Τις νοτιοδυτικές σιδηροδρομικές γραμμές τις είχε σκεπάσει το χιόνι. Οι άνθρωποι παλαίβανε με τα- θεριεμένα στοιχεία. Καθαρίζανε τούς δρόμους, πού τούς σκέπασε βουνό το χιόνι, για να περάσουν τα τραίνα. ’Απ’ την παγωνιά και τους χιονοστρόβιλους κοβόντανε τα ξεπαγιασμένα σύρματα του τηλεγράφου κι άπ’ τις δώδεκα γραμμές δούλευαν μόνο τρεις: ο ινδοευρωπαϊκός τηλέγραφος και δύο απευθείας γραμμές.
Στο τηλεγραφείο τού σταθμού Σεπετόφχα τρεις συσκευές μορς συνέχιζαν το αδιάκοπο μουρμουρητό τους, που μόνο ένα πεπειραμένο αφτί μπορούσε να καταλάβει. Οι τηλεγραφήτριες είναι νέες, το μάκρος της κορδέλας που χτυπήσανε απ΄ την πρώτη μέρα της δουλιάς τους, δεν ξεπερνάει τα είκοσι χιλιόμετρα, ενώ ό γέρος συνάδερφός τους άρχισε πια την τρίτη εκατοντάδα χιλιομέτρων. Αυτός όταν διαβάζει, συνδυάζοντας τα δύσκολα γράμματα και τις φράσεις δε ζαρώνει σαν και δαύτες το μέτωπό του.
Αντιγράφει στο χαρτί λέξη με λέξη, ακούγοντας το χτύπο της συσκευής. Παίρνει με τ’ αφτί: «Σ’ όλους, σ’ όλους, σ’ όλους!».
Ο τηλεγραφητής γράφει και σκέφτεται: «ως φαίνεται, πάλι καμιά εγκύκλιος για ξεχιόνισμα». Έξω χιονοστρόβιλος, ό άνεμος πετάει στα παράθυρα χούφτες το χιό¬νι. Τού φάνηκε πώς κάποιος χτύπησε το παράθυρο, γύρισε το κεφάλι και άθελα καμάρωσε την ομορφιά του σχέδιου, που ζωγράφισε ή παγωνιά στά τζάμια. Κανένα
Ανθρώπινο χέρι δε θα μπορούσε να δουλέψει τέτοιο λεπτό κομψοτέχνημα από φύλλα και μίσχους.
Απορροφημένος άπ’ αυτό το θέαμα, έπαψε ν’ ακούει τη συσκευή κι όταν αποτράβηξε το βλέμμα άπ’ το παράθυρο και πήρε στην παλάμη την κορδέλα, για να διαβάσει τις λέξεις πού τού ξέφυγαν, ή συσκευή μετάδινε:
«Στις …στις έξι και πενήντα… βράδυ»…
Ο
τηλεγραφητής τα έγραψε γρήγορα αφού πέταξε την κορδέλα, ακούμπησε το κεφάλι,
στο χέρι του κι άρχισε ν’ Ακούει: «χτες στο Γκόρκι, πέθανε…» ο τηλεγραφητής
έγραφε αργά. Πόσες φορές στη ζωή του άκουσε χαρούμενες και τραγικές ειδήσεις.
Πρώτος μάθαινε τον ξένο, πόνο και την ευτυχία. Από πολύν καιρό πια έπαψε να
μπαίνει στο νόημα των μετρημένων ξεκομμένων φράσεων, τις έπαιρνε με τ’ αφτί και
μηχανικά τις έγραφε στο χαρτί, χωρίς να σκεφτεί το περιεχόμενό τους.
Ο τηλεγραφητής είχε ξεχάσει την επικεφαλίδα:
«Σ’ όλους, σ’ όλους, σ’ όλους!».
Η συσκευή χτυπούσε.
“Β·λ‑α·δ‑ι- μ‑η-ρ _Ι-λ-ι-τ‑ς”,
μετέφραζε ο
γέρο-τηλεγραφητής τα χτυπήματα τού μικρού σφυριού σε γράμματα.
Καθόταν ήσυχα, λίγο κουρασμένος. Κάπου πέθανε κάποιος Βλαδίμηρ
Ίλιτς.
Η συσκευή χτυπάει τελείες, παύλες, ξανά τελείες, ξανά παύλες, κι αυτός άπ’ τούς γνωστούς ήχους έχει πια συνθέσει το πρώτο γράμμα και το έγραψε στό χαρτί,—«Λ» ύστερα το δεύτερο «Ε», δίπλα με προσπάθεια έγραψε «Ν» . Δυο φορές ξανάγραψε, την πλάγια γραμμή το Ν …Ανάμεσα στις δύο κάθετες, αμέσως πρόστεσε το «I» κι αυτόματα πια συνέλαβε το τελευταίο —«Ν».
Η συσκευή χτυπούσε παύση κι ο τηλεγραφητής, για ένα δέκατο του δευτερολέπτου, σταμάτησε το βλέμμα του ατή λέξη πού έγραψε.
—ΛΕΝΙΝ.
Η
συσκευή εξακολουθούσε να χτυπάει, αλλά ή σκέψη, πού τυχαία σκόνταψε στο γνωστό
όνομα, ξαναγύρισε σ’ αυτό.
Ο τηλεγραφητής κοίταξε ακόμα μια φορά την τελευταία λέξη —«ΛΕΝΙΝ».
Τί; ο Λένιν; Στο φακό του ματιού του καθρεφτίστηκε σ’ όλη του τη συνέχεια το κείμενο του τηλεγραφήματος. Κάμποσες στιγμές ο τηλεγραφητής κοίταξε το χαρτί και για πρώτη φορά στα τριάντα δύο χρόνια της δουλιάς του δεν πίστεψε το γραμμένο.
Τρεις- φορές διέτρεξε· βιαστικά τις σειρές, αλλά οι λέξεις, πεισματικά, μέναν οι ίδιες:
«Πέθανε ό Βλαδίμηρ Ίλιτς Λένιν».
Ο γέρος τινάχτηκε όρθιος, σήκωσε την κορδέλα και κόλλησε τα μάτια του πάνω της. Η κορδέλα, πού ήτανε δύο μέτρα, επιβεβαίωσε αυτό πού του φάνηκε απίστευτο! 0 τηλεγραφητής γύρισε προς τις συντρόφισσές του το νεκρωμένο του πρόσωπο κι αυτές Ακούσανε την τρομαγμένη του κραυγή!
—Πέθανε ο Λένιν!
Η είδηση για το μεγάλο χαμό γλίστρησε άπ’ το τηλεγραφείο στην ολάνοιχτη πόρτα και με γρηγοράδα θυελλώδικου Ανέμου στριφογύρισε στο σταθμό, όρμησε μέσα στη χιονοθύελλα, στροβιλίστηκε στις γραμμές και στα κλειδιά και χύθηκε σαν παγωμένο ρεύμα προς τη μισάνοιχτη σιδερένια αυλόπορτα του μηχανοστάσιου.
Στο μηχανοστάσιο, στο πρώτο συνεργείο, οι εργάτες μικροδιορθωτές, γιατρεύανε μιαν Ατμομηχανή. Ο γέρο Πολιτόφσκι τρύπωνε ο ίδιος κάτω άπ’ τη μηχανή και έδειχνε στους τεχνίτες τ’ αρρωστημένα μέρη. Ό Ζαχάρ Μπρουζάκ ίσιωνε μαζί με τον Αρτιόμ τα καμπουριασμένα σίδερα της σκάρας. Ο Επρουζάκ την κρατούσε πάνω στ’ αμόνι κι ο Αρτιόμ χτυπούσε με το σφυρί.
Ο Ζαχάρ είχε γεράσει τα τελευταία χρόνια. Τα όσα έζησε χάραξαν μια βαθιά αυλακιά στο μέτωπό του, κι ασήμωσαν τα μηνίγγια του. Καμπούριασε ή ράχη του και στα μάτια του πού βαθούλωσαν, βασίλευε το φώς.
Στο φωτισμένο άνοιγμα της πόρτας του μηχανοστάσιου γλίστρησε ένας άνθρωπος, που τον κατάπιαν αμέσως οι βραδυνοί ίσκιοι. Τα χτυπήματα των σφυριών πνίξανε την πρώτη κραυγή, αλλά όταν ο άνθρωπος έφτασε κοντά τους, ο Αρτιόμ έμεινε με σηκωμένο το σφυρί στο χέρι.
—Σύντροφοι! Πέθανε ό Λένιν!
Το χέρι του Αρτιόμ αργογλίστρησε άπ’ τον ώμο κι ακούμπησε το σφυρί αθόρυβα στο τσιμεντένιο πάτωμα.
—Τι είπες; —και το χέρι του άρπαξε σαν τανάλια το πετσί του κοντογονιού, αφτουνού πού ΄φερε τη φοβερή είδηση.
Καταχιονισμένος και βαριανασαίνοντας ό άλλος ξανάπε υπόκωφα και κοφτά:
— Ναι, σύντροφοι, ό Λένιν πέθανε.
Κι
επειδή ο άνθρωπος δε φώναζε πια, ο Αρτιόμ κατάλαβε τη φριχτή αλήθεια. και τώρα
μόλις πρόσεξε το πρόσωπό του. Ήταν ο γραμματέας της κομματικής οργάνωσης.
Απ’
τα ορύγματα κάτω άπ’ τις μηχανές, ξετρύπωναν οι εργάτες και ακούγανε σιωπηλοί
για το θάνατο εκείνου, πού τ’ όνομά του τόξερε όλος ο κόσμος.
Κοντά
στην αυλόπορτα του μηχανοστάσιου τους τρόμαξε όλους το σφύριγμα της
ατμομηχανής.
Στο
σφύριγμα απάντησε και δεύτερο στην άκρη του σταθμού, και τρίτο …
Στο
δυνατό, γεμάτο ανησυχία κάλεσμά τους, προστέθηκε το σφύριγμα του ηλεχτρικού
σταθμού, υψίφωνο και διαπεραστικό. Σαν σφύριγμα οβίδας.
Με
ήχο καθαρού χαλκού σκέπασε τις κραυγές τους ή γοργοκίνητη όμορφη ατμομηχανή
«Σ», του επιβατικού τραίνου πού ήταν έτοιμο να φύγει, για. το Κίεβο.
Ο στρατιώτης της Γκεπεού τρόμαξε απ’ τ΄ αναπάντεχο, όταν ο μηχανοδηγός της πολωνικής ατμομηχανής, πού εκτελούσε την κατευθείαν συγκοινωνία Σεπετόφχα- Βαρσοβία, μαθαίνοντας την αίτια του συναγερμού, αφού για ένα λεφτό αφουγκράστηκε, ύστερα αργοσήκωσε το χέρι και τράβηξε προς τα κάτω την αλυσίδα, που άνοιγε τη δικλείδα της σειρήνας.
Ήξερε πώς σφυρίζει για τελευταία φορά, ότι γι’ αυτό θα τον πάψουν, αλλά το χέρι του δεν αποτραβήχτηκε άπ’ την αλυσίδα, και το ούρλιασμα της ατμομηχανής ξεσήκωνε άπ’ τούς μαλακούς καναπέδες του κουπέ τούς ξαφνιασμένους πολωνούς ταχυδρομικούς και διπλωμάτες.
Μπαίναν κι απ’ τις τέσσερεις πόρτες κι όταν το μεγάλο χτίριο ξεχείλισε, μέσα στη θλιβερή σιωπή ακούστηκαν τα πρώτα λόγια.
Μιλούσε ό γραμματέας του κόμματος της επαρχίας Σεπετόφκα, ο παλιές μπολσεβίκος Σαράμπριν.
—Σύντροφοι ! Πέθανε ο ηγέτης του παγκόσμιου προλεταριάτου, ο Λένιν. Ανεπανόρθωτη ή απώλεια για το κόμμα μας. Πέθανε εκείνος πού δημιούργησε και διαπαιδαγώγησε το Μπολσεβίκικο Κόμμα, Αδιάλλαχτο προς τούς εχθρούς …
Ο θάνατος του ηγέτη του Κόμματος και της Εργατικής τάξης, καλεί τα καλύτερα παιδιά του προλεταριάτου στις γραμμές μας…
Ήχοι του πένθιμου εμβατήριου, εκατοντάδες ξεσκούφωτα κεφάλια, κι ο Αρτιόμ, που τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια δεν είχε κλάψει, ένιωσε ν’ ανεβαίνει στο λαρύγγι του ένας λυγμός, κ’ οι γεροί ώμοι του τραντάχτηκαν.
Νόμιζε κανένας πώς οι τοίχοι της λέσχης των σιδηροδρομικών δε θα βαστάξουν την πίεση της ανθρώπινης μάζας. Έξω ανυπόφορη παγωνιά, τα δύο έλατα στην είσοδο ντυμένα στο χιόνι, αλλά στην αίθουσα ήτανε πνιγερή ζέστα απ’ την πυρωμένη σόμπα κι απ’ την ανάσα των εξακόσιων ανθρώπων, πού τρέξανε να πάρουν μέρος στην πένθιμη συνέλευση της κομματικής οργάνωσης.
Τώρα δεν ήταν ό συνηθισμένος θόρυβος κι οι ομιλίες. Το μεγάλο πένθος έπνιγε τις φωνές, οι άνθρωποι μιλούσανε σιγανά και σ’ ολονών τα μάτια μπορούσε κανένας να διαβάσει τη θλιβερή έγνοια, θάλεγε κανένας πώς εδώ μαζεύτηκε το πλήρωμα του βαποριού, πού έχασε το δοκιμασμένο τιμονιέρη του μέσα στη φουρτούνα της θάλασσας.
Αθόρυβα πήρανε τις θέσεις τους τα μέλη του προεδρείου. Ο ρωμαλέος Σιροτένκο σήκωσε το κουδούνι προσεχτικά, μόλις πού κουδούνισε· και το ξανάφησε στο τραπέζι.
Ήταν αρκετό, και λίγο-λίγο μια καταθλιπτική ησυχία βασίλεψε στην αίθουσα.
(…)
Πώς δενότανε τ’ ατσάλι \
(κυκλοφόρησε σαν σήμερα πριν 88+ χρόνια)
«Το πιο
ακριβό στον άνθρωπο είναι η ζωή.
Αυτή του δίνεται μια φορά και
πρέπει να τη ζήσει κανείς έτσι που να μη τον βασανίζει ο πόνος για τα χρόνια
που τα ‘ζησε άσκοπα, για να μην τον καίει η ντροπή για το πρόστυχο και το
τιποτένιο παρελθόν και να μπορέσει πεθαίνοντας να πει:
Όλη μου τη ζωή, όλες μου τις
δυνάμεις τις έδωσα στο πιο ωραίο ιδανικό του κόσμου — στον αγώνα για την
απελευθέρωση της ανθρωπότητας.»
Έτσι όπως ο ίδιος γράφει, έζησε τη ζωή του ο Νικολάι Οστρόφσκι. Έγινε σύμβολο ηρωισμού και ακλόνητης πίστης στα ιδανικά της λευτεριάς και της δικαιοσύνης, αγαπήθηκε απ’ όλον τον κόσμο και πέρασε στην αθανασία.
«ΤΟ ΑΤΣΑΛΙ ΔΕΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ
ΦΩΤΙΑ & ΣΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΨΥΧΟΣ.
Τότε γίνεται ΔΥΝΑΤΟ
και ΤΙΠΟΤΑ ΔΕ ΦΟΒΑΤΑΙ !!
μήπως θα το ρίξουμε στα κλάματα;
Λένιν ζωντανότερος κι απ' τους ζωντανούς
Είναι η γνώση μας, η δύναμη και τ' άρματα»
Β. Μαγιακόφσκι για τον Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν
Αφιερωμένο στο ΚΚΣΕ
Χρόνος – αρχή μια ιστορία για τον Λένιν.
Όχι όμως γιατί έπεσα σε θλίψη
ΟΧΙ -συνειδητός πόνος ΝΑΙ!
Τα συνθήματα του Λένιν ανεμίζουν.
Το μάθαμε πια, εξουσία με τα όπλα!
Θα ζήσεις πάντα!
Σαν θυμωμένη καταιγίδα,
πριν ανατείλει ο ήλιος | είναι κοντά,
Καθαρίζοντας τα φύκια
από την πράσινα λάσπη της μέδουσας.
Τι έκανε; Ποιός είναι αυτός;
Γιατί τέτοια τιμή;
Το ρολόι είναι μικρό
“ημερολογιακό”
Μιλάμε – για "εποχές" για καιρούς δοξασμένους
Προσηλωμένος στα "αρχέγονα αλλά τρομερά όπλα του στίχου", δηλαδή στο ρυθμό και στη ρίμα που χαρακτηρίζουν διαχρονικά τη ρωσική παράδοση, εξιστορεί μια περίοδο διακοσίων χρόνων, από την εμφάνιση του καπιταλισμού και του προλεταριάτου ως την επανάσταση του 1917 και την εγκαθίδρυση της σοβιετικής εξουσίας. Η τελευταία έγινε η μούσα του νεαρού ποιητή και την τραγούδησε με το ίδιο πάθος που τραγούδησαν οι μεγάλοι ποιητές τις δικές τους "Βεατρίκες".
Η κοσμογονική εκείνη εποχή που γέννησε αυτό το έργο δεν έχει να επιδείξει άλλο ποιητικό κείμενο που να την εκφράζει τόσο γνήσια κι απόλυτα, που να αποδίδει με τέτοια ένταση το ρίγος της, όπως αυτή η μεγαλόστομη "Λενινιάδα", που εδώ παρουσιάζεται στην πλήρη, μη λογοκριμένη εκδοχή της.
«Τέλειωσα το ποίημα "Β.
Ι. Λένιν". Το χειρόγραφο το διάβασα σε πολλές εργατικές συγκεντρώσεις.
Πολύ το ’χα φοβηθεί αυτό το έργο.
Γιατί είναι πολύ εύκολο να γλιστρήσεις στην απλή πολιτική έκθεση. Η συμπεριφορά
του εργατικού ακροατηρίου με γέμισε χαρά. Και μου στέριωσε την πίστη ότι το
έργο αυτό είναι χρήσιμο».
Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι
(…)
Ξέρω έναν εργάτη
που γράμματα δε νογάει.
Δεν γεύτηκε
μήτε τ’ αλφάβητου τ’ αλάτι.
όμως άκουσε κάποτε,
τον Λένιν να μιλάει,
κι όλα τα κατάλαβε
το μυαλό του εργάτη.
Άκουσα
κάποιου χωριάτη απ’ τη Σιβηρία
την ιστορία.
Σηκώθηκαν, με τα ντουφέκια
πήραν τη γη,
την καρπίσαν.
δεν είχαν ούτε διαβάσει, ούτε ακούσει,
μα λενινιστές
κιόλας όλοι τους ήσαν.
Είδα βουνά,
που βλαστάρι δε βγαίνει.
Μονάχα το σύννεφο
στα βράχια σκοντάφτει.
Κι εκατό βέρστια πιο πέρα
κάποιος ερημίτης να μένει,
που στα κουρέλια του,
το σήμα του Λένιν
αστράφτει.
Θα μου πούνε ―
πως μιλώ για κονκάρδες
που τα κορίτσια τις καρφώνουν
στο ρούχο τους κοκέτικα
παραξενιές της ζωής.
Μα όχι ―
δεν είναι κονκάρδες
είναι η καρδιά η ίδια
που ανάβει το ρούχο,
και λάμπει γεμάτη
αγάπη για τον Ιλίτς
Αυτό
δεν εξηγείται
με της εκκλησίας τα τεφτέρια,
κι ούτε κάνας θεός τον πρόσταξε:
Γίνου ο εκλεκτός!
Με ανθρώπινο βήμα,
με εργάτη χέρια,
με το δικό του μυαλό
πήρε το δρόμο
αυτός.(…)
Η καρδιά του Βλαντιμίρ Ιλιτς Ουλιάνοφ, του Λένιν, ηγέτη του προλεταριάτου της Ρωσίας αλλά και της παγκόσμιας εργατικής τάξης, παύει να χτυπά.
Ο άνθρωπος που το όνομά του έγινε σύμβολο για την παγκόσμια εργατική τάξη, μαζί με αυτά των Μαρξ και Ενγκελς, είχε γεννηθεί στις 22/4/1870 στην πόλη Σιμπίρσκ στον Βόλγα. Ο Λένιν, ως θεωρητικός της επιστημονικής κοσμοθεωρίας της εργατικής τάξης, μελετώντας τα έργα των Μαρξ - Ενγκελς ανέπτυξε παραπέρα τον μαρξισμό στην εποχή του ανώτατου σταδίου του καπιταλισμού, δηλαδή του ιμπεριαλισμού, και παράλληλα ανέπτυξε τις θεωρητικές βάσεις της οικοδόμησης της νέας κοινωνίας, του σοσιαλισμού. Ετσι, δίκαια ο Λένιν καθιερώθηκε μαζί με τους Μαρξ - Ενγκελς ως ένας από τους θεμελιωτές της κοσμοθεωρίας του επιστημονικού κομμουνισμού.
Ο Λένιν δεν ήταν μόνο θεωρητικός του μαρξισμού, αλλά
συμμετείχε ο ίδιος άμεσα στην πρακτική δράση για την επαναστατική ανύψωση της
εργατικής τάξης, επέμενε στην ίδρυση του δικού της κόμματος πάνω στις αρχές που
ο ίδιος επεξεργάστηκε, τις αρχές του Κόμματος Νέου Τύπου, τις
αρχές του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού και του προλεταριακού διεθνισμού, σε
συνδυασμό με την επαναστατική στρατηγική, θέτοντας στο πρόγραμμά του την
κατάκτηση της εργατικής εξουσίας με την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του
προλεταριάτου.
Ηταν επίμονος στην αρχή του
προλεταριακού διεθνισμού και στην ενιαία πάλη των κομμουνιστικών κομμάτων
ενάντια στον διεθνή καπιταλισμό, με αποφασιστική συμβολή στην ίδρυση της Γ'
Κομμουνιστικής Διεθνούς το 1919.
Ήταν φανατικός πολέμιος κάθε αναθεωρητικής και ρεφορμιστικής διαστρέβλωσης της επαναστατικής θεωρίας. Θεωρούσε ως έναν από τους πιο βασικούς όρους για τη νίκη της σοσιαλιστικής επανάστασης την αδιάλλακτη πάλη ενάντια στον οπορτουνισμό. Ως ηγέτης του ΣΔΕΚΡ, επικεφαλής της Κεντρικής του Επιτροπής, καθοδήγησε την Οκτωβριανή Επανάσταση και ήταν ο ηγέτης του πρώτου στον κόσμο εργατικού κράτους
Στις 21 Γενάρη 1924, ώρα 6.50 το βράδυ, ο Βλαντίμιρ Ιλίτς Λένιν άφησε την τελευταία του πνοή στο Γκόρκι. Η είδηση ήταν αναπάντεχη, όχι τόσο γιατί κανείς δεν ήταν έτοιμος να αποδειχτεί ένα τέτοιο γεγονός ως πραγματικό, αλλά κυρίως επειδή λίγες ημέρες πριν η υγεία του είχε βελτιωθεί αισθητά κι άρχισαν να διατυπώνονται υποθέσεις ότι όλα όδευαν προς την πλήρη ανάρρωση.
Δύο ημέρες πριν επέλθει το μοιραίο, στις 19 Γενάρη, ανοίγοντας τις εργασίες του XI Συνεδρίου των Σοβιέτ, ο Μ. Ι. Καλίνιν ανακοίνωσε ότι «οι μεγάλοι ειδικοί γιατροί που νοσηλεύουν τον Λένιν εκφράζουν την ελπίδα ότι ο Βλαντίμιρ Ιλίτς θα επιστρέψει στην κρατική και πολιτική δράση». Δυστυχώς, τίποτα απ' όλα αυτά δεν έμελλε να πραγματοποιηθεί.
Η Ευδοκία Ιβάνοβνα Σιρνόβα, που δούλεψε στο σπίτι των Ουλιάνοφ από το Μάρτη του 1923 έως το 1924, γράφει στις αναμνήσεις της για την τραγική εκείνη ημέρα που ο Λένιν συνάντησε το θάνατο: «Το πρωί, όπως πάντα, του πήγα τον καφέ του, κι εκείνος υποκλίθηκε ευγενικά, πέρασε δίπλα από το τραπέζι, μα δεν κάθισε να πιει τον καφέ του, μόνο μπήκε στο δωμάτιό του και ξάπλωσε. Τον περίμενα ως τις 4 η ώρα με ζεστό καφέ, όλο και πίστευα πως θα ξυπνήσει, πως θα τον πιει. Αλλά δεν ήταν πια καλά. Μου ζήτησαν μποτίλιες με ζεστό νερό... Ως να τις γεμίσουν, κι ως να τις πάνε, δεν του χρειάζονταν πια... Τρέχω απάνω, κοιτάζω, η Μαρία Ιλίνιτσνα ήταν αγνώριστη, στο πρόσωπό της είχε απλωθεί μαύρη απελπισία. Βλέπω που ήταν χάλια...
- Τι έχετε; Τη ρωτάω.
- Για τον Βολόντιά μας δεν υπάρχουν ελπίδες, ήταν το μόνο που είπε.
Άρχισα να την καθησυχάζω. Εκείνη μπήκε βιαστικά στο διπλανό δωμάτιο κι έβαλε τα κλάματα. Τότε έτρεξα στον Βλαντίμιρ Ιλίτς, τι να δω... Κοιτάζω όλοι οι γιατροί κράταγαν τα κεφάλια τους, κι οι νοσοκόμοι στις γωνιές όλοι κλαίνε. Μπήκα στο δωμάτιο... Η Ναντιέζνα Κωνσταντίνοβα καθόταν δίπλα του, στο κρεβάτι και του κρατούσε το χέρι...».
Στο ιατρικό δελτίο που βεβαίωνε το θάνατο του Λένιν, αναφερόταν πως βάση της αρρώστιας του ήταν η έντονη σκλήρωση των αγγείων του εγκεφάλου, εξαιτίας της υπερβολικά εντατικής πνευματικής δραστηριότητας. Άμεση αιτία θανάτου ήταν η εγκεφαλική αιμορραγία.
Η είδηση του θανάτου του ΛΕΝΙΝ μεταδόθηκε από το σοβιετικό ραδιόφωνο στη Σοβιετική Ενωση και σ' όλο τον κόσμο στις 22 Γενάρη 1924, στις 6 το πρωί.
Η ΚΕ του Μπολσεβίκικου
Κόμματος, μετά από έκτακτη συνεδρίασή της, απηύθυνε έκκληση «Προς το κόμμα, όλους τους εργαζόμενους»,
όπου ανέφερε πως μετά τον Μαρξ η ιστορία του απελευθερωτικού κινήματος δεν είχε
αναδείξει μια τόσο γιγάντια μορφή σαν τον Λένιν.
«Ο,τι πραγματικά μεγάλο και ηρωικό έχει
το προλεταριάτο - έλεγε η έκκληση - ατρόμητο μυαλό, θέληση σιδερένια, αλύγιστη,
επίμονη θέληση που δαμάζει τα πάντα, ιερό μίσος, μίσος θανάσιμο ενάντια στη
σκλαβιά και την καταπίεση, επαναστατικό πάθος, που μετακινεί βουνά, απεριόριστη
πίστη στις δημιουργικές δυνάμεις των μαζών, τεράστια οργανωτική μεγαλοφυία, όλα
αυτά βρήκαν τη μεγαλειώδη ενσάρκωσή τους στον Λένιν, που το όνομά του έγινε
σύμβολο του νέου κόσμου από τη Δύση ως την Ανατολή, από το Νότο ως το Βορρά».
Στις 23 Γενάρη σχετική προκήρυξη εξέδωσε και η Εκτελεστική Επιτροπή της ΚΔ, με
την οποία καλούσε τα εκατομμύρια των συναγωνιστών και οπαδών της σε όλο τον
κόσμο να ακολουθήσουν τις υποθήκες του Λένιν.
«Το θλιβερόν άγγελμα
που από προχθές εβύθισε εις την αγωνίαν την εργατικήν τάξιν όλου του κόσμου
αληθεύει. Ο ΛΕΝΙΝ πέθανε στις 21 τρ. υποκύψας στο μοιραίο έπειτα από
πολυχρόνιον αρρώστιαν», έγραφε σε ολοσέλιδο
πρωτοσέλιδο άρθρο του στο «Ρ» εκείνες τις ημέρες ο Γ. Κορδάτος.
Και κατέληγε: «Σφίγγοντας την καρδιά
τους από στυγνήν αγωνίαν, άφατον λύπην, οι Ρώσοι εργάτες και χωρικοί που θα
προπέμψουν σήμερα το ΛΕΝΙΝ με τις μεγαλύτερες τιμές στην τελευταία του κατοικίαν,
είμαστε βέβαιοι πως θα ορκιστούν -
και μαζί τους όλοι οι εργάτες του κόσμου
- να φανούν μικροί Λένιν στον κύκλο της
δράσεώς των και να μοιάσουν έστω και λίγο τον φλογερότερον κήρυκα του διεθνούς
κομμουνισμού, αλλά και τον
επαναστάτην και Απόστολον τον μεγαλύτερον απ' όσους γνώρισαν οι αιώνες».
Από το Γκόρκι η σορός του Λένιν μεταφέρθηκε στις 23 του Γενάρη στη Μόσχα και τοποθετήθηκε για δημόσια αποτίμηση φόρου τιμής στην Αίθουσα με τις Κολόνες του Μεγάρου των Συνδικάτων. Εκεί έμεινε μέχρι τις 27 του μηνός. Μια μέρα πριν, στις 26 Γενάρη, το Συνέδριο των Σοβιέτ οργάνωσε έκτακτη σύνοδο προς τιμήν του εκλιπόντος ηγέτη του. Εκεί, από τα κεντρικά στελέχη των μπολσεβίκων, μίλησαν ο Καλίνιν, η Ν. Κρούπσκαγια, ο Ζινόβιεφ και ο Στάλιν. Μίλησαν, επίσης, η Κλάρα Τσέτκιν, ο Ν. Ναριμάνοφ και άλλοι. Στην ομιλία του, ο Στάλιν έδωσε όρκο εκ μέρους του κόμματος ότι οι μπολσεβίκοι θα υπερασπίζονταν τις λενινιστικές υποθήκες, θα φύλαγαν καθαρό τον τίτλο του μέλους του κόμματος, θα διαφύλατταν σαν κόρη οφθαλμού την ενότητά του, θα υπεράσπιζαν και θα στερέωναν τη δικτατορία του προλεταριάτου και την εργατοαγροτική συμμαχία, θα πλάταιναν την ένωση των σοβιετικών δημοκρατιών και θα έμεναν πιστοί στις αρχές της Κομμουνιστικής Διεθνούς.
«Σου ορκιζόμαστε, σύντροφε Λένιν, ότι δε θα λυπηθούμε τη ζωή μας για να στερεώνουμε και να πλαταίνουμε την ένωση των εργαζομένων όλου του κόσμου, την Κομμουνιστική Διεθνή», ήταν η κατάληξη του λόγου του Στάλιν.
Στις 27 Γενάρη η σορός του Λένιν μεταφέρθηκε στην Κόκκινη Πλατεία και στις 4 η ώρα το απόγευμα τοποθετήθηκε στο Μαυσωλείο.
Ο θάνατός του Λένιν, έγραφε αργότερα ο Μ. Γκόρκι, «υπογραμμίζει ακόμα πιο καθαρά στα μάτια της υφηλίου την αξία του - την αξία του αρχηγού του παγκόσμιου προλεταριάτου».
