· Δανεικιά γραβάτα (διηγήματα) 1976
· 525 τάγμα πεζικού (μυθιστόρημα) 1981
· Τα παιδιά της Χελιδόνας (μυθιστόρημα) 1983
· Δέσποινα (νουβέλα) 1984
· Τη νύχτα που έφυγε ο Μπούκοβι (διηγήματα) 1989
· Εναντίον του Marlboro (νουβέλα) 1991
· Από εδώ πέρασε ο Κιλρόι (νουβέλα) 1992
· Γραπτά 1976–1996 (συγκεντρωτικός τόμος) 1997
· Αυγά μαύρα (θεατρικό) 1998
· Λίστα γάμου (θεατρικό) 1998
· Ημών των ιδίων (δοκίμια) 2003
· Άρης, ο αρχηγός των ατάκτων (βιογραφία) 1997, οριστική έκδοση 2003
· Ο άνεμος κουβάρι (μυθιστόρημα) 2005
· Εγχειρίδιο βλακείας (δοκίμιο) 2008
· Εκ Πειραιώς (μυθιστόρημα) 2012
· Συλλεκτική Έκδοση (νουβέλες και διηγήματα) 2013
· Πρόβες πολέμου (μυθιστόρημα) 2014
· Πειραιώτες (ιστορίες και ειδήσεις, 1947-1967) 2016
· Σχέσεις (δοκίμιο) 2017
· Πειραιάς βαθύς 2018
· Έρωτες στη Μεταπολίτευση (μυθιστορηματική αυτοβιογραφία) 2019
· Οι Άτακτοι (Πρόσωπα και Γεγονότα) 2022
· Aris: The Triumphs and Persecution of a Revolutionary Genius (έκδοση του Άρης, ο αρχηγός των ατάκτων στα αγγλικά) 2024
· Πολλά Μικρά Απλά 2024
· Ο κόκκινος καθηγητής (Πεζογραφία) 2025
· 50 Χρόνια, γραπτώς (1976–2026) (συλλογή συνεντεύξεων) 2026
Μαλβίνα Κάραλη _Σαββατογεννημένη;
Έφυγε από τη ζωή μετά από πολύμηνη μάχη με την επάρατη νόσο, σε ηλικία 50 ετών, η γνωστή δημοσιογράφος Μαλβίνα Κάραλη: μητέρα τριών παιδιών, ξεκίνησε την καριέρα της το 1976 στις εφημερίδες “Απογευματινή” και “Βραδυνή”, ενώ επί σειρά ετών αρθρογραφούσε στα περιοδικά “Επίκαιρα” και “Γυναίκα”, αλλά και στον “Επενδυτή”, την “Ελευθεροτυπία” και τελευταία στο περιοδικό “Symbol”. Επίσης εργάστηκε επί πολλά χρόνια στο ραδιόφωνο, στο Δεύτερο Πρόγραμμα, τον “ΣΚΑΪ” και τον “ΑΝΤΕΝΝΑ”, αλλά και στην τηλεόραση ως παραγωγός και παρουσιάστρια εκπομπών όπως ο “Καθρέφτης ψυχής” στον “Seven X”, “Βίοι αγίων” στο “Star” και στους τηλεοπτικούς σταθμούς ΕΡΤ, “ΣΚΑΪ” και ΑΝΤΕΝΝΑ. Μία από τις καλύτερες εκπομπές της ήταν το “Μαλβίνα Hostess” που παρουσίαζε στο “Mega”. Η σάτιρα και η κριτική της στην κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ είχαν ως αποτέλεσμα μετά από κυβερνητικές παρεμβάσεις την απομάκρυνσή της από το σταθμό.
Η Μαλβίνα Κάραλη βραβεύτηκε με δύο κρατικά βραβεία σεναρίου, είχε γράψει τα μυθιστορήματα “Αθώος σαν αγαπημένος”, “Τα κορίτσια της Σαβάνα”, “Πιο πολύ, πιο πολύ”, “Ο έρωτας και άλλες πολεμικές τέχνες” και μια σειρά πέντε βιβλίων με τίτλο “Η κουζίνα της Μαλβίνας”.
Φαίνεται, όμως, ότι ο Διονύσης Χαριτόπουλος αποφάσισε να γράψει ένα βιβλίο, που να αποτελεί την εξαίρεση του κανόνα. Δηλαδή, ένα βιβλίο που να μπορείς να το κρίνεις, δίχως καν να το διαβάσεις! Αρκεί μόνο να δεις ορισμένα αποσπάσματά του, ορισμένα σημεία του, τα οποία είναι ψευδή και διαστρεβλωτικά της πραγματικότητας. Και αρκεί, επίσης, την παρουσίαση του βιβλίου να κάνει ο γνωστός και μη εξαιρετέος αντικομμουνιστής της “Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας” Τάσος Παππάς. Στην προκειμένη περίπτωση έχεις μπροστά σου ανάγλυφα και το βιβλίο και τον επιδιωκόμενο στόχο: Το χτύπημα του ΚΚΕ. Αυτόν τον στόχο εξυπηρετούν ο συγγραφέας και ο δημοσιογράφος, όσο και η εφημερίδα του Τ. Παππά. Η οποία, αφιερώνει 3 ολόκληρες σελίδες της, για να παρουσιάσει το βιβλίο “Αρης, ο αρχηγός των ατάκτων“, που θα κυκλοφορήσει…
Ότι πρόκειται για καθαρό αντικομμουνισμό, το διαπιστώνει κανείς, κατ’ αρχήν, διαβάζοντας τα εξής:
Πότε και πού το ΚΚΕ θεώρησε ότι ο Αρης έγινε χαφιές; Πότε αποκήρυξε τον Αρη ως χαφιέ; Με τέτοιες μεθόδους πιστεύουν ότι θα πλήξουν το ΚΚΕ; Με τέτοιες συκοφαντίες, που η “Κυριακάτική Ελευθεροτυπία” δεν έχει κανένα ηθικό πρόβλημα να φιλοξενεί, πιστεύουν ότι δε θα σηκωθούν και οι πέτρες εναντίον τους;
β) Ο Ζαχαριάδης έδωσε εντολή ούτε ψωμί ούτε νερό στον Αρη! Πού το διάβασαν αυτό;
Ας μάθουν (αν και το γνωρίζουν), ότι ο Ζαχαριάδης γύρισε από το Νταχάου την 29η Μάη 1945, 18 μέρες πριν το θάνατο του Αρη. Και η 11η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ είχε γίνει στις 5 – 10 Απρίλη 1945.
Τέτοιο θράσος, να γράφονται τόσο συκοφαντικά πράγματα για τον Χ. Φλωράκη, δύσκολα θα συναντήσει κανείς. Ούτε η άρχουσα τάξη τόλμησε να τα εκστομίσει. Ο αντικομμουνισμός σε όλο το μεγαλείο του!
✨ Δεν έχεις γέρους κι άρρωστους, μικρά παιδιά να σφάζεις, μηδέ κορίτσια ντροπαλά, ούτε χωριά να κάψεις - Μανάδες για να τυραννάς στη μέση στο παζάρι, έχεις μπροστά σου σήμερα τον Καπετάνιο Άρη…
✨ Βάρκιζα, Άρης και λαθροχειρία
Πριν δούμε και άλλα αποσπάσματα από το βιβλίο, ας παρακολουθήσουμε το εισαγωγικό σχόλιο του Παππά. Μ’ αυτό, σε συνδυασμό και με σημεία του παρουσιαζόμενου βιβλίου, επιδιώκεται να διαχωριστεί ο Άρης από το ΚΚΕ, μέσα στις γραμμές του οποίου διαμορφώθηκε και αγωνίστηκε.Γίνεται προσπάθεια να συγκαλυφτεί το αναμφισβήτητο σε κάθε καλοπροαίρετο και έχοντα κοινόν νου:Οτι Βελουχιώτης, δίχως το ΚΚΕ, δε θα υπήρχε. Όπως δε θα υπήρχε – ούτε θα υπάρξει – κανένας ήρωας της συνειδητής δράσης για την αλλαγή του κόσμου, δίχως το ΚΚΕ και πολύ περισσότερο εναντίον του ΚΚΕ.
Εδώ, όμως, έχουμε την εξής επιδίωξη του Παππά: Τον μεν Άρη να τον εμφανίσει ως… αυτοδημιούργητο, ως προϊόν των φυσικών αρετών του και όχι ως κομμουνιστή ηγέτη που ενσάρκωσε τους λαϊκούς καημούς και αγώνες – πάντα στα πλαίσια της συλλογικής πάλης του ΚΚΕ – το δε ΚΚΕ να το παρουσιάσει – κατά την πάγια τακτική του – ως το κόμμα στο οποίο κατά… λάθος, τυχαία, βρέθηκαν άνθρωποι σαν τον Άρη! Και επειδή ο Άρης αναδείχτηκε… μόνος και όχι μέσα από το ΚΚΕ, γι’ αυτό και έγινε ο μεγάλος αιρετικός! Αυτά ορισμένοι τα ονομάζουν αντικειμενική προσέγγιση των ιστορικών γεγονότων. Για να περάσουν ύπουλα το σημερινό στόχο τους: Μακριά από το ΚΚΕ…
Γράφει ο Παππάς: Βιβλία για τον Άρη έχουν γράψει και στελέχη του ΚΚΕ, με πρόθεση να τον στριμώξουν στα κομματικά στερεότυπα. Αυτόν, έναν αντάρτη με όλη τη σημασία της λέξης! Εναν άτακτο, έναν αιρετικό – ίσως τον μεγάλο αιρετικό! Αυτόν, έναν αποσυνάγωγο (!), που τόσο πολύ φοβήθηκε και η συντηρητική παράταξη και η ηγεσία του ΚΚΕ (σσ. ενώ τον… λατρεύουν το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΝ…), αλλά λάτρεψε ο χωρικός, ο εργάτης, ο αντάρτης.
Αυτή η τακτική, ο καλός Άρης και το κακό ΚΚΕ, δεν είναι τακτική μόνο του Παππά. Είναι σύμφυτη (στην ιδιοσυγκρασία και στα αντικομμουνιστικά παρασκευάσματα) σε πολλούς συμμετέχοντες στην επίθεση κατά του ΚΚΕ. Ο Λ. Κύρκος υμνεί τον Μπελογιάννη, αλλά γράφει ότι του θυμίζει κάτι από τον Μπερλίγκουερ!! Ο αρχιασφαλίτης Πανόπουλος μιλούσε με τα καλύτερα λόγια για το ήθος ορισμένων κομμουνιστών, σε διάκριση από τον… νταή Μπελογιάννη και από το ΚΚΕ! Την ίδια πρακτική θα τη δει κανείς και για πολλά άλλα ιστορικά πρόσωπα του ΚΚΕ. Θα τη συναντήσει και στα κατά καιρούς κρατητήρια, όπου στους δεσμώτες κομμουνιστές λεγόταν, μέσα σε άλλα, από τους βασανιστές τους: Εσύ παλεύεις, αλλά το κόμμα σου σε πρόδωσε… ή: η ηγεσία σου σε πρόδωσε… Ο Παππάς κάνει λόγο και για τη συναρπαστική (!) σχέση βιβλίου – αναγνώστη, αναφερόμενος στα κεφάλαια που περιλαμβάνει το βιβλίο του Δ. Χαριτόπουλου . Ενα από αυτά τα κεφάλαια έχει τον τίτλο: Το μίσος του ΚΚΕ για τον ΕΛΑΣ και τον αρχηγό του!.
Να, λοιπόν, μια ακόμα παραλλαγή της ίδιας τακτικής: Καλός ο ΕΛΑΣ, αλλά δίχως το ΚΚΕ! __Κατά το προσφιλές άλλων, καλά τα Σοβιέτ, αλλά δίχως τους μπολσεβίκους. Λες και μπορούσε να υπάρξει ΕΑΜ, ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ, δίχως το ΚΚΕ…Κατά τους συγγραφείς, φαίνεται ότι… μπορούσε. Και ότι, σε τελευταία ανάλυση, ο ΕΛΑΣ συγκροτήθηκε μην μπορώντας το ΚΚΕ να κάνει διαφορετικά! Τον Μάρτιο του ’42 ο Άρης παίρνει το ελευθέρας από το κόμμα, γράφουν… Και ακόμα, ότι το ΚΚΕ αδρανούσε να συγκροτήσει ένοπλες ομάδες, παρότι είχε προηγηθεί σχετική έκκληση του Στάλιν! Γράφει ο Δ. Χαριτόπουλος : Το πιο μαξιμαλιστικό όνειρο του ΚΚΕ ήταν να οργανώσει μια κόκκινη φρουρά στην Αθήνα…
16 Ιούνη 1945. Η μέρα που ο ασυμβίβαστος κομμουνιστής, ο πρωτοκαπετάνιος του ΕΛΑΣ και πρωτοπόρος αντάρτης-αγωνιστής για μια Ελλάδα της λευτεριάς, της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού, θα φύγει απ’ τη ζωή. Περικυκλωμένος από τους διώκτες του, θα δώσει ο ίδιος το τέλος με το ατομικό του περίστροφο, κλείνοντας έτσι, με αυτόν τον τραγικό θάνατο, την αυλαία μιας πολυτάραχης ζωής. Μιας ζωής ηρωϊκής, σύμβολο γενναιότητας, θάρρους, ανιδιοτέλειας και ανυπόταχτου αγώνα. Η απόφαση, τον Ιούνη του 2018, της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ για την κομματική αποκατάσταση του Άρη Βελουχιώτη αποτέλεσε το αναγκαίο συμπλήρωμα της πολιτικής αποκατάστασης του καπετάνιου του ΕΛΑΣ που είχε αποφασιστεί στην αντίστοιχη Συνδιάσκεψη το 2011. Πρόκειται για πράξη με σημαντικό πολιτικό νόημα στο πλαίσιο της μελέτης της Ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την ιδεολογική ωριμότητα ενός κόμματος να βγάζει χρήσιμα συμπεράσματα στο διάβα της ταξικής πάλης.
Οι ιστορικές προσωπικότητες, όπως ο Άρης Βελουχιώτης, πρέπει να κρίνονται εντός των κοινωνικοοικονομικών και πολιτικών συνθηκών της εποχής που έδρασαν. Εάν δεν λαμβάνονται υπ’ όψη αυτές συνθήκες δεν είναι δυνατό να προσεγγίσει κάποιος ούτε την Ιστορία, ούτε τη δράση της προσωπικότητας μέσα σ’ αυτήν. Στην ιστορική διαδρομή κάθε κομμουνιστή, κάθε αγωνιστή, αναδεικνύονται ξεχωριστές στιγμές οι οποίες ποικίλλουν, ανάλογα με τις εκάστοτε συγκυρίες, τη φάση, την άνοδο ή την υποχώρηση του κινήματος. Ο καθοριστικός ρόλος της προσωπικότητας- ιδιαίτερα όσων έχουν αναλάβει σημαντικά καθήκοντα- είναι διαλεκτικά συνδεδεμένος με την συλλογική δράση. Την Ιστορία, άλλωστε, τη γράφουν οι λαοί μέσα από την ταξική πάλη. Αυτή είναι η κινητήριος δύναμη των ριζικών κοινωνικών μετασχηματισμών και μέσα σ’ αυτήν αναδεικνύονται οι προσωπικότητες.
Ο Θανάσης Κλάρας δεν θα είχε υπάρξει ποτέ ως Άρης Βελουχιώτης, ως ηρωικός καπετάνιος του ΕΛΑΣ, εάν η ζωή και δράση του δεν συνδέονταν άρρηκτα με το κόμμα στο οποίο, όπως ο ίδιος έγραφε, διαπαιδαγωγήθηκε ταξικά, έμαθε το συμφέρον του και ρίχτηκε με πίστη, με θέληση και ηρωισμό στον αγώνα για τις εργαζόμενες μάζες. Ο ίδιος σημείωνε σε επιστολή του στο «Ριζοσπάστη» το 1931: «Αν στη ζωή μου υπάρχει ένα σημείο που με συγκίνησε και με περηφάνια αφάνταστη από καιρού σε καιρό, γυρίζω και βλέπω, είναι ακριβώς η εποχή που μπήκα στο Κομμουνιστικό Κόμμα. Διαπαιδαγωγήθηκα ταξικά, έμαθα το συμφέρο μου, πέταξα τον κεφαλαιοκρατικό πολιτισμό στα μούτρα της λωποδύτριας μπουρζουαζίας και ρίχτηκα με πίστη, με θέληση, με ηρωισμό στον αγώνα για τις εργαζόμενες μάζες. Εκτοτε δεν έχω στο ενεργητικό μου παρά φυλακίσεις και πάλη επαναστατική. Μιλούν τα γεγονότα, μιλάει αυτή η αλήθεια. Ούτε μια κηλίδα. Είναι αυτό σε βάρος μου; Είναι αυτό ενάντια στο Κομμουνιστικό Κόμμα; Τιμή μου μεγάλη και τιμή μεγαλύτερη στο ΚΚΕ ότι γλίτωσα από τη διαφθορά της συνείδησης, στην οποία με οδηγούσε το ληστρικό αστικό καθεστώς και κόσμησα τον Κλάρα που φερόντανε τροχάδην στο γκρεμό, με αγνά επαναστατικά στοιχεία και μόνο με τέτοια. Το Κομμουνιστικό Κόμμα εξαγνίζει και δημιουργεί αγωνιστές αφοσιωμένους στη μεγάλη υπόθεση του προλεταριάτου. Είναι το μόνο Κόμμα που οδηγεί τους εκμεταλλευόμενους στον ιστορικό δρόμο: Στην οριστική απελευθέρωση του προλεταριάτου. Στο Κόμμα αυτό έδωσα όλη μου τη ζωή και θα συνεχίσω να δίνω όσες δυνάμεις μου απομείναν στον αγώνα του, για το ψωμί των εργαζομένων, κατά των φόρων και των πολέμων, για την επανάσταση».
Ο Άρης, όπως και πολλοί άλλοι ήρωες του εργατικού-λαϊκού κινήματος της χώρας μας, υπήρξε ιδεολογικά και πολιτικά, γέννημα-θρέμμα του ΚΚΕ. Αυτή είναι μια αλήθεια που όποιος την παραβλέπει, σκόπιμα ή μη, οδηγείται σε αντιδιαλεκτική ανάγνωση της Ιστορίας, απεκδύοντας το Βελουχιώτη από τα χαρακτηριστικά εκείνα που τον ανέδειξαν ως ηρωϊκή προσωπικότητα. Και αυτό διότι ο θρύλος Άρης Βελουχιώτης δεν ήρθε ουρανοκατέβατος. Ανδρώθηκε μέσα από τις τάξεις του Κομμουνιστικού Κόμματος, εκεί ζυμώθηκε ιδεολογικά και ατσαλώθηκε πολιτικά, εκεί ήρθε σε επαφή με την επαναστατική κοσμοθεωρία του επιστημονικού σοσιαλισμού.
Που ανήκει, λοιπόν, ο Άρης Βελουχιώτης; Μήπως σε μια ευρύτερη και ιδεολογικά θολή «αριστερά», όπως επιχειρούν να μας πείσουν κάποιοι; Μήπως, γενικά και αόριστα, στη λεγόμενη «Εθνική Αντίσταση» όπως ισχυρίζονται άλλοι; Ή μήπως σε κάτι τσαρλατάνους ιστοριοδίφες που επιχειρούν να πάρουν «υπό την προστασία τους» το Βελουχιώτη, με σκοπό να τον μετατρέψουν σε αβλαβές εικόνισμα και να επιτεθούν στο ΚΚΕ;Ποια είναι, όμως, η ιστορική αλήθεια, την οποία παραποιούν;
Όχι! Ο Άρης ανήκει στο ΚΚΕ και στην εργατική τάξη. Όπως στις περιπτώσεις του Μπελογιάννη και του Πλουμπίδη, έτσι κι’ ο Βελουχιώτης συνδέεται με την οργανωμένη πρωτοπορία της
Το θέμα του ένοπλου αγώνα απασχόλησε το ΚΚΕ από τις πρώτες στιγμές της Κατοχής, ενταγμένο στη συνολική πάλη κατά του φασισμού. Το ζήτημα είχε ουσιαστικά τεθεί από την 6η Ολομέλεια της ΚΕ (1-3 Ιούλη 1941): Για το διώξιμο της Γερμανοϊταλικής Κατοχής από την Ελλάδα, για την υποστήριξη της Σοβιετικής Ένωσης και κάθε συνεπούς αντιφασιστικής δύναμης οι εργαζόμενοι να παλέψουν με όλα τα μέσα. Στη βάση αυτή άρχισαν να συγκροτούνται από τις τοπικές κομματικές οργανώσεις της υπαίθρου ένοπλες ομάδες. Οι πρώτες, “Οδυσσέας Ανδρούτσος” στην Κεντρική Μακεδονία και “Αθανάσιος Διάκος”, στο Κιλκίς, με αρχηγούς αντίστοιχα τους Λασσάνη και καπετάν Πέτρο (Μόσχο), έκαναν την εμφάνισή τους το καλοκαίρι του 1941. Ταυτόχρονα γινόταν προσπάθεια συγκρότησης στρατιωτικού Κέντρου (από τον Ιούλη του 1941) με στρατιωτικούς, προερχόμενους από τον αστικό στρατό (Στέφανος Παπαγιάννης, Βασίλης Βενετσανόπουλος, Γιάννης Μπαλάσκας κ.ά). Την όλη δουλιά καθοδηγούσε ο απότακτος αξιωματικός Θοδ. Μακρίδης. Αυτή η ομάδα (18-20 αξιωματικοί) συσκέφθηκε τον Μάη του 1941 – κάπου στην Αγία Παρασκευή – και αποφάσισε την ένταξη των μελών της στο ΚΚΕ, ενώ εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι το Κόμμα θα είναι επικεφαλής του αγώνα. Τον Οκτώβρη 1941, σε σύσκεψη που συμμετείχε και ο συνταγματάρχης Παπασταματιάδης αποφασίστηκε, μετά από απόφαση του ΚΚΕ, η ίδρυση του καθοδηγητικού πυρήνα της ένοπλης αντίστασης (Στρατιωτικό Κέντρο Αντίστασης – ΣΚΑ).
Να σημειωθεί, ότι από το καλοκαίρι του 1941 αντιπροσωπεία του ΚΚΕ είχε συναντηθεί με τους απότακτους του κινήματος του 1935 συνταγματάρχες Σαράφη και Μπακιρτζή. Ενώ η Κεντρική Επιτροπή του ΕΑΜ με διάγγελμά της, στις 10 Οκτώβρη 1941, προσανατόλιζε κι αυτή τον ελληνικό λαό στην ένοπλη αντίσταση. Ταυτόχρονα, το Νοέμβρη του 1941, ο Θανάσης Κλάρας (μετέπειτα Αρης Βελουχιώτης), σταλμένος από την ΚΕ του ΚΚΕ, είχε πάρει επαφή με την ΚΟ Λαμίας του ΚΚΕ (γραμματέας της ο Γιαταγάνας) και με τον εκπρόσωπο της ΚΟ Γ. Χουλιάρα – Περικλή, για τη δημιουργία ανταρτοομάδων στη Φθιωτιδοφωκίδα. Η προώθηση αυτής της δουλιάς κράτησε μερικούς μήνες (και όχι μόνο στην παραπάνω περιοχή), όχι εξαιτίας άρνησης των ΚΟ να συνδράμουν τον Αρη στη δημιουργία αντάρτικου στρατού, όπως ισχυρίζονται οι Παππάς – Χαριτόπουλος , αλλά εξαιτίας άλλων δυσκολιών. Μια απ’ αυτές, η κυριότερη, ήταν η ύπαρξη ελάχιστων κομματικών δυνάμεων στην περιοχή και γενικότερα. Το ΚΚΕ μετά τη μεταξική δικτατορία διέθετε αριθμητικά λίγες και μεταξύ τους ασύνδετες κομματικές δυνάμεις.
Μετά την 6η Ολομέλεια, ισχυρή ώθηση στη δημιουργία του αντάρτικου στρατού έδωσε η 7η Ολομέλεια της ΚΕ (Σεπτέμβρης ’41). Τότε, ο Παντελής Καραγκίτσης, μέλος της ΚΕ, έγραψε στη Λαϊκή Επιθεώρηση. (Υπήρχε αντί της ΚΟΜΕΠ, που ξαναβγήκε μετά την 8η Ολομέλεια του 42): “Το κίνημα των αντάρτικων σωμάτων, σαν σοβαρή μορφή πάλης, πρέπει να επεκταθεί, να οργανωθεί σε όλες τις περιφέρειες της χώρας μας”. Όταν προχώρησε η οργάνωση των βάσεων της ένοπλης πάλης, συγκλήθηκε στο πρώτο 10ήμερο του Γενάρη 1942 η 8η ολομέλεια της ΚΕ, που αποφάσισε τη δημιουργία του ΕΛΑΣ, δηλαδή τη συνένωση και συντονισμό των μέχρι τότε ομάδων σε έναν ενιαίο λαϊκό στρατό. Στις 16 Φλεβάρη 1942 κυκλοφόρησε η ιδρυτική προκήρυξη του ΕΛΑΣ. Αυτό είναι, πολύ σύντομα, το ιστορικό της ίδρυσης του ΕΛΑΣ. Τα παραπάνω γεγονότα, καθώς και ότι το ΚΚΕ έστειλε τον Αρη, με εντολή,να οργανώσει αντάρτικο στρατό, δείχνει ότι το Κόμμα δε σύρθηκε από κανέναν στην ένοπλη πάλη.
Ότι το ΚΚΕ προσανατολιζόταν να αναλάβει καπετάνιος του ΕΛΑΣ ο στρατηγός Μάντακας… Και λοιπόν; Τι σημαίνει αυτό, κύριοι διαστρεβλωτές της ιστορίας του ΚΚΕ; Είχε δείξει μέχρι τότε ο Αρης ιδιαίτερες στρατιωτικές ικανότητες; Πού να τις έδειχνε και πότε; Οντας δημοσιογράφος του “Ριζοσπάστη” και σε συνέχεια στις φυλακές του Μεταξά; Οι στρατιωτικές ικανότητες του Αρη αποκαλύφθηκαν στη συνέχεια. Αλλά εσείς, κάνετε το εξής βρώμικο: Παίρνετε τον Αρη – όχι το 1941 – αλλά εκ των υστέρων, όταν πια ο Αρης έχει γίνει θρύλος και πάτε να χτυπήσετε το ΚΚΕ συγκρίνοντας τον αναμφισβήτητα, όπως αποδείχτηκε, ικανότερο Αρη, με τον Μάντακα. Με τα μέτρα του σήμερα και όχι με τα δεδομένα του τότε! Που, ωστόσο, και τότε η συζήτηση που γινόταν ήταν να ηγηθεί ο Μάντακας και εφόσον αυτός δεν ανέλαβε, να αναλάβει ο Αρης.
Το πρωινό που κηρύχτηκε η επιστράτευση, στο «χώρο συγκεντρώσεως» του 525 έφτασε πρώτος ο διοικητής.
Αυτό είναι προς τιμήν του γιατί άλλοι ψάχνανε ως τη νύχτα να βρούνε πού συγκεντρώνονται οι άντρες τους. και αλλού οι έφεδροι αφού περιμένανε μια δυο μέρες να εμφανιστούν οι υπεύθυνοι για την υποδοχή τους, βαρέθηκαν και γύρισαν σπίτια τους.
(…)
Ο διοικητής του 525, ως στρατιωτικός, έχει μειωμένη όραση, μειωμένη ακοή, μειωμένη κρίση, αφύσικο βάδισμα, μονότονη ομιλία, κατεστραμμένα μαλλιά και μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του.
Στο βάθος της ψυχής του δεν υπάρχουν ανησυχίες και ερωτηματικά. εκεί
φυσάει ένα αεράκι σιγουριάς, που έρχεται κατευθείαν από τη θαυματουργή εικόνα
της υπηρεσίας και τα απαλαίνει όλα. Κοντά τριάντα χρόνια καριέρα, και το αεράκι
δε σταμάτησε ποτέ να φυσάει. μια ακλόνητη πίστη το ενέπνεε ακόμα και
στις πιο δύσκολες στιγμές. Μόνο τώρα- πρώτη φορά- ένιωσε τη δροσερή πνοή του να
χάνεται και κάποιοι τρόμοι άρχισαν να αναδεύονται μέσα του.
Αυτός, ο λάτρης κι ένθερμος υποστηρικτής του παραδοσιακού τρόπου διοίκησης,
είδε με αγωνία τις φωνές και τις απειλές να αποδίδουν ελάχιστα ή καθόλου. Οι
στρατιώτες δεν ήταν κουρεμένοι εικοσάρηδες. ούτε είχε γύρω του
συνάδελφους πρόθυμους να του συμπαρασταθούν. οι αξιωματικοί ήταν
όλοι έφεδροι.
Οι περισσότεροι έφεδροι αξιωματικοί ήταν αρκετά πάνω από τριάντα χρονών και
στην πλειονότητά τους δάσκαλοι. με γυαλιά, κοιλίτσες, καράφλες και
φανερή προθυμία να δουλέψουν. Αυτοί τοποθετήθηκαν όλοι σχεδόν στους λόχους:
διοικητές, υποδιοικητές και διμοιρίτες. Στο επιτελείο και στο λόχο διοικήσεως
συγκεντρωθήκανε: ο μυρωδάτος υπασπιστής. ο στρατολόγος, που ήτανε
και αξιωματικός διαβιβάσεων. ένας σωματώδης ανθυπολοχαγός από τον
Πειραιά με φωνή τρομπόνι ανέλαβε αξιωματικός κινήσεως. ένας
κουρεμένος κεφάλας υπολοχαγός με διάπλαση γίγαντα και βαριά προφορά ορίστηκε
αξιωματικός πληροφοριών. κάτι άλλοι στα γραφεία επιχειρήσεων και ο
αρχαιότερος υπολοχαγός διοικητής του λόχου διοικήσεως.
Ένα ευγενικός ανθυπολοχαγός γύρω στα σαράντα, επηρεασμένος από τη γενική
αντιμετώπιση του διοικητή, νόμισε πως τον έφερε άθελά του σε δύσκολη θέση.
—Επιτρέπεται, κύριε διοικητά; του έκοψε την ανάγνωση.
—Όχι! απάντησε ο αντισυνταγματάρχης χωρίς να τον κοιτάξει. Μετά σήκωσε το
κεφάλι του να δει ποιος
μίλησε.
—Επιτρέπεται; επανέλαβε ο έφεδρος.
—Λέγε.
—Δεν άκουσα πού τοποθετούμαι.
—Πού έχεις το μυαλό σου… Πώς λέγεσαι;
Ο έφεδρος είπε το όνομα και το βαθμό του. Ο διοικητής έψαξε στη σύνθεση και τον
κοίταξε βλοσυρός:
—Εδώ είσαι εσύ;
—Μάλιστα.
—Είσαι διαγραμμένος. Εκτός συνθέσεως.
—Γιατί;
—Εδώ έχει μπει κόκκινο μολύβι και λέει πως βρίσκεσαι… στη Δυτική Γερμανία.
—Δεν πήγα ποτέ στη Γερμανία.
—Δεν μ’ ενδιαφέρει πού ήσουνα… Έλειπες στο εξωτερικό.
—Με συγχωρείτε, κύριε διοικητά, αλλά… δυστυχώς… δε βγήκα ακόμα από την Ελλάδα,
είπε με κάποιο νόημα.
—Είσαι σίγουρος;
—Μάλιστα.
—Αυτά που λες θα ελεγχθούν.
—Μάλιστα. Αν επιτρέπεται…
—Δεν επιτρέπεται. Θα πας στο Μεσολόγγι. Είσαι εκτός συνθέσεως.
—Αφού εδώ παρουσιάζομαι.
—Στο Μεσολόγγι!
—Πού να τρέχω, κύριε διοικητά, γλύκανε τη φωνή του ο έφεδρος. Σαράντα χρονών
άνθρωπος είμαι.
—Ο αρχαιότερος ανθυπολοχαγός των Βαλκανίων, επισήμανε κάποιος.
—Τι δουλειά κάνεις; τον ρώτησε ο διοικητής.
—Γιατρός.
—Είσαι βέβαιος;
—Μάλιστα.
Αυτό έπεισε το διοικητή πως το δίκιο ήταν με το μέρος του έφεδρου γιατί η
κατάσταση τον είχε ηλεκτρονικό. Αν και ήταν ύποπτος σε τέτοια ηλικία να είναι
μόνο ανθυπολοχαγός, ο διοικητής τού ανέθεσε το ιατρείο του τάγματος. Σ’ αυτό
βοήθησαν η ευγένειά του και η πολύ προχωρημένη ηλικία του άλλου γιατρού, που σε
λίγο τον έστειλε σπίτι του.
Οι μόνες θέσεις που δε συμπληρώθηκαν ήταν του ταγματάρχη-υποδιοικητή και του
εφέδρου υπολοχαγού εφοδιασμού. Αργότερα βέβαια αποδείχτηκε πως ο υποδιοικητής
είχε παρουσιαστεί κανονικά σε άλλο τάγμα και ο υπολοχαγός είχε σκοτωθεί πριν
τρία χρόνια σε αυτοκινητικό δυστύχημα. Όμως εκείνη τη στιγμή ο διοικητής δεν το
ήξερε και ανησυχούσε.
Τελικά έδωσε στους επικεφαλής των λόχων και των υπηρεσιών του τάγματος από ένα
φάκελο μέσα από το σιδερένιο κιβώτιο και τους ξαπόστειλε. Μερικοί γυρέψανε
περισσότερες εξηγήσεις και κάνανε το διοικητή να αγανακτήσει με την ανικανότητά
τους. λίγο έλειψε να ξανατραβήξει πιστόλι. Αλλά, επειδή οι έφεδροι
καταλάβανε πως ούτε αυτός ήξερε τι περιέχουν οι φάκελοι, σταματήσανε τις
ερωτήσεις και κοιτάξανε να τα βολέψουνε μόνοι τους.
