Enrico Berlinguer πατέρας του ευρωκομμουνισμού

Η ιστορική φωτογραφία -μια από τις πολλές του Berlinguer
με τον χριστιανοδημοκράτη Άλντο Μόρο (Aldo Moro),
που δολοφονήθηκε (μια ακόμη προβοκάτσια)
από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες στη Ρώμη __9 Μαΐου 1978

25 Μαΐου 1922 γεννιέται στη Σαρδηνία ο καταλανός ηγέτης του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος (Partito Comunista Italiano | PCI) Ενρίκο Μπερλίνγκουερ (Enrico Berlinguer)
7 Ιουνίου 1984, ενόψει των επερχόμενων ευρωεκλογών, σε συγκέντρωση στην Piazza della Frutta της Πάντοβα __τη στιγμή που έλεγε “σύντροφοι, να δουλέψουμε όλοι, σπίτι με σπίτι, δρόμο με δρόμο και στη δουλειά μας”, υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο, που τον ανάγκασε να σταματήσει. Αν και εμφανώς εξασθενημένος συνέχισε την ομιλία του μέχρι το τέλος, παρά το ότι ο κόσμος, μέσα σε ζητωκραυγές υποστήριξης, φώναζε “αρκετά, Ενρίκο!” και στο τέλος της συγκέντρωσης, επέστρεψε στο ξενοδοχείο του, όπου αποκοιμήθηκε, πέφτοντας αμέσως σε κώμα. Αφού συμβουλεύτηκαν έναν γιατρό, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο της Πάντοβα σε κρίσιμη κατάσταση όπου και πέθανε τέσσερις ημέρες αργότερα, στις 11 Ιουνίου, από εγκεφαλική αιμορραγία __η δήλωση του υγειονομικού διευθυντή ανέφερε ότι “ο Σάρδος πολιτικός απεβίωσε στις 12:45μμ.”

Η κηδεία του Enrico Berlinguer

Για άλλη μια φορά, έχει αποδειχθεί ότι είναι αδύνατο να διαφυλαχθούν οι δημοκρατικοί θεσμοί στην Ιταλία αποκλείοντας από τη διαχείριση τους Κομμουνιστές. Αυτό δεν οφείλεται στο λεγόμενο δικαίωμα veto _του Κομμουνιστικού Κόμματος, όπως κάποιοι φλυαρούν, σε κυβερνήσεις και μέτρα που δεν αρέσουν, αλλά για έναν βαθύτερο λόγο: επειδή το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει αναλάβει και υπερασπιστεί τον ρόλο του εγγυητή της δημοκρατίας. Όποιος επιθυμεί να αποκλείσει το Κομμουνιστικό Κόμμα, όποιος επιθυμεί να κυβερνήσει εναντίον αυτού του κόμματος, το οποίο από μόνο του αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο του εκλογικού σώματος αλλά και την πλειοψηφία του εργαζόμενου, ενεργού και νεανικού πληθυσμού, θα επιφέρει τα αποτελέσματα της αναστάτωσης και του χάους που είναι πλέον ορατά σε όλους. Και αυτός είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο πιστεύουμε ότι μπορούμε, με καθαρή συνείδηση, να ζητήσουμε την ψήφο των αγωνιστών και των ψηφοφόρων του Σοσιαλιστικού Κόμματος, των Καθολικών Δημοκρατών και ενός μεγάλου μέρους των ίδιων των Χριστιανοδημοκρατών· όλων εκείνων που αισθάνονται ότι έχουμε φτάσει σε μια στιγμή που τα ουσιαστικά ζητήματα της ελευθερίας και της δημοκρατίας επανέρχονται στο προσκήνιο. Τους τελευταίους μήνες, οι Κομμουνιστές έχουν αποδείξει την ικανότητά τους να αγωνίζονται για την εγγύηση των ελευθεριών και των δημοκρατικών δικαιωμάτων, όχι μόνο για τους ίδιους ως αντιπολίτευση, αλλά για όλους, ακόμη και για τους μη Κομμουνιστές, ακόμη και για όσους τους αντιτίθενται!

Θα ήθελα να σας αποχαιρετήσω, πολίτες της Padova, με λίγα λόγια για εσάς και την πόλη σας. Τα τελευταία χρόνια, η Πάντοβα έχει συζητηθεί πολύ στην Ιταλία για τα ταραγμένα γεγονότα που έχει βιώσει ως αποτέλεσμα της συγκέντρωσης τρομοκρατικών δυνάμεων που σχηματίστηκαν εδώ και για τον ευρύ και επίμονο αγώνα εναντίον τους που διεξήγαγαν οι δυναμικές δυνάμεις της πόλης. Σε αυτόν τον αποφασιστικό αγώνα, η συμμαχία μεταξύ των εργατών και των δυνάμεων του πολιτισμού και του πανεπιστημίου ήταν κρίσιμη. Ο ρόλος που έπαιξαν οι Κομμουνιστές της Πάντοβα ήταν κρίσιμος. Ακριβώς αυτός ο μεγάλος δημοκρατικός αγώνας ενάντια στην ανατροπή αποκάλυψε στην Πάντοβα την παρουσία μεγάλων, δυναμικών, προοδευτικών ενεργειών, τόσο στον κοσμικό όσο και στον καθολικό τομέα. Πρώτα και κύρια, εκείνων της πανεπιστημιακής παράδοσης, της κοσμικής και της ελεύθερης έρευνας, μια έκφραση ανά τους αιώνες μιας σκέψης που δεν υποκύπτει στον δογματισμό και τον φανατισμό. Εδώ, στο γραφείο που φιλοξένησε τον Γαλιλαίο και άλλους μεγάλους στοχαστές, βρίσκεται μια από τις πολιτιστικές ρίζες που εξηγεί την έντονη δράση των διανοουμένων και του Πανεπιστημίου στο αντιφασιστικό κίνημα και στον αγώνα εθνικής απελευθέρωσης. Τα ονόματα των κομμουνιστών Eugenio Curiel και Concetto Marchesi, μαζί με τους Silvio Trentin και Egidio Meneghetti, είναι εμβληματικά γι' αυτό. Και υπάρχει η Padova των νέων: στην πόλη σας υπάρχουν πενήντα χιλιάδες φοιτητές και δεκάδες χιλιάδες μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που συχνά αντιμετωπίζουν σοβαρά και επαχθή προβλήματα: αυτά των υπηρεσιών, της ποιότητας των σπουδών, της λειτουργίας των σχολικών εγκαταστάσεων, της πολιτιστικής και συλλογικής ζωής, της απαλλαγής από τον εθισμό στα ναρκωτικά: προβλήματα που απέχουν πολύ από το να επιλυθούν. Κι όμως, στον κόσμο των νέων υπάρχει τεράστια ενέργεια και δυναμικό. Σε αυτούς, περισσότερο από ποτέ, η ανάγκη για προοπτικές, για αλλαγή, για ένα μέλλον για το οποίο αξίζει να εργαστεί, να σπουδάσει και να αγωνιστεί, είναι ζωντανή και ακμάζουσα. Οι παλιές δυνάμεις των παραδοσιακών Χριστιανοδημοκρατικών προυχόντων δεν είναι πλέον ικανές να προσφέρουν σημεία αναφοράς ή να πυροδοτήσουν ενέργεια, αποσυρμένες όπως είναι, ιδιαίτερα μετά την ήττα που υπέστησαν οι Χριστιανοδημοκράτες τον Ιούνιο του περασμένου έτους. Ωστόσο, μέσα στον καθολικό κόσμο, αναπτύσσονται και εκφράζονται ευαισθησίες και πρωτοβουλίες (σκεφτείτε το μοναδικό κίνημα των Pastorali del Lavoro _σσ. το σώμα της Καθολικής Εκκλησίας αφιερωμένο στην προώθηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στον κόσμο της εργασίας, ή τις ομάδες που εργάζονται για την ειρήνη) που εκδηλώνονται ως λαός ανεξάρτητος από το παλιό χριστιανοδημοκρατικό στρατόπεδο. Σε όλες αυτές τις δυνάμεις του πολιτισμού, της επιστήμης, της εργασίας, της νεολαίας και στους πιο ζωντανούς και ανοιχτόμυαλους Καθολικούς, οι Κομμουνιστές υποδεικνύουν ένα όραμα ειρήνης, στην Ευρώπη και παγκοσμίως, για την ίαση και τον μετασχηματισμό της χώρας μας, για την πολιτική ανανέωση και την οργάνωση της κοινωνίας, μέσα σε μια σταθερή εγγύηση δημοκρατίας και ελευθερίας.

Ψηφίζοντας το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, βοηθάτε να φέρει στην Ευρώπη μια Ιταλία διαφορετική από αυτήν στην οποία την έχουν υποβιβάσει τα κόμματα που την κυβερνούσαν μέχρι τώρα και εξακολουθούν να την κυβερνούν. Βοηθάμε να φέρουμε στην Ευρώπη όχι την Ιταλία του P2 (σσ. η Propaganda Due _ P2, ήταν μια παραμασονική στοά στην Ιταλία που λειτούργησε υπό την αιγίδα της Grande Oriente d'Italia _ 1805, ευρέως γνωστή στα τέλη της 10ετίας του '70 ως ένα παρακρατικό κύκλωμα που επιχείρησε να ελέγξει τους θεσμούς του ιταλικού κράτους), αλλά μια καθαρή, δημοκρατική Ιταλία, την Ιταλία των εργατών που είπαν και συνεχίζουν να λένε όχι στο Διάταγμα κατάργηση της ΑΤΑ _Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναγωγής, την Ιταλία των μεγάλων διαδηλώσεων  στη Ρώμη, την Ιταλία των υγιών δυνάμεων παραγωγής, τεχνολογίας και πολιτισμού, την Ιταλία των γυναικών που θέλουν να αλλάξουν την κοινωνία όχι μόνο για να αποκτήσουν ουσιαστικά ίσα δικαιώματα στην πρόσβαση στην εργασία, τα επαγγέλματα και τις σταδιοδρομίες, αλλά και για να συμμετέχουν στην κοινωνία με τις γενικές ιδιότητες των οποίων είναι οι μοναδικοί φορείς μετά από αιώνες καταπίεσης και περιθωριοποίησης.
Και τώρα, σύντροφοι, σας καλώ όλους να δεσμευτείτε, αυτές τις λίγες μέρες πριν από την ψηφοφορία, με τον ενθουσιασμό που οι κομμουνιστές πάντα επέδειξαν σε κρίσιμες στιγμές της πολιτικής ζωής. Δουλέψτε όλοι, σπίτι με σπίτι, επιχείρηση με επιχείρηση, δρόμο με δρόμο, συνεργαζόμενοι με τους πολίτες, με εμπιστοσύνη στις μάχες που έχουμε δώσει, στις προτάσεις που παρουσιάζουμε, σε αυτό που ήμασταν και είμαστε. Είναι δυνατό να κερδίσουμε νέα και ευρύτερη υποστήριξη για τις λίστες μας, για τον σκοπό μας, που είναι ο σκοπός της ειρήνης, της ελευθερίας, της εργασίας και της προόδου του πολιτισμού μας!

Υποστήριξε ανοιχτά -μετατρέποντάς το στη συνέχεια και σε τακτικοστρατηγικό στόχο του PCI ότι «για να βγούμε από την πολιτική απομόνωση, είναι απαραίτητη η σύγκλιση  των τριών συστατικών πλειοψηφικών ρευμάτων – μερών  της πολιτικο-πολιτισμικής (sic!!) ιταλικής πραγματικότητας, δηλ. του καθολικισμού (σσ |> Χριστιανοδημοκράτες), του κομμουνιστικού και του σοσιαλιστικού» (σσ |> εννοεί το Σοσιαλιστικό Κόμμα [PSI] ήδη τελείως αστικοποιημένο, πιο δεξιό και από τη γερμανική σοσιαλδημοκρατία της εποχής, που «μεγαλούργησε αργότερα -το 1983 και στην πρωθυπουργία)
Εν ολίγοις, το κομμουνιστικό κόμμα – στο δρόμο προς την πλήρη υποταγή στους αστούς, έπρεπε να ρίξει ακόμη περισσότερο τους τόνους και τις διεκδικήσεις, αναζητώντας συμβιβασμούς που θα αναδείκνυαν τον «εθνικολαϊκό» του χαρακτήρα. Η αντίστροφη μέτρηση για τον «ιστορικό συμβιβασμό» γνωστό σαν «compromesso storico» είχε ξεκινήσει, από τότε -από το 1969 πριν καν «αναγγελθεί» επίσημα.
Ταυτόχρονα καλλιέργησε στο έπακρο τις λεγκαλιστικές αυταπάτες (κατάκτηση της εξουσίας μέσω εκλογών) στις γραμμές του κινήματος τακτική που έπεσε στο κενό, όταν σάρωσε κυριολεκτικά στις περιφερειακές και τοπικές εκλογές του 1975 και ένα χρόνο μετά έφθασε στο απόγειο της δύναμης του με 34,4% στις γενικές εκλογές του 1976.
Έφτασε να υπερασπιστεί ακόμη και πολιτικές λιτότητας κατευθύνοντας τα συνδικάτα στη συγκράτηση ακόμη και μισθολογικών διεκδικήσεων. Εκλέχθηκε γραμματέας το 1972 στο 13^ο συνέδριο του PCI στο Μιλάνο και παρέμεινε, μέχρι τον θάνατό του στην Padova στις 11-Ιουν-1984, όταν ξεκινάει και η αντίστροφη μέτρηση του PCI … με τις χωρίς όρους προσπάθειες συνεργασίας με τους αστούς, που οδήγησαν το κόμμα στην αποσύνθεση (ο Ιστορικός Συμβιβασμός «έληξε» το 1980) Το κόμμα τυπικά διαλύθηκε το 1991, κατά τη διάρκεια του 20ού Συνεδρίου, (με την «ιστορική» “svolta della Bolognina”) και μετά …PDS κ.λπ. [click |>εδώ]

Ο ευρωκομμουνισμός, υιοθετήθηκε και από τα ΚΚ Ισπανίας και Γαλλίας ως «εναλλακτικό» μοντέλο ή «τρίτος δρόμος» προς το σοσιαλισμό εδραιώθηκε σε μια τριμερή (Μπερλίνγκουερ, Ζωρζ Μαρσέ – Σαντιάγκο Καρίγιο) του 1977 στη Μαδρίτη

 “Μπερλινγκουέρ: Η Μεγάλη Φιλοδοξία” / μια ταινία του Αντρέα Σέγκρε

Marco Rizzo: Το 2022, ως γραμματέας του _πρακτικά ανύπαρκτου Κομμουνιστικού Κόμματος, συνίδρυσε την εκλογική λίστα Italia Sovrana e Popolare, η οποία συμμετείχε στις γενικές εκλογές σε συμμαχία με άλλα κόμματα-μορφώματα. Το 2023, ορισμένα από τα μέλη αυτής της λίστας συνέχισαν και σχημάτισαν την Democrazia Sovrana Popolare, η οποία το 2024 μετατράπηκε οριστικά σε πολιτικό κόμμα, του οποίου ο Rizzo είναι συντονιστής.
__11-Νοε- 2015 στην l’ UNITA’
Υπάρχει πάντα μια αρχή. Αναρωτιόμαστε: τι οδήγησε στον ευτελισμό της μεγάλης ιστορικής και πολιτικής εμπειρίας των κομμουνιστών στην Ιταλία;
Τι οδήγησε το κόμμα του Antonio Gramsci να γίνει ο Matteo Renzi; Όλα ξεκινούν την περίοδο 1943-1947. Σίγουρα ο Palmiro Togliatti μετά την εθνική αντίσταση έπαιξε το ρόλο του «κάνοντας την επανάσταση …χωρίς να κάνει τίποτε» και η κριτική του έκκληση στον «ιταλικό δρόμο προς τον σοσιαλισμό» είναι εμφανής

Είναι μήπως ο Gramsci ο πρόδρομος των «εθνικών δρόμων σοσιαλισμού»; Αρκεί να διαβάσετε τις σελίδες του Gramsci στο πρωτότυπο για να συνειδητοποιήσετε ότι η αντίληψη του Gramsci για το Κόμμα και το κράτος είχε πάντα ως στόχο την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας. Όχι! ο Gramsci δεν είναι Togliatti ούτε Berlinguer.
              Antonio Gramsci _Μισώ τους αδιάφορους

Enrico_Berlinguer_1952

 

Στη σκέψη του Berlinguer, ενός έντιμου ατόμου αλλά εκτός κομμουνιστικής ιδεολογίας (αναφορικά με τις θεωρητικές-πρακτικές έννοιες του), ορισμένα βασικά σημεία ξεχωρίζουν: ο ιστορικός συμβιβασμός, η δημοκρατία ως αταξική παγκόσμια αξία, ο ευρωκομμουνισμός, η αποδοχή της ομπρέλας του ΝΑΤΟ, η ένταξη στην ΕΕ και τέλος σκέψεις σχετικά με την εξάντληση της κινητήριας δύναμης της Σοβιετικής Επανάστασης.

Santiago Carrillo Georges Marchais + Berlinguer

Αντικειμενικά, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι ο Berlinguer βρέθηκε επίσης «συντριμμένος» από ένα πολιτικό σώμα του PCI στο οποίο οι λεγόμενοι «βελτιωτές» (Amendola, Napolitano κλπ) είχαν στα χέρια τους τα ζωτικά γάγγλια, του Κόμματος, εξ ου και η ίδια «μοναχική» παρουσία του Berlinguer στις πύλες της Fiat το 1980 και στον δίκαιο αγώνα για την υπεράσπιση της «scala mobile» (σσ. |> ένα είδος ΑΤΑ -Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής εκείνης της περιόδου)
Σημαντικά γεγονότα τα οποία, ωστόσο, φαίνεται ότι μικρό ρόλο έπαιξαν σε ένα μεγάλο κόμμα όπου είχε ήδη πραγματοποιηθεί η «γενετική μετάλλαξη» και που ο Berlinguer δεν ήθελε να αντιμετωπίσει. Ας ξεκινήσουμε με τον ιστορικό συμβιβασμό αναφορικά με τον ηρωικό θάνατο του Προέδρου της Χιλής Σαλβαδόρ Αλιέντε.
Αντί ο Berlinguer απλώς να αποκαλύψει ότι η αστική δημοκρατία υπάρχει μόνο εάν το αστικό κράτος αισθάνεται σίγουρο και όταν -κάποια στιγμή αυτό μπαίνει σε αμφιβολία όπως συνέβη στη Χιλή, τότε η μπουρζουαζία αρνείται τους δικούς της τυπικούς κανόνες, προχωρώντας σε βίαιες τρομοκρατικές και φασιστικές μεθόδους, γράφει:
«Πάντα πιστεύαμε ότι η ενότητα των εργατικών κομμάτων και των αριστερών δυνάμεων δεν αποτελεί επαρκή προϋπόθεση για την εγγύηση της υπεράσπισης και της προόδου της δημοκρατίας … , δεν είναι μια κοινωνική συμμαχία της εργατικής τάξης, ανταγωνιστής στο κοινωνικό μπλοκ της μπουρζουαζίας, αλλά μια πολιτική συμμαχία μεταξύ των μεγάλων κομμάτων» εκείνης της εποχής, PCI-PSI-DC, το τελευταίο, μάλιστα (ΣΣ) ως πολιτική έκφραση της μεγαλοαστικής, ιδιωτικής κρατικομονοπωλιακής  ιδιοκτησίας. Από λενινιστική άποψη, το λάθος του Αλιέντε συνίστατο στο ότι δεν προσπάθησε καν να «σπάσει τους μηχανισμούς του αστικού κράτους», αλλά το είχε αποδεχτεί, με εμπιστοσύνη στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία και στους ηγέτες του κρατικού μηχανισμού.
Αυτά αντί να αναπτυχθούν ισχυρά μαζικά κινήματα υποστήριξης της κυβέρνησης, δίπλα σε μια ένοπλη πολιτοφυλακή της εργατικής τάξης, να αλλάξουν οι θεσμικοί μηχανισμοί, να «αποκεφαλιστούν» οι ηγέτες και οι δομές του στρατού, της αστυνομίας, των υπηρεσιών ασφαλείας, των οικονομικών υπουργείων, με μαζική εισαγωγή αξιόπιστων προλεταριακών στοιχείων.
Εν ολίγοις, θα ήταν απαραίτητο να καθιερωθεί η προλεταριακή δικτατορία. Ο Allende δεν το έκανε και ο λαός της Χιλής πλήρωσε ακριβά για αυτό το λάθος. Ο Berlinguer, όπως γνωρίζουμε, αγνόησε αυτές τις σκέψεις.
Ο ευρωκομμουνισμός, ως μια εντελώς ρεβιζιονιστική και ευκαιριακή θεωρία και πρακτική, ανατέλλει από τη συνάντηση στις Βρυξέλλες, της 26ης Ιανουαρίου 1974, μεταξύ του Berlinguer και των Ισπανών και Γάλλων ρεβιζιονιστών, Carrillo και Marchais, γραμματείς των αντίστοιχων Κομμουνιστικών Κομμάτων που παντρεύτηκαν τις διατριβές για την αξία της «δημοκρατίας».
Ο Berlinguer την είδε ως εξής: … «αυτή η ευρεία σύγκλιση … περιλαμβάνει την αναγνώριση της αξίας των προσωπικών ελευθεριών και την εγγύησή τους, τις αρχές της κοσμικότητας του κράτους και της δημοκρατικής του άρθρωσης, την πολυφωνία των κομμάτων, την αυτονομία των συνδικάτων» … (κλπ) δηλ. έκανε δικές του τις τυπικές κατηγορίες της αστικής σκέψης –μακριά και έξω από κάθε ιστορική και ταξική αναφορά

Αργότερα, με τη συνέντευξη στον Giampaolo Pansa (Corriere della Sera 15-Ιουν-1976), αποδέχτηκε όλη την ουσία της καπιταλιστικής Δύσης και της θανατηφόρας στρατιωτικής συμμαχίας της, σπάζοντας τη συμμαχία με το σοσιαλιστικό στρατόπεδο, που αν και μολυσμένο από το μικρόβιο του χρουστσοφικού ρεβιζιονισμού  παρέμεινε το μοναδικό προπύργιο περιορισμού του ιμπεριαλισμού, ζητώντας να παραμείνει η Ιταλία στο ΝΑΤΟ, που «μπορεί να αποβεί χρήσιμη ασπίδα για την οικοδόμηση ενός σοσιαλισμού με ελευθερία» -«νοιώθουμε ασφαλείς εδώ» είπε (!!)
Και τέλος, πάντα σε αυτή την κατεύθυνση, υπάρχει η περίφημη φράση με την οποία, το 1981, ο «ομφάλιος λώρος» αποκόπηκε οριστικά, από την ιστορία των εργατικών και κομμουνιστικών κομμάτων κινημάτων: «η προωθητική ώθηση της Οκτωβριανής Επανάστασης έχει πλέον εξαντληθεί»

(…)
Κάπου ο Marco Rizzo, ΓΓ του πάλαι ποτέ Partito Comunista Italiano, γράφει:
Επαναλαμβάνω, με κάθε δυνατή σεμνότητα: Ο Berlinguer ήταν έντιμος άνθρωπος, αλλά αυτό δεν αρκεί για να είναι κομμουνιστής. Το Μάρτη του 1999 ένα άλλο σημαίνον στέλεχος του PCI έγραψε τη δική του μαύρη ιστορία: Πρόκειται για τον οπορτουνιστή ολκής Massimo D’Alema, που -επιτέλους «τα κατάφερε» να γίνει ο πρώτος πρωθυπουργός που προερχόταν από το PCI (1998, επί κεφαλής του «Συνασπισμού της Ελιάς»).
Γραμματέας της κομμουνιστικής νεολαίας (FGCI) το 1971, για χρόνια διευθυντής της «L’Unità», αναδείχτηκε μετά τις απανωτές διασπάσεις και ανακατατάξεις (απόρριψη κομμουνιστικών συμβόλων, δημιουργία του Κόμματος της Δημοκρατικής Αριστεράς [PDS] κλπ) Ο ντ’Αλέμα πάλεψε με νύχια και με δόντια (και το καυχιόταν…) για «την αποκοπή του ΚΚΙ από τις κομμουνιστικές ρίζες» και για τη μετεξέλιξή του «σε σύγχρονο, ευρωπαϊκό, σοσιαλδημοκρατικό κόμμα», αποφασίζοντας -ως τελευταία πράξη τραγωδίας τη συμμετοχή στον βρώμικο πόλεμο κατά της Γιουγκοσλαβίας (σε ρόλο μάλιστα πρώτου βιολιού, που υποστήριξαν θερμά τόσο ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι όσο και σύσσωμη δεξιά αντιπολίτευση) δολοφονώντας χιλιάδες άμαχους και καταστρέφοντας μια ολόκληρη χώρα.
Όλα αυτά είχαν να κάνουν με το κορυφαίο στρατηγικό ζήτημα της διαφορετικής στάσης των κομμουνιστικών κομμάτων πάνω στο δίλημμα επανάσταση ή μεταρρύθμιση, δηλαδή ανατροπή ή διαχείριση του συστήματος  Δεν υπάρχει ολοκληρωμένη συνεκτική αντίληψη γι αυτή τη στρατηγική Κατά τους ίδιους, αυτό έχει να κάνει με τις «εθνικές ιδιομορφίες. Ιστορικά, μετά την εκδίωξή του από την κυβέρνηση (1948) και στη συνέχεια, το KKΙταλίας (PCI) ακολούθησε τη  στάση του «καλού παιδιού» προωθώντας ένα image παράγοντα σταθερότητας και ψηφίζοντας , μέχρι το 1968 πάνω από τα 3/4 των νομοσχεδίων που κατατέθηκαν. Όταν το 1964 πεθαίνει ο ιστορικός γραμματέας του Palmiro Togliatti -που συμπίπτει και με την περίοδο που, μετά το σχηματισμό κυβέρνησης από όλα τα υπόλοιπα κόμματα το PCI είναι το μόνο αντιπολιτευόμενο κόμμα, δημοσιεύεται ένα γράμμα του προς το Χρουστσόφ, όπου τάσσεται υπέρ του «πολυκεντρισμού» και στο κρίσιμο δίλημμα, πολιτική ρήξης με τους αστούς ή προσπάθεια αναβάθμισης του ρόλου του στα πλαίσια του συστήματος επιλέγει ξεκάθαρα το δεύτερο δρόμο.
Λίγο πριν την Piazza Fontana -το φθινόπωρο του 1969, σημειώνονται στα εργοστάσια της Ιταλίας, οι μεγαλύτερες κινητοποιήσεις που γνώρισε η χώρα  μετά το 2^ο Παγκόσμιο Πόλεμο, με καταλήψεις κλπ., μια άνευ προηγούμενου πολιτικοκοινωνική κρίση, που συσπείρωσαν το 80% των εργατών κόντρα στις συμβιβασμένες συνδικαλιστικές ηγεσίες CGIL |> που ελεγχόταν από το PCI|< & CISL,UIL, αλλά προφανώς ανερμάτιστες και με έλλειψη πολιτικού στόχου χειραγωγήθηκαν  με την ικανοποίηση κάποιων οικονομικών αιτημάτων.
Στο 13^ο Συνέδριο (1972) για πρώτη φορά διακηρύσσεται ότι «δεν είναι αρκετή μια πολιτική συνεργασιών με την αριστερά για την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού» και αμέσως μετά (Σεπ 73) έρχεται το πραξικόπημα στη Χιλή, που -αντί να οδηγήσει σε (προφανή) συμπεράσματα για τη δημοκρατία του αστικού κράτους και για ανάγκη   προετοιμασίας του κινήματος να αξιοποιεί όλες των μορφές πάλης, γίνεται πρόσχημα και άρμα του «ιστορικού συμβιβασμού» και το PCI ψάχνει δρόμους αναβάθμισης  του ρόλου του στην αστική διαχείριση.
Στην Ιταλία, 15 χρόνια αργότερα -το 1984 (επί «5πολικής» κυβέρνησης Craxi) με την κοινωνική και πολιτική σύγκρουση να είναι ακόμα ζωντανή, το πολιτικό κλίμα αβέβαιο και ανερμάτιστο και ενώ «σκάει» η «μασονική» στοά P2, που προκαλεί παραιτήσεις υπουργών το Κομμουνιστικό Κόμμα (ευρωεκλογές του Ιουνίου) βγαίνει πρώτο, χωρίς όμως να έχει την παραμικρή δυνατότητα δυναμικής παρέμβασης, λόγω της τακτικής του των συνεχών υποχωρήσεων.
"Στρατηγική της έντασης" - "Strage di Stato"_
Όταν το αστικό κράτος δείχνει τα δολοφονικά δόντια του

Το πανό της φωτογραφίας γράφει:
"τις βόμβες τις βάζουν τα αφεντικά,
αγώνας των μαζών είναι η ταξική πάλη"

Η καπιταλιστική παλινόρθωση στην ΕΣΣΔ

Αν και οι αιτίες είναι κυρίως «από τα μέσα και από τα πάνω», εξετάζοντας τα εξωτερικά αίτια, οι αναλύσεις τείνουν να εστιάζουν στη μελέτη των διαφόρων πτυχών της επίθεσης ενάντια στον σοσιαλισμό που εξαπέλυσαν οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις σε πολιτικό, στρατιωτικό, οικονομικό, ιδεολογικό και ψυχολογικό επίπεδο – αντιπαράθεση / γνήσια έκφραση της ταξικής πάλης σε διεθνές επίπεδο.
Βαθύνοντας τη μελέτη των τάσεων εκείνων, που συνέβαλαν στην αποδυνάμωση της σοσιαλιστικής εξουσίας δρώντας στους κόλπους του εργατικού κινήματος και του ίδιου του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, αλληλεπιδρώντας πολλές φορές με οπορτουνιστικές πολιτικές κομμουνιστικών και εργατικών κομμάτων που βρίσκονταν στην εξουσία, ο ευρωκομμουνισμός αποτελεί την αιχμή του δόρατος υποστηρίζοντας:

·        Την αντίθεση στην ύπαρξη οργανωμένου διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, υποστηρίζοντας τη θέση του λεγόμενου «πολυκεντρισμού» απέναντι στην εμπειρία της ΚΔ και των μετέπειτα συσκέψεων

·        Την αντίθεση στη «δικτατορία του προλεταριάτου», έναντι της οποίας υπερασπίζονταν την ύπαρξη πολλαπλών δρόμων προς το σοσιαλισμό και κύρια την κοινοβουλευτική με αστικές δυνάμεις που αποδέχονταν τον πολυκομματισμό στο αστικοδημοκρατικό πλαίσιο.

·        Την αντικατάσταση της θέσης του «προλεταριακού διεθνισμού», ο οποίος ταυτίστηκε με την υπεράσπιση της Σοβιετικής Ενωσης, με τη «διεθνιστική αλληλεγγύη» ή το «νέο διεθνισμό».

·        Την αποδοχή του πλαισίου της ΕΟΚ, υπό το κάλεσμα για την υπεράσπιση των κοινωνικών δικαιωμάτων και τη συμμετοχή των εργατών στο σχεδιασμό.

·        Τη συνεχή και ανοιχτή κριτική στην ΕΣΣΔ και στις σοσιαλιστικές χώρες, από τη σκοπιά της αστικής αντίληψης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες.

·        Την αναθεώρηση, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, της θεωρίας του «κόμματος νέου τύπου» που εισήγαγε ο Λένιν.

 

Ο ευρωκομμουνισμός επηρέασε κομμουνιστικά και εργατικά κόμματα από διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη, ορισμένα από αυτά μάλιστα κόμματα εξουσίας και -όπως και άλλα οπορτουνιστικά ρεύματα στη διάρκεια της ιστορίας- είχε σαφή διεθνή προσανατολισμό, παρότι η κυρίαρχη άποψη είναι ότι αποτελούσε φαινόμενο που εξειδίκευε στις εθνικές ιδιαιτερότητες και συνθήκες.
Σχετικά με αυτό ο Μπερλίνγκουερ έλεγε:
«Προφανώς δεν είμαστε εμείς που διαμορφώσαμε αυτό τον όρο, αλλά το γεγονός ότι κυκλοφορεί ευρέως δείχνει σε τι βαθμό φιλοδοξούν οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης να δουν να επιβεβαιώνονται και να προωθούνται λύσεις νέου τύπου όσον αφορά την αλλαγή της κοινωνίας με σοσιαλιστικό περιεχόμενο».

Το 20^ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ

βλ |> 20ό συνέδριο του ΚΚΣΕ |> σημείο οπορτουνιστικής στροφής
Η στροφή του 20ού Συνεδρίου άσκησε καθοριστική επίδραση και στην παραπέρα πορεία του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος.
Οι οπορτουνιστικές πολιτικές στο πεδίο της οικονομίας γρήγορα εφαρμόστηκαν ως κεντρική γραμμή και σε όλες τις Λαϊκές Δημοκρατίες, με το παραμέρισμα εκείνων των κομματικών ηγετικών στελεχών που διατύπωσαν αντιρρήσεις για την αλλαγή πορείας.
Η δεξιά στροφή στο 20ό Συνέδριο επέτεινε τη διαπάλη και τα προβλήματα στο Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα που είχαν ήδη εκδηλωθεί την προηγούμενη περίοδο.
Οι θέσεις για τη δυνατότητα ενός κοινοβουλευτικού περάσματος στο σοσιαλισμό, όπως αυτές αποτυπώθηκαν στην Έκθεση της ΚΕ του ΚΚΣΕ προς το 20ό Συνέδριο, ουσιαστικά ακύρωναν τη γενίκευση της πείρας της Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης στη Ρωσία και υιοθετούσαν τη μεταρρυθμιστική στρατηγική της σοσιαλδημοκρατίας.
Διαστρεβλώνοντας την αναφορά του Λένιν ότι «όλα τα έθνη θα φτάσουν στο σοσιαλισμό, αλλά δε θα φτάσουν όλα εντελώς με τον ίδιο τρόπο, το καθένα θα εισάγει μια ιδιομορφία στη μια ή την άλλη μορφή δημοκρατίας, στη μια ή την άλλη ποικιλομορφία της δικτατορίας του προλεταριάτου…», η Έκθεση του 20ού Συνεδρίου διακηρύσσει:
«Γεννιέται το ερώτημα αν είναι δυνατό να περάσουμε στο σοσιαλισμό χρησιμοποιώντας κοινοβουλευτικά μέσα. Για τους Ρώσους μπολσεβίκους δεν υπήρχε ανοιχτό ένα τέτοιο μονοπάτι […] Από τότε, όμως, οι ιστορικές συνθήκες έχουν υποστεί ριζικές αλλαγές, οι οποίες κάνουν εφικτή μια διαφορετική προσέγγιση του ζητήματος. Οι δυνάμεις του σοσιαλισμού και της δημοκρατίας έχουν απροσμέτρητα ενισχυθεί σε ολόκληρο τον κόσμο και ο καπιταλισμός έχει γίνει πολύ πιο αδύναμος […] Σε αυτές τις συνθήκες η εργατική τάξη, συσπειρώνοντας γύρω της την εργαζόμενη αγροτιά, τη διανόηση, όλες τις πατριωτικές δυνάμεις […] είναι σε θέση να νικήσει τις αντιδραστικές δυνάμεις που αντιτίθενται στο λαϊκό συμφέρον, να κατακτήσει μια σταθερή πλειοψηφία στο κοινοβούλιο και να το μεταμορφώσει από όργανο της αστικής δημοκρατίας σε ένα αυθεντικό εργαλείο της λαϊκής θέλησης. Σε μια τέτοια περίπτωση, αυτός ο θεσμός, παραδοσιακός σε πολλές υψηλά ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, μπορεί να γίνει όργανο μιας αυθεντικής δημοκρατίας, δημοκρατίας του εργαζόμενου λαού».

Το οπορτουνιστικό μπλοκ με επικεφαλής το Ν. Σ. Χρουστσόφ άνοιξε τις πύλες στη θέση της ύπαρξης πολλαπλών μορφών μετάβασης στο σοσιαλισμό, αναθεωρώντας τη μαρξιστική θεωρία σχετικά με τον ταξικό χαρακτήρα του Κράτους και τη λενινιστική θεωρία για την επανάσταση.

Στις 8-14 Δεκέμβρη 1956, δέκα μήνες μετά το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ, πραγματοποιείται στη Ρώμη το 8ο Συνέδριο του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, το οποίο επικύρωσε κατόπιν πρότασης του Παλμίρο Τολιάτι, το λεγόμενο «ιταλικό δρόμο προς το σοσιαλισμό».
Η στρατηγική που ακολούθησε ενέμεινε στην εμβάθυνση των ελευθεριών για να επιτευχθεί η οικονομική και κοινωνική δημοκρατία. Προκύπτει έτσι η αντίληψη της «προοδευτικής δημοκρατίας» ή της «αντιμονοπωλιακής δημοκρατίας» που στην κορύφωση της ανάπτυξής της θα επιτρέπει στη συνέχεια τη μετάβαση στο σοσιαλισμό.
Ο Τολιάτι, μπαίνοντας επικεφαλής των Ευρωπαίων ηγετών των αποκαλούμενων «ανανεωτών», καταλήγει να επιβεβαιώσει στο γνωστό έργο του «Διαθήκη της Γιάλτας» ότι:
«Γενικά, έχουμε ως αφετηρία και πεποίθηση ότι πρέπει να ξεκινάμε την επεξεργασία της πολιτικής μας από τις θέσεις του 20ού Συνεδρίου. Αλλά σήμερα αυτές οι θέσεις χρειάζεται να βαθύνουν και να εξελιχθούν. Για παράδειγμα, ένας βαθύτερος προβληματισμός για την πιθανότητα ενός ειρηνικού δρόμου πρόσβασης στο σοσιαλισμό μας οδηγεί στο να θέσουμε συγκεκριμένα τι αντιλαμβανόμαστε ως δημοκρατία σε ένα αστικό κράτος, με ποιο τρόπο μπορούν να επεκταθούν τα όρια της ελευθερίας και των δημοκρατικών θεσμών και ποιες μορφές είναι πιο αποτελεσματικές για τη συμμετοχή των εργαζόμενων μαζών στην οικονομική και πολιτική ζωή. Προκύπτει λοιπόν η πιθανότητα να κατακτηθούν θέσεις εξουσίας από την εργατική τάξη, στο πλαίσιο ενός κράτους που δεν θα έχει αλλάξει η ταξική του φύση κι επομένως το αν είναι δυνατή η πάλη για έναν προοδευτικό μετασχηματισμό στο πλαίσιο αυτό».
Όταν διάφορα κόμματα αρχίζουν να παίρνουν τέτοιες θέσεις, χειροτερεύει η επίθεση ενάντια στις σοσιαλιστικές χώρες και κυρίως ενάντια στη Σοβιετική Ένωση.
Η πρώτη μεγάλη ρωγμή στο ευρωπαϊκό κομμουνιστικό κίνημα που δημοσιοποιήθηκε έγινε μετά τη διεθνιστική παρέμβαση των χωρών του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία, τον Αύγουστο του 1968. Το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας και το Ρουμάνικο Κομμουνιστικό Κόμμα καταδικάζουν δημόσια την παρέμβαση.

Ο αντισοβιετισμός ενσωματώνεται στην πολιτική γραμμή των κομμάτων που αγκαλιάζουν τον «ευρωκομμουνισμό» και αποτελεί ένα από τα κυριότερα χαρακτηριστικά τους.
Οποιαδήποτε δικαιολογία είναι καλή, εφόσον τους διαφοροποιεί από την ΕΣΣΔ, τους παρουσιάζει μπροστά στην κοινή γνώμη σαν διαφοροποιημένη επιλογή από τον κύριο προμαχώνα της διεθνούς εργατικής τάξης, παρότι οι αντισοβιετικές κριτικές συμπίπτουν ανοιχτά με την ιμπεριαλιστική προπαγάνδα και συμβάλλουν αντικειμενικά στην αποδυνάμωση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου.

Σε αυτή την προοπτική, το 1975, το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα και το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας προέβησαν σε κοινή ανακοίνωση σχετικά με το μοντέλο μετάβασης στο σοσιαλισμό με «ειρήνη και ελευθερία». Αυτά ήταν τα προλεγόμενα της Συνδιάσκεψης των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων της Ευρώπης που πραγματοποιήθηκε στο Ανατολικό Βερολίνο στις 29-30 Ιούνη του 1976, της οποίας τα αποτελέσματα είχαν παγκόσμια απήχηση.
Τα κόμματα της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Ισπανίας που στηρίζονταν σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό από την παρέμβαση ορισμένων κομμάτων εξουσίας -όπως το γιουγκοσλαβικό- παρουσίασαν ανοιχτά σε ενιαίο μέτωπο την ευρωκομμουνιστική πλατφόρμα. Το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα υποστήριζε ανοιχτά το διαμελισμό του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος και ο Ενρίκο Μπερλίνγκουερ δήλωνε: «…η Συνδιάσκεψή μας δεν είναι συνδιάσκεψη μιας διεθνούς κομμουνιστικής οργάνωσης, που δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει σε οποιαδήποτε μορφή, ούτε σε διεθνές επίπεδο ούτε σε ευρωπαϊκό…».

Ο «ευρωκομμουνισμός» εκδηλώθηκε ανοιχτά ως δεξιό αναθεωρητικό ρεύμα, υιοθετώντας πλήρως τα δόγματα του ιμπεριαλισμού γύρω από τις πιο ποικίλες πολιτικές πτυχές: δημοκρατία, ελευθερίες, θρησκεία κλπ.
Στο πλαίσιο της υπεράσπισης των πολιτικών ελευθεριών και της αστικής δημοκρατίας, ιδιαίτερα του πολυκομματισμού και της καθολικής ψηφοφορίας, έθαψαν την πάλη των τάξεων και αρνήθηκαν το ρόλο της ταξικής κυριαρχίας του Κράτους.
Ασκησαν διαρκή και διευρυνόμενη επιθετική πολιτική στις σοσιαλιστικές χώρες, προσπάθησαν να δυναμιτίσουν με όλα τα μέσα που είχαν στη διάθεσή τους το συντονισμό και την ανάπτυξη του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος και μετατράπηκαν -στο όνομα των εθνικών ιδιαιτεροτήτων και του δημοκρατικού σοσιαλισμού- σε εκφραστές της αντικομμουνιστικής στρατηγικής των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

Επιτέθηκαν με μανία στο λενινιστικό συλλογισμό ότι μαρξιστής είναι μόνο εκείνος που επεκτείνει την αναγνώριση της πάλης των τάξεων ως την αναγνώριση της δικτατορίας του προλεταριάτου και ότι το πρόβλημα της δικτατορίας του προλεταριάτου είναι το πρόβλημα της στάσης του προλεταριακού κράτους απέναντι στο αστικό κράτος, της προλεταριακής δημοκρατίας απέναντι στην αστική δημοκρατία.

        Δείτε και

• Το αρχείο της εφημερίδας L’UNITÁ
• Βιβλιοπαρουσίαση (Κώστα Σκολαρίκου) «“Ευρωκομμουνισμός”: Θεωρία και στρατηγική υπέρ του κεφαλαίου»
• Ραούλ Μαρτίνεθ Τουρέρο |> Απο τον «ευρωκομουνισμό» στο σύγχρονο οπορτουνισμό

"Στρατηγική της έντασης" - "Strage di Stato" | Όταν το αστικό κράτος δείχνει τα δολοφονικά δόντια του

Το πανό της φωτογραφίας γράφει:
"τις βόμβες τις βάζουν τα αφεντικά, αγώνας των μαζών είναι η ταξική πάλη"

Σαν σήμερα πριν 52 χρόνια 12-Δεκ-1969
Η σφαγή στην Piazza Fontana: Μια βόμβα υψηλής ισχύος εκρήγνυται στην κεντρική αίθουσα της Banca nazionale dell’agricoltura (αγροτικής τράπεζας) του Μιλάνου, όπου ακριβώς απέξω στην Piazza Fontana, ήταν μαζεμένοι αγρότες και καλλιεργητές από την επαρχία. Το δάπεδο της τράπεζας διαλύεται, τινάζεται κυριολεκτικά στον αέρα και 17 άνθρωποι σκοτώνονται και πάνω από 90 τραυματίζονται λιγότερο ή περισσότερο σοβαρά
Λίγα λεπτά πριν από την έκρηξη, μια άλλη βόμβα βρέθηκε τυχαία στην Εμπορική Τράπεζα της Piazza della Scala (Μιλάνο και πάλι) ενώ τρεις άλλες εκρήξεις έλαβαν χώρα στη Ρώμη (η μία σε Τράπεζα και οι άλλες δύο, στο Altare della Patria και στην Piazza Venezia) χωρίς ευτυχώς νεκρούς αλλά με πολλούς τραυματίες και υλικές ζημιές.

Η σ.σσα και φίλη _τότε
Regna Rispoli,
έχασε τον αδερφό της

◽ Όλα αυτά είχαν να κάνουν με το κορυφαίο στρατηγικό ζήτημα της διαφορετικής στάσης των κομμουνιστικών κομμάτων πάνω στο δίλημμα επανάσταση ή μεταρρύθμιση, δηλαδή ανατροπή ή διαχείριση του συστήματος  Δεν υπάρχει ολοκληρωμένη συνεκτική αντίληψη γι αυτή τη στρατηγική
◽ Κατά τους ίδιους, αυτό έχει να κάνει με τις «εθνικές ιδιομορφίες.
◽ Ιστορικά, μετά την εκδίωξή του από την κυβέρνηση (1948) και στη συνέχεια, το KKΙταλίας (PCI) ακολούθησε τη  στάση του «καλού παιδιού» προωθώντας ένα image παράγοντα σταθερότητας και ψηφίζοντας , μέχρι το 1968 πάνω από τα 3/4 των νομοσχεδίων που κατατέθηκαν.
◽ Όταν το 1964 πεθαίνει ο ιστορικός γραμματέας του Palmiro Togliatti -που συμπίπτει και με την περίοδο που, μετά το σχηματισμό κυβέρνησης από όλα τα υπόλοιπα κόμματα το PCI είναι το μόνο αντιπολιτευόμενο κόμμα, δημοσιεύεται ένα γράμμα του προς το Χρουστσόφ, όπου τάσσεται υπέρ του «πολυκεντρισμού» και στο κρίσιμο δίλημμα, πολιτική ρήξης με τους αστούς ή προσπάθεια αναβάθμισης του ρόλου του στα πλαίσια του συστήματος επιλέγει ξεκάθαρα το δεύτερο δρόμο.
◽ Λίγο πριν την Piazza Fontana –το φθινόπωρο του 1969, σημειώνονται στα εργοστάσια της Ιταλίας, οι μεγαλύτερες κινητοποιήσεις που γνώρισε η χώρα  μετά το 2^ο Παγκόσμιο Πόλεμο, με καταλήψεις κλπ., μια άνευ προηγούμενου πολιτικοκοινωνική κρίση, που συσπείρωσαν το 80% των εργατών κόντρα στις συμβιβασμένες συνδικαλιστικές ηγεσίες CGIL |> που ελεγχόταν από το PCI|< & CISL,UIL, αλλά προφανώς ανερμάτιστες και με έλλειψη πολιτικού στόχου χειραγωγήθηκαν  με την ικανοποίηση κάποιων οικονομικών αιτημάτων.
◽ Στο 13^ο Συνέδριο (1972) για πρώτη φορά διακηρύσσεται ότι «δεν είναι αρκετή μια πολιτική συνεργασιών με την αριστερά για την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού» και αμέσως μετά (Σεπ 73) έρχεται το πραξικόπημα στη Χιλή, που -αντί να οδηγήσει σε (προφανή) συμπεράσματα για τη δημοκρατία του αστικού κράτους και για ανάγκη   προετοιμασίας του κινήματος να αξιοποιεί όλες των μορφές πάλης, γίνεται πρόσχημα και άρμα του “Compromesso storico” – «ιστορικού συμβιβασμού» και το PCI ψάχνει δρόμους αναβάθμισης  του ρόλου του στην αστική διαχείριση.

Η ιστορική φωτογραφία -μια από τις πολλές του Berlinguer
με τον χριστιανοδημοκράτη Άλντο Μόρο (Aldo Moro),
που δολοφονήθηκε (μια ακόμη προβοκάτσια)
από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες στη Ρώμη (9 Μαΐου 1978)

Σε κάθε περίπτωση μπαίνουν μεταξύ άλλων και τα παρακάτω ερωτηματικά:
◽ Πως λειτούργησε πολιτικά μπροστά στα γεγονότα αυτά (strategia della tensione) και άλλα παρόμοια που προηγήθηκαν;
◽ Σαν «θύμα» των συνωμοσιών (που εμπόδιζαν την -πάση θυσία, είσοδό του στην κυβέρνηση;) ή βασικά σαν (συν)διαχειριστής πολύτιμων πληροφοριών που δεν βγήκαν προς τα έξω και δεν τέθηκαν ποτέ υπόψη του λαού, αλλά χρησιμοποιήθηκαν ως αντάλλαγμα όχι μόνο με τους ηγέτες της χριστινοδημοκρατίας (και των άλλων αστικών κομμάτων που το PCI θεωρούσε συνοδοιπόρους) αλλά και των μυστικών υπηρεσιών;
◽ Το δεύτερο, αποτελεί μια σοβαρή κατηγορία, που όμως έχει βάση γιατί, σίγουρα, ήξερε πολλά, αλλά προτίμησε να κάνει την πάπια -δεν υπήρξε πχ. ποτέ δημόσια καταγγελία έξω από εκείνη της «επίθεσης σκοτεινών κύκλων στους δημοκρατικούς θεσμούς».
◽ Η από την πλευρά του «μυστική διπλωματία» σε τι αποσκοπούσε; Τι εννοούσε (πχ.)ο χριστιανοδημοκράτης Paolo Emilio Taviani, όταν πολιτογράφησε το PCI σαν «partito d’ordine» (ΣΣ |> …νομοταγές κόμμα της τάξης);
◽ Σίγουρα η στάση του συνδέεται με τον (πολιτικό, ταξικό και κοινωνικό) «ιστορικό συμβιβασμό», αλλά πόσο; (ακόμα και η «γη και ύδωρ» έχει όρια…)
◽ Γιατί αναπαρήγαγε την καραμέλα περί κινδύνου ενός εμφυλίου πολέμου;
◽ Επίσης, πως να πιστέψουμε πως δεν είχε διεισδύσει στους κόλπους των παρακρατικών (ή τουλάχιστον δεν είχε διασυνδέσεις) για να προβλέψει καταστάσεις και ενέργειες;

Στην Ιταλία, 15 χρόνια αργότερα -το 1984 (επί «5πολικής» κυβέρνησης Craxi) με την κοινωνική και πολιτική σύγκρουση να είναι ακόμα ζωντανή, το πολιτικό κλίμα αβέβαιο και ανερμάτιστο και ενώ «σκάει» η «μασονική» στοά P2, που προκαλεί παραιτήσεις υπουργών το Κομμουνιστικό Κόμμα (ευρωεκλογές του Ιουνίου) βγαίνει πρώτο, χωρίς όμως να έχει την παραμικρή δυνατότητα δυναμικής παρέμβασης, λόγω της τακτικής του των συνεχών υποχωρήσεων.

Η αντίστροφη μέτρηση του PCI ολοκληρώνεται με το θάνατο του Enrico Berlinguer στις 11-Ιουν-1984 … Το κόμμα τυπικά διαλύθηκε το 1991, κατά τη διάρκεια του 20ού Συνέδριου, (με την «ιστορική» "svolta della Bolognina ") και μετά …PDS κ.λπ. [click |>εδώ] –βλ.

• |> Εξειδικευμένες αναλύσεις του ΚΚΕ και άρθρα σε ΚΟΜΕΠ & Ριζοσπάστη για τον «ευρωκομμουνισμό» κλπ
• |> Το βιβλίο [Controinchiesta = (αντι)ανάκριση] La Strage di Stato & εδώ
• |> Περιοδικό Espresso
• |> Το πρόσφατο βιβλίο (έρευνα-ντοκουμέντα) του Aldo Giannuli “La strategia della tensione”
• |> PCI e Stragi – La politica del silenzio

 Η σφαγή στην Piazza Fontana ήταν μόνο η αρχή

Οι βόμβες στις 12-Δεκ-1969 προκαλούν σοκ και έκπληξη, ειδικά για την αγριότητα τους, αλλά θα ήταν λάθος να πούμε ότι αποτέλεσαν κεραυνό εν αιθρία.. Αποτέλεσαν την κορύφωση μιας κλιμάκωσης γνωστών και άγνωστων συμβάντων καθ ‘όλη τη διάρκεια του 1969 και αποτελούν μέρος ενός επεξεργασμένου στις λεπτομέρειες πολιτικού σχεδίου.

Η συγκεκριμένη βομβιστική ενέργεια γίνεται σε μια χώρα -κορωνίδα της αστικής δημοκρατίας (με συνταγματικά καθιερωμένη την απλή αναλογική) όπου, σε όλο το 1969, έγιναν 145 (!!) –ίσως και περισσότερες βομβιστικές επιθέσεις, μια δηλ. κάθε τρεις ημέρες (και λίγες λέμε)
Από αυτές τουλάχιστον 96, έχουν τη φασιστική σφραγίδα (στόχοι τα τοπικά γραφεία  του PCI και του PSIUP [κόμμα που αποσχίστηκε από τα «αριστερά» του PSI] αντιστασιακά μνημεία, αριστερές εξωκοινοβουλευτικές ομάδες, φοιτητικό κίνημα, ακόμη και συναγωγές) αν και οι περισσότεροι -γνωστοί / άγνωστοι δράστες (φυσικά…) δεν εντοπίστηκαν.

Οι άλλες είναι κατά το «επίσημο» κράτος «άγνωστης προέλευσης»  (όπως η σειρά των επιθέσεων σε τρένα στις 8-9 Αυγ), ή χρεώνονται στις ομάδες της άκρας αριστεράς και «αναρχικούς» (όπως οι βόμβες στις 25-Απρ στη Fiera και στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό του Μιλάνου ).

Στις 15 Νοέμβρη στη Monza ένας ανώτατος στρατιωτικός διοικητής, δηλώνει δημόσια -παρουσία εισαγγελέα: «Με δεδομένη την τρέχουσα κατάσταση της αναταραχής σε εργοστάσια και σχολεία, ο στρατός έχει ως αποστολή την προάσπιση των εσωτερικών συνόρων της χώρας – ο στρατός αποτελεί τώρα το μόνο προπύργιο ενάντια στη διατάραξη της τάξης και την αναρχία».

Τέσσερις μέρες μετά, κατά τη διάρκεια μια πανιταλικής γενικής απεργίας, η αστυνομία επιτίθεται με «αύρες» και θωρακισμένα στους εργαζόμενους στη Via Larga στο Μιλάνο και σκοτώνεται ένας αστυνομικός ο Antonio Annarumma (σσ |> αναφερόμαστε στο όνομα γιατί έγινε στην συνέχεια κάτι σαν οσιομάρτυρας, με τη φωτογραφία του αναρτημένη σε δημόσια κτήρια κλπ. ακόμα σήμερα γίνονται επίσημα και μη μνημόσυνα με ένα πάρκο που φέρει το όνομά του σαν «πράσινη διαδρομή αφιερωμένη στους ιταλούς – θύματα των Gulag» !!…). Ο πρόεδρος της δημοκρατίας «μιλάει στο λαό» και το μήνυμα αναπαράγεται επί 48 ώρες κάθε 5-10 λεπτά από το κρατικό ραδιόφωνο και την τηλεόραση, που καλεί στον κοινωνικό αυτοματισμό: «αυτό το ειδεχθές έγκλημα πρέπει να ξυπνήσει, όχι μόνο το κράτος και την κυβέρνηση, αλλά κυρίως τη συνείδηση των πολιτών, για να υπερασπιστούν το νόμο και την ελευθερία».

Η ειρωνεία της τύχης, είναι πως το άτυχο παλικάρι, σκοτώθηκε, όχι από διαδηλωτή, αλλά σε σύγκρουση ανάμεσα σε δύο οχήματα της ίδιας της αστυνομίας που έτρεχαν με ταχύτητα για να σπείρουν τον πανικό στους απεργούς…

Επομένως, δε θέλει πολύ για να ανακαλύψει κανείς το μακρύ χέρι της εξουσίας και της κρατικής -παρακρατικής καταστολής που είναι πάντα το ίδιο, δημιουργώντας μεθοδευμένα τις προϋποθέσεις και τις αφορμές που απαιτούνται για τη «στρατηγική της έντασης» που ωριμάζει σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο.

Αρχικά έγινε προσπάθεια να ρίξουν το φταίξιμο στους αναρχικούς (σσ |> Καμιά σχέση με τα δικά καλόπαιδα …εκείνο τον καιρό στην Ιταλία, ήταν ασήμαντες γραφικές ομαδούλες, πρακτικά χωρίς οργάνωση χωρίς ομάδες κρούσης κλπ. -αλλά πάντα ευάλωτοι σε διείσδυση προβοκατόρων, φασιστών από μυστικές υπηρεσίες κά)
Σαν παράδειγμα αναφέρουμε (γιατί αποκαλύφθηκε στην πορεία) την περίπτωση Mario Merlino, που επί 6 ολόκληρα χρόνια (1962-68) ήταν ενεργό στέλεχος όλων των δεξιών φασιστικών ομάδων της εποχής (Avanguardia Nazionale, Giovane Italia, Ordine Nuovo) και παρ’ όλ’ αυτά κατάφερε και «χώθηκε» στους αναρχικούς.

Όταν πια «εξαντλήθηκε» (ξεφτιλίστηκε στα μάτια του κόσμου) η (ψευτο)«αναρχική» πίστα (και καραμέλα), η έρευνα «επικεντρώθηκε» (φυσικά για τα μάτια του κόσμου και τελείως επιδερμικά) στην οργάνωση «Ordine Nuovo», όπου συμμετείχαν και εξέχοντα στελέχη των μυστικών υπηρεσιών (ΣΣ |> «Νέα Τάξη», ομάδα κρούσης του -νόμιμου ιταλικού φασιστικού κόμματος του MSI, όταν πήρε τα ηνία ο Pino Rauti, που έμεινε στην ηγεσία πάνω από 40 χρόνια, μέχρι το θάνατό του το 2012).

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι το 1987 (18 ολόκληρα χρόνια αργότερα!), το Ανώτατο Δικαστήριο κατέληξε στο ότι υπάρχει έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων για τους κατηγορούμενους της σφαγής και αυτό συνεχίστηκε πολύ ακόμη καιρό (απ’ ό,τι μας προκύπτει μέχρι το 2005), όπου η «ανεπάρκεια στοιχείων» (για 35 και πάνω χρόνια) επισημοποιήθηκε και οριστικοποιήθηκε, όταν στο μεταξύ είχαν συμβεί και σωρεία άλλων τέτοιων ενεργειών, μεταξύ αυτών …

2-Αυγ-1980, όταν μια βόμβα απίστευτης ισχύος εξερράγη στην κατάμεστη αίθουσα αναμονής 2ης θέσης του σιδηροδρομικού σταθμού της Μπολόνια, διαλύοντας κυριολεκτικά τα πάντα από τη στέγη, μέχρι 30 μέτρα βάθος στα πολλαπλά υπόγεια, πλακώνοντας και ένα σταθμευμένο τρένο 85 νεκροί (που αυξήθηκαν στη συνέχεια) και πάνω από 200 τραυματίες.

Η εύρεση αποδεικτικών στοιχείων του Γενάρη 1981 (βαλίτσα με όπλα και εκρηκτικά στο τρένο Taranto-Milano), που φωτογράφιζε πρόσωπα και πράγματα δεν αξιοποιείται από την αστυνομία

(ενδεικτικά κατά χρονολογική σειρά)

• 25-Απρ-1969 βόμβα στο περίπτερο της FIAT στην έκθεση του Milano, χωρίς νεκρούς αλλά με 10άδες τραυματίες -αρκετοί σοβαρά, ενώ μια δεύτερη, στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό προλαβαίνουν και την απενεργοποιούν.
• 8-9 Αυγ 1969: 8 βόμβες σε διάφορα τρένα -χωρίς νεκρούς μόνο τραυματίες
• 12-Δεκ 1969 …στην Piazza Fontana – Milano, στη Ρώμη κλπ (αναφερθήκαμε ήδη παραπάνω)
• 22-Ιουλ-1970 βόμβα σε τρένο κοντά στο σταθμό της Gioia Tauro, που εκτροχιάζεται προκαλώντας 6 νεκρούς και 60 τραυματίες
• 31-Μαΐ-1972, ένα 500ράκι (Fiat 500) γεμάτο εκρηκτικά, ανατινάζεται στην επαρχία της Gorizia, παρασύροντας στο θάνατο 3 και τραυματίζοντας 2 καραμπινιέρους, που προσπαθούσαν να παρέμβουν.
• 17-Μαΐ-1973 ο Gianfranco Bertoli πετάει χειροβομβίδα στο κεντρικά γραφεία (Questura) του Μιλάνου …4 νεκροί και 40 τραυματίες.
  <|ΣΣ |> ο Bertoli καταγράφηκε (φυσικά…) αμέσως σαν «αναρχικός» στην πραγματικότητα -σύμφωνα με επίσημα στοιχεία ήταν πράκτορας και πληροφοριοδότης των μυστικών υπηρεσιών και των καραμπινιέρων και είχε παρεισφρήσει τόσο σε οργανώσεις του ΚΚΙταλίας (PCI), όσο και σε άλλες αριστερές και «αριστερές».
• 28-Μαΐ-1974, κατά τη διάρκεια μιας εργατικής κινητοποίησης στην Piazza della Loggia της Brescia, εκρήγνυται βόμβα κρυμμένη σε καλάθι απορριμμάτων, σκοτώνοντας 8 και τραυματίζοντας πάνω από 100 διαδηλωτές.
• 4-Αυγ-1974 Βόμβα στο τρένο Italicus με πάνω από χίλια άτομα μόνο από «καλή τύχη» (το συγκεκριμένο βαγόνι βρισκόταν λόγω καθυστέρησης σε «ουδέτερο σημείο») προκαλεί 12 νεκρούς και 105 τραυματίες
• 2-Αυγ-1980 η βόμβα στο σιδηροδρομικό σταθμό της Bologna, με τους 85 νεκρούς & πάνω 200 τραυματίες
• 23-Δεκ-1984 εκρήγνυται βόμβα στην υπερταχεία 904 (Rapido Napoli – Bologna) -«στην ώρα της» (όταν δηλ το τρένο βρισκόταν μέσα σε τούνελ μήκους 18,5km στα Απέννινα [Grande galleria dell’Appennino] τρέχοντας με πάνω από 120 Km/h): τραγικός απολογισμός 17 νεκροί και πάνω από 265 τραυματίες

Η «στρατηγική της έντασης» συμπίπτει χρονικά με την περίοδο που το ΚΚΙ (PCI) έλεγε ανοιχτά (μετατρέποντάς το στη συνέχεια και σε τακτικοστρατηγικό στόχο του) ότι «για να βγούμε από την πολιτική απομόνωση, είναι απαραίτητη η σύγκλιση  των τριών συστατικών πλειοψηφικών ρευμάτων | μερών  της πολιτικο-πολιτισμικής (sic!!) ιταλικής πραγματικότητας, δηλ. του καθολικισμού (σσ |> Χριστιανοδημοκράτες), του κομμουνιστικού και του σοσιαλιστικού (σσ |> εννοεί το Σοσιαλιστικό Κόμμα [PSI] ήδη τελείως αστικοποιημένο, πιο δεξιό και από τη γερμανική σοσιαλδημοκρατία της εποχής, που «μεγαλούργησε αργότερα -το 1983 και στην πρωθυπουργία)»
Εν ολίγοις, το κομμουνιστικό κόμμα – στο δρόμο προς την πλήρη υποταγή στους αστούς, έπρεπε να ρίξει ακόμη περισσότερο τους τόνους και τις διεκδικήσεις, αναζητώντας συμβιβασμούς που θα αναδείκνυαν τον «εθνικολαϊκό» του χαρακτήρα.
Η αντίστροφη μέτρηση για τον «ιστορικό συμβιβασμό» τον γνωστό σε όλους μας σαν «compromesso storico» είχε ξεκινήσει, από τότε -από το 1969 πριν καν «αναγγελθεί» επίσημα.

 

 

 

Η «στρατηγική της έντασης» συμπίπτει χρονικά με την περίοδο που το ΚΚΙ (PCI) έλεγε ανοιχτά (μετατρέποντάς το στη συνέχεια και σε τακτικοστρατηγικό στόχο του) ότι «για να βγούμε από την πολιτική απομόνωση, είναι απαραίτητη η σύγκλιση  των τριών συστατικών πλειοψηφικών ρευμάτων | μερών  της πολιτικο-πολιτισμικής (sic!!) ιταλικής πραγματικότητας, δηλ. του καθολικισμού (σσ |> Χριστιανοδημοκράτες), του κομμουνιστικού και του σοσιαλιστικού (σσ |> εννοεί το Σοσιαλιστικό Κόμμα [PSI] ήδη τελείως αστικοποιημένο, πιο δεξιό και από τη γερμανική σοσιαλδημοκρατία της εποχής, που «μεγαλούργησε αργότερα -το 1983 και στην πρωθυπουργία)»
Εν ολίγοις, το κομμουνιστικό κόμμα – στο δρόμο προς την πλήρη υποταγή στους αστούς, έπρεπε να ρίξει ακόμη περισσότερο τους τόνους και τις διεκδικήσεις, αναζητώντας συμβιβασμούς που θα αναδείκνυαν τον «εθνικολαϊκό» του χαρακτήρα.
Η αντίστροφη μέτρηση για τον «ιστορικό συμβιβασμό» τον γνωστό σε όλους μας σαν «compromesso storico» είχε ξεκινήσει, από τότε -από το 1969 πριν καν «αναγγελθεί» επίσημα.

Όταν "τότε" τη μακρινή  11^η Σεπτέμβρη 1973 το ταξικό κίνημα (στο οποίο και ο υποφαινόμενος είχε το προνόμιο και την τιμή να παίρνει μέρος) βρισκόταν στους δρόμους με το σύνθημα «Enrico Berlinuer, ci insegnano da Cile che il compromesso storico si fa con il fucile» (Enrico Berlinuer η Χιλή μας διδάσκει πως το compromesso storico –ο «ιστορικός συμβιβασμός» γίνεται με τα όπλα!) και τραγουδώντας εν χορώ:
Bandiera nera la vogliamo; No! | Perchè l'è il simbolo della galera | Bandiera nera la vogliamo; No!
Bandiera bianca la vogliamo; No! | Perchè l'è il simbolo dell'ignoranza | Bandiera bianca la vogliamo; No!
Bandiera rosa la vogliamo; No! | Perchè l'è il simbolo di non so [nulla] cosa | Bandiera rosa la vogliamo; No!
Bandiera rossa la vogliamo; Si! | Perchè l'è il simbolo della riscossa | Bandiera rossa la vogliamo: Si!
Perchè l'è il simbolo della riscossa - Bandiera rossa la vogliamo: Si!

Θέλουμε μαύρη σημαία; Όχι! | Επειδή είν’ το σύμβολο της φυλακής | Θέλουμε σημαία μαύρη; Όχι!
Θέλουμε λευκή σημαία; Όχι! | Γιατί είναι το σύμβολο της άγνοιας | Θέλουμε λευκή σημαία; Όχι!
Θέλουμε τη ροζ σημαία; Όχι! | Επειδή το σύμβολο είναι δεν ξέρω (τίποτα) τι | Θέλουμε τη ροζ σημαία; Όχι!

Θέλουμε την κόκκινη σημαία; Ναι! | Επειδή το σύμβολο είναι της εξέγερσης! | Θέλουμε κόκκινη σημαία; Ναι!
Επειδή το σύμβολο είναι της εξέγερσης! | της επανάστασης! Θέλουμε την κόκκινη σημαία; Ναι!

Ντά­ριο Φο: «Ο τυ­χαί­ος θά­να­τος ενός αναρ­χι­κού»

Όπως εί­πα­με πα­ρα­πά­νω αρ­χι­κά -ει­δι­κά μετά την Piazza Fontana, έγινε προ­σπά­θεια να στο­χο­ποι­ή­σουν τους αναρ­χι­κούς -για τους συ­γκε­κρι­μέ­νους λό­γους που ανα­φέ­ρα­με, αλλά και για να απο­προ­σα­να­το­λί­σουν την κοινή γνώμη από τους πραγ­μα­τι­κά -πο­λι­τι­κά, υπεύ­θυ­νους:

Ήταν 15-Δεκ-1969, λίγο πριν τα με­σά­νυ­χτα όταν «αυ­το­κτό­νη­σαν» τον (αναρ­χι­κό) Giuseppe Pinelli, αφού κρα­τή­θη­κε (πα­ρά­νο­μα) και ανα­κρί­θη­κε για 3 μέρες, …«εθε­ά­θη να πέ­φτει από το πα­ρά­θυ­ρο του 4^ου ορό­φου της questura του Μι­λά­νου» (σσ. |> σαν τη δική μας ΓΑΔΑ). Τρεις αστυ­νο­μι­κοί ανέ­κρι­ναν τον Pinelli, ανά­με­σά τους ο κο­μι­σά­ριος Luigi Calabresi (σσ|> αρ­γό­τε­ρα -το 1972, δο­λο­φο­νή­θη­κε με δύο σφαί­ρες έξω από το σπίτι του, για να του κλεί­σουν το στόμα και σαν ηθι­κός αυ­τουρ­γός κα­τα­δι­κά­στη­κε ο δη­μο­σιο­γρά­φος -μέ­λος της ακρο­α­ρι­στε­ρής Lotta Continua, Adriano Sofri, μετά από μια επει­σο­δια­κή δίκη, 28 αρ­γό­τε­ρα, το 2000.

ℹ️  Από την ια­τρο­δι­κα­στι­κή εξέ­τα­ση απο­δεί­χτη­κε (αν και στη συ­νέ­χεια τα στοι­χεία «εξα­φα­νί­στη­καν») πως ο θά­να­τος του Pinelli δεν προ­ήλ­θε από την πτώση και την «αυ­το­κτο­νία» του, αλλά είχαν προη­γη­θεί με­λε­τη­μέ­να χτυ­πή­μα­τα κατά την ανά­κρι­ση. Βέ­βαια το όνομα του «κα­θα­ρί­στη­κε» γιατί απαλ­λά­χτη­κε σχε­δόν αμέ­σως, από όλες τις κα­τη­γο­ρί­ες, αν και κα­νείς δεν προ­σά­χθη­κε ποτέ για τον «τυ­χαίο» θά­να­τό του.

Το 1970, ο Dario Fo, συλ­λαμ­βά­νο­ντας και ανα­δει­κνύ­ο­ντας τα πα­ρα­πά­νω με τον μο­να­δι­κό του τρόπο, γρά­φει σκη­νο­θε­τεί και ανε­βά­ζει το έργο Morte accidentale di un anarchico (Ο τυ­χαί­ος θά­να­τος ενός αναρ­χι­κού), σε μια ανε­λέ­η­τη σά­τι­ρα της αστι­κής εξου­σί­ας: Ένας τρε­λός για δέ­σι­μο, ει­δι­κός στις μεταμ­φιέ­σεις, διεισ­δύ­ει στα γρα­φεία της κε­ντρι­κής Ασφά­λειας, με­ταμ­φιε­σμέ­νος σε ανώ­τα­το ανα­κρι­τή του Υπουρ­γεί­ου Δικαιοσύ­νης, για να δια­λευ­κά­νει την υπό­θε­ση της «αυτοκτονίας» ενός αναρ­χι­κού που «εκ­σφεν­δο­νί­στη­κε» από τα γρα­φεία της κε­ντρι­κής Ασφά­λειας κατά τη διάρ­κεια της ανάκρι­σης. Έχου­με τη γε­νι­κή ανα­τρο­πή: μπά­τσοι τρο­μο­κρα­τημέ­νοι, που γί­νο­νται έρ­μαια της εξυ­πνά­δας και φα­ντα­σί­ας του τρε­λού, πέ­φτουν σε όλες τις πα­γί­δες που τους στή­νει …αντιφάσεις …ψέ­μα­τα, μέχρι που με­τα­μορ­φώ­νο­νται σι­γά-σι­γά σε κάτι αξιο­θρή­νη­τα αν­θρω­πά­κια, που δέρ­νο­νται με­τα­ξύ τους, εκλι­πα­ρώ­ντας τον τρελό για έλεος. (σσ |> το έργο έχει ανέβη επανειλημμένα και σε δικές μας σκηνές, αλλά απο­νευ­ρω­μέ­νο κατά τη γνώμη μας από την ουσία, τόσο την ιστο­ρι­κή, όσο και αυτών που ο Ντά­ριο Φο ανα­δεί­κνυε στις λε­πτές απο­χρώ­σεις της -προ­φα­νώς απο­τε­λεί εμπο­ρι­κή επι­τυ­χία, ση­μεία των καιρών...)

 3 Ιούλη 1969 –η εξέγερση στο Corso Traiano

Περισσότεροι από μισό εκατομμύριο εργάτες της βιομηχανικής περιοχής του Τορίνο κατεβαίνουν σε απεργία, που συνοδεύεται από μεγάλης έντασης συγκρούσεις με την αστυνομία.
Ήταν η έναρξη των “autunno caldo” - «καυτών φθινοπώρων»

Στις 3 Ιουλίου 1969, στο Corso Traiano του Mirafiori, μια νέα εποχή κοινωνικών αγώνων ξημέρωσε. Μια εποχή που για είκοσι χρόνια θα είναι στενά συνδεδεμένη με την ιστορία του ταξικού κινήματος στην Ιταλία, που θα προσπαθήσει –ανεπιτυχώς, να αλλάξει την πεπατημένη....

σσ. στην περιοχή Mirafiori (Sud –νότιο τμήμα σε αντίθεση με το αστικό βόρειο) χτύπαγε η καρδιά των μεταλλουργών του Τορίνο και της αυτοκινητοβιομηχανίας Fiat -εργοστασιακό συγκρότημα μαμούθ, σήμερα περιλαμβάνει βασικά, βίλες και πολυκατοικίες διακοσμημένες με τοιχογραφίες, ενώ η πολυσύχναστη Corso Unione Sovietica (λεωφόρος ΕΣΣΔ) είναι γεμάτη καφετέριες, καταστήματα και φαστφουντάδικα και ο επισκέπτης οδηγείται στις εκκλησίες -Chiesa della Visitazione, San Barnaba του 17ου αιώνα παράδειγμα ρουστίκ μπαρόκ αρχιτεκτονικής κλπ., στο νεοκλασικό Mausoleo della Bela Rosin αντίγραφο του Πάνθεον της Ρώμης και στο καταπράσινο Parco Colonnetti με σιντριβάνια και παιδικές χαρές.

Αλλά εμείς που υπήρξαμε πάντα ταξιδιώτες παντός καιρού θα μιλήσουμε για το ιστορικό Corso Traiano –και όχι για το σημερινό κακέκτυπό του, όπου στις 3 Ιούλη 1969 και για περισσότερες από 50 ημέρες άρχισε να αναδύεται ένας ταξικός αγώνας, έξω από τα συμβιβασμένα συνδικάτα και το τότε PCI –KKΙταλίας του “Compromesso storico” – «ιστορικού συμβιβασμού» που ψάχνει εναγωνίως δρόμους αναβάθμισης  του ρόλου του στην αστική διαχείριση.
Όλα αυτά είχαν να κάνουν με το κορυφαίο στρατηγικό ζήτημα της διαφορετικής στάσης των κομμουνιστικών κομμάτων πάνω στο δίλημμα επανάσταση ή μεταρρύθμιση, δηλαδή ανατροπή ή διαχείριση του συστήματος

Δολοφονία εργατών από την αστυνομία της Battipaglia

Η 3η Ιούλη έρχεται μετά την primavera di Mirafiori -η άνοιξη του Mirafiori, που ξεκινά στις 11-Απρ-1969 με την πρώτη εσωτερική απεργία μετά από 20 χρόνια -διαμαρτυρίας για τη δολοφονία εργατών από την αστυνομία της Battipaglia.

Στις 13 Μαΐου, οι εργαζόμενοι παρέτειναν  από μόνοι τους την απεργία που είχε προκηρύξει το σωματείο και διεύρυναν την πλατφόρμα διεκδικήσεων. Τους επόμενους μήνες ο αγώνας εμπλέκει όλο το Mirafiori

και αρχίζει να επεκτείνεται και στα άλλα εργοστάσια. Οι δομές μέσα από απεργιακές επιτροπές και γενικές συνελεύσεις  και οι αυτόνομες –από τα συμβιβασμένα  «επίσημα» συνδικάτα οργανωτικές μέθοδοι αρχίζουν να ριζώνουν όλο και περισσότερο.

Σε αυτό το απίστευτο ταξικό –με τα όποια προβλήματα –(δείτε «La classe operaia va in paradiso» η Εργατική Τάξη Πάει του Elio Petri με Gian Maria Volontè, Mariangela Melato, Gino Pernice στα νιάτα τους), εργαστήρι αρχίζουν να ριζώνουν τα στοιχεία που θα οδηγήσουν στην ημέρα της 3ης Ιουλίου.

Το συνδικάτο κατέληξε σε γενική απεργία προβάλλοντας και το στεγαστικό και ανακτώντας –σε κάποιο βαθμό την ηγεμονία του στους αγώνες που βρίσκονταν σε εξέλιξη. Δεδομένης αυτής της αφορμής, η συνέλευση εργατών-φοιτητών (ένας οργανισμός που γεννήθηκε ακριβώς από την αυτοοργάνωση) αποφασίζει μια πορεία από τα κάτω κάτω και ξεκινά συνάντηση μπροστά από την πύλη 2 του Mirafiori και συρρέουν προσυγκεντρώσεις (από Lingotto και Nichelino).

Η οπλισμένη αστυνομία -με δυσανάλογη δύναμη, επιτίθεται στην πορεία πριν καν ξεκινήσει. Εργάτες συγκεντρώνονται μερικές εκατοντάδες μέτρα παραδίπλα στο Corso Traiano και αρχίζουν να χτίζουν τα οδοφράγματα πάνω στα οποία θα εμφανιστεί για πρώτη φορά το σύνθημα "Cosa vogliamo? Vogliamo tutto" -«Τι θέλουμε; Τα θέλουμε όλα».

Εν τω μεταξύ, η λαϊκή οικογένεια, ο κόσμος της γειτονιάς αρχίζει να συρρέει για να δώσει το χέρι στους διαδηλωτές και αρχίζουν οι αψιμαχίες με την αστυνομία να απαντά με πυκνή ρίψη δακρυγόνων και χημικών. Οι συγκρούσεις τώρα επεκτείνονται σε όλη τη συνοικία Mirafiori και στις πέντε το απόγευμα «το Corso Traiano και όλη η περιοχή είναι  στα χέρια των διαδηλωτών, αρχίζει να νυχτώνει και ο ήχος από το ρυθμικό σφυροκόπημα των διαδηλωτών στους μεταλλικούς στύλους φωτισμού σκεπάζει την πόλη του Τορίνο» (από το Il giorno più lungo -La rivolta di corso Traiano \ η μακρύτερη μέρα -εξέγερση του Corso Traiano του D. Giachetti).

Η αστυνομία πολλαπλασιάζει τις δυνάμεις της και κάνει γενική επίθεση -ανακαταλαμβάνοντας την περιοχή αργά το βράδυ με πρωτοφανή βία αδιάκριτα εναντίον παιδιών και μεγάλων. Η μάχη συνεχίζεται μέχρι τα ξημερώματα προχωρώντας προς το Nichelino όπου οι εργάτες συνεχίζουν σκληρά να υψώνουν οδοφράγματα.
Ο απολογισμός της ημέρας θα είναι 200 προσαχθέντες, 29 συλλήψεις και εκατοντάδες τραυματίες (τα αστικά ΜΜΕ της εποχής αναφέρουν –ως συνήθως «αστυνομικοί».

Mariano Rumor Ι-ΙΙ-ΙΙΙ-ΙV-V …

Να θυμίσουμε –προς αποφυγή των όποιων σκέψεων σε λάθος κατεύθυνση πως επικεφαλής της κυβέρνησης δεν ήταν κάποιος «φασίστας» αλλά ο μέγας «δημοκράτης»- χριστιανοδημοκράτης (DC), ο πολύς Mariano Rumor (1915 -1990) που ηγείτο κυβέρνησης συνασπισμού (με τους «σοσιαλιστές» και τους «ρεπουμπλικάνους»).
Το 1968 έγινε πρωθυπουργός για πρώτη φορά, οδηγώντας τρεις διαφορετικές κεντροαριστερές κυβερνήσεις  και συνασπισμούς μέχρι το 1970 και αργότερα, σε επόμενο κύκλο. Με εύσημα της «Εθνικής Αντίστασης - Resistenza vicentina», αναπόσπαστο μέρος του ιταλικού κινήματος (Ιουν-1943 \ Ιουλ-1945), με τη συγκρότηση της λεγόμενης «διακομματικής αντιφασιστικής επιτροπής», όπου έπαιρναν μέρος επίσης μέλη του «κεντροαριστερού» Partito d'Azione (Κόμματος Δράσης), του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος και του Σοσιαλιστικού Κόμματος…
Στον αντίποδα της «κεντροδεξιάς» μονοκομματικής –με στήριξη του φασιστικού MSI, κυβέρνησης Tambroni –αρχές 10ετίας 1960.
Το αστικό κράτος και τότε «στο ύψος του» απαγορεύονται οι διαδηλώσεις και οι συγκεντρώσεις στη Σικελία, η αστυνομία σκοτώνει ένα νέο παιδί, οι καραμπινιέροι στη Ρώμη χτυπάνε στο ψαχνό  και μετά στο Reggio Emilia, έδωσε εντολή  να ανοίξουν πυρ σε «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» νέοι διαδηλωτές νεκροί από σφαίρες της αστυνομίας (έντεκα οι νεκροί και εκατοντάδες οι τραυματίες). 182 ριπές πολυβόλων, 14 με τουφέκι και 39 με πιστόλι θερίζουν 5 ακίνητα σώματα, 5 κομμουνιστές εργάτες παραμένουν στο έδαφος μετά το πρώτο κύμα. Είναι οι «νεκροί του Reggio»: Lauro Farioli (εργάτης), Ovidio Franchi (εργάτης), Emilio Reverberi (εργάτης, παρτιζάνος στην 144η Ταξιαρχία Garibaldi, πολιτικός επίτροπος), Marino Serri (βοσκός, παρτιζάνος της κομμουνιστικής 76^ης ταξιαρχίας) και Afro Tondelli (εργάτης, παρτιζάνος της 76^ης).

40 χρόνια μετά (2009) σε ένα φυλλάδιο της
–ζωντανής ακόμη !!, εργατικής-φοιτητικής συνέλευσης αναφέρεται:
Ο αγώνας συνεχίζεται!

Ήταν απεργία χθες εδώ στο Τορίνο -συμβολική με προφανείς τις προθέσεις των συνδικάτων …συλλογή υπογραφών και τέλος. Αλλά για τους εργάτες ήταν μια μέρα αληθινού αγώνα, μια ευκαιρία να τον μεταφέρουν έξω από το εργοστάσιο, να συνδυάσουν την εμπειρία των πενήντα ημερών αγώνα –τότε στο Μιραφιόρι με αυτή των άλλων εργατών, των  γειτονιών, των φοιτητών, της συνοικίας.
Αυτόν τον αγώνα, την ικανότητά του να συνεχίσει και να δυναμώσει τον εαυτό του, φοβούνται οι Ανιέλι και οι κυβερνήσεις τους τους.

Στις τρεις το μεσημέρι χιλιάδες εργαζόμενοι και φοιτητές συγκεντρώνονται μπροστά στο Μιραφιόρι για να την πορεία. Αστυνομικοί και καραμπινιέροι -παρατεταγμένοι κατά χιλιάδες από τις πέντε το πρωί- εξαπολύονται εναντίον τους, χωρίς προειδοποίηση και χωρίς λόγο. Γκλόμπς,  κοντάκια, βόμβες δακρυγόνων, συλλήψεις: τίποτα δεν λείπει. Οι εργαζόμενοι αντιδρούν. Η πορεία σχηματίζεται ξανά και ξεκινά. Στο Corso Traiano νέοι αστυνομικοί, ακόμα πιο βίαιοι. Φυλοκοπούν στα τυφλά, απεργούς και παιδιά. Αλλά η κτηνώδης βία των αφεντικών δεν περνάει! η απάντηση έρχεται πό την ιερή βία των εκμεταλλευόμενων –το «ιερό πεζοδρόμιο». Η απάντηση στα τουφέκια, ρόπαλα, δακρυγόνα και χτυπήματα με κοντάκια απαντιούνται  με οδοφράγματα, από εργαζόμενους, νέους και τα παιδιά της γειτονιάς, τις γυναίκες και φοιτητές. Από εκείνους που ξέρουν ότι είναι καιρός να στείλουν τα αφεντικά και αυτούς που τους υπερασπίζονται στον διάβολο και ξέρουν ότι έχουν τη δύναμη. Αστυνομικοί και καραμπινιέροι, αυτοί οι ήρωες που είναι ικανοί να νικήσουν το μοναχικό αγόρι -όπως έγινε χθες- τρέχουν να φύγουν… μελανιασμένοι από φόβο.

Δειλά συλλαμβάνουν ξεμοναχισμένους  για το αστυνομικό τμήμα, οι περισσότεροι από αυτούς νεαροί | άβγαλτοι ακόμη εργάτες.

Εγώ-εσύ-αυτός-εμείς \ εσείς δουλεύουμε
Αυτοί μας εκμεταλλεύονται ...

Ένα ένα τα εργαλεία με τα οποία μας ελέγχουν τα αφεντικά γκρεμίζεται. Στο εργοστάσιο ο κύκλος των εκβιασμών από τα αφεντικά και η απάτης των συμβιβασμένων συνδικάτων, η εποχή του φόβου της αστυνομίας, ή των ψεμάτων εφημερίδων (από τη «Stampa» μέχρι τη «L'Unità»), TV και ραδιοφώνου έχει τελειώσει. Ο αγώνας μας ενισχύεται, οργανώνεται, διευρύνεται, στο Τορίνο όπως και σε όλη την Ιταλία. Αυτό είναι που βάζει την κυβέρνηση των αφεντικών σε κρίση και την αναγκάζει να είναι σκληρή. Πίσω από αυτό το σκληρό χαμόγελο υπάρχει ένας μορφασμός φόβου, όπως στα πρόσωπα των χθεσινών μπάτσων. Μάθαμε ένα σημαντικό πράγμα: ότι η δύναμη είναι με το μέρος μας και ότι μπορούμε να νικήσουμε. Όχι βέβαια από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά με μακροχρόνιο και συνεχή αγώνα. Η χθεσινή ημέρα ήταν ορόσημο -τώρα πάμε παρακάτω…