεωρία δεν είχε ακόμη προβληθεί από τους συντάκτες, οι οποίοι επομένως δύσκολα θα μπορούσαν να υποψιαστούν για προκατάληψη προς τη σοσιαλδημοκρατική “στενότητα”. Το άρθρο σύνταξης στο τεύχος Νο. 1 του “Student” διακρίνει τέσσερις μεγάλες ομάδες μεταξύ των σύγχρονων φοιτητών: 1) “το αδιάφορο πλήθος” – “άτομα που είναι εντελώς αδιάφορα για το φοιτητικό κίνημα”· 2) “ακαδημαϊκοί” – υποστηρικτές των φοιτητικών κινημάτων για αποκλειστικά ακαδημαϊκούς λόγους· 3) «αντιπάλους των φοιτητικών κινημάτων γενικά – εθνικιστές, αντισημίτες κ.λπ.»· 4) «πολιτικοί» – υποστηρικτές του αγώνα για την ανατροπή του τσαρικού δεσποτισμού. «Αυτή η ομάδα, με τη σειρά της, αποτελείται από δύο αντίθετα στοιχεία – από την καθαρά αστική πολιτική αντιπολίτευση, με επαναστατική νοοτροπία, και  – από τη δημιουργία των τελευταίων ημερών (ήταν μόνο οι τελευταίες ημέρες; Ν. Λένιν) – ένα σοσιαλιστικό επαναστατικό προλεταριάτο της διανόησης». Αν λάβουμε υπόψη ότι η τελευταία υποομάδα, όπως όλοι γνωρίζουν, χωρίζεται σε φοιτητές Σοσιαλιστών-Επαναστατών και  φοιτητές Σοσιαλδημοκρατών, αποδεικνύεται ότι το σημερινό φοιτητικό σώμα αποτελείται από έξι πολιτικές ομάδες: αντιδραστικούς, αδιάφορους, ακαδημαϊκούς, φιλελεύθερους, Σοσιαλιστές-Επαναστάτες και  Σοσιαλδημοκράτες.

Στο λιμάνι της Στοκχόλμης,
όπου έχει τοποθετηθεί πλακέτα αφιερωμένη στον Λένιν,
ο Δ. Κουτσούμπας

Τίθεται το ερώτημα: δεν είναι αυτή η ομαδοποίηση απλώς τυχαία; Δεν είναι μια προσωρινή κατανομή συναισθημάτων; Αρκεί να θέσουμε αυτό το ερώτημα άμεσα για όποιον είναι έστω και  λίγο εξοικειωμένος με το θέμα για να απαντήσει αμέσως αρνητικά. Πράγματι, καμία άλλη ομάδα δεν θα μπορούσε να υπάρξει ανάμεσα στους φοιτητές μας, επειδή αποτελούν το πιο ευαίσθητο τμήμα της διανόησης, και  η διανόηση ονομάζεται διανόηση ακριβώς επειδή αντανακλά και  εκφράζει με τον πιο συνειδητό, πιο αποφασιστικό και  πιο ακριβή τρόπο την ανάπτυξη των ταξικών συμφερόντων και  των πολιτικών ομάδων σε όλη την κοινωνία. Το φοιτητικό σώμα δεν θα ήταν αυτό που είναι αν η πολιτική του ομαδοποίηση δεν αντιστοιχούσε στην πολιτική ομαδοποίηση σε ολόκληρη την κοινωνία – «αντιστοιχούσε» όχι με την έννοια της πλήρους αναλογικότητας μεταξύ των φοιτητικών και  κοινωνικών ομάδων ως προς τη δύναμη και  τον αριθμό τους, αλλά με την έννοια της απαραίτητης και  αναπόφευκτης παρουσίας στο φοιτητικό σώμα εκείνων των ομάδων που υπάρχουν στην κοινωνία. Και  για ολόκληρη τη ρωσική κοινωνία, με την εμβρυϊκή (σχετικά) ανάπτυξη των ταξικών ανταγωνισμών, με την πολιτική της παρθενία, με την καταπίεση και  την καταπίεση των τεράστιων και  τεράστιων μαζών του πληθυσμού από τον αστυνομικό δεσποτισμό, ακριβώς αυτές οι έξι ομάδες είναι χαρακτηριστικές: αντιδραστικοί, αδιάφοροι, κουλτουραμιστές, φιλελεύθεροι, σοσιαλιστές-επαναστάτες και  σοσιαλδημοκράτες. Αντί για «ακαδημαϊκούς» έβαλα εδώ «κουλτουριταριστές», δηλαδή υποστηρικτές της νομικής προόδου χωρίς πολιτικό αγώνα. αγώνα, πρόοδος στη βάση της απολυταρχίας. Τέτοιοι κουλτουραλιστές βρίσκονται σε όλα τα στρώματα της ρωσικής κοινωνίας, και  παντού αυτοί, όπως οι φοιτητές «ακαδημαϊκοί», περιορίζονται σε έναν μικρό κύκλο επαγγελματικών ενδιαφερόντων, βελτιώνοντας δεδομένους τομείς της εθνικής οικονομίας ή της κρατικής και  τοπικής αυτοδιοίκησης. Παντού αποφεύγουν δειλά την «πολιτική», παραλείποντας να διακρίνουν (όπως ακριβώς οι ακαδημαϊκοί δεν διακρίνουν) τους «πολιτικούς» διαφόρων πεποιθήσεων και  αποκαλώντας τα πάντα και  όλους όσους σχετίζονται με… τη μορφή διακυβέρνησης, πολιτική. Το κουλτουραλιστικό στρώμα ήταν πάντα, και  εξακολουθεί να είναι, το ευρύ θεμέλιο του φιλελευθερισμού μας: σε «ειρηνικές» εποχές (δηλαδή, μεταφρασμένο στη «ρωσική» γλώσσα, σε εποχές πολιτικής αντίδρασης), οι έννοιες του κουλτουραλιστή και  του φιλελεύθερου σχεδόν συγχωνεύονται πλήρως, και  ακόμη και  σε περιόδους πολέμου, σε περιόδους αυξανόμενης δημόσιας αίσθησης, σε περιόδους αυξανόμενης πίεσης στην απολυταρχία, η διάκριση μεταξύ αυτών των εννοιών παραμένει συχνά ασαφής. Ένας Ρώσος φιλελεύθερος, ακόμα και  όταν απευθύνεται στο κοινό σε μια δωρεάν ξένη έκδοση με μια άμεση και  ανοιχτή διαμαρτυρία κατά της απολυταρχίας, δεν παύει ποτέ να θεωρεί τον εαυτό του πρωτίστως μια πολιτιστική προσωπικότητα και , ό,τι και  να γίνει, θα αρχίσει να συλλογίζεται δουλικά ή, αν προτιμάτε, νομικιστικά, πιστά ή υποτακτικά: βλέπε "Απελευθέρωση".

Η απουσία μιας σαφώς καθορισμένης και  σαφώς ορατής γραμμής μεταξύ πολιτιστικών προσωπικοτήτων και  φιλελευθέρων είναι χαρακτηριστική ολόκληρης της πολιτικής ομαδοποίησης της ρωσικής κοινωνίας. Θα μπορούσαμε ίσως να μας πουν ότι η παραπάνω διαίρεση σε έξι ομάδες είναι λανθασμένη, επειδή δεν αντιστοιχεί στην ταξική διαίρεση της ρωσικής κοινωνίας. Αλλά μια τέτοια αντίρρηση θα ήταν αβάσιμη. Η ταξική διαίρεση είναι, φυσικά, το βαθύτερο θεμέλιο μιας πολιτικής ομαδοποίησης. Σε τελική ανάλυση, ορίζει πάντα αυτήν την ομαδοποίηση. Αλλά αυτή η βαθιά βάση αποκαλύπτεται μόνο καθώς προχωρά η ιστορική εξέλιξη και  καθώς οι συμμετέχοντες και  οι δημιουργοί αυτής της εξέλιξης γίνονται πιο συνειδητοί. Αυτή η «τελική απολογιστική κρίση» επιτυγχάνεται μόνο μέσω πολιτικού αγώνα — μερικές φορές ως αποτέλεσμα ενός μακρού, επίμονου αγώνα, που μετριέται σε χρόνια και  δεκαετίες, που άλλοτε εκδηλώνεται βίαια σε διάφορες πολιτικές κρίσεις, άλλοτε σβήνει και  φαινομενικά σταματά για ένα διάστημα. Δεν είναι τυχαίο, για παράδειγμα, ότι στη Γερμανία, όπου ο πολιτικός αγώνας παίρνει ιδιαίτερα οξείες μορφές και  όπου η πρωτοποριακή τάξη — το προλεταριάτο — αναδύεται πιο συνειδητά, εξακολουθούν να υπάρχουν κόμματα (και  ισχυρά κόμματα) όπως το κέντρο, τα οποία κρύβουν το ετερογενές (και  γενικά αναμφισβήτητα αντιπρολεταριακό) ταξικό τους περιεχόμενο πίσω από μια ξεχωριστή θρησκευτική διάκριση. Επομένως, είναι λιγότερο περίεργο το γεγονός ότι η ταξική προέλευση των σύγχρονων πολιτικών ομάδων στη Ρωσία επισκιάζεται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική αποστέρηση ολόκληρου του λαού, την κυριαρχία πάνω του από μια αξιοσημείωτα οργανωμένη, ιδεολογικά ενωμένη, παραδοσιακά κλειστή γραφειοκρατία. Θα πρέπει μάλλον να εκπλαγεί κανείς με το ισχυρό αποτύπωμα που η ευρωκαπιταλιστική ανάπτυξη της Ρωσίας, παρά το ασιατικό πολιτικό της σύστημα, έχει ήδη καταφέρει να αφήσει στην πολιτική ομαδοποίηση της κοινωνίας. Η προηγμένη τάξη κάθε καπιταλιστικής χώρας, το βιομηχανικό προλεταριάτο, έχει ήδη ξεκινήσει το δρόμο ενός μαζικού, οργανωμένου κινήματος στη χώρα μας, υπό την ηγεσία της Σοσιαλδημοκρατίας, υπό τη σημαία ενός προγράμματος που έχει γίνει προ πολλού το πρόγραμμα ολόκληρου του διεθνούς, ταξικά συνειδητού προλεταριάτου. Οι τάξεις αυτών που αδιαφορούν για την πολιτική είναι, φυσικά, ασύγκριτα πιο πολυάριθμες στη Ρωσία από ό,τι σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα, αλλά ακόμη και  εδώ δεν μπορούμε πλέον να μιλάμε για την πρωτόγονη και  αρχέγονη παρθενία αυτών των τάξεων: η αδιαφορία των αταξινόμητων εργατών – και  εν μέρει των αγροτών – δίνει όλο και  περισσότερο τη θέση της σε εκρήξεις πολιτικής αναταραχής και  ενεργητικής διαμαρτυρίας, αποδεικνύοντας ξεκάθαρα ότι αυτή η αδιαφορία δεν έχει τίποτα κοινό με την αδιαφορία της καλοταϊσμένης αστικής τάξης και  της μικροαστικής τάξης. Αυτή η τελευταία τάξη, ιδιαίτερα πολυάριθμη στη Ρωσία δεδομένης της ακόμη σχετικά αδύναμης καπιταλιστικής ανάπτυξής της, αφενός, αρχίζει ήδη αναμφίβολα να παράγει αντιδραστικούς, συνειδητούς και  συνεπείς. Από την άλλη πλευρά, και  ασύγκριτα συχνότερα, εξακολουθεί να διακρίνεται ασθενώς από τη μάζα του γκρίζου και  καταπιεσμένου «εργαζόμενου λαού», βρίσκοντας ιδεολόγους ανάμεσα στα πλατιά στρώματα της διανόησης των Ραζνοτσίντσι, με την εντελώς ασταθή κοσμοθεωρία της, την ασυνείδητη ανάμειξη δημοκρατικών και  πρωτόγονων σοσιαλιστικών ιδεών. Ακριβώς αυτή η ιδεολογία χαρακτηρίζει την παλιά ρωσική διανόηση, τόσο τη δεξιά πτέρυγα του φιλελεύθερου-λαϊκιστικού της τμήματος όσο και  την άκρα αριστερά: τους "σοσιαλιστές επαναστάτες".
Είπα "παλιά" ρωσική διανόηση. Μια νέα αναδύεται ήδη, επίσης, της οποίας ο φιλελευθερισμός έχει σχεδόν πλήρως καθαριστεί (όχι χωρίς τη βοήθεια του ρωσικού μαρξισμού, φυσικά) από τον πρωτόγονο λαϊκισμό και  τον ασαφή σοσιαλισμό. Η διαμόρφωση μιας γνήσιας αστικοφιλελεύθερης διανόησης προχωρά στη χώρα μας με αλματώδη βήματα, ιδιαίτερα χάρη στη συμμετοχή σε αυτή τη διαδικασία τόσο ευέλικτων και  ανταποκρινόμενων σε κάθε μοντέρνα τάση οπορτουνισμού ανθρώπων όπως οι κ.κ. Στρούβε, Μπερντιάγιεφ, Μπουλγκάκοφ και  Σία. Όσον αφορά, τέλος, τα φιλελεύθερα και  αντιδραστικά στρώματα της ρωσικής κοινωνίας που δεν ανήκουν στη διανόηση, η σύνδεσή τους με τα ταξικά συμφέροντα του ενός ή του άλλου Η φύση των ομάδων της αστικής μας τάξης και  των γαιοκτημόνων μας είναι αρκετά σαφής για οποιονδήποτε είναι έστω και  λίγο εξοικειωμένος με τις δραστηριότητες των zemstvo, των συμβουλίων, των χρηματιστηρίων και  των δίκαι ων επιτροπών μας, κ.λπ.

Έτσι, έχουμε καταλήξει στο αναμφισβήτητο συμπέρασμα ότι η πολιτική ομαδοποίηση των φοιτητών μας δεν είναι τυχαία, αλλά μάλλον αναγκαστικά και  αναπόφευκτα, όπως την περιγράψαμε παραπάνω, σύμφωνα με το τεύχος Νο. 1 της εφημερίδας “Φοιτητής”. Έχοντας διαπιστώσει αυτό το γεγονός, μπορούμε εύκολα να επιλύσουμε το αμφιλεγόμενο ζήτημα του τι ακριβώς εννοείται με την “ιδεολογική ενοποίηση των φοιτητών”, με την “επαναστατικοποίηση” τους, κ.λπ. Με την πρώτη ματιά, φαίνεται εξαιρετικά περίεργο το γεγονός ότι ένα τόσο απλό ερώτημα θα μπορούσε να γίνει αμφιλεγόμενο. Εάν η πολιτική ομαδοποίηση των φοιτητών αντιστοιχεί στην πολιτική ομαδοποίηση της κοινωνίας, τότε αυτό δεν σημαίνει ότι η “ιδεολογική ενοποίηση” των φοιτητών μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο ως ένα από τα δύο πράγματα: είτε την προσέλκυση του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού φοιτητών σε ένα πολύ συγκεκριμένο σύνολο κοινωνικοπολιτικών ιδεών, είτε την επίτευξη της στενότερης δυνατής προσέγγισης μεταξύ των φοιτητών μιας συγκεκριμένης πολιτικής ομάδας και  των εκπροσώπων αυτής της ομάδας εκτός του φοιτητικού σώματος; Δεν είναι αυτονόητο ότι η επαναστατικοποίηση των φοιτητών μπορεί να συζητηθεί μόνο από την οπτική γωνία μιας πολύ συγκεκριμένης άποψης για το περιεχόμενο και  τον χαρακτήρα αυτής της επαναστατικοποίησης; Για έναν σοσιαλδημοκράτη, για παράδειγμα, αυτό σημαίνει, πρώτον, διάδοση σοσιαλδημοκρατικών πεποιθήσεων μεταξύ των φοιτητών και  καταπολέμηση εκείνων των απόψεων που, αν και  ονομάζονται «σοσιαλιστικές-επαναστατικές», δεν έχουν τίποτα κοινό με τον επαναστατικό σοσιαλισμό· και  δεύτερον, προσπάθεια να επεκταθεί, να γίνει πιο συνειδητό και  πιο αποφασιστικό κάθε δημοκρατικό κίνημα, συμπεριλαμβανομένου του ακαδημαϊκού, μεταξύ των φοιτητών.

Το πώς ένα τόσο απλό και  σαφές ζήτημα έγινε συγκεχυμένο και  αμφιλεγόμενο είναι ένα πολύ ενδιαφέρον και  χαρακτηριστικό επεισόδιο. Η διαμάχη διεξήχθη μεταξύ της «Επαναστατικής Ρωσίας» (Αρ. 13 και  17) και  της «Ίσκρα» (Αρ. 31 και  35) σχετικά με την «ανοιχτή επιστολή» του Συμβουλίου Ένωσης Ενωμένων Περιφερειακών Συλλόγων και  Φοιτητικών Οργανώσεων του Κιέβου (δημοσιεύτηκε στο τεύχος 13 του «Επαναστατικού Ρωσίας» και  στο τεύχος 1 του «Φοιτητικού»). Το Συμβούλιο της Ένωσης του Κιέβου έκρινε την απόφαση του Δεύτερου Πανρωσικού Φοιτητικού Συνεδρίου του 1902 «στενή» όσον αφορά την επαφή των φοιτητικών οργανώσεων με τις επιτροπές του Ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος, και  το εντελώς προφανές γεγονός της συμπάθειας κάποιου μέρους του φοιτητικού σώματος σε ορισμένες περιοχές προς το «Σοσιαλιστικό Επαναστατικό Κόμμα» καλύφθηκε εύλογα από οκτώ «αμερόληπτα» και  πολύ αβάσιμα επιχειρήματα σχετικά με το θέμα ότι «οι φοιτητές, ως τέτοιοι, δεν μπορούν να ενταχθούν πλήρως ούτε στο Σοσιαλιστικό Επαναστατικό Κόμμα ούτε «στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα». Η Ίσκρα επεσήμανε την ασυνέπεια αυτής της συλλογιστικής, και  η Επαναστατική Ρωσία, φυσικά, υπερασπίστηκε την, κατηγορώντας τους «φανατικούς της διχόνοιας και  του σχίσματος» της Ίσκρα για «αδιακρισία» και  έλλειψη πολιτικής ωριμότητας.

Παρένθεση __για την ιστορία
Η Ίσκρα (И́скра=Σπίθα) ήταν η πολιτική εφημερίδα που ξεκίνησε το 1900 και καθιερώθηκε σαν το επίσημο όργανο του Ρωσικού Σοσιαλ-Δημοκρατικού Εργατικού Κόμματος (ΡΣΔΕΚ_μετέπειτα ΚΚΣΕ), που αρχικά, την διηύθυνε ο Βλαντιμίρ Λένιν, μετακινούμενη όπου μετακινούταν αυτός (το 1905 έγινε διακοπή της έκδοσης __Ακόμη στην εξορία ο Β.Ι. Λένιν είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία μαρξιστικού κόμματος θα παίξει μια πανρωσική πολιτική εφημερίδα και καταπιάστηκε δραστήρια με την οργάνωση της. Γύρισε μια σειρά πόλεις και συνομίλησε με πολλούς σοσιαλδημοκράτες __όρος που χρησιμοποιούνταν τότε για τους κομμουνιστές, προσελκύοντας και συσπειρώνοντας οπαδούς και έφυγε στο εξωτερικό για να οργανώσει εκεί την έκδοση της. Μέλη της σύνταξής της ήταν οι εκπρόσωποι των σοσιαλδημοκρατικών οργανώσεων της Ρωσίας: Λένιν, Μάρτοφ, Πότρεσοφ, και τα μέλη της ομάδας “Απελευθέρωση της Εργασίας”: Πλεχάνοφ (μετέπειτα Μενσεβίκος), Αξελρόντ και Ζασούλιτς. Πραγματικός εμπνευστής, οργανωτής και καθοδηγητής της Ίσκρα ήταν φυσικά ο Λένιν.
Η πρώτη έκδοση έγινε στην Λειψία, 1η-Δεκ-1900. Στο κύριο άρθρο του πρώτου φύλλου της ήταν τα επιτακτικά καθήκοντα του κινήματός μας, που το έγραψε ο Β.Ι. Λένιν, καθοριζόταν σαν κύριο καθήκον της εφημερίδας η δημιουργία μαρξιστικού κόμματος. Άλλες εκδόσεις έγιναν στο Μόναχο (1900 – 1902) και στη Γενεύη από το 1903. Όταν ο Λένιν ήταν στο Λονδίνο (1902 – 1903) η εφημερίδα ετοιμαζόταν σε ένα μικρό γραφείο με τον Χένρι Κουέλτς να προετοιμάζει τις αναγκαίες εκτυπωτικές εργασίες Η μέση κυκλοφορία ήταν 8.000. __σσ. ο Henry "Harry" Quelch, 1858 – 1913) ήταν ένας από τους πρώτους Μαρξιστές, εξέχων Βρετανός σοσιαλιστής πολιτικός, δημοσιογράφος και συνδικαλιστής. Υπήρξε από τις κεντρικές φιγούρες του επαναστατικού κινήματος στη Μεγάλη Βρετανία στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.
Το 1903, μετά την διάσπαση του ΡΣΔΕΚ, ο Λένιν έφυγε (αφού η αρχική του πρόταση να μειωθεί η συντακτική επιτροπή σε τρεις – τον ίδιο, τον Γιούλι Μάρτοφ και τον Γκεόργκι Πλεχάνοφ – βρήκε σφοδρή αντίθεση), η εφημερίδα ήρθε υπό τον έλεγχο των Μενσεβίκων και την εξέδιδε ο Πλεχάνοφ μέχρι το 1905.

Το επίγραμμα της Ίσκρα ήταν "Из искры возгорится пламя" __"Ιζ ίσκρι βαζγκορίτσια πλαμιά", σε ελεύθερη απόδοση, "από τη σπίθα να ανάψει η φλόγα" – ένας στίχος από την απάντηση που ο Alexander Ivanovich Odoevsky έγραψε σε ένα ποίημα του Αλεξάντερ Πούσκιν, που απευθύνεται στους φυλακισμένους στη Σιβηρία αντι-τσαρικούς Δεκεμβριστές. Μεγάλο μέρος από το προσωπικό αργότερα συμμετείχαν στην Επανάσταση των Μπολσεβίκων τον Οκτώβριο του 1917.
Αρχικά μέλη του προσωπικού ήταν __εκτός από τον Βλαντίμιρ Ίλιτς Ουλιάνοφ: Ντμίτρι Ίλιτς Ουλιάνοφ (μικρότερος αδελφός του Λένιν), ο Πλεχάνοφ, η Vera Zasulich _πρώην αναρχική και μετέπειτα μενσεβίκα και Πάβελ Αξελρόντ (Pinchas Borutsch), Γιούλι Μάρτοφ (Ilija Cederbaum), Αλεξάντρ Πότρεσοφ και αργότερα ο Τρότσκι (Lev Davidovich Bronstein)
Δες _Τέτοια εφημερίδα έγινε η Ίσκρα: η πρώτη παράνομη πανρωσική πολιτική εφημερίδα των επαναστατών μαρξιστών. Ιστορία του ΚΚΣΕ, 4η έκδ. Σύγχρονη Εποχή, 1976, σελ. 49. __

Μετά από όσα ειπώθηκαν παραπάνω, ο παραλογισμός μιας τέτοιας συλλογιστικής είναι πολύ προφανής. Μιλάμε για τον ιδιαίτερο πολιτικό ρόλο των φοιτητών.
Και  έτσι, πρώτα, βλέπετε, πρέπει να κλείσουμε τα μάτια μας στο γεγονός ότι οι φοιτητές δεν είναι αποκομμένοι από την υπόλοιπη κοινωνία και  επομένως πάντα και  αναπόφευκτα αντανακλούν ολόκληρη την πολιτική ομαδοποίηση της κοινωνίας. Στη συνέχεια, με τα μάτια τους κλειστά, αρχίζουν να συζητούν για τους φοιτητές ως τέτοιους ή για τους φοιτητές γενικά. Το συμπέρασμα είναι… για τη βλάβη της διχόνοιας και  των σχισμάτων που σχετίζονται με την ένταξη σε ένα ή σε άλλο πολιτικό κόμμα. Είναι σαφές σαν μέρα ότι, για να καταλήξουμε σε αυτή την περίεργη συλλογιστική, ήταν απαραίτητο να μεταπηδήσουμε από το πολιτικό στο επαγγελματικό ή εκπαιδευτικό έδαφος. Και  η «Επαναστατική Ρωσία» στο άρθρο «Φοιτητές και  Επανάσταση» (Αρ. 17) κάνει ακριβώς αυτό το είδος τούμπας, αναφερόμενη, πρώτον, στα γενικά φοιτητικά συμφέροντα, στον γενικό φοιτητικό αγώνα και , δεύτερον, στους εκπαιδευτικούς στόχους των φοιτητών, στα καθήκοντα προετοιμασίας για την επερχόμενη κοινωνική δραστηριότητα, στα καθήκοντα ανάπτυξης συνειδητών πολιτικών αγωνιστών. Και  οι δύο αυτές αναφορές είναι αρκετά δίκαι ες – αλλά δεν είναι σχετικές με το θέμα που εξετάζουμε και  μόνο συγχέουν το ζήτημα. Το ερώτημα αφορά την πολιτική δραστηριότητα, η οποία, εκ της ουσίας της, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον αγώνα των κομμάτων και  αναπόφευκτα απαιτεί την επιλογή ενός συγκεκριμένου κόμματος. Πώς μπορεί κανείς να δικαι ολογήσει αυτήν την επιλογή λέγοντας ότι οποιαδήποτε πολιτική δραστηριότητα απαιτεί την πιο σοβαρή επιστημονική προετοιμασία, την «ανάπτυξη» σταθερών πεποιθήσεων ή λέγοντας ότι οποιοδήποτε πολιτικό έργο δεν μπορεί να περιοριστεί σε κύκλους πολιτικών μιας δεδομένης τάσης, αλλά πρέπει να απευθύνονται σε όλο και  ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού, πρέπει να συνδέονται με τα επαγγελματικά συμφέροντα κάθε στρώματος, να ενώνουν το επαγγελματικό κίνημα με το πολιτικό, να αναβαθμίζουν το πρώτο στο δεύτερο;; Άλλωστε, το ίδιο το γεγονός ότι οι άνθρωποι πρέπει να καταφεύγουν σε τέτοιες δικαι ολογίες για να υπερασπιστούν τη θέση τους δείχνει ξεκάθαρα σε ποιο βαθμό οι ίδιοι δεν έχουν ούτε σαφείς επιστημονικές πεποιθήσεις ούτε σταθερή πολιτική γραμμή! Ανεξάρτητα από το πώς προσεγγίζετε το θέμα Βλέπετε μια συνεχώς νέα επιβεβαίωση του παλιού τροπαρίου που κηρύττουν εδώ και  και ρό οι Σοσιαλδημοκράτες, επιδιώκοντας την εξισορρόπηση των Σοσιαλιστών Επαναστατών, τόσο σε επιστημονικό-θεωρητικό όσο και  σε πρακτικό-πολιτικό επίπεδο – μεταξύ του Μαρξισμού, αφενός, του δυτικοευρωπαϊκού «κριτικού» οπορτουνισμού, αφετέρου, και  του ρωσικού μικροαστικού λαϊκισμού, αφετέρου.

Πράγματι, φανταστείτε οποιοδήποτε είδος ανεπτυγμένων πολιτικών σχέσεων και  σκεφτείτε την πρακτική διατύπωση του «αμφιλεγόμενου ζητήματός μας». Ας υποθέσουμε ότι έχουμε κόμματα κληρικών, φιλελεύθερων και  Σοσιαλδημοκρατών. Δρουν σε ορισμένες τοποθεσίες, ας πούμε, σε ορισμένα στρώματα του φοιτητικού σώματος και  τουλάχιστον στην εργατική τάξη. Προσπαθούν να προσελκύσουν στο πλευρό τους τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό των πιο επιδραστικών εκπροσώπων και  των δύο. Τίθεται το ερώτημα: είναι πιθανό αυτοί οι εκπρόσωποι να επαναστατήσουν ενάντια στην επιλογή οποιουδήποτε συγκεκριμένου κόμματος με το σκεπτικό ότι υπάρχουν ορισμένα κοινά εκπαιδευτικά και  επαγγελματικά συμφέροντα όλων των φοιτητών και  ολόκληρης της εργατικής τάξης; Θα ήταν το ίδιο με το να αμφισβητούμε την αναγκαι ότητα της κομματικής πάλης επικαλούμενοι την τέχνη της τυπογραφίας, η οποία φέρνει τέτοια οφέλη σε όλα τα κόμματα χωρίς διάκριση. Δεν υπάρχει ούτε ένα κόμμα στις πολιτισμένες χώρες που να μην κατανοεί το τεράστιο όφελος των ευρύτερων και  πιο σταθερά εδραιωμένων εκπαιδευτικών και  συνδικάτων, κι όμως το καθένα προσπαθεί να διασφαλίσει ότι η επιρροή του κυριαρχεί μέσα σε αυτά τα συνδικάτα. Ποιος δεν γνωρίζει ότι οι αναφορές στην μη κομματική φύση ορισμένων θεσμών δεν είναι συνήθως τίποτα περισσότερο από υποκριτικές φράσεις στα χείλη των άρχουσων τάξεων, οι οποίες επιθυμούν να συγκαλύψουν το γεγονός ότι οι υπάρχοντες θεσμοί είναι ήδη εμποτισμένοι, σε 99 περιπτώσεις από τις εκατό, με το πιο σαφές πολιτικό πνεύμα; Κι όμως, οι κύριοι Σοσιαλιστές-Επαναστάτες μας, στην ουσία, επαινούν την «μη κομματική ιδιότητα». Πάρτε, για παράδειγμα, αυτό το οδυνηρό υβρίδιο στην «Επαναστατική Ρωσία» (Αρ. 17): «Τι είδους κοντόφθαλμη τακτική είναι αυτή όταν μια επαναστατική οργάνωση επιμένει να βλέπει σε κάθε άλλη ανεξάρτητη οργάνωση που δεν υποτάσσεται σε αυτήν έναν ανταγωνιστή που πρέπει να καταστραφεί, στη μέση του οποίου πρέπει να ενσταλαχθεί η διχόνοια, η ανομοιομορφία και  η αποδιοργάνωση;» Αυτό ειπώθηκε αναφορικά με την έκκληση της Σοσιαλδημοκρατικής οργάνωσης της Μόσχας του 1896, η οποία κατηγόρησε τους φοιτητές ότι τα τελευταία χρόνια είχαν κλειστεί στον στενό κύκλο των πανεπιστημιακών τους ενδιαφερόντων, και  η οποία «Επαναστατική Ρωσία» διδάσκει ότι η ύπαρξη μιας φοιτητικής οργάνωσης δεν εμποδίζει ποτέ όσους έχουν «αποφασίσει για μια επαναστατική στάση» να αφιερώσουν τις ενέργειές τους στην υπόθεση των εργατών.

Η αφιερωμένη πλακέτα στον Λένιν,
που επισκέφτηκε ο Δ. Κουτσούμπας

Δείτε πόση σύγχυση υπάρχει εδώ. Ο ανταγωνισμός είναι δυνατός (και  αναπόφευκτος) μόνο μεταξύ μιας πολιτικής οργάνωσης και  μιας άλλης, μεταξύ πολιτικών φιλοδοξιών και  άλλων. Ο ανταγωνισμός μεταξύ μιας εταιρείας αλληλοβοήθειας και  ενός επαναστατικού κύκλου είναι αδύνατος, και  αποδίδοντας στη δεύτερη την επιθυμία να καταστρέψει την πρώτη, η «Επαναστατική Ρωσία» λέει καθαρές ανοησίες. Αλλά αν μια συγκεκριμένη πολιτική φιλοδοξία επρόκειτο να εκδηλωθεί μέσα στην ίδια εταιρεία αλληλοβοήθειας – για παράδειγμα, να μην βοηθήσει τους επαναστάτες ή να αποβάλει παράνομα βιβλία από τη βιβλιοθήκη – τότε ο ανταγωνισμός και  η άμεση πάλη είναι υποχρεωτικά για κάθε έντιμο «πολιτικό». Αν υπάρχουν άνθρωποι που περιορίζουν τους κύκλους σε στενά, πανεπιστημιακά συμφέροντα (και  τέτοιοι άνθρωποι αναμφίβολα υπάρχουν, και  το 1896 υπήρχαν πολύ περισσότεροι!), τότε η πάλη μεταξύ αυτών και  εκείνων που υποστηρίζουν όχι τη στένωση, αλλά τη διεύρυνση των συμφερόντων είναι εξίσου απαραίτητη και  επιτακτική. Άλλωστε, η ανοιχτή επιστολή του Σοβιέτ του Κιέβου, η οποία πυροδότησε τη διαμάχη μεταξύ της «Επαναστατικής Ρωσίας» και  της «Ίσκρα», αφορούσε την επιλογή όχι μεταξύ φοιτητικών και  επαναστατικών οργανώσεων, αλλά μεταξύ επαναστατικών οργανώσεων διαφορετικών τάσεων. Κατά συνέπεια, ακριβώς εκείνοι που είχαν ήδη «αποφασίσει για την επαναστατική θέση» άρχισαν να επιλέγουν, και  οι «σοσιαλιστές επαναστάτες» μας τους σέρνουν πίσω με το πρόσχημα ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ μιας επαναστατικής και  μιας καθαρά φοιτητικής οργάνωσης είναι κοντόφθαλμος… Αυτό είναι πραγματικά ασυνάρτητο, κύριοι! Το επαναστατικό κομμάτι του φοιτητικού σώματος έχει αρχίσει να επιλέγει ανάμεσα σε δύο επαναστατικά κόμματα, και  τους προσφέρεται αυτή η διάλεξη: «όχι επιβάλλοντας» μια «οριστική» (η αβεβαιότητα είναι προτιμότερη, φυσικά…) «κομματική ετικέτα» (για μερικούς μια ετικέτα, για άλλους μια σημαία), «όχι επιβάλλοντας βία στην πνευματική συνείδηση ​​των συμφοιτητών» (ολόκληρος ο αστικός τύπος όλων των χωρών εξηγεί πάντα την ανάπτυξη της σοσιαλδημοκρατίας με τη βία των ηγετών και  των υποκινητών πάνω στη συνείδηση ​​των ειρηνικών συντρόφων…) «επιτεύχθηκε η επιρροή της», δηλαδή η επιρροή του σοσιαλιστικού μέρους του φοιτητικού σώματος πάνω στους υπόλοιπους. Νομίζω ότι κάθε αξιοπρεπής φοιτητής θα εκτιμήσει αυτή την κατηγορία εναντίον των σοσιαλιστών για «επιβολή» ετικετών και  «βιασμό της συνείδησης». Και  αυτοί οι άξεστοι, πλαδαροί και  χωρίς αρχές λόγοι εκφωνούνται στη Ρωσία, όπου οι έννοιες της κομματικής οργάνωσης, της κομματικής αντοχής, της τιμής και  της κομματικής σημαίας είναι ακόμα τόσο ανυπολόγιστα αδύναμες!

Οι "σοσιαλιστές επαναστάτες"» μας προβάλλουν ως πρότυπο για τους επαναστάτες φοιτητές τα προηγούμενα φοιτητικά συνέδρια, τα οποία διακήρυξαν την «αλληλεγγύη» τους. αλληλεγγύη με το γενικό πολιτικό κίνημα, αποσπώντας πλήρως από τη φραξιονιστική διαμάχη που υπάρχει εντός του επαναστατικού στρατοπέδου.” Τι είναι ένα “γενικό πολιτικό” κίνημα; Ένα σοσιαλιστικό συν φιλελεύθερο κίνημα. Το να αφαιρέσουμε από αυτή τη διάκριση ισοδυναμεί με το να τασσόμαστε με το άμεσο και  το εγγύς, δηλαδή, το φιλελεύθερο κίνημα. Και  αυτό ζητούν οι “σοσιαλιστές επαναστάτες”! Άνθρωποι που αυτοαποκαλούνται ξεχωριστό κόμμα ζητούν αποχώρηση από τον κομματικό αγώνα! Δεν δείχνει αυτό ότι ένα τέτοιο κόμμα δεν είναι σε θέση να λαθρεμπορίσει τα πολιτικά του αγαθά υπό τη δική του σημαία, αλλά αναγκάζεται να καταφύγει στο λαθρεμπόριο; Δεν αποκαλύπτει αυτό την έλλειψη οποιασδήποτε συγκεκριμένης προγραμματικής βάσης για αυτό το κόμμα; Θα το δούμε τώρα.

Τα λάθη των σοσιαλιστών επαναστατών στη συλλογιστική τους για τους φοιτητές και  την επανάσταση δεν μπορούν να εξηγηθούν μόνο από την παραλογικότητα που προσπαθήσαμε να δείξουμε παραπάνω. Κατά μία έννοια, μπορεί να υποστηριχθεί το αντίθετο: η παραλογικότητα της συλλογιστικής τους πηγάζει από το θεμελιώδες λάθος τους. Ως “κόμμα”, κατείχαν μια τέτοια θέση από την αρχή. Μια εσωτερικά αντιφατική θέση, τόσο ολισθηρή που άνθρωποι που ήταν απολύτως ειλικρινείς και  ικανοί για πολιτική σκέψη δεν μπορούσαν να τη διατηρήσουν χωρίς συνεχείς ταλαντεύσεις και  πτώσεις. Εμείς πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι η Σοσιαλδημοκρατία δεν αποδίδει τη ζημιά που προκάλεσαν στην υπόθεση του σοσιαλισμού οι «σοσιαλιστές επαναστάτες» στα διάφορα λάθη αυτού ή εκείνου του συγγραφέα ή εκείνης της προσωπικότητας. Αντίθετα, θεωρεί όλα αυτά τα λάθη ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα μιας λανθασμένης προγραμματικής και  πολιτικής θέσης. Σε ένα ζήτημα όπως το φοιτητικό ζήτημα, αυτή η λανθασμένη άποψη είναι ιδιαίτερα εμφανής και  η αντίφαση μεταξύ της αστικοδημοκρατικής άποψης και  της στολής του επαναστατικού σοσιαλισμού γίνεται προφανής. Πράγματι, κοιτάξτε προσεκτικά τη ροή σκέψης στο προγραμματικό άρθρο της «Επαναστατικής Ρωσίας»: «Φοιτητές και  Επανάσταση». Ο συγγραφέας θέτει στην πρώτη γραμμή την «ανιδιοτέλεια και  την καθαρότητα των φιλοδοξιών», τη «δύναμη των ιδανικών κινήτρων» της «νεολαίας». Ακριβώς σε αυτό αναζητά μια εξήγηση για όλες αυτές τις «και νοτόμες» πολιτικές φιλοδοξίες, και  όχι στις πραγματικές συνθήκες της κοινωνικής ζωής στη Ρωσία, οι οποίες, αφενός, δημιουργούν μια ασυμβίβαστη αντίφαση μεταξύ της απολυταρχίας και  πολύ πλατιών και  πολύ ετερογενών στρωμάτων του πληθυσμού, και  αφετέρου, εμποδίζουν εξαιρετικά (σύντομα θα είναι απαραίτητο να πούμε: εμπόδισαν) κάθε εκδήλωση πολιτικής δυσαρέσκειας. εκτός από τα πανεπιστήμια.

Ο συγγραφέας στη συνέχεια επιτίθεται στις προσπάθειες των Σοσιαλδημοκρατών να αντιμετωπίσουν συνειδητά τις διαφορές στις πολιτικές ομάδες εντός του φοιτητικού σώματος, να ενώσουν πιο στενά τις ομοιογενείς πολιτικές ομάδες και  να διαχωρίσουν ό,τι είναι πολιτικά ετερογενές. Δεν είναι ότι ο συγγραφέας επικρίνει την λανθασμένη κάποια από αυτές τις προσπάθειες – θα ήταν γελοίο να ισχυριστεί κανείς ότι όλες αυτές οι προσπάθειες ήταν πάντα επιτυχημένες σε όλα. Όχι, η ίδια η ιδέα ότι η διαφορά στα ταξικά συμφέροντα πρέπει αναπόφευκτα να αντικατοπτρίζεται στις πολιτικές ομάδες, ότι οι φοιτητές δεν μπορούν να αποτελέσουν εξαίρεση σε ολόκληρη την κοινωνία, παρά την ανιδιοτέλεια, την αγνότητα, την ιδεαλιστικότητά τους κ.λπ., ότι το καθήκον ενός σοσιαλιστή δεν πρέπει να παραβλέπει αυτή τη διάκριση, αλλά, αντίθετα, να την εξηγεί στις ευρύτερες δυνατές μάζες και  να την εδραιώνει στην πολιτική οργάνωση. Ο συγγραφέας βλέπει τα πράγματα από την ιδεαλιστική οπτική γωνία ενός αστού δημοκρατικού, όχι από την υλιστική οπτική γωνία ενός σοσιαλδημοκράτη.

Ο συγγραφέας, επομένως, δεν ντρέπεται να παρουσιάσει και  να επαναλάβει το κάλεσμα του επαναστατικού φοιτητικού σώματος για ένα «γενικό πολιτικό κίνημα». Για αυτόν, το κέντρο βάρους βρίσκεται ακριβώς στο γενικό πολιτικό, δηλαδή στο γενικό δημοκρατικό, κίνημα, το οποίο πρέπει να ενωθεί. Αυτή η ενότητα πρέπει να μην ενοχλείται από «καθαρά επαναστατικούς κύκλους», οι οποίοι θα έπρεπε να ομαδοποιούνται «παράλληλα με τη γενική φοιτητική οργάνωση». Από την άποψη των συμφερόντων αυτού του ευρέος και  ενιαίου δημοκρατικού κινήματος, είναι, φυσικά, εγκληματικό να «επιβάλλεις» κομματικές ετικέτες και  να παραβιάζεις την πνευματική συνείδηση ​​των συντρόφων. Έτσι ακριβώς έβλεπε τα πράγματα η αστική δημοκρατία το 1848, όταν οι προσπάθειες να επισημανθεί η αντίφαση μεταξύ των ταξικών συμφερόντων της αστικής τάξης και  του προλεταριάτου προκάλεσαν «καθολική» καταδίκη των «φανατικών της διχόνοιας και  της «διαίρεσης». Έτσι ακριβώς την βλέπει η νεότερη ποικιλία αστικής δημοκρατίας – οπορτουνιστές και  αναθεωρητές που διψούν για ένα ενιαίο, μεγάλο δημοκρατικό κόμμα που ακολουθεί ειρηνικά την πορεία της μεταρρύθμισης, την πορεία της ταξικής συνεργασίας. Όλοι τους ήταν πάντα, και  δεν μπορούν παρά να είναι, εχθροί των «παραταξιακών» συγκρούσεων και  υποστηρικτές ενός «γενικού πολιτικού» κινήματος.

Το μαυσωλείο του Λένιν 1925
Περισσότεροι από εκατό χιλιάδες
το επισκέφθηκαν τον πρώτο μήνα

_________________________________

Βλέπετε: τα επιχειρήματα των Σοσιαλεπαναστάτων, παράλογα και  αντιφατικά σε σημείο που να είναι γελοία από σοσιαλιστική οπτική γωνία, γίνονται απολύτως κατανοητά και  συνεπή από αστική δημοκρατική οπτική γωνία. Αυτό συμβαίνει επειδή το Σοσιαλιστικό Επαναστατικό Κόμμα δεν είναι, στην ουσία, τίποτα περισσότερο από μια φράξια της αστικής δημοκρατίας, μια φράξια που είναι κυρίως διανοούμενη στη σύνθεσή της, κυρίως μικροαστική στην οπτική της, και  συνδυάζει εκλεκτικά, στη θεωρητική της σημαία, τον νεότερο οπορτουνισμό και  τον παλιομοδίτικο λαϊκισμό.
Η καλύτερη αντίκρουση της ενοποιητικής φρασεολογίας της αστικής δημοκρατίας είναι Η ίδια η πορεία της πολιτικής ανάπτυξης και  του πολιτικού αγώνα αποτελεί τη βάση για τη θέση του δημοκρατικού. Και  στη Ρωσία, η ανάπτυξη ενός γνήσιου κινήματος έχει ήδη οδηγήσει σε μια τέτοια διάψευση. Αναφέρομαι στην εμφάνιση των «ακαδημαϊκών» ως ξεχωριστής ομάδας φοιτητών. Όσο δεν υπήρχε πραγματικός αγώνας, οι ακαδημαϊκοί δεν ξεχώριζαν από τις «γενικές φοιτητικές» μάζες, και  η «ενότητα» ολόκληρου του «σκεπτόμενου μέρους» του φοιτητικού σώματος φαινόταν απαραβίαστη. Μόλις έφτασε η ώρα, η απόκλιση αυτών των ετερόκλητων στοιχείων έγινε αναπόφευκτη. Η πρόοδος του πολιτικού κινήματος και  η άμεση επίθεση στην απολυταρχία σημαδεύτηκε αμέσως από μια σαφέστερη πολιτική ευθυγράμμιση – παρά όλες τις κενές συζητήσεις για την ένωση όλων. Ότι ο διαχωρισμός ακαδημαϊκών και  πολιτικών είναι ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός – σχεδόν κανείς δεν θα το αμφισβήτησε. Αλλά σημαίνει αυτός ο διαχωρισμός ότι οι σοσιαλδημοκράτες φοιτητές θα «σπάσουν» με τους ακαδημαϊκούς; Η «Επαναστατική Ρωσία» το πιστεύει (βλ. Αρ. 17, σελ. 3).

Αλλά αυτό φαίνεται να ισχύει μόνο λόγω της σύγχυσης που αποκαλύψαμε παραπάνω. Μια πλήρης οριοθέτηση των πολιτικών τάσεων δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση «ρήξη» των επαγγελματικών και  ακαδημαϊκών ενώσεων. Ένας σοσιαλδημοκράτης που θέτει ως στόχο να εργαστεί μεταξύ των φοιτητών σίγουρα θα προσπαθήσει, είτε προσωπικά είτε μέσω των πρακτόρων του, να διεισδύσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους «καθαρά φοιτητικούς» και  αυτοδιδακτικούς κύκλους, να προσπαθήσει να διευρύνει τους ορίζοντες όσων απαιτούν μόνο ακαδημαϊκή ελευθερία και  να προσπαθήσει να διαδώσει ένα ειδικά σοσιαλδημοκρατικό πρόγραμμα μεταξύ εκείνων που εξακολουθούν να αναζητούν ένα πρόγραμμα.
Συνοψίζοντας: ένα ορισμένο μέρος του φοιτητικού σώματος θέλει να αναπτύξει μια σαφή και  συνεκτική σοσιαλιστική κοσμοθεωρία. Ο απώτερος στόχος αυτής της προπαρασκευαστικής εργασίας – για τους φοιτητές που επιθυμούν πρακτική συμμετοχή στο επαναστατικό κίνημα – μπορεί να είναι μόνο μια συνειδητή και  αμετάκλητη επιλογή μιας από τις δύο τρέχουσες τάσεις που έχουν αναδυθεί στο επαναστατικό περιβάλλον. Όποιος διαμαρτύρεται ενάντια σε μια τέτοια επιλογή στο όνομα της ιδεολογικής ενοποίησης των φοιτητών, στο όνομα της επαναστατικοποίησης τους γενικά κ.λπ., συσκοτίζει τη σοσιαλιστική συνείδηση ​​και , στην πραγματικότητα, δεν κηρύττει τίποτα άλλο παρά την έλλειψη ιδεών. Η πολιτική ομαδοποίηση των φοιτητών δεν μπορεί παρά να αντικατοπτρίζει την πολιτική ομαδοποίηση της κοινωνίας στο σύνολό της, και  είναι καθήκον κάθε σοσιαλιστή να αγωνίζεται για την πιο συνειδητή και  συνεπή δυνατή οριοθέτηση μεταξύ πολιτικά ετερογενών ομάδων. Η έκκληση που απευθύνεται στους φοιτητές από το Σοσιαλιστικό-Επαναστατικό Κόμμα – «να διακηρύξουν την αλληλεγγύη τους με το γενικό πολιτικό κίνημα και  να εγκαταλείψουν εντελώς τις φραξιονιστικές συγκρούσεις στο επαναστατικό στρατόπεδο» – δεν είναι, στην ουσία, τίποτα άλλο παρά μια κάλεσμα επιστροφής από μια σοσιαλιστική σε μια αστικοδημοκρατική άποψη. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς το «Σοσιαλιστικό-Επαναστατικό Κόμμα» «OST G» είναι απλώς μια φράξια της αστικής δημοκρατίας στη Ρωσία. Η ρήξη μεταξύ ενός σοσιαλδημοκράτη φοιτητή και  των επαναστατών και  πολιτικών όλων των άλλων τάσεων δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ρήξη στις φοιτητικές και  εκπαιδευτικές οργανώσεις. Αντίθετα, μόνο με την τήρηση ενός σαφώς καθορισμένου προγράμματος μπορεί και  πρέπει να εργαστεί κανείς εντός των ευρύτερων φοιτητικών κύκλων για να διευρύνει τους ακαδημαϊκούς τους ορίζοντες και  να προωθήσει τον επιστημονικό σοσιαλισμό, δηλαδή τον μαρξισμό.

Υ.Γ. Στις επόμενες επιστολές μου, θα ήθελα να συζητήσω με τους αναγνώστες του «Φοιτητή» τη σημασία του Μαρξισμού για την ανάπτυξη μιας συνεκτικής κοσμοθεωρίας, τις θεμελιώδεις και  τακτικές διαφορές μεταξύ του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και  του Σοσιαλεπαναστατικού Κόμματος, ζητήματα φοιτητικής οργάνωσης και  τη στάση του φοιτητικού σώματος απέναντι στην εργατική τάξη γενικότερα.

Δείτε και Ριζοσπάστης __τα καθήκοντα των ενώσεων της νεολαίας _λόγος στο III πανρωσικό συνέδριο της ρώσικης κομμουνιστικής ένωσης νεολαίας | 2-Οκτ-1920

Η έκδοση στα ελληνικά, έχει ελάχιστες αλλαγές και  ένα χρήσιμο παράρτημα στο τέλος _οι πάλαι ποτέ Εκδόσεις “ΑΛΛΑΓΗ ” (Θεμιστοκλέους 3 Αθήνα) δεν υπάρχουν

                                 ΕΙΣΑΓΩΓΗ
__γραμμένο σε πολυτονικό
Το άρθρο του В .Ι Λένιν “Τά καθήκοντα τής ’Επαναστατικής Νεολαίας ” γράφτηκε τό Σεπτέμβρη τού 1903. Γιά μερικά χρόνια πρίν, τό ρώσικο έργατικό κίνημα ακολουθούσε μιά γοργή ανοδική πορεία. Τό χειμώνα τού 1902 άρχισε νά παίρνει τεράστιες διαστάσεις, και τό καλοκαίρι τού 1903, Αναπτύχτηκε ώς τήν κήρυξη γενικής  πολιτικής απεργίας στίς νότιες περιοχές τής Ρωσίας. Γεγονότα όπως αυτά έδειχναν ότι ή ρώσικη έπανάσταση έχει ώριμάσει και προάγγελαν τό ξεσήκωμα τού 1905.
Αλλά στή Ρωσία δέν υπήρχε μιά θεωρητικά ξεκαθαρισμένη και οργανωτικά προετοιμασμένη επαναστατική ηγεσία τής εργατικής τάξης. Δίχως μιά τέτοια ηγεσία, οί μάζες δέν θά μπορούσαν, στήν επερχόμενη επανάσταση, νά νικήσουν τήν απολυταρχία. Γι’ αυτό, ο Λένιν συγκέντρωνε ἐκεῖνα τά χρόνια τό ενδιαφέρον του και τήν πάλη του στό πρόβλημα τής ένωσης τών διάσπαρτων σοσιαλδημοκρατικών ομάδων σ’ ένα Ενιαίο πανρωσικό Επαναστατικό μαρξιστικό κόμμα. Ό Λένιν ανάπτυξε κ’ ύπερασπίστηκε τήν Έννοια τής Επαναστατικής οργάνωσης και κομματικότητας, σέ μιά σειρά Έργων, μεταξύ των οποίων κατέχουν ξεχωριστή θέση τό «Άπό ποϋ ν’ Αρχίσουμε;» και τό «Τί νά κάνουμε;», όπου καταπολεμούνται οί θεωρίες τού Μάρτωφ και των άλλων ρώσων “οίκονομιστών”, οί οποίοι, στό όνομα τής “ευρύτητας” τού κινήματος, κήρυσσαν τήν οργανωτική άμορφία και τήν πολιτική σύγχυση.

Από “το βλέμμα του Οδυσσέα” _1995
σε σκηνοθεσία Θόδωρου Αγγελόπουλου

Γι’ αύτή τήν κομματικότητα μιλάει ο Λένιν και αύτήν υπερασπίζεται, σέ σχέση μέ τό φοιτητικό κίνημα, στό παρόν άρθρο. Καταπολεμά τήν Ιδέα τής «άκομματικότητας» πού πρόβαλαν οί ύποστηριχτές τού μικροαστικού κόμματος των σοσιαλεπαναστατών, Επικαλούμενοι υποκριτικά τά «κοινά συμφέροντα», τά «παμφοιτητικά συμφέροντα» κλπ. Ό Λένιν εξηγεί ότι ή Ιδέα τής άκομματικότητας είναι μιά καθαρή Ασυναρτησία, πού ο βαθύτερος προορισμός της είναι νά τραβήξει τό φοιτητικό κίνημα πρός τά πίσω και νά τό κρατήσει κάτω άπό τήν έπιροή του Αστικού φιλελευθερισμού.
                                                                         Σημειώσεις

• ¹ Τό άρθρο «Τά καθήκονταχήςέπαναστατικήςνεολαίας» γράφτηκε άπό τόν Β.Ι.Λένιν κατά παράκληση τής σύνταξης τής έφημερίδας «Στουντέντ» και δημοσιεύτηκε τό Σεπτέμβρη του 1903 στό φύλλο άρ. 2—3 τής έφημερίδας, στη στήλη «Ελεύθερο Βήμα». Το άρθρο έχει τον υπότιτλο «Γράμμα πρώτο». Τα άλλα γράμματα πάνω σ’ αυτό το θέμα, πού σκόπευε να γράψει ό Λένιν, όπως βγαίνει και από το υστερόγραφο του πρώτου γράμματος και  από το σχέδιο επιστολών σχετικά με τα καθήκοντα της επαναστατικής νεολαίας (βλ. σε τούτο τον τόμο, σελ. 437—438 (έλλ. έκδ., σελ. 433—434), κατά τα φαινόμενα δε γράφτηκαν.
  Το άρθρο «Τα καθήκοντα της επαναστατικής νεολαίας» βγήκε σε ξεχωριστό ανάτυπο της εφημερίδας «Στουντέντ» και  τυπώθηκε (χωρίς το υστερόγραφο) σε ξεχωριστή πολυγραφημένη έκδοση με τον τίτλο: «Προς τούς φοιτητές. Τα καθήκοντα της επαναστατικής νεολαίας (ή σοσιαλδημοκρατία και  η διανόηση)». Το άρθρο σε λιθογραφημένη έκδοση τυπώθηκε από τούς φοιτητές του πανεπιστημίου της Μόσχας. Η μπροσούρα κυκλοφόρησε πλατιά στη Ρωσία. Σύμφωνα με όχι πλήρη στοιχεία της αστυνομικής διεύθυνσης για το 1904—1905, αντίτυπα της μπροσούρας είχαν βρεθεί κατά τη διενέργεια συλλήψεων και  ερευνών στο Αίκατερινοσλάβ, στο Νίζνι Νόβγκοροντ, στο Καζάν, στην Οδησσό, στο Σμολένσκ και  στο κυβερνείο του Μινσκ.
• ² «Στουντέντ» («Φοιτητής») — εφημερίδα της επαναστατικής φοιτητικής νεολαίας. Βγήκαν συνολικά δύο φύλλα (αρ. 1 και 2—3). Το πρώτο φύλλο άρχισε να τυπώνεται πρώτα στη Ρωσία, κατασχέθηκε όμως στο τυπογραφείο. Ξανατυπώθηκε για δεύτερη φορά τον Απρίλη του 1903 στη Γενεύη. Το φύλλο αρ. 2—3 (διπλό) βγήκε στη Ζυρίχη.
  Η δήλωση της σύνταξης, πού αναφέρεται από τον Λένιν, έλεγε: «Χωρίς να προσχωρεί ακόμη στο ένα ή στο άλλο ρωσικό κόμμα της αντιπολίτευσης… η σύνταξη θεωρεί σκόπιμο να παραχωρήσει τις σελίδες του οργάνου της για μια ήρεμη συζήτηση των θεωρητικών και  πραχτικών προβλημάτων της επαναστατικής πάλης στους εκπρόσωπους και  των πιο αντίθετων ρευμάτων της ρωσικής επαναστατικής σκέψης, έχοντας πάντοτε σαν σκοπό να καλλιεργήσει στη φοιτητική νεολαία μια σαφή και  ολοκληρωμένη πολιτική και  σοσιαλιστική επαναστατική κοσμοαντίληψη, πράγμα που αποτελεί άπαραίτητο και Ισχυρότατο παράγοντα τής Ιδεολογικής της ένότητας».
  
• ³ _Ίσкρα — ή πρώτη πανρωσική παράνομη μαρξιστική εφημερίδα πού Ιδρύθηκε από τον Λένιν το 1900 και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία του επαναστατικού μαρξιστικού κόμματος της εργατικής τάξης της Ρωσίας.
  Επειδή ήταν αδύνατο να εκδοθεί επαναστατική εφημερίδα στη Ρωσία εξαιτίας των αστυνομικών διώξεων, ό Λένιν, όντας εξόριστος ακόμα στη Σιβηρία, είχε καταστρώσει σε όλες του τις λεπτομέρειες το σχέδιο έκδοσής της στο εξωτερικό. Μόλις τέλειωσε ή εξορία (Γενάρης 1900) ό Λένιν καταπιάστηκε αμέσως με την εφαρμογή του σχεδίου του. Το Φλεβάρη του 1900 είχε στην Πετρούπολη συνομιλίες με τη Β.Ι.Ζασούλιτς πού είχε έρθει παράνομα από το εξωτερικό, σχετικά με τη συμμετοχή της ομάδας «Απελευθέρωση της δουλειάς» στην έκδοση της εφημερίδας. (σσ. Βέρα Ιβάνοβνα Ζασούλιτς _Ве́ра Ива́новна Засу́лич, 1849 – 1919 Ρωσίδα Μενσεβίκα επαναστάτρια – μεταστράφηκε στον Μαρξισμό). Στα τέλη του Μάρτη —αρχές του ’Απρίλη 1900, έγινε ή λεγόμενη «Σύσκεψη του Πσκόφ» των В.Ι.Λένιν, Λ. Μάρτοφ (Γ.Ο. Τσεντερμπάουμ), Α.Ν. Πότρεσοφ, Σ.Ι. Ραντσένκο μέ τούς «νόμιμους μαρξιστές» — Π. Μπ. Στρούβε και  Μ.Ι. Τουγκάν—Μπαρανόδσκι, όπου συζητήθηκε το λενινιστικό σχέδιο ανακοίνωσης της σύνταξης της πανρωσική εφημερίδας _Ίσκρα και  του επιστημονικού πολιτικού περιοδικού («Ζάρια»), σχετικά με το πρόγραμμα και  τα καθήκοντα των εκδόσεων αυτών. Το πρώτο εξάμηνο του 1900 ό Λένιν περιόδεψε μια σειρά πόλεις της Ρωσίας (Μόσχα, Πετρούπολη, Ρίγα, Σμολένσκ, Νίζνι Νόβγκοροντ, Ουφα, Σαμάρα, Σιζράν), αποκατάστησε σύνδεση με τις σοσιαλδημοκρατικές ομάδες και  με μεμονωμένους σοσιαλδημοκράτες και  εξασφάλισε, από μέρους τους, την υποστήριξη της μελλοντικής Ίσκρα. Τον Αύγουστο τού 1900, με την άφιξη του Λένιν στην Ελβετία, έγινε σύσκεψη Λένιν—Πότρεσοφ με τα μέλη της ομάδας «Απελευθέρωση της δουλειάς», με θέμα το πρόγραμμα και  τα καθήκοντα της εφημερίδας και  του περιοδικού, τους πιθανούς συνεργάτες, τη σύνθεση της σύνταξης και  την έδρα της — οι συνομιλίες αυτές παρά λίγο να ναυαγήσουν. Ωστόσο κατά το τέλος των συνομιλιών κατορθώθηκε να επιτευχτεί συμφωνία σε όλα τα επίμαχα ζητήματα.
  Το πρώτο φύλλο της λενινιστικής Ίσκρα βγήκε το Δεκέμβρη τού 1900 στη Λειψία, τα επόμενα φύλλα έβγαιναν στο Μόναχο, από τον Ιούλη του 1902 στο Λονδίνο και  από την άνοιξη του 1903 στη Γενεύη. Μεγάλη βοήθεια για την εγκατάσταση της εφημερίδας (οργάνωση μυστικού τυπογραφείου, εξασφάλιση στοιχείων κτλ.) πρόσφεραν οι γερμανοί σοσιαλδημοκράτες: Κλάρα Τσέτκιν, Άντολφ Μπράουν και  άλλοι, ο πολωνός επαναστάτης Γιούλιαν Μαρχλέφσκι που ζούσε την εποχή εκείνη στο Μόναχο (σσ. Julian Marchlewski, 1866–1925, γνωστός και  με το ψευδώνυμο Κάρσκι, ήταν εξέχων Πολωνός κομμουνιστής πολιτικός, δημοσιογράφος και  θεωρητικός στενός συνεργάτης και  φίλος της Ρόζας Λούξεμπουργκ)., ό Γ. Κβέλτς — ένας από τους ηγέτες της αγγλικής σοσιαλδημοκρατικής ομοσπονδίας __σσ. ο Henry “Harry” Quelch (1858–1913) ήταν  μαρξιστής, συνδικαλιστής και  ιδρυτική προσωπικότητα του βρετανικού σοσιαλιστικού κινήματος. Ως ένας από τους κύριους ηγέτες της Σοσιαλδημοκρατικής Ομοσπονδίας (SDF), διετέλεσε επί μακρόν συντάκτης της εφημερίδας του κόμματος, Justice, και  εκπροσώπησε τους Βρετανούς σοσιαλιστές σε διεθνή συνέδρια.
  Τη σύνταξη της Ίσκρα την αποτελούσαν οι: Β.Ι.Λένιν, Γ.Β.Πλεχάνοφ, Λ.Μάρτοφ, Π.Μπ. Άξελροντ, Α.Ν.Πότρεσοφ και Β.Ι.Ζασούλιτς. Γραμματέας της σύνταξης αρχικά I. G. Smidovich-Leman, αργότερα, από την άνοιξη του 1901, ή Ν.Κ. Κρούπσκαγια πού κρατούσε και ολόκληρη την αλληλογραφία της Ίσκρα με τις ρωσικές σοσιαλδημοκρατικές οργανώσεις.
  Στο κέντρο της προσοχής της Ίσκρα βρίσκονταν τα προβλήματα της επαναστατικής πάλης του προλεταριάτου και όλων των εργαζόμενων τής Ρωσίας ενάντια στην τσαρική απολυταρχία, μεγάλη προσοχή δινόταν στα σοβαρότερα γεγονότα τής διεθνούς ζωής και Ιδιαίτερα του διεθνούς Εργατικού κινήματος. Ό Λένιν ήταν ουσιαστικά ό διευθυντής και καθοδηγητής της Ίσκρα, δημοσίευε άρθρα για όλα τα βασικά ζητήματα τής οικοδόμησης του κόμματος και  τη ταξικής πάλης του προλεταριάτου τής Ρωσίας.
  Η Ίσκρα έγινε το κέντρο συνένωσης των κομματικών δυνάμεων, συγκέντρωσης και διαπαιδαγώγησης των κομματικών στελεχών. Σε πολλές πόλεις τής Ρωσίας (Πετρούπολη, Μόσχα, Σαμάρα και άλλες) δημιουργήθηκαν ομάδες και Επιτροπές του ΣΔΕΚΡ λενινιστικής—ισκρικής κατεύθυνσης. Το Γενάρη του 1902 στο συνέδριο των οπαδών της Ίσκρα στή Σαμάρα, δημιουργήθηκε ή ρωσική όργάνωση τής Ίσκρα. Οι ίσκρικές οργανώσεις συγκροτούνταν και  δούλευαν κάτω άπό τήν άμεση καθοδήγηση τών μαθητών και συνεργατών του Β.Ι. Λένιν —Ν.Ε.Μπάουμαν, Ι.Β.Μπάμπουσκιν, Σ.Ι.Γκούσεφ, Μ.Ι.Καλίνιν, Π.Α.Κράσικοφ, Γ,Μ.Κρδιζανόφσκι, Φ.Β.Λένγκνικ, Π. Ν.Λεπεσίνσκι, I. I. Ραντσένκο και άλλων.
  Μέ πρωτοβουλία τού Λένιν και  με την άμεση συμμετοχή του, η σύνταξη τής Ίσκρα επεξεργάστηκε το σχέδιο προγράμματος του κόμματος (δημοσιεύτηκε στην Ίσκρα άρ.φύλλου 21, της 1^ης του Ίούνη 1902) και προετοίμασε τό II συνέδριο του ΣΔΕΚΡ πού συνήλθε στίς 17(30) Ιούλη—10(23) τού Αύγούστου 1903. Στις παραμονές τής σύγκλησης του συνεδρίου οι περισσότερες τοπικές σοσιαλδημοκρατικές οργανώσεις της Ρωσίας είχαν προσχωρήσει στην Ίσκρα, ενέκριναν την ταχτική της, το πρόγραμμά της και  το οργανωτικό της σχέδιο και  την αναγνώρισαν σαν καθοδηγητικό τους όργανο. Το συνέδριο με ειδική απόφαση τόνισε τον εξαιρετικό ρόλο της Ίσκρα στην πάλη για το κόμμα και την ανακήρυξε Κεντρικό ’Όργανο του ΣΔΕΚΡ. Στο II συνέδριο Εκλέχτηκε συνταχτική Επιτροπή από τούς Λένιν, Πλεχάνοφ και Μάρτοφ. Ο Μάρτοφ, παρά την απόφαση του συνεδρίου τού κόμματος, αρνήθηκε να μπει στη σύνταξη, επιμένοντας να μείνουν και οι έξι προηγούμενοι συντάχτες και  έτσι τα φύλλα της Ίσκρα 46—51 βγήκαν με συνταχτική Επιτροπή τον Λένιν και  τον Πλεχάνοφ. Ύστερα από λίγο ο Πλεχάνοφ πέρασε στις θέσεις τού μενσεβικισμού και  ζήτησε να μπουν στη σύνταξη τής Ίσκρα όλοι οι παλιοί μενσεβίκοι συντάχτες πού τούς είχε απορρίψει το συνέδριο. Ό Λένιν δεν μπορούσε να συμφωνήσει μ’ αυτό και  στις 19 του Οκτώβρη 1903 αποχώρησε από τη σύνταξη της Ίσκρα, μετά μπήκε στην ΚΕ και  από κει πάλαιβε ενάντια στους οπορτουνιστές μενσεβίκους.
  Το φύλλο 52 της Ίσκρα» βγήκε με μοναδικό συντάχτη τον Πλεχάνοφ. Στις 13(26) Νοέμβρη 1903 ο Πλεχάνοφ προσέλαβε στη σύνταξη της Ίσκρα αυτόβουλα, παραβιάζοντας τη θέληση του συνεδρίου, τούς πρώην μενσεβίκους συντάχτες της. Από το φύλλο 52 οι μενσεβίκοι μετάτρεψαν την Ίσκρα σε όργανό τους.
• ⁴ «Οσβομποζντένιγε» _Απελευθέρωση — 15ήμερο περιοδικό πού έβγαινε στο εξωτερικό από τις 18 Ιούνη (1^η Ιούλη) 1902 ως τις 5 (18) Οχτώβρη 1905 με διευθυντή τον Π.Μπ.Στρουβε. Το περιοδικό ήταν όργανο τής ρωσικής φιλελεύθερης αστικής τάξης και προπαγάνδιζε με συνέπεια τις Ιδέες τού μετριοπαθούς—μοναρχικού φιλελευθερισμού. Στα 1903 γύρω από το περιοδικό συγκεντρώθηκε (και το Γενάρη του 1904 διαμορφώθηκε) ή «Ένωση ’Απελευθέρωσης», πού έζησε ως τον Οχτώβρη τού 1905. Μαζί με τούς ζεμστβικούς—συνταγματικούς οι οπαδοί του «Όσβομποζντένιγε» αποτέλεσαν τον πυρήνα τού συνταγματικού—δημοκρατικού κόμματος (των καντέτων), πού δημιουργήθηκε τον Οχτώβρη τού 1905 και ήταν το κύριο αστικό κόμμα στη Ρωσία.
• ⁵ Στρούβε, Π. Μπ. (Ρ.Ν.Σ.) (1870—1944) — αστός οικονομολόγος και δημοσιολόγος, ένας από τους ηγέτες του φιλελεύθερου μοναρχικού κόμματος των καντέτων. Επιφανής εκπρόσωπος του «νόμιμου μαρξισμού» στη δεκαετία 1890—1900, συνεργάτης και διευθυντής των περιοδικών «Νόβογε Σλόβο» (1897), «Να τσάλο» (1899) και «Ζίζν» (1900). Στην πρώτη κιόλας έργα σία του «Κριτικές παρατηρήσεις σχετικά με το πρόβλημα της οικονομικής ανάπτυξης τής Ρωσίας» (1894) ό Στρούβε, κριτικάροντας το ναροντνικισμό, έκανε «συμπληρώσεις» και «κριτική» στην οικονομική και φιλοσοφική διδασκαλία του Κ. Μαρξ, συμφωνούσε με τούς εκπρόσωπους τής χυδαίας αστικής πολιτικής οικονομίας, προπαγάνδιζε το μαλθουσιανισμό (σσ. κοινωνικοοικονομική θεωρία που βασίζεται στις ιδέες του Άγγλου οικονομολόγου Τόμας Ρόμπερτ Μάλθους __1766–1834, ο οποίος υποστήριξε ότι η ανεξέλεγκτη πληθυσμιακή αύξηση θα οδηγήσει τελικά σε παγκόσμια πείνα και εξάντληση των πόρων). Ο Β.Ι. Λένιν ονόμασε τον Στρούβε «Μεγάλο μαέστρο τής αποστασίας» (“Απαντα, 4^η ρωσ. έκδ., τόμ. 13^ος, σελ. 453). Ό Στρούβε ήταν ένας από τους θεωρητικούς εκπροσώπους και οργανωτές τής αστικοφιλελεύθερης οργάνωσης “_Ένωση Απελευθέρωσης” (1904—1905) και διευθυντής τού παράνομου οργάνου της «Όσβομποζντένιγε» (1902—1905). Όταν το 1905 Ιδρύθηκε το κόμμα των καντέτων, έγινε μέλος τής ΚΕ του. Ύστερα από την ήττα της επανάστασης του 1905—1907 — ηγέτης της δεξιάς πτέρυγας των φιλελευθέρων. Με την έναρξη του πρώτου παγκόσμιου πολέμου — ένας από τούς θεωρητικούς του ρωσικού Ιμπεριαλισμού. Ύστερα από την οκτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση ο Στρούβε γίνεται φανατικός εχθρός της σοβιετικής εξουσίας, μέλος τής αντεπαναστατικής κυβέρνησης τού Βράγκελ, λευκο—εμιγκρές.
• ⁶ «Ρεβολιουτσιόνναγια Ροσσίγια» _«Επαναστατική Ρωσία» — παράνομη εφημερίδα των εσέρων από τα τέλη τού 1900 την έβγαζε στη Ρωσία ή «Ένωση των Σοσιαλιστών— επαναστατών» (το 1^ο φύλλο της με χρονολογία 1900, στην πραγματικότητα βγήκε το Γενάρη του 1901). Από το Γενάρη του 1902 ως το Δεκέμβρη τού 1905 έβγαινε στο εξωτερικό (Γενεύη), σαν επίσημο όργανο του κόμματος των έσέρων.
• ⁷ Πρόκειται για την έκκληση τής πρώτης μαρξιστικής οργάνωσης της Μόσχας, της «Εργατικής Ένωσης Μόσχας προς τούς φοιτητές, πού βγήκε στις 3(15) Νοέμβρη 1896.

Τέλος φόρμας