Αλέξης Πάρνης: Να θυμάσαι το Γράμμο μας, του λαού το λημέρι

Φύλαξε το πρόσωπό σου / το σωστό κι αληθινό σου /
όπως το 'φτιαξε η δική σου η εποχή
Σ' αυτούς τους στίχους, γραμμένους πολλά χρόνια αργότερα από την ταξική σύγκρουση του ΔΣΕ, συμπυκνώνεται η ουσία της πορείας του Αλέξη Πάρνη, που διαμορφώθηκε με αντιφάσεις σε δεκαετίες θύελλας και σκληρών δοκιμασιών.
Ο Αλέξης Πάρνης (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Σωτήρη Λεωνιδάκη) γεννήθηκε στον Πειραιά το 1924. Η τριπλή φασιστική κατοχή τον βρήκε μαθητή Γυμνασίου. Μαζί με τον πατέρα του έκρυψε μια οικογένεια Εβραίων και στη συνέχεια εντάχθηκε στην ΕΑΜική Αντίσταση και στο ΚΚΕ.
Στη διάρκεια της ταξικής αναμέτρησης του Δεκέμβρη του '44 πολέμησε ως καπετάνιος λόχου του εφεδρικού ΕΛΑΣ και τραυματίστηκε σοβαρά. Μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας στο Ρουμπίκ (Αλβανία) και στο Μπούλκες (Γιουγκοσλαβία), μαζί με άλλους καταδιωκόμενους του αστικού κράτους. Εκεί έγραψε και τα πρώτα του θεατρικά έργα, ανάμεσα στα οποία ξεχώριζε ο "Ξερόβραχος"» που ανέβηκε στη σκηνή την άνοιξη του 1947.
                            🔺🔺
                   Με πληροφορίες
                   από δημοσίευμα του Γιώργου Μηλιώνη,
                   μέλος του Τμήματος Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ __
                   "Ριζοσπάστης" του Σαββατοκύριακου
Αλέξης Πάρνης           ***
Την άνοιξη του 1948 εντάχθηκε στον ΔΣΕ και ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε για εκείνον να γράφει θεατρικά έργα. Εκείνος, ωστόσο, ήθελε να καταγράφει την εποποιία των μαχών, και γι' αυτόν τον λόγο απευθύνθηκε στον ίδιο τον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Νίκο Ζαχαριάδη, και όπως αφηγείται: "Ηταν η πρώτη φορά που θα μάθαινε για την ύπαρξή μου ο τόσο πολυάσχολος εκείνη την εποχή ηγέτης. Φαίνεται ωστόσο ότι με πήρε σοβαρά και με καλό μάτι, γιατί σε λιγότερο από μια βδομάδα βρισκόμουν κιόλας στο Βίτσι. Άρχισα τη θητεία μου ως πολεμικός ανταποκριτής στη 18^η Ταξιαρχία του Π. Βαϊνά που ξεκίνησε μια μεγάλη διείσδυση στα μετόπισθεν του αντίπαλου με βάση εξόρμησης το όρος Σινιάτσικο και πρώτη επιχείρηση την κατάληψη της Σιάτιστας. Από 'κει θα 'στελνα την πρώτη ανταπόκριση ξεκινώντας μια τακτική συνεργασία στην εφημερίδα του Γενικού Αρχηγείου και της Προσωρινής Κυβέρνησης ¨Προς τη Νίκη¨".
Εκείνη την περίοδο έγραψε και το ποίημα "Σ' έναν καινούριο σύντροφο". Γράφτηκε στο Βουνό (ίσως στα τέλη του 1948) και περιλήφθηκε στη συλλογή "Τραγούδια της Αντίστασης " __εκδόσεις "Νέα Ελλάδα", Οκτώβρης 1951:
"Απόψε στ' αμπρί μας έγινε μια απλή τελετή \ Ενας καινούριος πάτησε στο κατώφλι του κόμματος.\ Ήταν ένας πολεμιστής του Βίτσι \ Με το παράσημο της νιότης στην καρδιά \ Με το παράσημο του Γράμμου στα στήθια. \ Απόψε στ' αμπρί μας έγινε μια απλή τελετή. \ Ένας Επίτροπος αρματωμένος με μάουζερ και φισεκλίκια \ Που 'χε δει το κόκκινο λάβαρο \ Ν' ανεμίζει στο κατάρτι της Ακροναυπλίας \ Όταν η μαύρη θύελλα μάνιαζε να το κουρελιάσει \\
Ένας επίτροπος αρματωμένος με τη στερνή παραγγελιά των νεκρών μας \ Που 'χε δει την Άνοιξη \ Στο γελαστό στόμα του μελλοθάνατου Σουκατζίδη. \\
Ένας επίτροπος με τα χέρια σημαδεμένα από τις χειροπέδες της ασφάλειας \ Που 'χε είκοσι χρόνια θητεία \ Στο στράτευμα της λευτεριάς \ Άνοιξε σαν τις φτερούγες του αετού τα χέρια \ Έσφιξε το καινούριο ξεπεταρόνι στην αγκαλιά του \ και είπε:
\\ Καλώς όρισες σύντροφε! \ Εδώ που 'ρθες να 'σαι δίκαιος σαν τον ήλιο \ π' ανατέλλει για όλους τους ανθρώπους. \ Εδώ που 'ρθες πρέπει να 'χεις τα χέρια σαν τη βαριά \ Για να γκρεμίζεις τις Βαστίλλες.\ Εδώ που 'ρθες πρέπει να 'χεις τα χέρια απαλά \ Για να χαϊδεύεις τις πληγές του λαού μας. \ Καλώς όρισες σύντροφε! \ Τώρα είσαι ένας τραγουδιστής στην πολύβοη χορωδία του κόσμου \ Όπου διευθύνει η μπαγκέτα της λευτεριάς \ Το μαχητικό εμβατήριο της ειρήνης".
Το 1949 το εκδοτικό του ΔΣΕ εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων του "Είμαι μαχητής του Δημοκρατικού Στρατού".
Ο Πάρνης, όμως, δεν ήταν μόνο πολεμικός ανταποκριτής. Στα έργα του, όπου το "Βουνό" κατέχει περίοπτη θέση, μας δίνει πολλές εικόνες από την καθημερινή ζωή των μαχητών του ΔΣΕ, μια από τις οποίες είναι και τα βιβλία που διάβαζαν στην ανάπαυλα των μαχών: "Ο Αληθινός Παλαμάς" μελέτη του Ν. Ζαχαριάδη, "Πώς δενότανε τ' ατσάλι" του Ν. Οστρόφσκι, "Ιστορία ενός πραγματικού ανθρώπου" του Μπ. Πολεβόι, "Η δημοσιά του Βολοκόλαμσκ" του Αλ. Μπεκ, "Ανθρωποι με καθαρή συνείδηση" του Π. Βερσιγκορά…

Μετά την υποχώρηση του ΔΣΕ πήρε τον δρόμο της πολιτικής προσφυγιάς και εγκαταστάθηκε στην Τασκένδη της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν. Το 1951 ξεκίνησε η φοίτησή του στο Λογοτεχνικό Πανεπιστήμιο "Μαξίμ Γκόργκι" της Μόσχας και το 1955 τιμήθηκε με το Α' Βραβείο Ποίησης στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας της Βαρσοβίας για το επικό ποίημά του "Μπελογιάννης". Την κριτική επιτροπή αποτελούσαν οι Πάμπλο Νερούδα, Ναζίμ Χικμέτ, Ιόρις Ιβενς __ Joris Ivens (George Henri Anton) και Nicolás Guillén.
Και στο ποίημα αυτό υπάρχουν στροφές που αναφέρονται στην τρίχρονη εποποιία του ΔΣΕ.
    "Μπελογιάννης"
    Επικό ποίημα του Αλέξη Πάρνη \ απόσπασμα
    Λόγος της Μάνας
    Κυματοπαίζει το παιδί στ’ ανέμελο ακρογιάλι
    το γαλανό κι εκεί βουτά.
    Και ξάφνου βλέπεις το σγουρό κι ατίθασο κεφάλι
    να ξεπροβάλει κάπου στ’ ανοιχτά.
    Ποιος άνθρωπος να τ’ άνοιξε την ατσαλένια πύλη
    στης νέας πίστης το ιερό;
    Πότε και πού με την ψυχή σαν έτοιμο φυτίλι
    ζύγωσε της μπαρούτης το σωρό;
    Ήταν πολλοί που ανέμιζαν την κόκκινη παντιέρα
    στην πόλη μας από παλιά.
    Κάποιος τον πήρε απ’ το σχολείο που πήγαινε, μια μέρα
    για να τον πάει σ’ άλλα σχολειά.
    Θυμάμαι… Κείνη τη χρονιά τριγύρω μας τη χώρα
    την πνίξαν οι νεροποντές.
    Και πιο πολύ την έπνιγεν η δακρυσμένη μπόρα
    μες στου κοσμάκη τις ματιές.
    Κυλούσαν μαύροι χείμαρροι, σκορπίσαν τη σταφίδα
    που λιάζονταν στη γη.
    Κι αντάμα ρούχου και ψωμιού σκορπίσαν την ελπίδα
    και αφήσαν μόνο την οργή.
    Κι ό,τι απ’ το ρέμα το θολό πρόφτασαν να γλιτώσουν
    οι δόλιοι δουλευτές,
    ήρθαν να τους το πάρουνε σαν κλέφτες όσο κι όσο
    κράτος, εμπόροι δανειστές.
    Γίνανε κάστρα τα χωριά, τ’ άδικο πολεμούσαν
    μέχρι και τα μικρά παιδιά.
    Έδωσαν κείνη τη χρονιά σ’ αίμα, δάκρυ κι αγκούσα
    τη μεγαλύτερη σοδειά.
    Τ’ αγώνα πρωτοκάθεδρη πήρε φωτιά κι η πόλη
    κι απ’ την αντίπερη γραμμή,
    οι σταυρωτές γι’ απόκριση το μαύρο δώσαν βόλι
    στα στόματα που ζήταγαν ψωμί.
"__Σαν πας στην Καλαμάτα…" Πώς άλλαξε κείνη η μέρα
    και λόγια και ρυθμό.
    Αντί μαντίλι δέσανε ματόβρεχτη παντιέρα
    στου κόσμου το λαιμό.
    Φοβόμουν για τον άντρα μου κι έτρεξα με τα ρίγη
    της αγωνίας στην καρδιά.
    Ο Νίκος δε με φόβιζε – το πρωινό είχε φύγει
    να πάει σχολειό με τ’ άλλα τα παιδιά…
    Και ξάφνου τριγυρίζοντας στης πόλης την αντάρα
    τον είδα να μιλάει απ’ τα σκαλιά
    στο πλήθος… Και ν’ ακούγονται σαν κεραυνοί τα σμπάρα
    και να τον βρίζουνε του νόμου τα σκυλιά.
    Πόνεσα όπως στη γέννα του, στριγγά φώναξα: "Νίκο!"
    Κι ο κόσμος είχε γκρεμιστεί…
    Αλλά στην τρυφερή καρδιά της μάνας είπε "Σήκω"
    η μάνα του πολεμιστή,
    που πρόβαλε περήφανη στην κρίσιμη την ώρα
    για να με κάνει δυνατή.
    Με βάφτισε συντρόφισσα… Κι έτσι από δω και τώρα,
    μπήκα στ’ αγώνα το στρατί.
    ¾¾¾¾¾¾
    Λόγος του Τραγουδιστή
    Στου Κολοκοτρωναίικου Μοριά το μετερίζι
    τρυγάει τώρα ο πόλεμος κι ο θάνατος θερίζει.
    Απ’ το πρανές του Πάρνωνα στου Μαίναλου το λόγγο
    με τον παππού Ταΰγετο να ’χει τον πρώτο λόγο,
    μανιάζει η μάχη και μιλά τ’ ατσάλι με τ’ ατσάλι
    κι η μια πλευρά μ’ αντίμαχη φωτιά μιλάει στην άλλη.
    Αποσπερίτη Αρματολέ κι Αυγερινέ Ελασίτη
    μαζί χτυπάτε το Ναζί και τον ταγματαλήτη!
    Πισωπατάν οι σταυρωτές, γίναν χίλια κομμάτια
    και από τους κάμπους στα βουνά στρέφει ο λαός τα μάτια,
    να δει τη μεραρχία του, να δει το Μπελογιάννη…
    Στην Καλαμάτα λυτρωτής όπου και να ναι φτάνει.
    Κι αν ευτυχία είναι να μπεις μες στην Αμαλιάδα
    σαν γιος και λυτρωτής: __"Εμπρός ΕΛΑΣ για την Ελλάδα"!
    φέρνοντας με τη Λευτεριά και μια παγκόσμια ελπίδα,
    τότε θα πω: κατάματα την ευτυχία την είδα.
    Και μέσα απ’ το λαρύγγι του και την ψυχή του μέσα
    βγαίνουν κραυγές Νικηταρά, φοβέρες Παπαφλέσσα
    που σμίγουν τη μανία τους με το δικό του μένος:
   "Βάλτε φωτιά στους Γερμανούς και τους προσκυνημένους"!
    Άχαρος είναι ο πόλεμος κι έχει μόνο μια χάρη:
    Βοηθάει να ξεχωρίσουμε την ήρα από το στάρι.
    Φυλάχτε σαν τα μάτια σας τη Λαϊκή Εξουσία,
    έτσι θα πιάσει μοναχά ο αγώνας κι η θυσία.
    Τους ήρωες και τους μάρτυρες του τόπου το χρυσάφι
    μη τους αφήσετε παιδιά πάλι να πάνε στράφι.
    Γονάτισε όλο το χωριό κι η Ελλάδα πέρα ως πέρα
    και στο κοντάρι τ’ ουρανού κυμάτισε η παντιέρα
    της Λευτεριάς… Αντάρτικη φορώντας τώρα χλαίνη
    τον Ύμνο της τραγούδησε – αυτόν που πάντα παίρνει
    νέες στροφές μέχρι να ‘ρθει κάποιος καιρός να βάλει
    στεφάνι τη στερνή στροφή στης νίκης το κεφάλι.
Έπειτα από τη «δεξιά οπορτουνιστική στροφή» του 20ού Συνεδρίου του ΚΚΣΕ, δεν αποδέχτηκε τις αποφάσεις της 6^ης Πλατιάς Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ και την καθαίρεση του Νίκου Ζαχαριάδη, και αυτό καθόρισε τη στάση του απέναντι στο Κόμμα και οδήγησε στη διαγραφή του.
Με τον Νίκο Ζαχαριάδη συνδέθηκε με πολύχρονη φιλία, που αποτυπώθηκε και στο έργο του "Γεια χαρά, Νίκος", το οποίο περιέχει τμήμα της αλληλογραφίας του με τον Ν. Ζαχαριάδη. Το 1960 το θεατρικό έργο του "Νησί της Αφροδίτης", που ήταν αφιερωμένο στους αγώνες του κυπριακού λαού, παίχτηκε σε δεκάδες θέατρα της ΕΣΣΔ και άνοιξε τον δρόμο για τον επαναπατρισμό του στην Ελλάδα. Έως το τέλος της ζωής του συνέχισε να συγγράφει ποιήματα, μυθιστορήματα και θεατρικά έργα ιδιαίτερης αισθητικής αξίας.
Στα κείμενα του Αλέξη Πάρνη όσο και άλλων λογοτεχνών, δεν ήταν ξεκάθαρος ο χαρακτήρας του ΔΣΕ, ως αντανάκλαση της προβληματικής στρατηγικής του ΔΚΚ και του ΚΚΕ τότε.
Ετσι, βλέπουμε κείμενα να ταλαντεύονται ανάμεσα στον ταξικό αγώνα και στο αντιφασιστικό - εθνικοαπελευθερωτικό μέτωπο ενάντια στον "μοναρχοφασισμό" και στην "αμερικανοκρατία" και τη λογική της συμφιλίωσης και ομαλής μετάβασης.
Ενίοτε οι συνθήκες οδηγούν τη γραφή τους σε πιο ταξικές θέσεις. Γράφει ο Αλ. Πάρνης: "Ο αγώνας να νικήσει, ν' ανοίξουν τα εργοστάσια, να μαζευτούμε στο σπίτι μας και άλλο τι θέλω; Τα χέρια μου θα τα 'χω, αφεντικό δε θα υπάρχει να με κλέβει. Τι άλλο χρειάζεσαι για να ζήσεις μ' όλα σου τα καλά; Ετσι δεν είναι; ". Σε κάθε περίπτωση, τόνιζε ότι τα καλύτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά του ελληνικού λαού σμιλεύτηκαν και αναδείχθηκαν στις γραμμές του ΔΣΕ.
"Ο μαχητής του Δημοκρατικού Στρατού και γενικά ο λαϊκός αγωνιστής εκείνου του καιρού (και μόνο τους χιλιάδες εκτελεσμένους και εθελοντές μελλοθανάτους να σκεφτείς αναρριγάς) είχε ως μοναδικό κίνητρο την ηθική αμοιβή, το αίσθημα της καθαρής συνείδησης και την περηφάνια της λυτρωτικής απεξάρτησης από το καταραμένο σύνδρομο του "ραγιά" που το 'χαν εμφυτέψει τόσο βαθιά στη ρωμαίικη ψυχή και στο υπέδαφος ακόμα του υποσυνείδητου οι τέσσερεις αιώνες της Τουρκοκρατίας. Δυστυχώς για την κακιά μας μοίρα συνέχισαν να καλλιεργούν αυτό το επάρατο σύνδρομο οι Δυτικοί προστάτες, με μια νέα, πιο τελειοποιημένη δολιότητα, την επομένη κιόλας της ίδρυσης του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους".
¾¾¾¾¾¾¾¾¾
Στα έργα του θα παραδεχτεί μια "ιδεολογική Οδύσσεια" μέσα στο καμίνι της εποχής, ενώ εκείνο που δεν αποδεχόταν με τίποτα ήταν το τσαλαπάτημα του φιλότιμου του "Ελληνα" από οποιονδήποτε και ο ίδιος αναλογιζόμενος την εποχή, μέσα από τη σκέψη ενός ήρωά του, έγραφε ότι "ανεξάρτητα αν θα γινόταν κάποτε ένας ιστοριογράφος της γενιάς του, θα μπορούσε να βοηθήσει στην κατανόησή της τουλάχιστον σαν ¨διερμηνέας¨. Γι' αυτό ήταν απόλυτα βέβαιος! Οσο έπρεπε ώστε να νιώθει απόλυτα αρμόδιος για να παρατηρεί και να κρίνει... ".
Έκρινε στα έργα του και μάλιστα πολύ αυστηρά τους πάντες, μηδενός εξαιρουμένου, διατηρώντας, από την άλλη, μια επιφύλαξη μήπως ήταν πολύ άδικος στις ιδιαίτερα έντονες επικρίσεις του απέναντι στο Κόμμα και την ΕΣΣΔ. Οι αντιφάσεις στη στρατηγική του ΔΚΚ και του ΚΚΕ τότε ίσως εμπόδισαν και τον ίδιο να ερμηνεύσει υπαρκτές, ορισμένες φορές, αρνητικές καταστάσεις και προβλήματα. Στα έργα του, επίσης, είναι διάχυτη η νοσταλγία για την Ελλάδα, για την πατρίδα που τα υψηλά ιδανικά του λαού της αλλά και τις ελπίδες του στις στροφές της Ιστορίας αντιπροσωπεύει στον 20ό αιώνα ο "Γράμμος".
"Να θυμάσαι το Γράμμο μας, του λαού το λημέρι \ που κρατάει στον κόρφο του ζωντανή την ελπίδα \ και προσμένει τον άνεμο που ξανά θα σε φέρει \ για να δώσεις καινούργια φτερά στην πατρίδα.
Να θυμάσαι το χώμα του, τη φωτιά, τον αέρα \ όσα φύτεψες όνειρα και τα πότισες αίμα \ να θυμάσαι τους ήρωες που κοιμούνται εκεί πέρα \ να θυμάσαι τι σου 'λεγε το στερνό τους το βλέμμα.
Να θυμάσαι τα κάτεργα, τα κελιά, τους δεσμώτες \ την αντίπερα όχθη της ψυχής και της γης σου \ όπου τόσοι και τόσοι κυκλωμένοι στρατιώτες \ πολεμάν τα σκοτάδια και φωνάζουν "θυμήσου".
Να θυμάσαι το χτες που σε ψήλωσε τόσο \ ν' ακονίζεις του σήμερα τη μάχιμην ώρα \ ν' αρματώνεις το μέλλον, τον πιστό σύμμαχό σου \ τραγουδώντας τον ήλιο μες στη δίσεχτη μπόρα\

Ιστορικά στελέχη του ΚΚΕ στην κηδεία του
αριστερά ο Αντώνης Καλαμπόγιας της Νικαριάς
στο μέσον η Αλέκα _δεξιά ο Χαρίλαος

Και για να εξηγούμαστε: Πολύ μελάνι και χολή, τόμοι των αστικών ΜΜΕ, με “αφιερώματα” στο Κόμμα _ που “τρώει τα παιδιά του” με αναφορές στο Νίκο Ζαχαριάδη, γέννημα της ταξικής πάλης & του ΚΚΕ _δείτε σχετικά και

Νίκος Ζαχαριάδης, γέννημα της ταξικής πάλης & του ΚΚΕ     

Δείτε τα Video_ΚΚΕ & ΚΝΕ

από την εκδήλωση τιμής και μνήμης
για τον Νίκο Ζαχαριάδη

            Η Οδύσσεια των διδύμων
Ο Καστρινός, ΕΛΑΣίτης αντάρτης και μαχητής του Δημοκρατικού Στρατού, βρίσκεται πολιτικός πρόσφυγας στην Τασκένδη, στα τέλη του 1949, και προσπαθεί να προσαρμοστεί με την οικογένειά του στις νέες συνθήκες. Γίνεται αυτόπτης μάρτυρας συνταρακτικών ιστορικών γεγονότων: Από τη σταλινική εποχή στην περίοδο του Χρουστσιόφ, την επέμβαση της σοβιετικής ηγεσίας στο ελληνικό Κομμουνιστικό Κόμμα και την καθαίρεση του Νίκου Ζαχαριάδη. Όμως, η συστράτευσή του με τον Ζαχαριάδη, οδηγεί τον Καστρινό στα γκουλάγκ, και τον φέρνει αντιμέτωπο με την επερχόμενη κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Απ' τον Γράμμο μέχρι την Τασκένδη, κι απ' την Καστέλα ώς τη Μόσχα και τη Σιβηρία, ο Αλέξης Πάρνης, με βάση μνήμες και βιώματα, διασταυρώνει την ιστορία με τη μυθοπλασία, για να δώσει το στίγμα μιας ολόκληρης εποχής. Αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της συγκλονιστικής εποποιίας που γράφτηκε από την Αριστερά των αντιφασιστικών αγώνων, της εθνικής ανεξαρτησίας και της λαϊκής δημοκρατίας, από εκείνους που κατάφεραν, μέχρι το τέλος, να "πετούν με τα φτερά της συνείδησής τους". __Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου
Γεια χαρά, Νίκος
η αλληλογραφία μου με το Νίκο Ζαχαριάδη
"Αγαπητέ Αλέξη, Το προηγούμενο γράμμα σου που πήρα είνε 20.10. Είνε αφτό που το αρχίζεις έτσι: "Χτες με διέγραφαν απ τό κόμμα". Άλλο γράμμα σου δεν πήρα. Ώστε λείπουν τα δυο γράμματα που γράφεις ότι μούστειλες. Δεν κάνει ναργάς έτσι, γιατί, όπως αίρεις, αποτελείς το μοναδικό κάβο που κρατώ ζωντανή επαφή με τον έξω κόσμο..." (Από γράμμα του Νίκου Ζαχαριάδη προς τον Αλέξη Πάρνη, το Δεκέμβρη του 1956) Το Γεια χαρά - Νίκος είναι μια λυρική αυτοβιογραφία του Αλέξη Πάρνη κι έχει ως κεντρικό άξονα την αλληλογραφία του με τον καθαιρεμένο και εκτοπισμένο στο Μποροβίτσι της βόρειας Ρωσίας ηγέτη του ΚΚΕ Νίκο Ζαχαριάδη. Η σχέση τους έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ηθική, πολιτική και λογοτεχνική διαμόρφωση του συγγραφέα. Μέσα από την αλληλογραφία τους αναβιώνει μια συνταρακτική εποχή για τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, τη Σοβιετική Ένωση και το ΚΚΕ. Φωτίζονται πρόσωπα και καταστάσεις, και δίνονται νέες ερμηνείες σε γεγονότα που φάνταζαν μέχρι σήμερα ακλόνητα.
Ο ρυθμός του κόσμου
Ο ρυθμός του κόσμου είναι το τρίτο μέρος της τριλογίας του Αλέξη Πάρνη, που άρχισε με την Οδύσσεια των διδύμων και συνεχίστηκε με το Ο άλλος εμφύλιος. Ένα μυθιστόρημα όπου οι ήρωες αναζητούν τον πνευματικό ηθικό άθλο που θα δώσει ανθρώπινη διάσταση στο τυφλό ένστικτο της αυτοσυντήρησης. 

·       Περιεχόμενα

§    Το τίμημα της τιμής

§    Συνάντηση με την Αντιγόνη

§   "Λάζαρος"

§  "Φύλαξε το πρόσωπό σου"

§   Obligatio in solidum

§   Το ράγισμα του ονείρου

§   Συμπόσιο

§   Ο χρόνος και το υφάδι του

§  "Θερμοπύλες"

§   Ο λαβωμένος Απρίλης

§   Η μοίρα του Προμηθέα

§   Το πνεύμα της ομοψυχίας

§  "Επέσατε θύματα"

§  "Εδώ Πολυτεχνείο"

§   Νοσταλγία

§   Ο κλαυσίγελος της Ιστορίας

§   Χαρισάμενες μέρες

§   Τα παιδιά του Παρθενώνα

§   Ο Μεγάλος Αποχαιρετισμός

§   Σεισμική ακολουθία

§   Οικογενειακό εμβατήριο

§   Βιογραφικό & Εργογραφία Αλέξη Πάρνη

              Ο άλλος εμφύλιος
Ο Γιάννης Δερβένης, που πολέμησε στον Εμφύλιο με τον κυβερνητικό στρατό, φεύγει το 1951 για την Αμερική, για να ασχοληθεί με το μεγάλο πάθος του, τον κινηματογράφο. Κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε ήδη απαθανατίσει κάποια σημαντικά γεγονότα, όπως την ανατίναξη του κτηρίου της φιλοχιτλερικής οργάνωσης ΕΣΠΟ απ' την πατριωτική οργάνωση ΠΕΑΝ. Το γεγονός αυτό γίνεται αφορμή της γνωριμίας του στις ΗΠΑ με τον σημαντικό ομογενή Σπύρο Σκούρα, αφεντικό της "Τουέντιθ Σέντσουρι Φοξ", που φιλοδοξεί να κάνει μια ταινία για το πρώτο μεγάλο αντιστασιακό σαμποτάζ στην κατεχόμενη Ευρώπη. Στην προσπάθειά του αυτή, θέλει να αναλάβει το σενάριο ο ίδιος ο Δερβένης και να εντάξει στην ταινία τα αυθεντικά φιλμ της ανατίναξης. Τότε ο Δερβένης βρίσκεται μπροστά στη μεγάλη ευκαιρία της ζωής του. Αρχίζει η γνωριμία του με την αμερικανική πραγματικότητα, η επαφή του με τον απόδημο Ελληνισμό και τους καημούς του, αλλά και η αποτίμηση της εμφύλιας τραγωδίας με πιο αξιόπιστα κριτήρια. Ένα παιχνίδι της μοίρας όμως τον αναγκάζει να επανέλθει στην Ελλάδα, όπου θα εμπλακεί σε μια απίστευτη σκοτεινή ιστορία που θα αλλάξει τη ζωή του για πάντα.

Ρικομέξ: Ατιμώρητο άλλο ένα μαζικό έγκλημα σε βάρος της εργατικής τάξης

 

7-Σεπ-1999: Ισχυρή σεισμική δόνηση 5,9 Ρίχτερ σημειώνεται στις 14:56 το μεσημέρι στην Αθήνα, με επίκεντρο κοντά στην Πάρνηθα.
Ρικομέξ: το χάρτινο εργοστάσιο που έγινε  συνώνυμο της αυθαιρεσίας ασυδοσίας και ατιμωρησίας του κεφαλαίου. Στο χάρτινο κτίριο παραβιάστηκαν όλοι οι οικοδομικοί κανόνες της αστικής νομιμότητας, αλλά κανείς δεν μπήκε φυλακή. Οι ποινές στο τέλος μετατράπηκαν σε πλημμέλημα και οι 39 νεκροί δεν δικαιώθηκαν ποτέ.  Δεκάδες άτομα εγκλωβίζονται στα ερείπια κτιρίων σε 11 σημεία της Αττικής, ενώ ο αριθμός των νεκρών φτάνει τους 136.
Θαμμένη ζωντανή για δύο ημέρες η 31χρονη Εύη Σοφίλου, που κατορθώνοντας να επιζήσει πάνω από 46 ώρες εγκλωβισμένη στα συντρίμμια του εργοστασίου, ξαναείδε το φως του ήλιου στις 12.45 το μεσημέρι.
13/12/1999. Σε αντίξοες συνθήκες η έρευνα: η επιστημονική επιτροπή διερεύνησης των αιτίων κατάρρευσης των κτισμάτων από το φονικό σεισμό της 7^ης Σεπτεμβρίου ψάχνει -κάτω από αντίξοες συνθήκες- να βρει τα υπόλοιπα στοιχεία από το φάκελο του εργοστασίου “Ρικομέξ”. Αυτό δήλωσε ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Κώστας Λαλιώτης απαντώντας σε σχετική επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Κίμωνα Κουλούρη (Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει)

• 7/3/2000. Την τιμωρία των ενόχων ζήτησαν οι συγγενείς των θυμάτων στη “Ρικομέξ”.
• 26/10/2000. Το πράσινο φως για την επίσπευση της εκδίκασης πέντε μεγάλων υποθέσεων έδωσε ο πρωθυπουργός. Πέντε μεγάλες υποθέσεις, οι οποίες συγκλόνισαν την κοινή γνώμη, θα εκδικαστούν κατά προτεραιότητα από τα ελληνικά δικαστήρια, ύστερα από σχετική νομοθετική παρέμβαση Σημίτη
• 15/12/2000. Πόρισμα "φωτιά" του ΥΠΕΧΩΔΕ για τα αίτια κατάρρευσης της Ρικομέξ:  Κακοτεχνίες, πρόχειρες προσθήκες και παραλείψεις προκάλεσαν την κατάρρευση του κτιρίου κατά τον περυσινό καταστροφικό σεισμό. Αυτό αναφέρουν στο πόρισμα που παρέδωσαν στην ανακρίτρια, οι εμπειρογνώμονες του ΥΠΕΧΩΔΕ, οι οποίοι εξέτασαν επί σειρά μηνών τα σχέδια και τις μελέτες για την ανέγερση του εν λόγω κτιρίου.
• 28/12/2000. Ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους αφέθηκαν οι υπεύθυνοι της Ρικομέξ μετά τις απολογίες τους: αρνήθηκαν τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι την ευθύνη για την κατάρρευση του κτιρίου, αλλά και για το θάνατο 39 ατόμων φέρει αποκλειστικά ο εγκέλαδος.
• 7/6/2001.  Παραπομπή σε δίκη μελών του ΔΣ της Ρικομέξ, αρχιτεκτόνων και μηχανικών ζήτησε η εισαγγελέας.
• 25/6/2001. Ασφαλιστικά μέτρα κατά της Ρικομέξ στο Πρωτοδικείο.
• 26/6/2001. Τα ασφαλιστικά μέτρα απορρίφθηκαν και λίγο αργότερα οι ιδιοκτήτες μετέφεραν την προσωπική τους περιουσία σε Κυπριακές εταιρείες!
• 03/12/01 Ώρα για δικαιοσύνη; Την παραπομπή έντεκα ατόμων για τη "Ρικομέξ" αποφάσισε το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών, κάνοντας δεκτή τη σχετική εισαγγελική πρόταση: οι υπεύθυνοι του εργοστασίου καθώς και οι μηχανικοί, πρέπει να λογοδοτήσουν με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από πρόθεση με ενδεχόμενο δόλο κατά συρροή.
• 7 /9/ 2001.  Δύο χρόνια μετά τον σεισμό. Να τιμωρηθούν οι ένοχοι του σεισμού της Πάρνηθας (ξανα) ζήτησαν από τον Λαλιώτη οι συγγενείς των θυμάτων.
• 28/05/02. Αναβολή της δίκης με εντάσεις. Διαπληκτισμοί στο δικαστήριο.
• 04/06/02. Σε οξύ κλίμα η δίκη για την κατάρρευση του εργοστασίου της Ρικομέξ.
• 27/09/02. Η απονομή Δικαιοσύνης προχωρά με γοργούς ρυθμούς διαβεβαίωσε ο υπουργός.
• 14/11/02. Σε βαθμό κακουργήματος. Με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από πρόθεση παραπέμπονται 6 για "φέρετρο της Ρικομέξ"
• Παρασκευή 16 Μαΐου 2003. Απόφαση Άειου Πάγου: Kακούργημα η “Pικομέξ”
• 21 Νοεμβρίου 2003. Αναβλήθηκε η δίκη της ΡΙΚΟΜΕΞ στο Μικτό ΟρκωτόΔικαστήριο Αθηνών.
• 24/03/04. "Επίσπευση" στην απονομή της δικαιοσύνης.
• 02/04/04. Συγκλονιστική κατάθεση εργαζόμενης για τη Ρικομέξ.  Η γυναίκα που έμεινε επί δύο ήμερες κάτω από τα ερείπια του εργοστασίου είπε: "περίμενα πέντε ολόκληρα  χρόνια".
  “Οταν φυσούσε, έτριζε όλη η Ρικομέξ”… Δεκάδες μάτια καρφωμένα πάνω της _δακρυσμένα. Δικαστές, δικηγόροι, συγγενείς θυμάτων, παλιοί συνάδελφοι, ακροατήριο. Με ανάστημα ψυχής και λόγο συγκροτημένο, ήταν ίσως ο μοναδικός άνθρωπος μέσα στη δικαστική αίθουσα που παρέμεινε ψύχραιμη.
• 06-04-2004. Υπόθεση Φαράν. Πλημμέλημα με 8 νεκρούς. Με οριακή πλειοψηφία, δικαστές και ένορκοι του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Αθηνών μετέτρεψαν την κατηγορία που αντιμετώπιζαν οι υπεύθυνοι του εργοστασίου της Φαράν, στα συντρίμμια του οποίου θάφτηκαν οκτώ εργαζόμενοι κατά τον φονικό σεισμό της Πάρνηθας, από κακούργημα σε πλημμέλημα. Ως τεχνικός σύμβουλος υπέρ της εταιρείας κατέθεσε ο σεισμολόγος Άκης Τσελέντης.
• 07/04/04. Στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου η υπόθεση της Ρικομέξ. Αναίρεση αποζημιώσεων ζητούν οι ιδιοκτήτες. στον Άρειο Πάγο προσέφυγαν οι ιδιοκτήτες του εργοστασίου της Ρικομέξ, ζητώντας να αναιρεθούν οι αποφάσεις του Εφετείου, που τους υποχρεώνουν να καταβάλουν αποζημιώσεις _ 04/05/04 . "_Όχι" από τον Άρειο Πάγο. Ο ισχυρισμός των υπευθύνων της εταιρείας, ότι οδηγούνται σε χρεοκοπία προκάλεσε την αντίδραση του προέδρου  ο οποίος χαρακτήρισε  "αίσχος" το γεγονός ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν καταβάλει στα θύματα κανένα ποσό.
• 03/05/2004. "Προσχηματική η αίτηση πτώχευσης της Ρικομέξ". Για δόλια χρεοκοπία προτίθενται να καταγγείλουν τους υπεύθυνους της Ρικομέξ οι συγγενείς των θυμάτων που καταπλακώθηκαν μετά το σεισμό της Πάρνηθας στα συντρίμμια του εργοστασίου.
• 9/6/2004. Και νέα αναβολή για την πτώχευση της Ρικομέξ. Αναβλήθηκε για δεύτερη φορά από το Πολυμελές Πρωτοδικείο της Αθήνας (κατά πλειοψηφία) για τις 27 Οκτωβρίου
• 12/07/04. Κακουργηματική πράξη. Τρεις καταδίκες, μια απαλλαγή και μετατροπή της κατηγορίας πρότεινε ο εισαγγελέας Χρήστος Σατλάνης
• 27/07/04. Καταδίκη για πλημμέλημα. Ποινή φυλάκισης πέντε ετών σε δύο εκ των κατηγορουμένων για την υπόθεση,
• 28/07/04. Αγανάκτηση για τις ποινές. Επανάληψη της δίκης ζητούν οι συγγενείς των θυμάτων
• Αθήνα, 7 Σεπτεμβρίου 2004. πέντε χρόνια μετά: Κανείς δεν έχει τιμωρηθεί για τους ανθρώπους που βρήκαν το θάνατο κάτω από τα ερείπια. Στο εργοστάσιο της Ρικομέξ όπου σκοτώθηκαν 39 εργαζόμενοι, η κατηγορία για τους υπεύθυνους μετατράπηκε από κακούργημα σε πλημμέλημα.
• 16/09/04. Εισήγηση – πρόκληση. Αναίρεση της απόφασης για αποζημίωση στα θύματα της Ρικομέξ εισηγείται αρεοπαγίτης. Κατά τον εισηγητή οι αποφάσεις του Εφετείου πρέπει να αναιρεθούν, καθώς πάσχουν ως προς το σκέλος της τεκμηρίωσης της κατηγορίας που τους αποδόθηκε αρχικά (ανθρωποκτονία από αμέλεια με ενδεχόμενο δόλο), η οποία έχει χαρακτήρα κακουργήματος.
• 11/10/04. "Να αποδοθεί δικαιοσύνη". Συγκέντρωση διαμαρτυρίας συγγενών θυμάτων της "Ρικομέξ" στο υπουργείο Δικαιοσύνης
• 13/12/2004. Καθυστερεί η απονομή της δικαιοσύνης στην Ελλάδα. Τελευταία στην ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης και πρώτη στην ανάπτυξη φαινομένων διαφθοράς στη δημόσια διοίκηση, η Ελλάδα, μεταξύ των χωρών-μελών της Ε.Ε. Τα παραπάνω συμπεράσματα παρουσιάστηκαν στην ετήσια γενική συνέλευση της Ένωσης Εισαγγελέων. Ο πρόεδρος της Ένωσης, πρότεινε τη δήμευση οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, του οποίου η απόκτηση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από νόμιμους πόρους και έσοδα.
• 13/01/05. Απόφαση-σταθμός της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για κακούργημα στη Ρικομέξ. Ο Άρειος Πάγος δέχεται οριστικά και αμετακλήτως ότι οι κατασκευαστές των “χάρτινων” κτιρίων ενήργησαν με ενδεχόμενο δόλο. H Ολομέλεια (με μεγάλη πλειοψηφία 34-14 ψήφων)  απέρριψε την αίτηση αναίρεσης των μηχανικών. Το Ανώτατο Δικαστήριο υποχρεώνει τους κατασκευαστές του εργοστασίου να αποζημιώσουν πλήρως τους συγγενείς των 39 ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στο σεισμό του 1999 στην Πάρνηθα, στα συντρίμμια της Ρικομέξ. Την απόφαση αυτή του ανώτατου δικαστηρίου δεν υιοθέτησε το εφετείο που λίγους μήνες μετά αποφάνθηκε ότι δεν υπάρχει κακούργημα.
• Τραγωδία και στην απόδοση ποινικών ευθυνών: Η υπόθεση τελεσιδίκησε τον Ιούλιο του 2004 στο Μικτό Ορκωτό Αθηνών που έκρινε ότι δεν υπάρχουν κακουργηματικές πράξεις των κατηγορούμενων μηχανικών. Το Δικαστήριο, με ψήφους 5-2 μετέτρεψε την κατηγορία της ανθρωποκτονίας με ενδεχόμενο δόλο σε ανθρωποκτονία εξ αμελείας κατά συρροή. Έκρινε ενόχους απλά κάποιους μηχανικούς. Ο φάκελος με τους 39 νεκρούς και τους βαριά τραυματίες έκλεισε με ποινές τροχαίου ατυχήματος, χωρίς τελικά κανείς θα οδηγηθεί στη φυλακή.
  

  Ο κατάλογος των θυμάτων __ Ριζοσπάστης

ΝΕΚΡΟΙ

•   1- Παπαργύρης Βασίλης  (πελάτης/Λάρισα)  35 ετών
•   2- Δημητράκη Θηρεσία (Τερέζα)   41
•   3- Ψυρίδη Ιωάννα   36
•   4- Ροδανού Μαρία  41
•   5- Κοντού Βασιλική  21
•   6- Βότση-Κορρέ Χαρά  34
•   7- Χατζηδημητρίου Δημήτρης 35
•   8- Παλομπέλα Μαρία 42
•   9-Λαζούρη Γεωργία  40
•  10- Τσίτουρας Βασίλης 50
•  11- Λεγάκης Σπύρος  45
•  12- Μιχαηλίδης Χρήστος  46
•  13- Μαναγούδη Μαρίνα  54
• 14- Καμπανέλη-Ορφανού Αλεξάνδρα  35
• 15- Θεοδωρακόπουλος Ιωάννης 49
• 16- Θεοδωρακοπούλου Πηγή  24
• 17- Γιαννοπούλου Θεοδώρα  47
• 18- Παπαδοπούλου Αθηνά 47
• 19- Κροντήρη Δανάη  26
• 20- Μηλαΐτης Ανδρέας  32
• 21- Πανούση Μαρία  44
• 22- Λάμπρου Χαρίλαος (ιδιοκτήτης) 69
• 23- Παπαδόπουλος Γρηγόρης  34
• 24- Τζαβέλλα –Λαϊου Μαίρη  31
• 25- Κωνσταντοπούλου Αθηνά 27
• 26- Αντωνοπούλου Δήμητρα 27
• 27- Στεργιώτη Αγγελική 23
• 28- Πουλακάκου Κατερίνα  32
• 29- Αβράμη Βασιλική 46
• 30- Γαβριελάτου Μαρίνα  30
• 31- Κανάκης Λέανδρος   52
• 32- Ρούσσης Δημήτρης 49
• 33- Ζώρας Δημήτρης    44
• 34- Διονυσοπούλου Αιμιλία  40
• 35- Πουλόπουλος Κων/νος  30
• 36- Μελισσουργού Κατερίνα  42
• 37- Μελισσουργού Σοφία  11
• 38- Σπυριδάκος Κων/νος 45
• 39- Τζάκης Χαράλαμπος  33

  ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ

• 1- Ευδοκία Σoφίλου  32 ετών
• 2- Ανδρέας Μάρκου  34
• 3-  Άννα Ματσιώτα   45
• 4-  Γιώργος Σωτηρόπουλος  35
• 5-  Ελένη Λιάγκουρα  (πελάτης/Λάρισα)  42

             Κτίρια – φέρετρα για δεκάδες εργαζόμενους
Με βαρύ φόρο αίματος πλήρωσαν οι εργαζόμενοι τα Ρίχτερ του σεισμού, τα «χάρτινα» κτίρια που στέγαζαν μια σειρά επιχειρήσεις, την απουσία πολιτικής για την αντισεισμική θωράκιση και προστασία από όλες διαχρονικά τις κυβερνήσεις. Τάφος για 39 ανθρώπους έγινε το εξαώροφο κτίριο της "Ρικομέξ", στη λεωφόρο Τατοΐου στο Μενίδι. Τα χρόνια που ακολούθησαν, στο εδώλιο δεν κάθισε κανένας από τους ιδιοκτήτες της επιχείρησης, ενώ και όσοι αντιμετώπισαν κατηγορίες είτε απαλλάχθηκαν είτε αθωώθηκαν. Το πόρισμα των πραγματογνωμόνων, που εκδόθηκε στα τέλη του 2000, για τα αίτια της κατάρρευσης εντόπισε σωρεία σοβαρότατων και εξόφθαλμων παραβάσεων: Το εμβαδόν του οικοπέδου που είχε καταλάβει το κτίριο της επιχείρησης, ήταν τριπλάσιο από αυτό που είχαν αγοράσει οι ιδιοκτήτες του. Από την πρόσοψη φαινόταν ότι το κτίριο είναι τετραώροφο, αλλά από την πίσω πλευρά είχαν υψωθεί άλλοι δύο όροφοι, γεγονός που μείωνε τη στατικότητά του. Δύο υπόγεια είχαν χτιστεί χωρίς τοιχία και είχαν μετατραπεί σε ορόφους. Επίσης, είχε προστεθεί αυθαίρετα ημιώροφος στο ισόγειο σαν πατάρι. Κατασκευάστηκαν αυθαίρετα αποθήκες και υπόστεγα στους ακάλυπτους χώρους.

Τα σχέδια των οικοδομικών αδειών ήταν διαφορετικά από τα σχέδια της οικοδομής. Ενώ η άδεια προέβλεπε 32 υποστυλώματα, οι πραγματογνώμονες εντόπισαν μόνο 24. Οι πλάκες των ορόφων κατασκευάστηκαν χωρίς δοκάρια, με αποτέλεσμα να στηρίζονται σε υποστυλώματα. Στον 2ο όροφο το ωφέλιμο φορτίο που προβλεπόταν από την άδεια ήταν 350 χιλιογραμμάρια ανά τετραγωνικό μέτρο, όμως τα μηχανήματα που είχαν τοποθετηθεί το ξεπερνούσαν κατά πολύ, καθώς αντιστοιχούσαν σε 500 χιλιογρ. ανά τετρ. μέτρο.  Με απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθήνας, το 2005 η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ανατολικής Αττικής κλήθηκε να καταβάλει αποζημίωση σε συγγενείς θυμάτων. Το ποσό επιδικάστηκε σαν χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης από τις πράξεις και παραλείψεις της αρμόδιας Πολεοδομικής Υπηρεσίας, οι οποίες οδήγησαν στην κατάρρευση του κτιρίου του εργοστασίου. 

Η ανύπαρκτη Αντισεισμική προστασία
ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΖΩΗΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ για το λαό

7-Σεπ-2019: Ισχυρή σεισμική δόνηση 5,9 Ρίχτερ σημειώνεται στις 14:56 το μεσημέρι στην Αθήνα, με επίκεντρο κοντά στην Πάρνηθα.

                  👊 Ριζοσπάστης
Ατιμώρητο άλλο ένα μαζικό έγκλημα σε βάρος της εργατικής τάξης
“ΡΙΚΟΜΕΞ” – “ΦΑΡΑΝ” Κτίρια – φέρετρα για δεκάδες εργαζόμενους
Ατιμώρητοι οι πραγματικοί ένοχοι για τα θύματα
Ομαδικοί τάφοι τα κτίρια που κατέρρευσαν

Ο πρόσφατος σεισμός στη Μαγούλα θύμισε σε όλους πως οι σεισμοί «δεν ξεχνούν» όντας άρρηκτα συνδεδεμένοι με την χώρα μας. Άρα φόβος και τρόμος;  Καθόλου: αν και η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη από πλευράς σεισμικότητας και την έκτη παγκοσμίως. Αιτία είναι -να το παίξουμε και λίγο επιστήμονες η θέση της χώρας μας, η οποία βρίσκεται στη σύνθετη οριακή ζώνη στην ανατολική Μεσόγειο μεταξύ της Αφρικανικής πλάκας και της Ευρασιατικής πλάκας. Το βόρειο τμήμα στην Ευρασιατική ενώ το νότιο τμήμα βρίσκεται στην Πλάκα του Αιγαίου, η οποία μετακινείται νοτιοδυτικά σε σχέση με την Ευρασιατική (~30 mm/έτος) ενώ η Αφρικανική πλάκα υποχωρεί προς τα βόρεια κάτω από την πλάκα του Αιγαίου (~40 mm/έτος). Το βόρειο όριο πλάκας είναι ένα σχετικά διάχυτο αποκλινόμενο όριο ενώ το νότιο συγκλίνον όριο σχηματίζει το ελληνικό τόξο. Άρα “κανένα πρόβλημα“; Φυσικά υπάρχει και έχει να κάνει με την ανύπαρκτη από πλευράς κράτους αντισεισμική προστασία που για το λαό αποτελεί δικαίωμα ζωής

                               Λίγη ιστορία _και (προ)ιστορία
Οι ισχυρότεροι σεισμοί ιστορικά είναι εκείνοι που συνδέονται με το Ελληνικό Τόξο, αν και κανένας δεν είναι μεγαλύτερος των 7,2 βαθμών όπως έχει παρατηρηθεί από τις σύγχρονες καταμετρήσεις των σεισμολογικών οργάνων. Πρότερα ιστορικά σεισμικά γεγονότα (365 π.Χ. & 1303 μ.Χ.) πιθανόν να ήταν μεγαλύτερα από τις παραπάνω σεισμικές καταμετρήσεις.
Ιστορικά ο μεγαλύτερος σεισμός στην Ελλάδα καταγράφεται στη Ρόδο το 1926 (8 Ρίχτερ) που κατέστρεψε 3.200 σπίτια και χαρακτηρίστηκε παγκόσμιος γιατί έγινε αισθητός σε πάνω από 10 χώρες. Πάντως, αν και η σεισμική δραστηριότητα στην Ελλάδα είναι έντονη τα μεγέθη των σεισμών σπάνια ξεπερνούν τα 7 Ρίχτερ:  μόλις 13 σεισμοί στα τελευταία 120 χρόνια έχουν ξεπεράσει τα «7» με σοβαρότερο συμβάν τον μεγέθους 7.2R, που έγινε στις 12 Αυγούστου 1953 στη Κεφαλονιά και προκάλεσε τεράστιες υλικές καταστροφές,  476 καταγραμμένους θανάτους και 2.412 τραυματισμούς. Πάνω από το 90% των κατοικιών σε Κεφαλονιά, Ιθάκη και Ζάκυνθο μετατράπηκαν σε ερείπια (από 33.000, 27.659 καταρρεύσεις και 2.780 σοβαρές υλικές ζημιές)
                   🔢                🆘 Περιοχή         Μέγεθος

• ·                  26/6/1926        Ρόδος, Αρχάγγελος     8.0
• ·        11/8/1903        Κύθηρα, Μιτάτα           7.9
• ·        8/11/1905        Χαλκιδική, Αθως          7.5
• ·        9/7/1956          Αμοργός, Ποταμός      7.5
• ·        30/8/1926        Πελοπόνησος, Σπάρτη            7.2
• ·        12/8/1953        Κεφαλλονιά, Αργοστόλι           7.2
• ·        25/4/1957        Ρόδος, Ρόδος 7.2
• ·        19/2/1968        Αγιος Ευστράτιος        7.1
• ·        26/9/1932        Χαλκιδική, Ιερισσός     7.0
• ·        25/2/1935        Λασίθι, Ανόγια             7.0
• ·        6/10/1947        Μεσσηνία, Πυλία         7.0
• ·        30/4/1954        Καρδίτσα, Σοφάδες     7.0
• ·        18/2/1910        Κρήτη, Χανιά   6.9
• ·        11/8/1904        Σάμος, Σάμος 6.8
• ·        24/1/1912        Κεφαλλονιά, Ασπρογέρακας   6.8
• ·        31/3/1965        Αιτωλία, Αγρίνιο          6.8
• ·        13/8/1992        Κρήτη, Ζάκρο 6.8
• ·        7/8/1915          Ιθάκη, Ιθάκη    6.7
• ·        23/8/1949        Χίος, Καρδάμυλα         6.7
• ·        24/2/1981        Αλκιονίδες, Περαχώρα            6.7
• ·        5/7/1902          Θεσσαλονίκη, Ασσυρος          6.6
• ·        17/11/2015      Λευκάδα, Λευκάδα      6.5
• ·        20/6/1978        Θεσσαλονίκη, Στίβος   6.5
• ·        24/5/2014        Μεταξύ Σαμοθράκης-Λήμνου 6.5

  

  Χάρτης των επίκεντρων των καταγεγραμμένων σεισμών της Ελλάδας
  & τμημάτων γειτονικών χωρών
  με μέγεθος άνω των 4,0R (1900 ως σήμερα)
  Xρώματα: Μπλε 4,0 έως 4,9R, Πράσινο: 5,0 έως 5,9R,
  Κίτρινο: 6,0 έως 6,9R, Πορτοκαλί: 7,0 έως 7,9R

Ο μεγάλος σεισμός του 1978 στη Θεσσαλονίκη

Σημειώθηκε την Τρίτη 20 Ιουνίου 1978 και ώρα 23:03, με επίκεντρο 35 χιλιόμετρα ανατολικά-βορειοανατολικά της πόλης της Θεσσαλονίκης και συγκεκριμένα στο χωριό Στίβος, που βρίσκεται ανάμεσα στις λίμνες Κορώνεια και Βόλβη. Η σεισμική δραστηριότητα ξεκίνησε στις 8 Μαΐου 1978 με ισχυρότερους προσεισμούς αυτών της 24ης Μαΐου (ώρα 02:34) με μέγεθος 5,8 Ρίχτερ και της 19ης Ιουνίου με μέγεθος 5,3 Ρίχτερ. Ο κύριος σεισμός της 20ης Ιουνίου ήταν μεγέθους 6,5 Ρίχτερ, είχε εστιακό βάθος 10 χιλιομέτρων, διάρκεια 10sec και έγινε αισθητός σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα, τη Γιουγκοσλαβία και τη Βουλγαρία. Υπήρξε ο πρώτος που έπληξε μεγάλο αστικό κέντρο στην Ελλάδα και θεωρείται η μεγαλύτερη σεισμική δραστηριότητα στη γύρω περιοχή από το 1932, όταν και σημειώθηκε ο σεισμός της Ιερισσού στη Χαλκιδική. Ακολούθησε επίσης σειρά ισχυρών μετασεισμών με μεγαλύτερο εκείνο της 5ης Ιουλίου 1978, μεγέθους 5 Ρίχτερ και με μετακινημένο επίκεντρο δυτικά της λίμνης Κορώνειας στα 7,0 – 10,0 km από τη πόλη.

Οι δείκτες του ρολογιού
στη στοά Μαλακοπή
έχουν σταματήσει να κινούνται
από το βράδυ του σεισμού του 1978

Το μέγεθος των καταστροφών που προκάλεσε, εκτιμήθηκε στο επίπεδο VIII (8) στη 12-βάθμια κλίμακα Μερκάλι, ήταν δηλαδή «καταστροφικός». Επίσης προκάλεσε συνολικά 49 θανάτους, εκ των οποίων οι περισσότεροι (37) ήταν ένοικοι 8ροφης πολυκατοικίας που κατέρρευσε στην πλατεία Ιπποδρομίου. Τραυματίστηκαν 220, ενώ χιλιάδες έμειναν άστεγοι σε όλο τον νομό Θεσσαλονίκης. Οι υλικές ζημιές, έφτασαν τα 1,2 δισ €, σε σημερινές τιμές. Εντοπίστηκαν συνολικά 3.170 (4,5%) κτίρια με σοβαρές και επικίνδυνες βλάβες (κόκκινα), 13.918 (21,0%) κτίρια με μέσης ή και μικρής κλίμακας βλάβες (κίτρινα) και 49.071 (74,5%) κτίρια χωρίς βλάβες (πράσινα). Tην αποκατάσταση των σεισμοπαθών ανέλαβε -υποτίθεται η ΥΑΣΒΕ (Υπηρεσία Αποκατάστασης Σεισμοπλήκτων Βορείου Ελλάδας)

Ο καθηγητής Βασίλης Παπαζάχος από τους πρωταγωνιστές της εποχής, περιγράφει στο βιβλίο «Ταξίδι στο Παρελθόν μου» τα γεγονότα ως εξής: «Ο σεισμός της 20ης Ιουνίου 1978 είχε μέγεθος 6,5 και εστία στη Μυγδονία λεκάνη (μεταξύ των λιμνών Βόλβης και Λαγκαδά). Παρότι ήταν ένα συνηθισμένο φυσικό φαινόμενο (αφού κάθε τρία χρόνια κατά μέσο όρο γίνεται ένας σεισμός αυτού του μεγέθους στην Ελλάδα), είχε δυσανάλογες αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα στην πόλη της Θεσσαλονίκης όπου έβλαψε το ένα τέταρτο των οικοδομών και φόνευσε 49 ανθρώπους. Ηταν ο πρώτος ισχυρός σεισμός που έπληξε σοβαρά ένα μεγάλο αστικό κέντρο στην Ελλάδα και γι’ αυτό δεν υπήρχε η σχετική εμπειρία αντιμετώπισης τέτοιων και τόσο εκτεταμένων καταστροφών».

Το ΚΚΕ, πέρα από τις συνεχείς παρεμβάσεις στη βουλή, με προτάσεις (που φυσικά δεν εισακούονται) έχει κάνει πολλές εκδηλώσεις και ημερίδες για την αντισεισμική προστασία, τόσο σε Αθήνα -«προφητικά» πριν τη Ricomex, όσο και στη Θεσσαλονίκη, με πιο πρόσφατη (Φεβ-2019) την ημερίδα της ΚΟ Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ με μαζική λαϊκή συμμετοχή, εργαζομένων και επιστημόνων από το χώρο των κατασκευών και ειδικών επιστημόνων με θέμα «Αντισεισμική προστασία, δικαίωμα ζωής και ασφάλειας για το λαό»

Στην ημερίδα αναδείχθηκε η αναγκαιότητα της πρότασης του ΚΚΕ, που αντιμετωπίζει την αντισεισμική θωράκιση της χώρας ως ένα μεγάλο έργο υποδομής για την προστασία της ζωής και της περιουσίας του λαού, κόντρα στον σημερινό καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης, που ακριβώς επειδή υπηρετεί την κερδοφορία μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων και όχι την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών, δεν ιεραρχεί έργα αντισεισμικής, αντιπυρικής και αντιπλημμυρικής προστασίας. Παρουσιάστηκαν επίσης τα άμεσα αιτήματα πάλης, η υλοποίηση των οποίων πρέπει να γίνει υπόθεση του αγώνα των εργαζομένων.

Στην εκδήλωση μίλησαν ο Σωτήρης Αβραμόπουλος, πολιτικός μηχανικός η Ελευθερία Παπαδημητρίου, καθηγήτρια Σεισμολογίας στον Τομέα Γεωφυσικής του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, ο Βασίλειος Λεκίδης, δρ. πολιτικός μηχανικός, διευθυντής Ερευνών στο ΙΤΣΑΚ-ΟΑΣΠ και πρόεδρος της επιτροπής Φυσικών Καταστροφών του ΤΕΕ/ΤΚΜ, ο Κυριαζής Πιτιλάκης, ομότιμος καθηγητής Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ και πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ενωσης Σεισμικής Μηχανικής κά Παρεμβάσεις έκαναν ο Σωτήρης Ζαριανόπουλος, ευρωβουλευτής του ΚΚΕ και ο Θανάσης Κουτσουράς, πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων Θεσσαλονίκης.
Ζήτημα ζωής να σηκώσουμε ανάστημα,
να βάλουμε μπροστά τις σύγχρονες ανάγκες

• Εισηγητικά ο Σωτήρης Αβραμόπουλος αναφέρθηκε στα δεδομένα που καταγράφονται σήμερα, 40 χρόνια μετά το μεγάλο σεισμό του 1978 στη Θεσσαλονίκη, όπως η γήρανση και υποβάθμιση ενός σημαντικού μέρους του κτιριακού αποθέματος, ιδιαίτερα στην Α’ Δημοτική Κοινότητα του δήμου Θεσσαλονίκης, δηλαδή στο κέντρο της πόλης, αλλά και σε άλλες δημοτικές κοινότητες και σε όμορους δήμους. Στις σημαντικές καθυστερήσεις στον προσεισμικό έλεγχο, σε όλες τις βαθμίδες του, και σε ό,τι αφορά την ενίσχυση σχολείων, νοσοκομείων, άλλων δημόσιων κτιρίων, χώρων εργασίας. Όπως είπε, σχεδόν 20 χρόνια μετά τις εξαγγελίες για πρωτοβάθμιο έλεγχο των 80.000 – 90.000 κτιρίων δημόσιου ενδιαφέροντος πανελλαδικά, αυτός έχει προχωρήσει σε ένα ποσοστό όχι μεγαλύτερο από 15%.

• Αναφέρθηκε επίσης στις σημαντικές ελλείψεις στη χρηματοδότηση, στελέχωση και εξοπλισμό των μηχανισμών Πολιτικής Προστασίας, στις ελλείψεις στην ενημέρωση του πληθυσμού και σε ασκήσεις ετοιμότητας, στην επικαιροποίηση των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων με τα νέα επιστημονικά δεδομένα.
• Εξήγησε ότι η σημερινή κατάσταση είναι αποτέλεσμα του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης, στο πλαίσιο του οποίου η αντισεισμική θωράκιση, η αντιπλημμυρική και η αντιπυρική προστασία δεν ιεραρχούνται, δεν επιλέγονται ως προτεραιότητες στον κρατικό προϋπολογισμό, στο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, στο ΕΣΠΑ, στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα, στα τεχνικά προγράμματα των περισσότερων δήμων.
• Και σημείωσε: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η μεγάλη ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας μάς δίνει τη δυνατότητα να ελαχιστοποιήσουμε τις συνέπειες στη ζωή και στην περιουσία των κατοίκων και γενικότερα τις επιπτώσεις που προκαλούν οι σεισμοί. Η τεράστια αντίφαση που εκδηλώνεται ανάμεσα σε αυτή τη δυνατότητα και τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνουμε, υπογραμμίζει την πολιτική διάσταση του ζητήματος της αντισεισμικής προστασίας και θωράκισης. Αναδεικνύεται και σε αυτό το ζήτημα ότι είναι μονόδρομος για τα λαϊκά συμφέροντα η αμφισβήτηση αυτού του δρόμου ανάπτυξης, η μαχητική διεκδίκηση έργων και μέτρων για την προστασία του λαού, στην προοπτική μεγάλων και ριζικών αλλαγών που θα επιτρέψουν την άρση των αιτιών που δημιουργούν την τρωτότητα του δομημένου, κοινωνικού και οικονομικού περιβάλλοντος».

Τόνισε ακόμα ότι «είναι ζήτημα ζωής, επιβίωσης για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα, για τη νέα γενιά, να σηκώσουμε ανάστημα, να βάλουμε μπροστά τις μεγάλες σύγχρονες ανάγκες μας για όλες τις απαραίτητες υποδομές που θα ανεβάζουν το επίπεδο ζωής μας και θα στηρίζουν την προστασία του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος».
Κλείνοντας, παρουσίασε το συνδυασμένο πλαίσιο διεκδικήσεων για την αντισεισμική θωράκιση που καταθέτει το ΚΚΕ, σημειώνοντας ότι «το πλαίσιο διεκδίκησης για απαραίτητα έργα και υποδομές και στον τομέα της αντισεισμικής θωράκισης, που καταθέτουν το ΚΚΕ και η “Λαϊκή Συσπείρωση“, μπορεί να αποτελέσει βάση για να συναντηθούμε στον αγώνα και στην κάλπη όσοι αγωνιούμε και συμφωνούμε ότι πρέπει εδώ και τώρα να γίνουν βήματα, ότι δεν γίνεται να συνεχίσουμε έτσι».

                Η προστασία της ζωής στο “ζύγι”

            του “κόστους – οφέλους” για το κεφάλαιο

Στην παρέμβασή του, ο Σωτήρης Ζαριανόπουλος ανέδειξε ως πρόβλημα πρώτιστης σημασίας την αντισεισμική προστασία των σχολικών κτιρίων, όπου φοιτούν εκατοντάδες χιλιάδες μαθητές, και αναφέρθηκε στην εικόνα που υπάρχει στο δήμο Θεσσαλονίκης, όπου το μόνο που σχεδιάστηκε είναι ο Πρωτοβάθμιος Προσεισμικός Ελεγχος Σχολικών Κτιρίων Δήμου Θεσσαλονίκης. «Με τον Πρωτοβάθμιο Ελεγχο ελέγχθηκαν 18 σχολικά συγκροτήματα, από τα συνολικά 110 που υπάρχουν στο δήμο Θεσσαλονίκης. Κρίθηκε ότι όλα χρήζουν δευτεροβάθμιου ελέγχου. Και έπεται μεγάλη συνέχεια. Μόνο τρία σχολικά συγκροτήματα προχωράνε σε ανακατασκευή, κυρίως επειδή βρίσκονται σε κεντρικά σημεία και περισσότερο για εμβληματικούς – τουριστικούς λόγους. Ουσιαστικά βρισκόμαστε στο πρώτο βήμα από τα 100 που πρέπει να γίνουν για την προστασία της ζωής και της υγείας της νεολαίας. Αν συνυπολογίσουμε και όλα τα άλλα κτίρια δημόσιας χρήσης – νοσοκομεία, πολιτιστικά και αθλητικά κέντρα, ΚΑΠΗ, υπηρεσίες κ.λπ. – όπου οι έλεγχοι είναι ουσιαστικά “παγωμένοι”, καταλαβαίνουμε το μέγεθος του προβλήματος και της καθυστέρησης», είπε.

Τόνισε ότι ακόμη και η προστασία της ζωής υπόκειται στους περιορισμούς της ταξικής πολιτικής του αστικού κράτους, αφού όπως εξήγησε «ο ζωτικός αντισεισμικός σχεδιασμός και προστασία δεν αποφέρει κέρδη. Δεν είναι επιλέξιμη δαπάνη ή δραστηριότητα ούτε από τις κυβερνήσεις ούτε από την Ευρωπαϊκή Ενωση», η οποία όπως υπογράμμισε «έφτασε στο σημείο, κάνοντας ανάλυση “κόστους – οφέλους” πάνω στην ανθρώπινη ζωή, να προτρέπει η αντιπλημμυρική π.χ. προστασία να κατευθύνεται στις περιοχές των πλουσίων, των “υψηλών εισοδημάτων”, και όχι στις λαϊκές περιοχές, καθώς οι αποζημιώσεις κράτους και ασφαλιστικών εταιρειών στις πιο φτωχές συνοικίες είναι “φθηνότερες” – λόγω κατασκευών – απ’ ό,τι στις πλουσιότερες συνοικίες. Με λίγα λόγια, αφήστε τις λαϊκές συνοικίες να πνιγούν».
Τέλος, ανέδειξε ότι η έκταση των κινδύνων και της συνολικής υπόθεσης της αντισεισμικής προστασίας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποσπασματικά, χωρίς κεντρικό σχεδιασμό και χρηματοδότηση. Κάτι που όπως είπε «δεν γίνεται και δεν μπορεί να γίνει στην αναγκαία έκταση από το σημερινό σύστημα, του οποίου άλλες είναι οι προτεραιότητες. Η πρόταση και στόχος πάλης του ΚΚΕ και του ταξικού εργατικού κινήματος για ενιαίο κρατικό φορέα κατασκευών, με ευθύνη μεταξύ των άλλων και για την αντισεισμική προστασία, με συνδυασμένη αξιοποίηση του επιστημονικού, τεχνικού και εργατικού δυναμικού σε μόνιμη βάση, μπορεί να δώσει απαντήσεις στα προβλήματα που συζητάμε και σε άλλα πολλά, όπως των αναγκαίων υποδομών, της εργατικής κατοικίας κ.λπ.».
Μεγάλες δυνατότητες, εγκληματική “αμέλεια”

• Ο Βασίλειος Λεκίδης μίλησε με θέμα «Διαχείριση σεισμικού κινδύνου για τη πόλη της Θεσσαλονίκης – Σενάρια επικινδυνότητας». Ανέφερε ότι οι βλάβες που είχε η Θεσσαλονίκη και θα έχει από μελλοντικό σεισμό, μεγαλύτερο του 1978, θα είναι σημαντικές για το ήδη ταλαιπωρημένο δομημένο περιβάλλον, μεγαλύτερες από τα όσα προβλέπει η ζώνη επικινδυνότητας. Σημείωσε ότι «υπάρχει μια χαλαρότητα, ίσως και αμέλεια σχετικά με την αντιμετώπιση παρεμβάσεων στα σημερινά παλιά κτίρια», και προέτρεψε τους πολίτες να μην εφησυχάζουν, αλλά να ασκήσουν πίεση για άμεσες επεμβάσεις σ’ αυτή την κατεύθυνση.
• Η Ελευθερία Παπαδημητρίου μίλησε με θέμα «Αντισεισμική Θωράκιση στην περιοχή της Θεσσαλονίκης – Γνώση και Προστασία». Σημείωσε μεταξύ άλλων ότι οι καταστροφικές συνέπειες των σεισμών οφείλονται στην τρωτότητα των κτιρίων και ανέδειξε ότι σήμερα υπάρχει επιστημονική γνώση για να κατακτηθεί η ασφάλεια στην τρωτότητα, όμως αυτό δεν βρίσκει εφαρμογή στην πράξη, στο όνομα του «μεγάλου κόστους», και έτσι οδηγούμαστε σε ακόμη μεγαλύτερο κόστος σε υποδομές και ανθρώπινες ζωές.
• Ο Κυριαζής Πιτιλάκης μίλησε με θέμα «Αντισεισμική Προστασία στην Ελλάδα και την Ευρώπη: Σκέψεις και προβληματισμοί». Ανέφερε ότι «το σίγουρο είναι πως θα πρέπει να σχεδιάσουμε τις παρεμβάσεις στην πόλη σε ενδεχόμενο νέο σεισμό με βάση επιταχύνσεις 28% και 30%». Μίλησε επίσης για τη σεισμική διακινδύνευση του οδικού δικτύου, του δικτύου ύδρευσης, πυρόσβεσης, για τα στρατηγικά δημόσια κτίρια και νοσοκομεία, για τους χώρους συγκέντρωσης και για τα πιθανά προβλήματα που θα προκύψουν στην πρόσβαση του λαού στους χώρους συγκέντρωσης, στέγασης, στα νοσοκομεία κ.λπ., για τις ζημιές που αναμένεται να προκληθούν στις δημόσιες υποδομές, τονίζοντας ότι το ζήτημα της σεισμικής προστασίας δεν αφορά μόνο την κατοικία, και άρα θα πρέπει να ιδωθεί συνολικά.
• Στην παρέμβασή του ο Θανάσης Κουτσουράς ανέδειξε τη διάσταση των «εκπτώσεων» των εργολάβων στα κατασκευαστικά έργα, την εντατικοποίηση της εργασίας και την έλλειψη μέτρων υγιεινής και ασφάλειας των εργαζομένων, ενώ αναφέρθηκε στο πλαίσιο πάλης της Ομοσπονδίας Οικοδόμων, που όπως είπε συμβάλλει στην πιο ασφαλή ανέγερση κτιρίων και άλλων κατασκευαστικών έργων.
• Στην εκδήλωση μίλησε και ο ειδικός επιστήμονας -σεισμολόγος Βασίλης Παπαζάχος, ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, παρουσιάζοντας τα «όπλα» που έχουμε στα χέρια μας για να αντιμετωπίσουμε και να μειώσουμε στο ελάχιστο τις συνέπειες των σεισμικών φαινομένων, ανέφερε ότι γνωρίζουμε καταρχήν χωρικά πώς κατανέμονται οι σεισμοί και σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να ορίσουμε στο βάθος 5ετίας πιθανές περιοχές εκδήλωσης σεισμικού φαινομένου, με βάση την προσέγγιση της χρονικώς εξαρτώμενης σεισμικότητας.
  Διευκρίνισε ότι «η επιστημονική γνώση, η κατανόηση της φύσης δεν είναι σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να μπορούμε να προβλέψουμε την εκδήλωση σεισμών με ακρίβεια της τάξης ημερών, ή και μήνα».
  Πρόσθεσε όμως ότι «μπορούμε να πούμε στην επόμενη 5ετία ποιες είναι οι περιοχές (2-3 νομοί) όπου μπορεί η κυβέρνηση να εστιάσει τα μέτρα ετοιμότητας με υψηλή πιθανότητα εκδήλωσης σεισμών. Έτσι ώστε να εστιάσει και να ιεραρχήσει την εκτέλεση των μέτρων».«Αν θέλουμε να προστατεύσουμε την πόλη μας δεν πρέπει να περιμένουμε να μας πει ο σεισμολόγος πότε θα γίνει σεισμός. Θα πρέπει το ελληνικό κράτος να ξεκινήσει διαδικασία μεσοπρόθεσμων μέτρων με εντατικό τρόπο. Να ληφθεί υπόψη η γνώμη των σεισμολόγων που θα πουν ποιες είναι οι περιοχές που έχουν υψηλότερη πιθανότητα την επόμενη 5ετία, οι υποδείξεις των μηχανικών κ.λπ.
  Είναι σαφές – σημείωσε – ότι η καινούργια σεισμολογική γνώση μπορεί να συμβάλει πάρα πολύ στην αντισεισμική προστασία».
  Κάνοντας κριτική στον υπάρχοντα αντισεισμικό κανονισμό ανέφερε ότι είναι ξεπερασμένος και παρουσίασε στοιχεία ερευνών, τα οποία ανέδειξαν ότι με βάση την εφαρμογή του κλασικού μοντέλου οι πιθανότητες εκδήλωσης των 10 τελευταίων σεισμών που έγιναν στη χώρα μας επαληθεύτηκαν μόλις κατά 2% – 3%. Ενώ εφαρμόζοντας τη μέθοδο της χρονικώς εξαρτώμενης σεισμικότητας, η πιθανότητα αυτή αυξανόταν στο 80%. Ενισχύοντας την κριτική του, πρόσθεσε: «Τα τελευταία 50 χρόνια θα περίμενε κανείς σεισμούς κυρίως στα Ιόνια νησιά. Ετσι λέει ο αντισεισμικός κανονισμός. Καταστροφικοί σεισμοί όμως δεν έγιναν στα Ιόνια νησιά. Εγιναν στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα, στην Κοζάνη»

Όποιος θέλει να πάρει μια εικόνα πραγματικά μεγάλου σεισμού υπάρχει το παρακάτω ντοκιμαντέρ (και πολλά άλλα) που καταγράφει μέσα από συγκλονιστικές εικόνες τον σεισμό των 9 Ρίχτερ, το τσουνάμι και την πυρηνική καταστροφή στην Φουκουσίμα της Ιαπωνίας

Μιλούν αυτόπτες μάρτυρες αλλά και επιστήμονες που βίωσαν και μελετούν  αυτό το σεισμό και τις συνέπειες που προκλήθηκαν στην Ιαπωνία. Τα 9 Ρίχτερ που χτύπησαν την Ιαπωνία την Παρασκευή 11 Μαρτίου 2011 αποτέλεσαν τον 5ο μεγαλύτερο σεισμό που έχει καταγραφεί στον κόσμο από το 1900. Το τσουνάμι που ακολούθησε έφερε και τις εφιαλτικές συνέπειες των 10.000 και πλέον νεκρών αλλά και χιλιάδων αγνοουμένων. Ολόκληρες πόλεις χάθηκαν και τίποτα δεν είναι πια ίδιο για τους Ιάπωνες αλλά και ολόκληρο τον κόσμο …
Το μνημόσυνο για τους νεκρούς της Ρικομέξ λάμβανε χώρα κάθε χρόνο, με τους συγγενείς να περιμένουν δικαιοσύνη από μια στημένη δίκη που δεν θα τους έδινε τίποτε –ξεκίνησε 5 χρόνια μετά το έγκλημα το 2004. Στο εδώλιο κάθησαν κατηγορούμενοι για ανθρωποκτονία από πρόθεση με ενδεχόμενο δόλο αποκλειστικά πολιτικοί μηχανικοί και αρχιτέκτονες. Κατηγορία είχε απαγγελθεί και σε βάρος των δυο ιδιοκτητών και μελών του ΔΣ που πλέον είχαν πεθάνει, αλλά η εταιρεία –η εγκληματική εργοδοσία ζούσε και βασίλευσε υποβάλλοντας και αίτηση πτώχευσης με το που άρχιζε η δίκη. Τελικά παραπέμφθηκαν μόνο 4 μηχανικοί και καταδικάστηκαν σε πρώτο βαθμό μόνο δύο. Στο εφετείο και οι δύο αθωώθηκαν. Ούτε γάτα ούτε ζημιά. 11 χρόνια αργότερα το Μάιο του 2010 αποφασίστηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας -όχι αυτεπάγγελτα αλλά μετά από ενέργειες των συγγενών των θυμάτων, ότι η Νομαρχία έχει αυτοτελείς ευθύνες, καθώς δεν διενήργησε σωστά τους προληπτικούς και κατασταλτικούς ελέγχους στην κατασκευή του εργοστασίου και πρέπει να αποζημιώσει τα θύματα. Χρειάστηκαν άλλα δυόμισι χρόνια μέχρι το 2012 για να αποφασιστεί από το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής η καταβολή των χρημάτων που τελικά καθυστέρησε μέχρι και 4 ακόμη χρόνια (και δεν έχει γίνει γνωστό αν δόθηκαν σε όλους)

Μια αναγκαία σημείωση:
Τα παραπάνω "τεχνικά", χωρίς να παριστάνουμε τους 100% ειδικούς, αλλά σίγουρα -λόγω επαγγέλματος, κάτι παραπάνω «τυχαίνει» να γνωρίζουμε, από κάποιους ανεκδιήγητους δημοσιογράφους-«αναλυτές», που -όπως πάντα -μπερδεύοντας το μπόι τους με την απογευματινή τους σκιά, θεωρώντας πως είναι -τουλάχιστον Oriana Fallaci σε πολεμική ανταπόκριση μας φλόμωσαν κυριολεκτικά -μέσα από ανούσια ρεπορτάζ –κυνηγώντας την τηλεθέαση με κάθε είδους μ_λ_κί@.
Και καλά ρε παιδιά, αντέξαμε τα "αποκλειστικά" βίντεο, που δεν έδειχναν άλλο από έναν περιστρεφόμενο ανεμιστήρα με πόδι, που παρά τα 100R δεν έλεγε να κουνηθεί από τη θέση του, ή εκείνο από την ταράτσα που «κουνιόταν» όλη η Αθήνα, με τα βουνά και τα λαγκάδια της (sic!), αλλά τουλάχιστον λίγος σεβασμός στους επιστήμονες-σεισμολόγους, που εσείς καλέσατε… ακόμη και εκεί -πέρα από τις υποδείξεις, προσπαθούσατε να τους εκμαιεύσετε -μέσα από συνεχείς προσβλητικές διακοπές, ούτε εσείς ξέρετε τι…

Γιατί ν’ αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία
κι η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που εγίναν).
Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κι οι πλατέες,
κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;
Γιατί ενύχτωσε κι οι βάρβαροι δεν ήλθαν.
Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα,
και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν.
Και τώρα τι θα γενούμε χωρίς βαρβάρους.
Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.

Ημερίδα της κομματικής οργάνωσης Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ
"Η Αντισεισμική θωράκιση της Θεσσαλονίκης” _Άμεση ανάγκη για έργα αντισεισμικής προστασίας

Οι εγκληματικές ευθύνες των κυβερνήσεων για το γεγονός ότι δεν εφαρμόζεται ένα πρόγραμμα αντισεισμικής θωράκισης, αναδείχτηκε στην Ημερίδα που πραγματοποίησε με επιτυχία η ΚΟΘ του ΚΚΕ
Η ανάγκη να προχωρήσει ο σχεδιασμός και η υλοποίηση προγράμματος για την αντισεισμική θωράκιση της Θεσσαλονίκης, αλλά και οι εγκληματικές πολιτικές ευθύνες των κυβερνήσεων ΝΔ και ΠΑΣΟΚ για το γεγονός ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα δεν εφαρμόζεται 30 χρόνια μετά το μεγάλο σεισμό του 1978, αναδείχτηκαν μέσα από την ημερίδα που πραγματοποίησε προχτές Κυριακή, σσ. 20 Γενάρη 2008 η Κομματική Οργάνωση Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ.
Στην εκδήλωση μίλησαν οι ειδικοί επιστήμονες Βασίλης Παπαζάχος, ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, Κυριαζής Πιτιλάκης, καθηγητής Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ και Κοσμάς Στυλιανίδης, καθηγητής Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ. Τις θέσεις του ΚΚΕ παρουσίασε ο Κώστας Αβραμόπουλος, μέλος της ΚΕ και γραμματέας της ΚΟΘ.
Όπως προέκυψε, τόσο από τις εισηγήσεις όσο και από τις παρεμβάσεις, η Θεσσαλονίκη είναι μία από τις καλύτερα μελετημένες πόλεις σχετικά με την τρωτότητα των υποδομών της, των κτιρίων, των κοινωφελών δικτύων, τη γεωτεχνική της κατάσταση κλπ., γεγονός που αποτελεί πολύτιμο εργαλείο ώστε άμεσα να μπει σε εφαρμογή πρόγραμμα προσεισμικού ελέγχου και αντισεισμικής θωράκισης. Όμως, δεκαετίες τώρα, τίποτε ουσιαστικό δεν έχει γίνει, η πολιτική προστασία υπολειτουργεί και υποχρηματοδοτείται. Ακόμη και οι όποιοι έλεγχοι ξεκίνησαν, γίνονται με αργούς ρυθμούς. Καμία παρέμβαση ενίσχυσης δεν έχει γίνει σε οικοδομές που έχουν λαβωθεί από το σεισμό του 1978, ενώ σε περίπτωση μεγάλου σεισμού - εκτιμάται ότι θα είναι μεγαλύτερος από αυτόν του 78 (6,8 ρίχτερ) - είναι βέβαιο ότι θα προκόψουν καταστροφές σε μεγάλο τμήμα του δομημένου περιβάλλοντος. Τριάντα ολόκληρα χρόνια από τον καταστροφικό σεισμό της Θεσσαλονίκης, κανένα ουσιαστικό έργο αντισεισμικής θωράκισης δεν έχει γίνει …
Προβλήματα σε χώρους εργασίας, σχολεία, νοσοκομεία Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Συνδικάτου Οικοδόμων Β. Ρέβα, οι χώροι εργασίας στο μεγαλύτερο μέρος τους βρίσκονται σε άθλια κατάσταση. Ο κύριος βιομηχανικός όγκος του νομού βρίσκεται συγκεντρωμένος στη Δυτική Θεσσαλονίκη, όπου το υπέδαφος, λόγω των προσχώσεων των ποταμών (Αξιός, Γαλλικός, Αλιάκμονας), είναι χαλαρό, χωρίς τις ανάλογες εδαφολογικές και περιβαλλοντικές μελέτες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Υπάρχουν σχολεία που αντιμετωπίζουν δομικά - στατικά προβλήματα και εξακολουθούν να λειτουργούν (π.χ. 54^ο Δημοτικό), όπως είπε ο Γ. Νοτάκης από το ΠΑΜΕ Εκπαιδευτικών. Μετά από κινητοποιήσεις ξεκίνησαν και αυτή την περίοδο γίνονται ενισχύσεις στις κολόνες του 1^ου Γυμνασίου Ευόσμου. Επικίνδυνη όμως είναι η κατάσταση σε μια σειρά σχολεία εξαιτίας της έλλειψης ή της συρρίκνωσης των αναγκαίων χώρων διαφυγής (διάδρομοι, αυλές, σκάλες, κλπ.). Ενώ μέχρι και σήμερα νηπιαγωγεία λειτουργούν σε ορόφους. Αντίστοιχη είναι και η κατάσταση στα Νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης. Όπως είπε ο Γ. Μητσιάκος, εκπρόσωπος του ΠΑΜΕ Υγείας, δεν υπάρχουν στοιχεία για τη δομική κατάσταση των νοσοκομείων της Θεσσαλονίκης. Είναι γνωστό μόνο ότι κάποιες μονάδες του ΑΧΕΠΑ χρειάζονται ενισχύσεις. Πάντως, σύμφωνα με συμπεράσματα μελετών, στα 9 από τα 10 νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης θα προκόψουν προβλήματα σε περίπτωση σεισμού, ενώ ακόμη και τα σχέδια εκκένωσης δεν μπορούν να υλοποιηθούν. Παράλληλα, το σχέδιο «Ξενοκράτης» που αφορά αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών μετά το σεισμό, δεν έχει ενσωματώσει τα αποτελέσματα της γνώσης που μέχρι σήμερα έχουμε, μεσοπρόθεσμη πρόβλεψη και μελέτες τρωτότητας, είπε, ο Β. Λεκίδης, μέλος της αντιπροσωπείας του ΤΕΕ/ΤΚΜ. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο Θ. Κωνσταντινίδης, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, οι βουλευτές του ΚΚΕ Γ. Ζιώγας και Σ. Καλαντίδου, εκπρόσωποι της ΝΑΣ και αγωνιστικών δημοτικών παρατάξεων, εκπρόσωποι εργατικών συνδικάτων, επιστημονικών και μαζικών φορέων και πολλοί πανεπιστημιακοί δάσκαλοι. Ενδεικτικά αναφέρουμε: Κ. Μουρατίδης, πρόεδρος της αντιπροσωπείας του Τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΤΕΕ, Η. Χομσίογλου, πρόεδρος του ΣΜΗΒΕ, Δ. Παπαδόπουλος, Πυραγός, υποδιοικητής της Β' ΕΜΑΚ, Ν. Μουσιόπουλος, κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, οι καθηγητές και επίκουροι του ΑΠΘ Ε. Παπαδημητριού, Α. Τσώνος, Σ. Παυλίδης, Β. Καρακώστας, Δ. Ραπτάκης, Π. Παπαδόπουλος, και οι καθηγήτριες του ΤΕΙ Ρ. Τηλικίδου και Σ. Κορομπίλη.

ΚΩΣΤΑΣ ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ __Έργο ζωής για το λαό
Τις θέσεις και τις προτάσεις του ΚΚΕ παρουσίασε ο Κώστας Αβραμόπουλος, μέλος της ΚΕ, Γραμματέας της ΚΟΘ του ΚΚΕ. Σημείωσε ότι η ραγδαία ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνικής μάς δίνει τη δυνατότητα να ελαχιστοποιήσουμε τις συνέπειες στη ζωή και στην περιουσία των κατοίκων και γενικότερα τις επιπτώσεις που οι σεισμοί προκαλούν. Όμως – τόνισε - η αντισεισμική προστασία και θωράκιση σε αυτή την κατεύθυνση βρίσκεται στον αντίποδα των ταξικών πολιτικών ανάπτυξης που ακολουθήθηκαν και ακολουθούνται στη χώρα μας.
Τα λεγάμενα μεγάλα έργα, που άλλα είναι αναγκαία και άλλα όχι, σχεδιάζονται με γνώμονα την εξυπηρέτηση της κερδοφορίας του μεγάλου κεφαλαίου και όχι τις ανάγκες του λαού. Ενώ έργα ανάσας, έργα ζωής, όπως είναι η αντισεισμική προστασία και θωράκιση, η αντιπλημμυρική προστασία, η προστασία του περιβάλλοντος και άλλα βρίσκονται έξω από τη λογική των κυβερνήσεων που υπηρέτησαν και υπηρετούν την κερδοφορία του κεφαλαίου".

                  Τα χρήματα υπάρχουν
Χαρακτήρισε ψεύτικο και αποπροσανατολιστικό το επιχείρημα ότι δεν υπάρχουν τα χρήματα για την υλοποίηση της αντισεισμικής θωράκισης και προστασίας της χώρας. Επιχείρημα που προβάλλουν οι κυβερνήσεις του δικομματισμού αλλά και οι αιρετοί εκπρόσωποί τους στην Αυτοδιοίκηση, όπως, π.χ., ο νομάρχης Θεσσαλονίκης, Π. Ψωμιάδης.  Όπως είπε ο Κ. Αβραμόπουλος, ακόμη και μέσα στο σημερινό πλαίσιο διαχείρισης υπάρχουν χρήματα, και ανέφερε συγκεκριμένα:

• 1. Ως ζωτικής σημασίας έργο υποδομής, οι πόροι από την Ευρωπαϊκή Ενωση, τους οποίους έχει πληρώσει πολλαπλάσια ο λαός μας, θα έπρεπε να κατευθυνθούν σ' ένα σημαντικό τους ποσοστό σε αυτό.
• 2. Κάθε χρόνο δαπανώνται 450 εκατ. ευρώ (150 δισ. δρχ.) για την όποια, περιορισμένη κι αυτή, αποκατάσταση των ζημιών από τους σεισμούς. Μόνο για το σεισμό της Αθήνας μέχρι σήμερα έχουν δαπανηθεί πάνω από 1.200 εκατ. ευρώ (400 δισ. δρχ.). Η δαπάνη αυτή αντιστοιχεί μόνο σε αποκατάσταση των βλαβών σε κτίρια και σε παροχή άμεσης μικρής βοήθειας στους πληγέντες, και δεν περιλαμβάνει το πολλαπλάσιο κόστος που προκύπτει από τις έμμεσες συνέπειες (όπως η διακοπή της λειτουργίας των μικρών επιχειρήσεων, η ανεργία, οι μακροχρόνιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις). Και ένα μόνο μέρος αυτών να είχε διατεθεί έγκαιρα και οργανωμένα για την αντισεισμική προστασία, η επένδυση αυτή θα είχε αποσβεστεί, επειδή οι συνέπειες σε ζωές και καταστροφές θα είχαν δραστικά περιοριστεί.
• 3. Θα μπορούσαμε να χρηματοδοτήσουμε μέσω του Κρατικού Προϋπολογισμού, όχι με μείωση των κοινωνικών δαπανών, αλλά των στρατιωτικών δαπανών που δεν κατευθύνονται για την καλώς εννοούμενη άμυνα της χώρας, αλλά για να ικανοποιήσουν τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις του ΝΑΤΟ.
• 4. Υπάρχουν τεράστια ποσά (υπολογίζονται σε πάνω από 1.800 εκατ. ευρώ) από την ανταλλάξιμη περιουσία των προσφύγων του 1922, και θα μπορούσε μέρος τους να κατευθυνθεί στην αποκατάσταση και ανάπλαση των προσφυγικών περιοχών, όπου απαιτείται.
• 5. Το κράτος αυθαίρετα παρακρατεί, από το 1990 μέχρι σήμερα, από την ΤΑ, σε σημερινές τιμές, πάνω από 9 δισ. ευρώ. Θα έπρεπε να αποδοθούν για να καλύψουν βασικές ανάγκες πολεοδομικής ανασυγκρότησης των πόλεων, την απόκτηση ελεύθερων χώρων, κλπ.

Σημαντικές κοινωνικοοικονομικές πτυχές Ο Κ. Αβραμόπουλος ξεκαθάρισε ότι για το ΚΚΕ η αντισεισμική προστασία και θωράκιση της χώρας δεν είναι απλά μια τεχνοκρατική διαδικασία, που να απαιτεί μόνο μια επιστημονική, ερευνητική και τεχνική προσέγγιση, αλλά έχει σημαντικές κοινωνικοοικονομικές πτυχές οι οποίες συνδέονται με τις αιτίες που γεννούν την ευπάθεια του δομημένου, κοινωνικού και οικονομικού περιβάλλοντος. «Οι πτυχές αυτές είναι συνυφασμένες με τις καπιταλιστικές διαδικασίες παραγωγής του δομημένου περιβάλλοντος, δηλαδή των κτιρίων και των έργων υποδομής, των πόλεων και των οικισμών. Βασίζεται στην εμπορευματοποίηση της γης και στην κερδοσκοπία πάνω σε αυτήν και οδηγεί σε άναρχη δόμηση, μεγάλες οικιστικές πυκνότητες, εντατική χρήση της γης, στην έλλειψη προγραμμάτων λαϊκής στέγης. Για την αντιμετώπιση των αιτίων, επομένως, απαιτείται μια τελείως διαφορετική κοινωνικοπολιτική αντίληψη για τη διαχείριση της γης, τη ρύθμιση του χώρου, την ανάπτυξη της κοινωνικής κατοικίας και των κατασκευών».

          Απαιτείται ολοκληρωμένο σχέδιο
Ξεκαθάρισε ότι το ΚΚΕ απαιτεί τη θεσμοθέτηση επικαιροποιημένου, ολοκληρωμένου, αξιόπιστου και εφαρμόσιμου σχεδίου αντιμετώπισης του φαινομένου σε όλη τη χώρα, ανά περιφέρεια και νομό. Απαιτεί και διεκδικεί την οργάνωση της ζωής, των κτιρίων, της πόλης μας, της παραγωγικής διαδικασίας, τη λήψη όλων των απαιτούμενων μέτρων, ώστε το φαινόμενο να έχει τις μικρότερες δυνατές συνέπειες. Όπως είπε, η προστασία της κοινωνικής και οικονομικής ζωής του τόπου, η προστασία της ζωής των κατοίκων, πέρα από το κοινωνικό περιεχόμενο που έχει, αποτελεί ένα τεράστιο ανταποδοτικό έργο και με την οικονομική έννοια του όρου. Απαιτείται απόρριψη των σημερινών πρακτικών, αφού οι νομοθεσίες, κανονισμοί, ρυθμίσεις έχουν νόημα και προοπτική μόνο εάν συνοδεύονται με μέτρα κοινωνικής πολιτικής στο πλαίσιο μιας άλλης κοινωνικοπολιτικής αντίληψης.

          Σύγκρουση με την αντιλαϊκή πολιτική
«Γνωρίζουμε - τόνισε - ότι αυτό βρίσκεται σε αντίθεση με την εφαρμοζόμενη πολιτική και με τις γενικότερες κατευθύνσεις για την αγορά γης και στέγης που με την ενεργό συμμετοχή της χώρας μας αποφασίζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Γίνεται φανερό ότι δίχως σύγκρουση με την αντιλαϊκή πολιτική και τα οικονομικά της στηρίγματα, η ανθρώπινη υπόσταση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων θα διακυβεύεται καθημερινά, θα συντρίβεται και θα πετιέται στις χωματερές της "ελεύθερης αγοράς". Σ' αυτή την κατεύθυνση θα δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις συμβάλλοντας στην πολιτικοποίηση του αγώνα της εργατικής τάξης και των συμμάχων της για ριζικές αλλαγές στο επίπεδο της εξουσίας και της οικονομίας. Γιατί η αντισεισμική θωράκιση, όπως και άλλα προβλήματα ανάσας για το λαό, αναδεικνύουν ότι χρειάζεται κεντρικός σχεδιασμός για την επίλυσή τους στη βάση της κοινωνικής ιδιοκτησίας του κοινωνικού πλούτου και της εργατικής συμμετοχής και του

ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΖΑΧΟΣ Μεσοπρόθεσμα μέτρα προστασίας
Ο Βασίλης Παπαζάχος, ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ, παρουσιάζοντας τα «όπλα» που έχουμε στα χέρια μας για να αντιμετωπίσουμε και να μειώσουμε στο ελάχιστο τις συνέπειες των σεισμικών φαινομένων, ανέφερε ότι γνωρίζουμε καταρχήν χωρικά πώς κατανέμονται οι σεισμοί και σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να ορίσουμε στο βάθος 5ετίας πιθανές περιοχές εκδήλωσης σεισμικού φαινομένου, με βάση την προσέγγιση της χρονικώς εξαρτώμενης σεισμικότητας. Διευκρίνισε ότι «η επιστημονική γνώση, η κατανόηση της φύσης δεν είναι σε τέτοιο | επίπεδο, ώστε να μπορούμε να προβλέψουμε την εκδήλωση σεισμών με ακρίβεια της τάξης ημερών, ή και μήνα». Πρόσθεσε όμως ότι «μπορούμε να πούμε στην επόμενη 5ετία ποιες είναι οι περιοχές (2 - 3 νομοί) όπου μπορεί η κυβέρνηση να εστιάσει τα μέτρα ετοιμότητας με υψηλή πιθανότητα εκδήλωσης σεισμών. Έτσι ώστε να εστιάσει και να ιεραρχήσει την εκτέλεση των μέτρων».
«Αν θέλουμε να προστατεύσουμε την πόλη μας δεν πρέπει να περιμένουμε να μας πει ο σεισμολόγος πότε θα γίνει σεισμός. Θα πρέπει το ελληνικό κράτος να ξεκινήσει διαδικασία μεσοπρόθεσμων μέτρων με εντατικό τρόπο. Να ληφθεί υπόψη η γνώμη των σεισμολόγων που θα πουν ποιες είναι οι περιοχές που έχουν υψηλότερη πιθανότητα την επόμενη 5ετία, οι υποδείξεις των μηχανικών κ.λπ. Είναι σαφές - σημείωσε - ότι η καινούργια σεισμολογική γνώση μπορεί να συμβάλει πάρα πολύ στην αντισεισμική προστασία».
Κάνοντας κριτική στον υπάρχοντα αντισεισμικό κανονισμό ανέφερε ότι είναι ξεπερασμένος και παρουσίασε στοιχεία ερευνών, τα οποία ανέδειξαν ότι με βάση την εφαρμογή του κλασικού μοντέλου οι πιθανότητες εκδήλωσης των 10 τελευταίων σεισμών που έγιναν στη χώρα μας επαληθεύτηκαν μόλις κατά 2% - 3%. Ενώ εφαρμόζοντας τη μέθοδο της χρονικώς εξαρτώμενης σεισμικότητας, η πιθανότητα αυτή αυξανόταν στο 80%. Ενισχύοντας την κριτική του, πρόσθεσε: «Τα τελευταία 50 χρόνια θα περίμενε κανείς σεισμούς κυρίως στα Ιόνια νησιά. Έτσι λέει ο αντισεισμικός κανονισμός. Καταστροφικοί σεισμοί όμως δεν έγιναν στα Ιόνια νησιά. Έγιναν στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα, στην Κοζάνη».

ΚΟΣΜΑΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ
Με «βήματα χελώνας» οι προσεισμικοί έλεγχοι
«Οφείλουμε να παίρνουμε μέτρα πολιτικής προστασίας και ειδικότερα αναβάθμισης των υφισταμένων κτιρίων, για να ελαχιστοποιήσουμε τις συνέπειες σε ζημιές και σε ζωές», σημείωσε ο Κοσμάς Στυλιανίδης.
Κατά προτεραιότητα, θα πρέπει να επικεντρώσουμε την προσοχή μας, τόνισε, σε κτίρια τα οποία υπέστησαν το σεισμό του 78 με κάποιες βλάβες και τα οποία από τότε αμελήθηκε να επισκευαστούν και να ενισχυθούν, ενώ μια δεύτερη κατηγορία κτιρίων που θα πρέπει να προηγούνται στη διαδικασία εκτίμησης της ενδεχόμενης αναβάθμισης είναι τα νοσοκομεία, τα σχολεία, τα δημόσια και κοινωφελή κτίρια. Ο Κ. Στυλιανίδης αναφέρθηκε στην πορεία εκτέλεσης προσεισμικών ελέγχων που έχουν ξεκινήσει από το 2001. Όπως είπε, οι φάσεις του προσεισμικού ελέγχου είναι:
Πρώτη Φάση: Ταχύς οπτικός έλεγχος. Δεύτερη Φάση: Προσεγγιστική αποτίμηση της σεισμικής ικανότητας. Τρίτη Φάση: Μελέτη αποκατάστασης.
«Ως σήμερα στην Ελλάδα έχουν γίνει οι οπτικοί πρωτοβάθμιοι έλεγχοι για την κατάταξη», δηλαδή η πρώτη φάση του ταχέως οπτικού ελέγχου. Το πρόγραμμα προσεισμικού ελέγχου του ΟΑΣΠ που άρχισε το 2001 προέβλεπε να ελεγχθούν (ταχύ οπτικό έλεγχο) πανελλαδικά 80.000 κτίρια δημόσιας και κοινωφελούς χρήσης. Μέχρι σήμερα έχουν ελεγχθεί 5.000 κτίρια.
Το αντίστοιχο πρόγραμμα του ΟΣΚ άρχισε το 2004 και συνεχίζεται. Η πρώτη φάση αναφέρεται στον πρωτοβάθμιο ταχύ οπτικό έλεγχο όλων των προ του 1959 μονάδων (περίπου 5.000) και ολοκληρώνεται τώρα με τους 11 τελευταίους νομούς της χώρας. Θα ακολουθήσει ο πρωτοβάθμιος ταχύς οπτικός έλεγχος των μονάδων μεταξύ 1959- 1985. Παράλληλα, αποφασίστηκε η επιλεκτική επέμβαση σε ορισμένα σχολεία που εμφανώς είχαν ανάγκη και ήδη εκτελείται διαβαθμισμένο πρόγραμμα επέμβασης σε 250 περίπου μονάδες σε όλη την Ελλάδα (από απλή αντικατάσταση επιχρισμάτων μέχρι σοβαρές ενισχύσεις, ακόμη και αντικαταστάσεις μονάδων).
Το σχετικό πρόγραμμα του υπουργείου Υγείας άρχισε το 2006 και συνεχίζεται. Στόχος να ελεγχθούν 22 νοσοκομεία της χώρας (13 Αττική, 3 Θεσσαλονίκη, από 1 σε Πάτρα, Φλώρινα, Κομοτηνή, Ληξούρι, Μυτιλήνη, Ηράκλειο).

ΚΥΡΙΑΖΗΣ ΠΙΤΙΛΑΚΗΣ: Μεγαλύτερο το κόστος αποκατάστασης από αυτό της πρόληψης
Η Θεσσαλονίκη είναι μια από τις καλύτερα μελετημένες πόλεις της Ευρώπης και παγκόσμια, όπως είπε ο Κυριαζής Πιτιλάκης, σημειώνοντας ότι αυτό αποτελεί πολύτιμο εργαλείο στα χέρια της πολιτείας ώστε να σχεδιάσει την αντισεισμική προστασία και θωράκισή της, προκειμένου να μειώσουμε στο ελάχιστο τις συνέπειες από την εκδήλωση ενός μεγάλου σεισμού. Όπως είπε, «η εκτίμησή μας είναι ότι ο σεισμός του 1978 δεν ήταν ένας πολύ αντιπροσωπευτικός ισχυρός σεισμός. Ενδεχομένως είτε εμείς είτε τα παιδιά μας, αλλά τέλος πάντων η πόλη, να ζήσει ένα σεισμό κατά πάσα πιθανότητα ισχυρότερο του 1978».
Με βάση το σεισμικό σενάριο για έναν σεισμό σχεδιασμού 475 χρόνων όπως προβλέπει ο κανονισμός, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι ζημιές και οι καταρρεύσεις θα επικεντρωθούν περισσότερο στις περιοχές προς την Τούμπα και το Κέντρο της πόλης. Ο μεγάλος άγνωστος μελετητικά παραμένουν οι περιοχές εκτός σχεδίου πόλης και αυθαίρετης δόμησης. Με βάση το παραπάνω σεισμικό σενάριο, από έναν σεισμό μεγάλου μεγέθους στη Θεσσαλονίκη, το 10% των κτιρίων θα καταρρεύσουν ή θα πάθουν ανεπανόρθωτες ζημιές, το 42% θα κατηγοριοποιηθούν σαν «κίτρινα» (σσ. επισκευάσιμα) και το 48% ως «πράσινα», δηλαδή θα συμπεριφερθούν καλά. Έχει εκτιμηθεί επίσης ποιοι δρόμοι θα μείνουν ανοιχτοί και ποιοι οφείλουν να μείνουν ανοιχτοί, αντίστοιχα για τα στρατηγικά κτίρια (διαχείρισης του σεισμικού κινδύνου), νοσοκομεία κλπ. Με βάση αυτό το σενάριο θεωρείται κρίσιμο να ενισχυθούν οι γέφυρες στο οδικό δίκτυο που οδηγούν προς την Έδεσσα, προς το αεροδρόμιο, προς την εθνική οδό Θεσσαλονίκης - Αθηνών. Οι ζημιές που θα εκδηλωθούν στο δίκτυο ύδρευσης συγκεντρώνονται στην παραλιακή ζώνη, στο δίκτυο αποχέτευσης, στα αντλιοστάσια και κυρίως στα σημεία εξόδου των αγωγών προς τον Βιολογικό καθαρισμό. Βλάβες αναμένονται και στο Λιμάνι κυρίως στις παλιές προβλήτες.
Αν το κράτος αναλάβει και θέσει σε εφαρμογή μέτρα αποκατάστασης και βελτίωσης της υφιστάμενης κατάστασης, τα ποσοστά καταρρεύσεων και βλαβών θα μειωθούν σημαντικά. Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο Κ. Πιτιλάκης, σημείωσε ότι το κόστος θα είναι μικρότερο από αυτό που θα κληθούμε να καταβάλουμε για την αποκατάσταση των καταστροφών μετά από τον σεισμό αν αφήσουμε την κατάσταση όπως έχει σήμερα. Αντίθετα, ξεκαθάρισε, ότι ο σχεδιασμός και η εκτέλεση έργων αποκατάστασης θα συμβάλλουν και στην προστασία της πόλης και του λαού της αλλά και στην ανάπτυξη, στη δημιουργία θέσεων εργασίας.