Μνήμες ΕΣΣΔ καλοκαίρι του 1975 _via FGCI σε ένα κάμπινγκ της Komsomol στη Μαύρη θάλασσα (Κριμαία). Κάναμε παρέες, συζητάγαμε πολιτικά …μου έκανε εντύπωση οι γλώσσες που μίλαγαν η θάλασσα μέτρια __καμιά σχέση με Ελλάδα, αλλά χιλιάδες κόσμος μικροί και μεγάλοι στην απέραντη αμμουδιά. Έκανα παρέα με πολύ κόσμο, αλλά περισσότερο με δυο ξαδέρφες Γκάλινα και Πολυξένη __Галина и Поликсени, που ήταν κινητές εγκυκλοπαίδειες Το 81 ξαναβρεθήκαμε…
Πώς όμως ήταν οι διακοπές και το δικαίωμα της ξεκούρασης στο σοσιαλισμό; Εκεί που το δικαίωμα στην ξεκούραση γινόταν πράξη!
· ΕΣΣΔ: Ταξιαρχίες Υποδειγματικής εργασίας
· Η Μεγάλη 🎈 Χώρα 💥 που χάσαμε...
· Μαγιό, σε ένα υγρό ταξίδι 2.150+χρόνων με business
· ΕΣΣΔ _“Χώρα του Αύριο”: με το βλέμμα και την καρδιά πάντα σ΄αυτή
· ΕΣΣΔ: μια χώρα που δεν υπάρχει πια, αλλά συνεχίζει να διδάσκει
·
Κούβα 🏖️ καλοκαίρι 🏝️ προτάσεις για τη λαϊκή οικογένεια του νησιού της επανάστασης
·
Από την Κομσομόλ του Λένιν-Στάλιν RKSM-b_μπολσεβίκων στη
διάλυση από την περεστρόικα
Το δικαίωμα στην ξεκούραση ήταν κατοχυρωμένο στο Σύνταγμα
της ΕΣΣΔ. Για τους εργάτες και υπαλλήλους καθοριζόταν η εργάσιμη βδομάδα που
δεν μπορούσε να υπερβεί τις 40 ώρες, ενώ προβλεπόταν μειωμένη εργάσιμη μέρα για
μια σειρά επαγγελμάτων. Το άρθρο 119 του Συντάγματος διασφάλιζε το δικαίωμα των
διακοπών. Στην πράξη υπήρχε παροχή ετησίων πληρωμένων αδειών κι η συνεχής
φροντίδα του σοσιαλιστικού κράτους για τη διεύρυνση του δικτύου των
πολιτιστικο-μορφωτικών και αναζωογονητικών ιδρυμάτων, την ανάπτυξη του μαζικού
αθλητισμού, της φυσικής αγωγής και του τουρισμού.
 |
| ΕΣΣΔ… κ’ είσαι τραγούδι κ’ είσαι φως στης εργατιάς το στόμα |
Καταρχήν, αξίζει να αναφέρουμε πως πριν την Επανάσταση του Οκτώβρη του 1917 στην προεπαναστατική Ρωσία λειτουργούσαν 60 σανατόρια με μόλις 3.000 θέσεις. Η λουτροθεραπεία για τους εργαζόμενους ήταν απρόσιτη. Μετά τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση άρχισαν γρήγορα να αναπτύσσονται τα παραθεριστικά κέντρα. Αν και η χώρα είχε περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες, ακόμη και στα χρόνια του εμφύλιου δίνονταν κονδύλια για την ανάπτυξη του συστήματος των θεραπευτηρίων. Το 1919 ο ηγέτης της Επανάστασης, Β.Ι. Λένιν υπέγραψε Διάταγμα για την εκχώρηση όλων των παραθεριστικών ιδρυμάτων και θεραπευτηρίων στην ιδιοκτησία της Σοβιετικής Δημοκρατίας. Το Μάη του 1920 στο Λένινγκραντ με πρωτοβουλία του ιδρύθηκε το πρώτο αναπαυτήριο για τους εργαζομένους. Οι παλιές λουτροπόλεις και τα θεραπευτήρια άρχισαν να λειτουργούν για τη θεραπεία και ξεκούραση των εργαζομένων, ενώ παράλληλα δημιουργούνταν νέες λουτροπόλεις. Στην αρχή του 1940 εν μέσω πολέμου στην ΕΣΣΔ ήδη υπήρχαν 3.600 σανατόρια με 470 χιλιάδες θέσεις. Στη διάρκεια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου καταστράφηκαν πολλά μεγάλα θεραπευτήρια της χώρας, τα οποία όμως ανοικοδομήθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα και δημιουργήθηκαν νέες λουτροπόλεις.
.jpg)
.jpg)
Στην ΕΣΣΔ δεν υπήρχε ανεργία, ούτε καπιταλιστικές κρίσεις κι απολύσεις.
Τα εισιτήρια για τα σανατόρια διανέμονταν από τις
συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι υποδείξεις για επιπρόσθετη θεραπευτική αγωγή
γινόταν από τα θεραπευτικά και τα προληπτικά υγειονομικά ιδρύματα. Πάνω από τα
50% των εισιτηρίων για τουριστικά θέρετρα που δίνονταν σε εργάτες και
υπαλλήλους ήταν είτε δωρεάν, είτε με προπληρωμένο το 30% του κόστους τους, αφού
καλύπτονταν από τον προϋπολογισμό των υπηρεσιών κοινωνικής ασφάλισης ή
υγειονομικής περίθαλψης της ΕΣΣΔ. Υπολογίζεται ότι στις μέρες των διακοπών
ξόδευαν μόλις το 20 με 25% ενός μηνιάτικου τις 10ετίες '70 και '80, αφού οι
λέξεις "ακρίβεια" κι "αισχροκέρδεια" ήταν άγνωστες στο
σοσιαλισμό! Τα τρόφιμα ήταν πάμφθηνα, όπως και τα εισιτήρια για τον
κινηματογράφο και το θέατρο, η βενζίνη για την ατομική μετακίνηση ή τα
μεταφορικά έξοδα με τα δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
 |
| Τουριστική βάση ''Гуцулицина''__"Γκουτσουλίτσινα" στην περιοχή Ιβανο-Φρανκόφ. α εργατικά σωματεία εξασφάλιζαν τις καλύτερες τουριστικές περιοχές για τους εργαζόμενους με ελάχιστο κόστος και κατασκεύαζαν τουριστικές υποδομές που για την συντριπτική πλειοψηφία των συναδέλφων τους στη Δύση αποτελούσαν άπιαστο όνειρο ____________________________________ |
Ειδική μέριμνα υπήρχε για παιδιά, νέους και φοιτητές
Στη ΕΣΣΔ λειτουργούσαν έως και 40 χιλιάδες παιδικές κατασκηνώσεις, όπου κάθε χρόνο ξεκουράζονταν δωρεάν ή με πολύ χαμηλό κόστος περίπου 10 εκατομμύρια παιδιά. Υπήρχαν διάφορες κατασκηνώσεις: αθλητικές, τουριστικές, στρατιωτικές, κατασκηνώσεις για άρρωστα παιδιά κ.ά. Η μεγαλύτερη Πανενωσιακή κατασκήνωση πιονέρων ήταν το "Αρτέκ", ενώ η Πανρωσική κατασκήνωση πιονέρων "Ορλιόνοκ" λειτουργούσε ολόκληρο το χρόνο και εκεί μπορούσαν να πάνε παιδιά από την όλη Σοβιετική Ένωση.
Ειδική μέριμνα υπήρχε από την Κομσομόλ για τους φοιτητές, που είχαν τις δικές τους κατασκηνώσεις, ενώ πολλοί φοιτητές επέλεγαν ένα μέρος των διακοπών τους να το περάσουν δουλεύοντας σε φοιτητικές εργασιακές ομάδες, που επισκέπτονταν διάφορες περιοχές της ΕΣΣΔ, αναλαμβάνοντας την οικοδόμηση διάφορων έργων. Υπολογίζεται πως κάθε καλοκαίρι περίπου 800 χιλιάδες φοιτητές συνδύαζαν με αυτόν τον τρόπο τη δουλειά και τη γνωριμία με άλλους τόπους και τη ζωή στις φοιτητικές εργασιακές κολεκτίβες. Συνολικά, την περίοδο 1965-1991 σχεδόν 13 εκατομμύρια φοιτητές συμμετείχαν στις εργασιακές κολεκτίβες.
Τα κοντά "ποδάρια" του αντικομμουνισμού
 |
| Στην Κούβα τα παιδιά είναι προνομιούχα, καθρέφτης ενός λαού όπου το καλύτερο είναι πάντα για αυτά, πριν τη γέννηση υπάρχει αυστηρός ιατρικός έλεγχος της εξέλιξης της εγκυμοσύνης, ενισχυμένη δίαιτα και αν η γυναίκα είναι εργαζόμενη μπορεί να απολαύσει πάνω ένα χρόνο άδεια με τη θέση της στη δουλειά να την περιμένει |
 |
| Σε "συνευθεία" με την ιστορία |
Από τα τέλη της δεκαετίας του '60 οι τουριστικές σχέσεις της ΕΣΣΔ διευρύνονταν σημαντικά εξαιτίας της μεγάλης ανάπτυξης της παγκόσμιας τουριστικής κίνησης και του ενδιαφέροντος που εκδήλωνε ο κόσμος να γνωρίσει τη Σοβιετική Ένωση. Πχ. το 1975 επισκέφτηκαν την ΕΣΣΔ 3,7 εκατομμύρια ξένοι πολίτες, ενώ 2,5 περίπου εκατομμύρια Σοβιετικοί πολίτες ταξίδεψαν στο εξωτερικό. Βεβαίως, επί ΕΣΣΔ υπήρχαν περιορισμοί για επισκέψεις στις καπιταλιστικές χώρες, που επιβάλλονταν από τη σκληρή αντιπαράθεση ανάμεσα στα δύο παγκόσμια κοινωνικο-πολιτικά συστήματα, ενώ και στον τομέα του τουρισμού εμφανίζονταν αρνητικά φαινόμενα, που σχετίζονταν με τις αλλαγές που έγιναν στη σοβιετική οικονομία μετά τις μεταρρυθμίσεις του 1965, επαναφέροντας στη διεύθυνση και στο σχεδιασμό της οικονομίας "εργαλεία" του καπιταλισμού, όπως η έννοια του κέρδους. Αυτά, όμως, σε καμία περίπτωση δεν μειώνουν τη μεγάλη κατάκτηση που είχε πετύχει το σοσιαλιστικό σύστημα για τους εργαζόμενους: Οι διακοπές τους να είναι υλοποιήσιμο δικαίωμα των εργαζομένων, κι όχι προνόμιο για τους λίγους!
Αλήθεια, όμως, ποια είναι η σημερινή πραγματικότητα στην καπιταλιστική Ρωσία σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα; Παρ' όλο που το σημερινό αστικό Σύνταγμα της Ρωσίας διακηρύσσει την ελευθερία της μετακίνησης και ο οποιοσδήποτε θεωρητικά μπορεί να θεωρήσει το διαβατήριό του, η κατάσταση του τουρισμού και των διακοπών στη σημερινή Ρωσία κάθε άλλο παρά είναι προς όφελος των εργαζομένων. Κι αυτό γιατί στη σημερινή καπιταλιστική Ρωσία ο μισός πληθυσμός βρίσκεται είτε κάτω από τα όρια της φτώχειας, είτε λίγο πάνω από αυτά και οι υπόλοιποι __οι νέοι κυρίως πολεμάνε στην Ουκρανία. Έτσι, είναι φανερό, πως η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων δεν έχει δυνατότητες όχι μόνο να πάνε ταξίδια στο εξωτερικό, αλλά ούτε και να κάνουν καλοκαιρινές διακοπές, για παράδειγμα στη Μαύρη θάλασσα, που στα χρόνια του σοσιαλισμού μπορούσαν να πραγματοποιήσουν κάθε χρόνο. Σήμερα ελεύθερα μπορούν να ταξιδεύουν μόνον οι μεγάλοι επιχειρηματίες, και κάποια μεσαία μικροαστικά στρώματα, ενώ οι εργαζόμενοι, που κάποτε πήγαιναν διακοπές στα θεραπευτήρια και στα σανατόρια, με το σημερινό μίζερο μισθό, αναγκάζονται να «ξεκουράζονται» δουλεύοντας στα εξοχικά σπίτια τους, που κι αυτά τα έχουν από τη σοσιαλιστική περίοδο, είτε να μένουν στα σπίτια τους. Ενώ για τα εκατομμύρια των Ρώσων ανέργων ως "δώρο" δεν φαντάζουν οι διακοπές αλλά μια θέση εργασίας!
Είναι χαρακτηριστικό πως σήμερα, με βάση δημοσκόπηση που δημοσίευσε η ρωσική εφημερίδα "Τριμπούνα" (σσ. το 2010 που η κατάσταση ήταν σαφώς καλύτερη), το 5% μόνο των Ρώσων θα ταξιδεύσει στο εξωτερικό για διακοπές, το 2% θα επισκεφτεί την Κριμαία, το 38% θα ξεκουραστεί στο σπίτι του ή δουλεύοντας στο προσωπικό χωράφι και η μεγάλη πλειοψηφία, το 55% δε θα μετακινηθεί, κυρίως ως αποτέλεσμα της οικονομικής του αδυναμίας να κάνει κάπου διακοπές!
Σε ότι μας αφορά, όπως κάθε χρόνο από τις αρχές του καλοκαιριού πανηγυρίζουν κυβέρνηση, αστικά επιτελεία και επιχειρηματικοί όμιλοι στον κλάδο του τουρισμού για την αναμενόμενη μεγάλη άνοδο σε αφίξεις τουριστών που αναμένεται. Βέβαια, τα ρεκόρ κερδών της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας- της "βαριάς βιομηχανίας" της χώρας, όπως τη χαρακτηρίζουν- είναι γνωστό πως χτίζονται: Με την άγρια εκμετάλλευση, το κυριολεκτικό ξεζούμισμα των εργαζομένων στον κλάδο, με εντατικοποίηση της εργασίας, απλήρωτη και ανασφάλιστη δουλειά ατελείωτα ωράρια, ρεπό με το σταγονόμετρο, ατομικές συμβάσεις και «ευέλικτες» μορφές εργασίας κλπ. Έτσι χτίζονται τα κέρδη των τουριστικών μονοπωλίων. Ο τουρισμός αποτελεί χαρακτηριστικό πεδίο όπου φαίνεται ποιός πραγματικά ωφελείται από την περιβόητη «ανάπτυξη» που ευαγγελίζονται η συγκυβέρνηση και τα αστικά κόμματα. Πακτωλός εκατομμυρίων πηγαίνει στις τσέπες μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων του τουρισμού (εφοπλιστές, tour operators, μεγαλοξενοδόχοι κλπ.), την ώρα που το εισόδημα της λαϊκής οικογένειας πετσοκόβεται ολοένα και περισσότερο. Αυτή είναι, με λίγα λόγια, η πεμπτουσία της «ανάπτυξης» τους. Κέρδη για το κεφάλαιο και φτωχοποίηση για το λαό.
Κάπως έτσι, το δικαίωμα στον τουρισμό, στις διακοπές, έχει καταστεί πολυτέλεια για την πλειοψηφία των εργαζομένων. Στη βάρβαρη πραγματικότητα του καπιταλιστικού συστήματος, ο τουρισμός δεν θα μπορούσε να ξεφύγει απ’ το να καταστεί ένα «πολυτελές εμπόρευμα» για λίγους. Αντιθέτως. Αποτελεί προνομιακό πεδίο κερδοφορίας για το μόνιμα αδηφάγο κεφαλαίο, ενώ καθίσταται «όνειρο θερινής νυχτός» για τον εργαζόμενο λαό και τα φτωχά λαϊκά στρώματα που παλεύουν να εξασφαλίσουν λίγα εικοσιτετράωρα καλοκαιρινής ξεκούρασης.
Ενώ αυτά συμβαίνουν στην καπιταλιστική Ελλάδα - την Ελλάδα της Ε.Ε. – όπου οι διακοπές και η αναψυχή αποτελούν προνόμιο για λίγους και κάποτε ήταν αυτονόητο δικαίωμα, η σοσιαλιστική οικοδόμηση τον 20ό αιώνα απέδειξε στην πράξη ότι η ανάγκη- διότι περί ανάγκης πρόκειται- της εργατικής τάξης για διακοπές και αναψυχή μπορεί να ικανοποιηθεί. Στην Σοβιετική Ένωση, για παράδειγμα, η ξεκούραση από την εργασία, οι διακοπές αναψυχής, δεν ήταν προνόμιο αλλά δικαίωμα. Το άρθρο 119 του Συντάγματος της ΕΣΣΔ το διασφάλιζε, ενώ υπήρχε παροχή ετησίων πληρωμένων αδειών κι συνεχής φροντίδα του σοσιαλιστικού κράτους για τη διεύρυνση του δικτύου των πολιτιστικών-μορφωτικών ιδρυμάτων, την ανάπτυξη του μαζικού αθλητισμού, της φυσικής αγωγής και του τουρισμού. Το πρώτο αναπαυτήριο για τους εργαζόμενους ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του ίδιου του Β.Ι.Λένιν το 1920 στην Πετρούπολη. Στις αρχές του 1940 υπήρχαν ήδη 3.600 σανατόρια που μπορούσαν να εξυπηρετήσουν 470 χιλιάδες εργαζόμενους, ενώ τη δεκαετία του 1980 υπήρχαν περισσότερα από 14.000 κέντρα αναψυχής και διακοπών που εξυπηρετούσαν 45 εκατομμύρια αδειούχους.
Το δικαίωμα του κάθε εργαζόμενου για ετήσιες διακοπές, η σοσιαλιστική εξουσία το επιβεβαιώνε στην πράξη. Κατά τις δεκαετίες ’70 και ’80, υπολογίζεται ότι οι εργαζόμενοι ξόδευαν μόλις το 20 με 25% ενός μηνιάτικου κατά τη διάρκεια των διακοπών τους, χωρίς τον κίνδυνο της "ακρίβειας" η της "αισχροκέρδειας", ενώ μια σειρά προϊόντα προσφέρονταν σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές: Τρόφιμα, εισιτήρια για τον κινηματογράφο και το θέατρο, βενζίνη για την ατομική μετακίνηση ή τα μεταφορικά έξοδα με τα δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς. Σήμερα, ένα πολύ μεγάλο τμήμα του ρώσικου λαού αναπολεί τα δικαιώματα που είχαν οι εργαζόμενοι επί Σοβιετικής Ένωσης. Αυτό διότι στην σημερινή καπιταλιστική Ρωσία, η πλειοψηφία του λαού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να απολαύσει διακοπές σε κάποιο τουριστικό θέρετρο του εξωτερικού ή του εσωτερικού. Το άλλοτε καθολικό δικαίωμα για τον σοβιετικό λαό έχει πλέον καταστεί προνόμιο μόνο για επιχειρηματίες και ένα σχετικά περιορισμένο ποσοστό μεσαίων- ουσιαστικά μικροαστικών- κοινωνικών στρωμάτων. Δημιουργική αξιοποίηση των διακοπών και όχι μαζική κουλτούρα εκτόνωσης.
Σε αντίθεση με το καπιταλιστικό σύστημα, όπου οι διακοπές αποτελούν κομμάτι μιας μαζικής κουλτούρας εκτόνωσης και διαφυγής από τη δύσκολη καθημερινότητα, στον Σοσιαλισμό η αναψυχή περιείχε το στοιχείο της δημιουργικής αξιοποίησης. Για παράδειγμα, στην ΕΣΣΔ, η Κομσομόλ παρείχε μέριμνα για φοιτητικές κατασκηνώσεις, ενώ αρκετοί φοιτητές διάλεγαν να περάσουν μέρος των διακοπών τους εργαζομένοι ανά ομάδες, σε διάφορες περιοχές της χώρας, αναλαμβάνοντας την οικοδόμηση διάφορων έργων. Κάθε καλοκαίρι, περίπου 800 χιλιάδες φοιτητές συνδύαζαν με αυτόν τον τρόπο εργασία και γνωριμία με άλλους τόπους, αλλά και τη ζωή στις εργασιακές κολεκτίβες.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.png)
.jpg)
- Στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας, κάθε χρόνο περισσότερο από το 80% των μαθητών, δηλαδή περισσότερα από 2,6 εκατομμύρια παιδιά, περνούσαν τις διακοπές τους σε κατασκηνώσεις με πλούσιο πολιτιστικό και αθλητικό περιεχόμενο.
- Στην Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τσεχοσλοβακίας, οι διακοπές δύο φορές το χρόνο ήταν κάτι το φυσιολογικό για τους εργαζόμενους. Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένες βιομηχανίες ή συνεταιρισμοί είχαν δικά τους κέντρα αναψυχής, ή δωρεάν σπίτια, για τους εργαζόμενους, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό (π.χ. στις ακτές της Μαύρης θάλασσας).
Το δικαίωμα του εργαζόμενου λαού, της λαϊκής οικογένειας, των νέων στις διακοπές, τον τουρισμό, την αναψυχή είναι αδιαπραγμάτευτο. Αυτό ήταν σαφές στο σοσιαλιστικό σύστημα που γνωρίσαμε τον 20ο αιώνα καθώς, παρά τις όποιες επιμέρους αδυναμίες του, πυξίδα του σοσιαλισμού ήταν η εξασφάλιση της λαϊκής ευημερίας, τμήμα της οποίας αποτελεί η ανάπαυση και η αναψυχή. Στον καπιταλισμό, όπου οι διακοπές- όπως και κάθε τι άλλο- μετατρέπεται σε εμπόρευμα με σκοπό το κέρδος, το αδιαπραγμάτευτο αυτό δικαίωμα των εργαζόμενων θα παραμένει “πολυτέλεια” και για πολλούς, άπιαστο όνειρο. Ο τομέας των διακοπών και της αναψυχής αποτελεί άλλο ένα πεδίο όπου αναδεικνύεται η ανωτερότητα του Σοσιαλισμού στην ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών. Μόνο στα πλαίσια της εργατικής-λαϊκής εξουσίας, του κεντρικού σχεδιασμού της οικονομίας και του εργατικού ελέγχου με κριτήριο την ικανοποίηση των ολοένα διευρυνόμενων κοινωνικών αναγκών μπορεί να βρει ανταπόκριση το καθολικό δικαίωμα στις διακοπές και την αναψυχή. Τότε μόνο, ο εργαζόμενος λαός δεν θα ήταν μόνο αφέντης του πλούτου που παράγει, αλλά θα είχε τον απαιτούμενο χρόνο και τις αναγκαίες υποδομές για να τον απολαύσει, έτσι όπως του αξίζει και δικαιούται.
Από τα "ανθισμένα
τοπία"
στα συντρίμμια της καπιταλιστικής παλινόρθωσης
Γερμανία – επέτειος της "επανένωσης"
Είχαν προηγηθεί διαπραγματεύσεις με τον τότε Πρόεδρο της ΕΣΣΔ, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο οποίος είχε αναλάβει το τελικό στάδιο της καπιταλιστικής παλινόρθωσης. Η "επανένωση", όπως ονομάζεται από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις – εντός και εκτός Γερμανίας -, που υπονόμευσαν με όλες τους τις δυνάμεις την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στο ανατολικό τμήμα της χώρας, σήμανε για το λαό κατακόρυφη πτώση του βιοτικού επιπέδου, ραγδαία αύξηση της ανεργίας (που ήταν άγνωστη στη ΓΛΔ), σάρωμα κοινωνικών παροχών και εργατικών κατακτήσεων. Ταυτόχρονα, εντάθηκε η επίθεση για τη μείωση του εργατικού «κόστους» και στη δυτική Γερμανία, με σειρά αντιλαϊκών μέτρων τη δεκαετία του ’90. Και με αφορμή την επέτειο της ανατροπής του σοσιαλισμού στην Ανατολική Γερμανία αναδεικνύεται η επικαιρότητα και αναγκαιότητα των σοσιαλιστικών σχέσεων παραγωγής που έχουν στο επίκεντρό τους τον άνθρωπο, τους παραγωγούς του πλούτου. Αυτό άλλωστε μαρτυρούν και οι εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν στη "σκιά" της καπιταλιστικής ανάπτυξης στην ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης.…
 |
| Ζίγκμουντ Βέρνερ Πάουλ Γεν (Sigmund Werner Paul Jähn) ανατολικογερμανός πιλότος και κοσμοναύτης, ο πρώτος γερμανός που πήγε στο διάστημα, στο πλαίσιο του προγράμματος "Ιντερκόσμος" |
 | |
| Διεθνιστική βοήθεια της DDR - Μοζαμβίκη |
 |
| Πλακάτ - αφιέρωμα στον Κόκκινο Στρατό |
 |
| Το palais της Δημοκρατίας (Palast der Republik) στην πλατεία Marx-Engels-Platz |
 |
| Μάζωξη των πιονιέρων |
 |
| Ένα από τα 100άδες πολιτιστικά κέντρα |
 |
| Marx-Engels-Platz: ένα ακόμη πολιτιστικό κέντρο για το λαό ... Εκεί ήταν ένας βομβαρδισμένος χώρος (1η φωτο) "από την Alexanderplatz στο παλιό Lindencorso το χειμώνα, ήταν σαν μια πορεία στην Αρκτική Και το καλοκαίρι έρημος Σαχάρα" |
"Ευτυχισμένη στιγμή"
για τους επιχειρηματικούς ομίλους
Η ανατροπή του σοσιαλισμού στην Ανατολική Γερμανία παρέσχε " πεδίον δόξης λαμπρό" για τους επιχειρηματικούς ομίλους, που βρήκαν νέες διεξόδους για τα κεφάλαιά τους. Οι ιδιωτικοποιήσεις «σάρωσαν» τις επιχειρήσεις, τα εργοστάσια, τη γη, τα κτίρια, όλο τον πλούτο της χώρας που μέχρι τότε αποτελούσε λαϊκή περιουσία. Σύμφωνα με επίσημα κρατικά στοιχεία, με τους πρώτους νόμους της "ενοποίησης" της χώρας, τα δυτικογερμανικά μονοπώλια πήραν στον έλεγχό τους, ανάμεσα σε άλλα: 8.500 βιομηχανικά συγκροτήματα και εργοστάσια, 20.000 μικροεπιχειρήσεις, 7.500 εστιατόρια, 900 βιβλιοπωλεία, 1.854 φαρμακεία, 3,68 εκατομμύρια εκτάρια αγροτικών και δασικών εκτάσεων, 25 δισεκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα οικοπέδων και κτιρίων. Ακόμη μέχρι σήμερα, για πολλούς Ανατολικογερμανούς, ο Οργανισμός που ανέλαβε να προωθήσει τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής (Treuhandanstalt), είναι η «ενσάρκωση του κακού». Αρχικά ο Οργανισμός αυτός ιδρύθηκε με την «υπόσχεση» στους πολίτες της ΓΛΔ ότι η περιουσία της Ανατολικής Γερμανίας – η αξία της υπολογίζεται στα 800 δισ. ευρώ – θα αξιοποιούνταν προς όφελός τους. Στην πραγματικότητα, φυσικά, επέβαλε την ιδιωτικοποίηση περίπου 5.000 ακινήτων, 10.000 εταιρειών και 25.000 μικροεπιχειρήσεων. Η λαϊκή περιουσία ξεπουλήθηκε στους όπου Γης καπιταλιστές, έως και το τελευταίο μάρκο, οι οποίοι επιπλέον εισέπραξαν και πλουσιοπάροχες επιδοτήσεις δήθεν για να επενδύσουν, λόγω της ξεπερασμένης τάχα τεχνολογίας των εργοστασίων της ΓΛΔ…
Δραματική η επιδείνωση
για το λαό όλης της χώρας
" Ανθισμένα τοπία" υποσχόταν στους κατοίκους της ΓΛΔ ο τότε καγκελάριος, Χέλμουτ Κολ, που πρωτοστάτησε στην καπιταλιστική παλινόρθωση. Οι εξελίξεις δεν άργησαν να αποκαλύψουν τον κυνισμό του. Αμέσως μετά τη διείσδυση των μονοπωλιακών ομίλων στα ανατολικά κρατίδια υπήρξε μια γενική μείωση του αριθμού των εργαζομένων από περίπου 10 εκατ. την περίοδο της ΓΛΔ (σσ. στα 16 εκατ. ήταν ο συνολικός πληθυσμός) σε 6 εκατ. το 1992, δύο χρόνια μετά την καπιταλιστική παλινόρθωση. Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών, «το αποτέλεσμα του οικονομικού μετασχηματισμού της Ανατολικής Γερμανίας μετά το 1990 ήταν μια έντονη αποβιομηχανοποίηση». «Τη δεκαετία του ’90 παρέμεινε μόνο το 20% – 25% των θέσεων εργασίας της ανατολικογερμανικής βιομηχανίας. Στον μεταποιητικό βιομηχανικό τομέα, τον σημαντικότερο κλάδο της ΓΛΔ, που απασχολούσε το 39% του συνόλου των εργαζομένων, χάθηκε το 75% – 80% των θέσεων εργασίας», αναφέρεται. Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία για την έρευνα και ανάπτυξη. Στη ΓΛΔ απασχολούνταν στη βιομηχανική έρευνα περίπου 86.000 άνθρωποι το 1989 και το 1993 μειώθηκαν στις 15.000. Τα χρόνια που ακολούθησαν στην ανατολική Γερμανία εμφανίστηκαν άστεγοι, άνεργοι, φτωχοί, αμόρφωτοι, αποκλεισμένοι και περιθωριοποιημένοι άνθρωποι. Ολα αυτά στη σοσιαλιστική Γερμανία ήταν άγνωστα. Αντίθετα, τέτοια φαινόμενα υπήρχαν στη Δυτική Γερμανία και μάλιστα τις τελευταίες δεκαετίες επιδεινώνονται οι συνθήκες ζωής για όλο και περισσότερους. Ακόμη μέχρι σήμερα τα συντρίμμια της καπιταλιστικής παλινόρθωσης είναι φανερά, ενώ με την ανατροπή της ΓΛΔ εντάθηκε η αντιλαϊκή επίθεση και στη δυτική Γερμανία.
Ενδεικτικά, στην ανατολική Γερμανία το 2019 η επίσημη ανεργία ανερχόταν στο 7,1% (5,5% συνολικά) και σήμερα παραπάνω _κοντά στο 10%, ενώ το ετήσιο εισόδημα των εργαζομένων είναι κατά μέσο όρο 10.000 ευρώ χαμηλότερο σε σχέση με τους εργαζόμενους στα δυτικά κρατίδια. Το 21,6% των παιδιών – που επί σοσιαλισμού ήταν η " προνομιούχα τάξη" – ζουν σε συνθήκες φτώχειας, ενώ και στη δυτική Γερμανία το ποσοστό ανέβηκε στο 14%.
- Μετά τα υψηλά ποσοστά του εθνικιστικού – αντιμεταναστευτικό κόμματος " Εναλλακτική για τη Γερμανία" (ΑfD) στις ανατολικές περιοχές, αστικές και οπορτουνιστικές δυνάμεις εμφανίζουν ως αιτία τη ΓΛΔ. Παρουσιάζουν την πραγματικότητα με το κεφάλι κάτω. Αφού η καπιταλιστική παλινόρθωση και η ανυπαρξία Κομμουνιστικού Κόμματος με επαναστατική στρατηγική, σε συνδυασμό με το συστηματικό ξαναγράψιμο της Ιστορίας, οδηγούν στο φαινόμενο της ενίσχυσης άλλων λαϊκιστικών μορφωμάτων του κεφαλαίου από τα πιο χτυπημένα τμήματα του πληθυσμού. Άλλωστε, όπως παραδέχτηκε και η καγκελάριος Α. Μέρκελ με αφορμή τους εορτασμούς για την καπιταλιστική παλινόρθωση, "ναι, εξακολουθούμε να έχουμε ορισμένα διαρθρωτικά προβλήματα", "όπως π.χ. τις διαφορές στην οικονομική κατάσταση των ανθρώπων", " επίσης η φορολογική δυνατότητα των ανατολικών κρατιδίων είναι δραματικά χαμηλή" αλλά και στα δυτικά κρατίδια υπάρχουν "αδύναμες" περιοχές " με πολύ χαμηλή ιατρική περίθαλψη" και …"πρέπει να βρεθούν λύσεις για ισότητα στις συνθήκες διαβίωσης". Βεβαίως, αυτό που μπορεί να δώσει ο καπιταλισμός είναι μερικά ψίχουλα, ενώ η μόνη ουσιαστική λύση στα λαϊκά προβλήματα είναι η ανατροπή του.
- Η Νόιε Οστπολιτίκ (Neue Ostpolitik, νέα ανατολική πολιτική_ή απλά Ostpolitik), ήταν η εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ της Δυτικής Γερμανίας και της Ανατολικής Ευρώπης, και ιδιαίτερα της DDR (Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας ή "Ανατολικής") που ξεκίνησε το 1969. Η πολιτική της "αλλαγής μέσω της επαναπροσέγγισης" υλοποιήθηκε αρχής γενομένης από τον Βίλλυ Μπραντ, τέταρτο καγκελάριο της Δυτικής Γερμανίας.
- Η Οστπολιτίκ ήταν μία προσπάθεια να δοθεί τέλος στην πολιτική της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), η οποία ήταν η εκλεγμένη κυβέρνηση της Δυτικής Γερμανίας από το 1949 έως το 1969. Οι Χριστιανοδημοκράτες υπό τον Κόνραντ Αντενάουερ και τους διαδόχους του προσπάθησαν να πολεμήσουν το κομμουνιστικό καθεστώς της Ανατολικής Γερμανίας, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες του Μπραντ προσπάθησαν να πετύχουν έναν ορισμένο βαθμό συνεργασίας μαζί τους. Σημειωτέον πως ο όρος Οστπολιτίκ έχει εφαρμοστεί από τότε στις προσπάθειες του Πάπα Παύλου ΣΤ΄ να προσεγγίσει τις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες κατά την ίδια περίοδο.
🆘 Στις 11
Δεκεμβρίου 2006, εκεί μέσα στήθηκε μια πλάκα γρανίτη με την επιγραφή «Στα
θύματα του σταλινισμού», που εγκαινιάστηκε από τον Πρόεδρο της Βουλής
των Αντιπροσώπων του Βερολίνου Walter Momper και τη δήμαρχο της
περιφέρειας PDS του Βερολίνου-Lichtenberg Christina Emmrich, επιφανές
στέλεχος των οπορτουνιστών του κόμματος Die Linke.
Ο Momper περιέγραψε την πλάκα ως απαραίτητη προσθήκη, η οποία «σαφώς
δεν είναι αντίστοιχη με το άλλο μνημείο», αλλά εμείς «δεν γνωρίζουμε
περιορισμούς ή αποκλεισμούς»: «Η επιγραφή “στα θύματα του σταλινισμού”
περιλαμβάνει όλα τα θύματα. Και έτσι πρέπει να είναι.
Επειδή δεν μπορούμε να θυμόμαστε μόνο μεμονωμένες ομάδες θυμάτων και να
αφήνουμε άλλους έξω»…
Όσο για την Emmrich αυτή συνέδεσε την «αναθηματική» με την ιστορία
του κόμματος της, ειδικά με το «διάλειμμα του Σταλινισμού ως σύστημα»
Το έκτρωμα καταστράφηκε επανειλημμένα από τη λαϊκή μήνι κατά τη διάρκεια
διαδηλώσεων και όχι μόνο
 |
| Τα πρώτα εγκαίνια του επαναστατικού μνημείου με βάση σχέδιο του Mies van der Rohe από τον Wilhelm Pieck τον Ιούνιο του 1926 |
 |
| Το επίσημο κράτος (DDR) τιμά για τελευταία φορά τα εκλεκτά του τέκνα 10 μήνες αργότερα στις 3 Οκτωβρίου 1990, η χώρα διαγράφεται από το χάρτη, με απόφαση “από τα μέσα και από τα πάνω” Στη φωτογραφία (από δεξιά προς τα αριστερά) Erich Mielke, Erich Honecker, Joachim Herrmann (ομιλητής), Willi Stoph (Βερολίνο-Friedrichsfelde, 15-Ιαν-1989) στον εορτασμό της 70ής επετείου από τη δολοφονία του Karl Liebknecht και της Rosa Luxemburg |
 |
| Δεσπόζει η γραφή Die Toten mahnen uns _ Οι νεκροί μας προειδοποιούν Μπροστά διαδηλωτές του ΚΚΕ και του ΤΚΡ _ΚΚ Τουρκίας |
Fűr eine welt ohne ausbeutung, krisen, kriege und vertreinbung! Fűr den sozialismus!
«Με τους εργαζόμενους όλων των χωρών:
Για ένα κόσμο χωρίς εκμετάλλευση, κρίσεις, πολέμους και προσφυγιά,
για τον Σοσιαλισμό!»
Από την “ευφορία” για την “ελευθερία”
στα δεσμά της φτώχειας και της απελπισίας
Εκτοπισμός εκατομμυρίων, θλίψη, φόβος και παραίτηση ακολούθησαν την «επανένωση», αφήνοντας μέχρι σήμερα το στίγμα τους
Πριν από 36+ χρόνια, στις 9 Νοέμβρη 1989, έπεσε το τείχος του Βερολίνου, σηματοδοτώντας την ανατροπή της σοσιαλιστικής εξουσίας στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (ΓΛΔ) μετά από δεκαετίες στοχευμένης ιμπεριαλιστικής περικύκλωσης. Σε αυτήν τη "στρογγυλή" επέτειο – παρά τα πανηγυρικά αφιερώματα για την "επανένωση" και τις φωτογραφίες ανθρώπων που γιορτάζουν στους δρόμους του Βερολίνου – ο απολογισμός των υποσχέσεων για τα "ανθισμένα τοπία" που περίμεναν τους Ανατολικογερμανούς και για "μια ανοιχτή χώρα με ελεύθερους ανθρώπους", είναι αναπόφευκτος, ιδιαίτερα στη Γερμανία.
Μόλις λίγες μέρες μετά την πτώση του τείχους μπροστά σε εκατομμύρια Ανατολικογερμανούς υψώθηκαν ανυπέρβλητα ταξικά τείχη. Προσέκρουσαν πάνω στη σκληρή πραγματικότητα της "επανένωσης", δηλαδή της κυριαρχίας των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής σε όλη τη Γερμανία: Πετάχτηκαν έξω από τις δουλειές τους, στα δεσμά της φτώχειας και της απελπισίας. Ταυτόχρονα, αντεργατικά μέτρα σάρωσαν όλη τη χώρα.
36+ χρόνια μετά, γερμανική κυβέρνηση, ρεπορτάζ, αφιερώματα και αναλύσεις δεν γίνεται να προσπεράσουν αυτήν την πραγματικότητα και να γιορτάσουν την καπιταλιστική παλινόρθωση, χωρίς να αναφερθούν στις "άνισες συνθήκες διαβίωσης" σε όλη τη χώρα και στην "ελεύθερη ζωή για όλους", που παραμένει ζητούμενο.
Με φόντο τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τη φτωχοποίηση μεγάλων τμημάτων του γερμανικού λαού, την ανησυχία για τους οξυμένους διεθνείς ανταγωνισμούς και τη δυναμική επανεμφάνιση νεοναζιστικών και ακροδεξιών οργανώσεων, ιδιαίτερα φέτος υπογραμμίζονται στον γερμανικό Τύπο η υποτονική συμμετοχή στις πολυήμερες εκδηλώσεις, η «στοχαστική διάθεση», η απουσία από τους εορτασμούς ηγετών ή κυβερνητικών αξιωματούχων ισχυρών δυτικών καπιταλιστικών κρατών που πρωτοστάτησαν στην αντεπανάσταση.
Ακόμη και η καγκελάριος, Αγκελα Μέρκελ, σε συνέντευξη στο «Der Spiegel», παραδέχτηκε πως υπάρχει νοσταλγία για τη ΓΛΔ _"Ostalgie" και πως "η άποψη για τη ΓΛΔ εξαρτάται επίσης από το πού βρίσκεται σήμερα και πώς ζει ένας πρώην Ανατολικογερμανός". Χαρακτήρισε αυτήν τη νοσταλγία ένα «είδος ρομαντικής εξιδανίκευσης» που «συμπυκνώνεται στο σύνθημα: ” Τη ζωή μας στην DDR κανείς δεν μπορεί να μας την πάρει“. Υπογράμμισε ότι "η 9η Νοέμβρη 1989 παραμένει μια ευτυχισμένη στιγμή στη γερμανική ιστορία", επειδή "τόσοι άνθρωποι στη ΓΛΔ ονειρεύονταν την ελευθερία και ξαφνικά μπορούσαμε να υψώσουμε τη φωνή μας"! Για να συμπληρώσει αμέσως μετά ότι "για πολλούς Ανατολικογερμανούς η ζωή έγινε μεν ελεύθερη, αλλά όχι πάντα ευκολότερη"…
Εκτοπισμός, φτώχεια, φόβος και παραίτηση
"9 Νοέμβρη 1989": Στο Βερολίνο οι άνθρωποι γιορτάζουν την πτώση του τείχους, που υποτίθεται ότι – μεταξύ άλλων – θα σταματούσε τη διαφυγή Ανατολικογερμανών προς τη Δυτική Γερμανία. Σχεδόν κανείς δεν φανταζόταν τότε ότι πολλές περιοχές της πρώην Ανατολικής Γερμανίας θα αντιμετώπιζαν ένα τεράστιο κύμα μετανάστευσης", αναφέρει αφιέρωμα της γερμανικής εφημερίδας «Die Zeit». Η έρευνα της εφημερίδας επεξεργάστηκε τα δεδομένα για εκατομμύρια μεταναστών από την Ανατολική στη Δυτική Γερμανία, το διάστημα 1991–2017, αναδεικνύοντας μία από τις λιγότερο γνωστές περιόδους της γερμανικής μεταπολεμικής ιστορίας.
"Μετά την επανένωση σχεδόν το 1/4 του πληθυσμού της πρώην ΓΛΔ – πάνω από 3,5 εκατ. άνθρωποι – μετακόμισε στη Δυτική Γερμανία. Μόνο το έτος 1989 – 90 εγκατέλειψαν την Ανατολική Γερμανία περίπου 800.000, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων αναγκάστηκε να μεταναστεύσει, επειδή έκλεισαν επιχειρήσεις και η ανεργία αυξήθηκε δραστικά», αναφέρεται. Υπολογίζεται ότι χάθηκαν τουλάχιστον 4 εκατ. θέσεις εργασίας έως το 1992. Η τάση αυτή συνεχίζεται και τα επόμενα χρόνια, με εκατοντάδες χιλιάδες μετεγκαταστάσεις προς τη Δύση κάθε χρόνο. Τα πρώτα χρόνια του 2000 περίπου 500.000 εργαζόμενοι εξακολουθούν να μεταναστεύουν, αναζητώντας δουλειά σε κάποια δυτική πόλη.
"Ο κοινωνιολόγος Πάουλ Βίντολφ εκτιμά ότι τα πέντε χρόνια μετά την επανένωση, έως και το 80% των εργαζόμενων Ανατολικογερμανών έχασαν προσωρινά ή μόνιμα τη δουλειά τους (…) σε πολλά μέρη εξαπλώθηκαν η φτώχεια, ο φόβος και η παραίτηση", αναφέρεται.
Οι ιδιωτικοποιήσεις «σάρωσαν» επιχειρήσεις, εργοστάσια, γη, κτίρια, όλο τον πλούτο της χώρας, που μέχρι τότε ήταν λαϊκή περιουσία. Δυτικογερμανικά μονοπώλια – μέσω του διαβόητου Οργανισμού «Treuhand» – πήραν στον έλεγχό τους ανάμεσα σε άλλα: 8.500 βιομηχανικά συγκροτήματα και εργοστάσια, 20.000 μικροεπιχειρήσεις, 7.500 εστιατόρια, 3,68 εκατ. εκτάρια αγροτικών και δασικών εκτάσεων, 25 δισ. τ.μ. οικοπέδων και κτιρίων. Σύμφωνα με το γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών, ακολούθησε μια έντονη αποβιομηχανοποίηση στην Ανατολική Γερμανία και παρέμεινε μόνο το 20% – 25% των θέσεων εργασίας στη βιομηχανία.
Τον Μάρτη του 1991, δεκάδες χιλιάδες διαδηλώνουν στη Λειψία ενάντια στην "Treuhand" και τη μαζική ανεργία, ενώ διαδηλώσεις έγιναν σε δεκάδες άλλες πόλεις. "Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η δουλειά στη ΓΛΔ ήταν κάτι περισσότερο από μια θέση εργασίας. Ήταν το λίκνο της κοινωνικής ζωής", γράφει η "Zeit".
" Γιατί δεν μου επιτρέπετε να δουλέψω";
Ξαφνικά, οι Ανατολικογερμανοί ήταν "ελεύθεροι" να βρουν τον δρόμο τους στην "αγορά εργασίας". Εκεί ήρθαν αντιμέτωποι με μια απαγόρευση που δεν μπορούσαν να φανταστούν. Την ανεργία. Ένα από τα κυρίαρχα αισθήματα όσων είχαν ζήσει στη ΓΛΔ, ήταν η ματαίωση, η αίσθηση ότι πλέον δεν μπορούν να προσφέρουν μέσω της εργασίας τους.
Λίγο μετά την επανένωση, το γερμανικό Ινστιτούτο ερευνών "Emnid" διεξήγαγε μια δημοσκόπηση, ρωτώντας τους Ανατολικογερμανούς για την κατάσταση της ζωής τους, αναφέρεται στην "Zeit": "Οι δημοσκόποι διαπίστωσαν ότι στους Ανατολικογερμανούς κυριαρχούσε μια καταθλιπτική διάθεση, όπως δεν είχε μετρηθεί “ποτέ πριν και πουθενά”. Πάνω από το 1/3 του ενήλικου πληθυσμού ένιωθε ότι “δεν είναι χρήσιμοι πλέον σε αυτήν την κοινωνία”__".
Η Εύα – Μαρία Γκέλερ, γεννημένη το 1952 στο Γκέρλιτζ (Ανατολική Γερμανία), διηγείται στη «Sueddeutsche Zeitung» τη …σταδιοδρομία της στα "mini jobs" _μίνι τζομπς και τα διαβόητα προνοιακά επιδόματα "Χαρτζ 4".
Από το 1994, όταν έκλεισε το ορυχείο λιγνίτη, άρχισε μια πολυετής περιπλάνηση σε πολλές προσωρινές δουλειές, ακόμη και με 1 ευρώ την ώρα, στις οποίες εξωθούνταν για να μην κοπούν οι …"παροχές ανεργίας".
"Μόλις το 2008 κατάφερα να πιάσω μια κάπως σταθερή δουλειά στο “Μουσείο Χωριού”. Μεγάλο μέρος της αμοιβής μου επιδοτούνταν από την Υπηρεσία Ανέργων. Στο μουσείο, πραγματοποιούσα προγράμματα για μαθητές. Επιτέλους είχα βρει μια δουλειά “με νόημα”__", αναφέρει.
Όταν μετά από δύο χρόνια έληξε το πρόγραμμα της Υπηρεσίας Ανέργων και απολύθηκε, έστειλε επιστολή στην τότε υπουργό Εργασίας (CDU) και πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: "Γιατί δεν μου επιτρέπετε να δουλέψω; Αφού το θέλω! ", της είχε γράψει _-και η φον ντερ... ως απάντηση έξυσε το "γατάκι" της
"Εκτοτε ποτέ δεν μπόρεσα να έχω μια κανονική δουλειά, αυτό ήταν μια μεγάλη πίκρα. Να θέλει να δουλέψει κανείς και να μην τον αφήνουν… Ετσι βγήκα όσο πιο σύντομα μπορούσα στη σύνταξη. Είχα μπουχτίσει από την “επαιτεία”. Τουλάχιστον απαλλάχτηκα από το άγχος για κάθε ραντεβού στην Υπηρεσία Ανέργων. Ειλικρινά θα προτιμούσα να δουλεύω έως τη σύνταξη σε λατομείο…», είναι μερικά από τα λόγια της.
"Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν οι αυταπάτες"
"Η πολιτική “επικοινωνία” (σσ. προπαγάνδα) στη Γερμανία την εποχή εκείνη ήταν ότι με την επανένωση όλοι θα πάρουν από ένα “Volkswagen”, θα κάνουν μακρινά ταξίδια και θα χτίσουν ένα σπίτι… Το μεγαλύτερο πρόβλημα των Ανατολικογερμανών ήταν οι αυταπάτες τους. Πολλοί πίστευαν πραγματικά ότι θα ζήσουν ως “ίσοι πολίτες” σε μια ενωμένη Γερμανία", λέει στην "Zeit" ο πολιτικός επιστήμονας, Αλεξάντερ Κλάρκσον, ερευνητής στο "Κing’s College" του Λονδίνου στη Γερμανία και άλλες χώρες της Ευρώπης.
"Οι Ανατολικογερμανοί έπεσαν από αυτή την ουτοπική ιδέα της ενωμένης γερμανικής κοινωνίας στην πραγματικότητα, όπου έπρεπε να ξεκινήσουν από το μηδέν", αναφέρει. Η υπόσχεση του τότε καγκελάριου, Χέλμουτ Κολ, για " εξίσωση των συνθηκών διαβίωσης" σήμαινε για τους περισσότερους "το κατώτατο επίπεδο της ιεραρχίας" της καπιταλιστικής Γερμανίας.
Η ατμόσφαιρα χαρακτηρίζεται από "σκεπτικισμό"
"Το πνεύμα αισιοδοξίας που είδαμε πριν από 30 χρόνια, ή ακόμα και πριν από 10 χρόνια, δεν είναι αντιληπτό σήμερα», αναγκάζεται να παραδεχτεί ο πρώην αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Βερολίνου, Κλάους Λέντερερ, αρμόδιος επί χρόνια για τη διοργάνωση των εορτασμών της πρωτεύουσας. Η διάθεση είναι "στοχαστική, αλλά γιορτάζουμε (…) Επιστρέφουμε στην ιστορία και μιλάμε για το μέλλον".
Ο ίδιος αναφέρει ότι τα 36χρονα δεν θα γιορταστούν πανηγυρικά, αλλά κυρίως είναι μια " στάση για σκέψη": Πρώτον, για τις " παραλείψεις και ελλείψεις στη διαδικασία ενοποίησης" και δεύτερον για να αποφευχθεί η εκμετάλλευση των " αναμνήσεων" από " εθνικιστικές συλλογικότητες".
Νέες απολύσεις στη Γερμανία
στο δρόμο χιλιάδες εργαζόμενοι
Σεπ_2025
Με πηχυαίους τίτλους τα ΜΜΕ της πάλαι ποτέ 🇩🇪 “ατμομηχανής
της Ευρώπης” προειδοποιούν: Tausende Entlassungen
bei einem deutschen Unternehmen
–Was ist das? Thousands of layoffs at a German company – What
are they? Το θέμα, δεν είναι καινούργιο _και όχι μόνο στη Γερμανία,
αντίθετα!
Περικοπές πάνω από το 45% των θέσεων εργασίας
Τώρα η πολυεθνική BorgWarner, ένας από τους 25 μεγαλύτερους προμηθευτές της αυτοκινητοβιομηχανίας παγκοσμίως, σχεδιάζει να περικόψει χιλιάδες θέσεις εργασίας σε εγκαταστάσεις της στη Γερμανία. Σύμφωνα με το IG Metall, το μεγαλύτερο συνδικάτο εργαζομένων της Γερμανίας, περίπου το 40% των θέσεων εργασίας στο κέντρο τεχνολογίας μπαταριών (BTC) στο εργοστάσιο της BorgWarner στο Darmstadt της Γερμανίας πρόκειται να περικοπούν έως τον Ιανουάριο του 2026. Επίσης, κινδυνεύει επίσης περίπου το 45% των θέσεων εργασίας στις μονάδες παραγωγής. Ο Jörg Köhlinger, περιφερειακός διευθυντής της IG Metall στην κεντρική Γερμανία, δήλωσε ότι “προγραμματίζονται μαζικές περικοπές θέσεων εργασίας σε έναν τομέα τεχνολογίας του μέλλοντος, όπως η παραγωγή μπαταριών“, ενώ σε ανακοίνωσή της, η εταιρεία σημείωσε ότι “προχωρά σε προσαρμογές καθοδηγούμενες από τις απαιτήσεις της αγοράς, προκειμένου να παραμείνει ανταγωνιστική στο σημερινό επιχειρηματικό περιβάλλον“. Ταυτόχρονα, σημείωσε ότι σχεδιάζονται “μέτρα που αφορούν το προσωπικό“, τόσο στο τεχνολογικό κέντρο, όσο και στο εργοστάσιο του Darmstadt.
Σύμφωνα με δηλώσεις εκπροσώπων της εταιρείας, αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη η φάση ενημέρωσης και διαβούλευσης με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, και γι’ αυτό προς το παρόν δεν μπορούν να δοθούν περαιτέρω λεπτομέρειες. Σημειώνουμε ότι το 2021, η BorgWarner εξαγόρασε την κατασκευάστρια εταιρεία μπαταριών Akasol με έδρα το Darmstadt (σσ. ιδρύθηκε το 2008 από μια ομάδα μηχανικών του Τεχνικού Πανεπιστημίου της πόλης), έναντι άνω των 700 εκατομμυρίων ευρώ. Η Akasol
Εν των μεταξύ η αμερικανική εταιρεία BorgWarner παρουσίασε τις τελευταίες καινοτομίες της στην έκθεση IAA Mobility 2025 στο Μόναχο, αποκαλύπτοντας τη γκάμα της από συστήματα e-torque, μονάδες κίνησης, συστήματα ανακυκλοφορίας καυσαερίων και turbo για κινητήρες εσωτερικής καύσης, καθώς και range extender.
Η κρίση χτυπά την πόρτα της Γερμανίας –
Πάνω από 50.000 εργαζόμενοι μένουν χωρίς δουλειά
Αρκετές Γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες και προμηθευτές σχεδιάζουν περικοπές θέσεων εργασίας στην “ατμομηχανή της Ευρώπης”, συμπεριλαμβανομένης της Audi με 7.500+ και του εδραιωμένου ομίλου Continental με πάνω από 3.000 στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσής του. Ο όμιλος VW και άλλοι προμηθευτές όπως η Porsche αναμένεται επίσης να προβούν σε περικοπές, καθώς ο κλάδος αντιμετωπίζει διαρθρωτικές αλλαγές και μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς.
Συγκεκριμένα
· Audi:
· Ο βαυαρικός κατασκευαστής καταργεί συνολικά 7.500 θέσεις εργασίας στη Γερμανία έως το τέλος του 2029, μετά την επίτευξη συμφωνίας με τους εκπροσώπους των εργαζομένων.
· Continental:
· Ο προμηθευτής αυτοκινήτων σχεδιάζει να περικόψει 3.000 θέσεις εργασίας, καθώς ο όμιλος επανατοποθετείται και προχωρά στην αναδιάρθρωση των επιχειρηματικών του μονάδων.
· Όμιλος VW:
· Υπάρχουν σκέψεις για το κλείσιμο τουλάχιστον τριών γερμανικών εργοστασίων και τη μείωση του μεγέθους των υπόλοιπων εργοστασίων, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει στην απώλεια δεκάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας.
· Porsche:
· Ο κατασκευαστής σπορ αυτοκινήτων αναμένεται επίσης να μειώσει το εργατικό δυναμικό του λόγω της αναδιάρθρωσης της εταιρικής του δομής, επηρεάζοντας ενδεχομένως περίπου 1.900 εργαζομένους.
“Λόγοι” για τις περικοπές
· Διαρθρωτικές αλλαγές:
§ Η αυτοκινητοβιομηχανία υφίσταται βαθιές αλλαγές, λόγω της αυξανόμενης επικράτησης των ηλεκτρικών οχημάτων και των συναφών αλλαγών στην παραγωγή.
· Πίεση κόστους και ανταγωνισμός:
§ Η πίεση για μείωση του κόστους και ανταγωνισμό σε παγκόσμιο επίπεδο αναγκάζει πολλές εταιρείες να εφαρμόσουν μέτρα αναδιάρθρωσης, συμπεριλαμβανομένων των περικοπών θέσεων εργασίας.
· Αναδιάρθρωση επιχειρηματικών μονάδων:
· Εταιρείες όπως η Continental βρίσκονται επί του παρόντος σε σημαντικά μέτρα αναδιάρθρωσης που επηρεάζουν επίσης την απασχόληση.
Ιστορική αυτοκινητοβιομηχανία απολύει εργαζομένους –
Πόσοι υπάλληλοι μένουν στο δρόμο__
Κατεβάζει ρολά ιστορική γερμανική εταιρεία
Ο όμιλος απασχολεί σήμερα περισσότερους από 418.000 εργαζομένους σε όλο τον κόσμο, ενώ μόλις λίγα χρόνια πριν, βρισκόταν σε τροχιά ευφορίας, επενδύοντας τεράστια ποσά στην ηλεκτροκίνηση και την αυτόνομη οδήγηση. Ωστόσο, οι καθυστερήσεις τόσο στην ευρεία υιοθέτηση των ηλεκτρικών όσο και στην αυτοματοποίηση, φαίνεται πως έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στο πλάνο βιωσιμότητας της εταιρείας.
Παρότι η Bosch δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει σε ποιες χώρες θα επικεντρωθούν οι νέες περικοπές, η Γερμανία φαίνεται να βρίσκεται στο επίκεντρο. Με πρόσχημα “τα υψηλά μισθολογικά κόστη“, τις “βαρύτατες (sic!!) κοινωνικές εισφορές και την “κόπωση (;;) της εγχώριας αγοράς“, καθιστούν τη χώρα λιγότερο ανταγωνιστική σε σχέση με τους διεθνείς αντιπάλους. Ήδη το καλοκαίρι που πέρασε, η Bosch είχε ανακοινώσει περικοπές 1.100 θέσεων μέχρι το 2029 στη Γερμανία, μετά τις 7.000 απολύσεις που είχαν προηγηθεί τον προηγούμενο χρόνο.
Οι προβλέψεις για το 2025 είναι ήδη δυσοίωνες, καθώς η μονάδα Mobility της Bosch αναμένεται να καταγράψει ανάπτυξη μικρότερη του 2%, πολύ χαμηλότερη από τις προσδοκίες των προηγούμενων ετών. Το πλάνο της γερμανικής μάρκας είναι να επενδύσει σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, ελπίζοντας έτσι να αυξήσει την παραγωγικότητα της, μειώνοντας ταυτόχρονα τα κόστη.
Σημειώνεται, επίσης, ότι πρόκειται για μια κρίση που δεν αφορά μόνο τη Bosch, με ολόκληρη τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία να βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επιδόσεων και κερδών. Μεταξύ άλλων, η Daimler Truck έχει ήδη ανακοινώσει 5.000 απολύσεις, ενώ αντίστοιχα, μεγάλοι προμηθευτές όπως η ZF και η Schaeffler προχωρούν και αυτοί σε δραστικές κινήσεις μείωσης προσωπικού.
 |
| 6 Μαΐου 1938_ Ο Χίτλερ βάζει τον θεμέλιο λίθο του εργοστασίου της Volkswagen |
