Αναδρομή ✨ στην πονεμένη από τον ιμπεριαλισμό Ουκρανία

Ορισμένα στοιχεία για την ιστορία της Ουκρανίας και ιδιαίτερα του 20ού αιώνα είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για να κατανοηθεί η σημερινή εξέλιξη στην πρώην δεύτερη Σοσιαλιστική Δημοκρατία στη δύναμη της ΕΣΣΔ. Με την ανάπτυξη του καπιταλισμού και την αποδυνάμωση των φεουδαρχικών δομών δυναμώνει και ο αγώνας του ουκρανικού λαού για κοινωνική απελευθέρωση, που συναντιέται με τον επαναστατικό αγώνα του ρωσικού και των άλλων λαών της ρωσικής αυτοκρατορίας κατά του τσαρισμού και του καπιταλισμού. Οι εργάτες συνειδητοποιούν την ανάγκη της κοινής πάλης ενάντια στους εκμεταλλευτές τους, κάτι που εντείνεται με τα επιπρόσθετα βάσανα του Α' Παγκόσμιου Πολέμου 1914-18 και καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη συνειδητοποίηση έχει η ανάδειξη του μπολσεβικισμού με ηγέτη τον Λένιν.

    Επανάσταση του Φλεβάρη,
    Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση
    και αντίδραση των αστών

Με τη νίκη της αστικοδημοκρατικής Επανάστασης του Φλεβάρη στην Ουκρανία, υπό τσαρική κυριαρχία στο μεγαλύτερο μέρος της, επικράτησε η δυαδική εξουσία. Την αντεπαναστατική πολιτική της Προσωρινής Κυβέρνησης υποστήριζαν οι μενσεβίκοι και oι εσέροι, που είχαν τότε την πλειοψηφία στα Σοβιέτ, καθώς και η αστική εθνικιστική Τσεντράλναγια Ράντα (Κεντρικό Συμβούλιο), που ιδρύθηκε το Μάρτη του 1917 στο Κίεβο. Η συνέχιση του ιμπεριαλιστικού πολέμου και η αντιλαϊκή πολιτική της Προσωρινής Κυβέρνησης οδήγησαν στην επιδείνωση της ζωής των εργαζομένων. Μοναδικοί εκφραστές του αγώνα των Ουκρανών εργαζομένων ήταν oι μπολσεβίκοι. Βγαίνοντας από την παρανομία δυνάμωσαν τις γραμμές τους, δούλευαν εντατικά στα Σοβιέτ. Οι θέσεις του Απρίλη του Β. I. Λένιν επιδοκιμάστηκαν από τις μεγαλύτερες κομματικές οργανώσεις. Οι μπολσεβίκοι ήταν αντίθετοι τόσο με τη σοβινιστική πολιτική της Προσωρινής Κυβέρνησης, όσο και με την αντιλαϊκή εθνικιστική πολιτική της Τσεντράλναγια Ράντα.

Αμπελώνας Ουκρανία _1980

Τα επαναστατικά γεγονότα στη Ρωσία επέδρασαν και στην Ουκρανία. Τα Σοβιέτ Οδησσού, Κιέβου, Τσερνίγκοφ και πολλών πόλεων και οικισμών του Ντονμπάς πήραν την απόφαση για το πέρασμα της εξουσίας στα Σοβιέτ. Η νίκη της Μεγάλης Οχτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης ανταποκρινόταν στους εθνικούς πόθους και τα κοινωνικά συμφέροντα όλων των λαών της ρωσικής αυτοκρατορίας, μαζί και του ουκρανικού. Οι εργαζόμενοι επιδοκίμασαν τα Διατάγματα που ψήφισε το 2^ο Συνέδριο των Σοβιέτ και υποστήριξαν ολόψυχα τη σοβιετική κυβέρνηση με επικεφαλής τον Β. I. Λένιν. Στο Κίεβο στις 29 Οκτώβρη 1917 η κοινή συνεδρίαση των Σοβιέτ των αντιπροσώπων των εργατών και στρατιωτών ενέκρινε το μπολσεβίκικο σχέδιο απόφασης να υποστηριχθεί η εξέγερση στην Πετρούπολη και να δοθεί η εξουσία στην ΠΕΕ (Προσωρινή Επαναστατική Επιτροπή) στο Κίεβο. Ύστερα από σκληρές μάχες στις 29-31 Οκτώβρη του 1917 τα στρατεύματα της Προσωρινής Κυβέρνησης ηττήθηκαν, αλλά τη νίκη των επαναστατημένων εργατών και στρατιωτών εκμεταλλεύθηκε η ουκρανική αστική τάξη. Η Τσεντράλναγια Ράντα κατέλαβε τα κυβερνητικά ιδρύματα και αυτοανακηρύχθηκε σε Ανώτατη Εξουσία. Στις 7 Νοέμβρη εξέδωσε Διάταγμα με το οποίο ανακήρυξε την Ουκρανία «Λαϊκή Δημοκρατία» και, προσπαθώντας να εξουδετερώσει την επίδραση των λενινιστικών διαταγμάτων, υποσχέθηκε δημαγωγικά να επιβάλει κρατικό έλεγχο στη βιομηχανία, να θεσπίσει το 8ωρο, να δώσει τη γη στους αγρότες. Ταυτόχρονα, εξαπέλυσε τρομοκρατία κατά των δυνάμεων της Επανάστασης, διέλυσε τα Σοβιέτ, συνέλαβε τους μπολσεβίκους. Αφόπλισε τα αποσπάσματα της Κόκκινης Φρουράς και τα επαναστατικά στρατιωτικά τμήματα. Στάλθηκαν στρατιωτικά αποσπάσματα ενάντια στους αγρότες που μοιράστηκαν τη γη των τσιφλικάδων. Αποκατέστησε επαφές με τους αρχηγούς της «Αντάντ», υποστήριξε τη συνέχιση του ιμπεριαλιστικού πολέμου, ενώ ταυτόχρονα αποδιοργάνωσε το μέτωπο, ανακαλώντας τους Ουκρανούς στρατιώτες, αποκατέστησε επαφές με τις αντεπαναστατικές δυνάμεις της Ρωσίας και ιδιαίτερα του Ντον.

Η Τσεντράλναγια Ράντα έγινε μια από τις κεντρικές εστίες
της πανρωσικής αντεπανάστασης.

Στο Χάρκοβο στις 11-12 Δεκέμβρη του 1917 έγινε το 1^ο Πανουκρανικό Συνέδριο των Σοβιέτ, που ανακήρυξε την Ουκρανική Σοβιετική Δημοκρατία. Το συνέδριο πήρε απόφαση να συνάψει ομοσπονδιακές σχέσεις με τη Σοβιετική Ρωσία, εξέλεξε την ΚΕΕ των Σοβιέτ της Ουκρανίας που στις 17 Δεκέμβρη σχημάτισε την πρώτη σοβιετική κυβέρνηση της Ουκρανίας - τη Λαϊκή Γραμματεία [Αρτιόμ (Φ. Α. Σεργκέγεφ), Ε. Μπ. Μπος, Β. Π. Ζατόνσκι, Ν. Α. Σκτίπνικ κ.ά.]. Το Δεκέμβρη 1917 - Γενάρη 1918 η πάλη κατά της Τσεντράλναγια Ράντα πήρε παλλαϊκό χαρακτήρα, ακολούθησαν εξεγέρσεις σε όλες τις περιοχές και στις 26 Γενάρη απελευθέρωσαν και το Κίεβο.

Η αρχική περίοδος της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στην Ουκρανία σε ειρηνικές συνθήκες ήταν σύντομη. Επιβάλλοντας στη Σοβιετική Ρωσία τη ληστρική συνθήκη του Μπρεστ (1918), οι ιμπεριαλιστές της Γερμανίας και της Αυστρουγγαρίας χρησιμοποίησαν το σύμφωνο με την Τσερντράλναγια Ράντα της 27ης Γενάρη 1918, με βάση το οποίο είχε ζητήσει τη στρατιωτική βοήθεια της Γερμανίας κατά της Σοβιετικής Ρωσίας και άρχισαν την κατάληψη της Ουκρανίας. Στην εκστρατεία αυτή συνέδραμε και η ελληνική αστική τάξη, με την γνωστή «Ουκρανική Εκστρατεία».

Συμβολή στην ίδρυση της ΕΣΣΔ

Μετά την εκδίωξη των εισβολέων τα καθήκοντα της ανόρθωσης της λαϊκής οικονομίας εξετάστηκαν στο 5ο Πανουκρανικό Συνέδριο των Σοβιέτ (1921) . Μεγάλη σημασία για την ανόρθωση της οικονομίας της Ουκρανία είχε η απόφαση του 10ου Συνεδρίου του ΡΚΚ (μπ), για το πέρασμα στη νέα οικονομική πολιτική. Οι εργαζόμενοι της Ουκρανίας ήταν από τους πρωτεργάτες της συνένωσης των Σοβιετικών Δημοκρατιών σε ενιαίο κράτος. Το 7ο Πανουκρανικό Συνέδριο των Σοβιέτ (1922) τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ενιαίου σοβιετικού ενωσιακού κράτους. Στο 1ο Πανενωσιακό Συνέδριο των Σοβιέτ (Δεκέμβρης 1922) αντιπροσωπία της Ουκρανίας συμμετείχε στην κύρωση του Συμφώνου και της Διακήρυξης για το σχηματισμό της Ενωσης ΣΣΔ, στη δύναμη της οποίας εντάχθηκε η ΣΣΔ Ουκρανίας. Την περίοδο της σοσιαλιστικής εκβιομηχάνισης στην Ουκρανία όπως και σε όλη τη χώρα των Σοβιέτ αναπτύχθηκε η σοσιαλιστική άμιλλα, ξεπεράστηκαν αντιστάσεις όπως αυτές των ιδιωτών αγροτών κουλάκων στη διαδικασία κολεκτιβοποίησης, δημιουργήθηκε το κολχόζνικο σύστημα. Η περίοδος του 1921-23, που συνδυάστηκε από κακή σοδειά και ταυτόχρονα από τη δράση σαμποτάζ των κουλάκων, χρησιμοποιήθηκε από την αστική προπαγάνδα ως ο «λιμός» που δήθεν προκάλεσαν οι μπολσεβίκοι.

Στις αρχές του Β' Παγκόσμιου Πολέμου 1939-45 η Πολωνία κατελήφθη από τη φασιστική Γερμανία. Η σοβιετική κυβέρνηση ανέλαβε υπό την προστασία της τη ζωή και την περιουσία του πληθυσμού της Δυτικής Ουκρανίας. Στις 17 Σεπτέμβρη 1939 ο σοβιετικός στρατός μπήκε στο έδαφος της Δυτικής Ουκρανίας. Η Λαϊκή Συνέλευση που εξέλεξαν oι εργαζόμενοι στις 27 Οκτώβρη ενέκρινε τη Διακήρυξη για την εγκαθίδρυση της σοβιετικής εξουσίας στη Δυτική Ουκρανία και αποφάσισε να ζητήσει από το Ανώτατο Σοβιέτ της Ένωσης ΣΣΔ να γίνει δεκτή στους κόλπους της ΕΣΣΔ και να ενωθεί με την ΣΣΔ Ουκρανίας. Στις 28 Οκτώβρη ψηφίστηκε η Διακήρυξη για τη δήμευση των τσιφλικάδικων γαιών, την εθνικοποίηση των τραπεζών και της μεγάλης βιομηχανίας. Η έκτακτη 5η Σύνοδος του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ ψήφισε την 1η Νοέμβρη το νόμο για την ένταξη της Δυτικής Ουκρανίας στη δύναμη της ΕΣΣΔ και την Ενωσή της με την ΣΣΔ Ουκρανίας.

Στη διάρκεια της φασιστικής εισβολής μεταφέρθηκαν στα μετόπισθεν πάνω από 550 μεγάλες βιομηχανίες (από τον Ιούλη ως τον Οκτώβρη 1941) και 3,5 εκατ. άτομα. Η ηρωική άμυνα του Κιέβου και της Οδησσού βοήθησε το σοβιετικό στρατό να ματαιώσει το σχέδιο του εχθρού για κεραυνοβόλο προέλαση προς τη Μόσχα, την Κριμαία και τον Καύκασο. Οι χιτλερικοί, καταλαμβάνοντας την Ουκρανία, τη διαμέλισαν. Μεταξύ των ποταμών Μπουγκ και Δνείπερου σχημάτισαν το ρουμανικό γενικό κυβερνείο «Τρανσνίστρια», ένα μέρος των δυτικών περιοχών με την ονομασία Ντιστρίκτ «Γαλικία» δόθηκε στο γενικό κυβερνείο των πολωνικών εδαφών. Το υπόλοιπο τμήμα της Ουκρανίας, με εξαίρεση τις περιοχές κοντά στο μέτωπο (Ντονμπάς και μερικές άλλες), βρισκόταν υπό την εξουσία του ονομαζόμενου ράιχσκο-μισαριάτ. Παντού επιβλήθηκε τρομοκρατικό καθεστώς. Στη διάρκεια της κατοχής oι φασίστες εξόντωσαν στην Ουκρανία γύρω στα 5 εκατ. ανθρώπους και πάνω από 2 εκατ. στάλθηκαν να δουλέψουν στην Ευρώπη. Στα κακουργήματα αυτά συμμετείχαν και οι Ουκρανοί αστοί εθνικιστές, όπως ο Στεπάν Μπαντέρα, που υμνούν οι σημερινοί εθνικιστές.

          Αναβίωση του εθνικισμού
          μετά την ανατροπή του σοσιαλισμού

Με τη συντριβή των γερμανοφασιστικών στρατευμάτων στο Στάλινγκραντ άρχισε η απελευθέρωση της Ουκρανίας και η δημιουργική συμμετοχή στη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Οι εσωτερικές ανεπάρκειες, η διαβρωτική επίδραση του οπορτουνισμού μετά το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ το 1956, η παραβίαση των αρχών σοσιαλιστικής οικοδόμησης και η επικράτηση των εμπορευματικών σχέσεων, των εργαλείων της αγοράς, όταν έπρεπε να δοθεί ώθηση στις σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής οδήγησαν σταδιακά στην καπιταλιστική παλινόρθωση και τη διάλυση της ΕΣΣΔ το 1990-91. Η Ουκρανία ακολούθησε την τύχη και των άλλων Δημοκρατιών στην αναβίωση του εθνικισμού και τη βάρβαρη εκμετάλλευση των εργαζομένων. Τα πρώτα χρόνια της λεγόμενης ανεξαρτησίας βρήκαν την Ουκρανία σε τραγική οικονομική κατάσταση. Οι εκπρόσωποι των αστών, που καταλήστευσαν το λαϊκό πλούτο, χωρίστηκαν σε φιλορώσους και φιλοδυτικούς ανάλογα με την επιλογή ιμπεριαλιστικού στρατοπέδου.

Το Νοέμβρη του 2004 στην Ουκρανία έγιναν προεδρικές εκλογές τις οποίες στο δεύτερο γύρο κέρδισε ο εκλεκτός του τότε Προέδρου Λεονίτ Κούτσμα, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, εκπρόσωπος του φιλορωσικού Κόμματος των Περιφερειών. Η αντιπολίτευση δεν συμφώνησε με τα αποτελέσματα των εκλογών, θεωρώντας ότι πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη νοθεία κυρίως στην Ανατολική Ουκρανία. Επιστρατεύοντας τους οπαδούς του, ο αρχηγός της ενωμένης, στο κόμμα Η Ουκρανία μας, αντιπολίτευσης Βίκτορ Γιούστσενκο ζήτησε την εκ νέου πραγματοποίηση του δεύτερου γύρου των εκλογών. Με στήριξη από τους Δυτικούς ιμπεριαλιστές στήθηκε η λεγόμενη πορτοκαλί επανάσταση. Το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας σε συνεννόηση με τον Πρόεδρο Κούτσμα αποφάσισε την επανάληψη του δεύτερου γύρου, στην οποία κέρδισε ο Γιούστσενκο και οι συνεργάτες του όπως η Γιούλια Τιμοσένκο, που έγινε πρωθυπουργός.

Το 2010 ο Γιανουκόβιτς έγινε ο διάδοχός του Γιούστσενκο ως Πρόεδρος της Ουκρανίας για να ακολουθήσουν στη συνέχεια τα χρόνια που επιχείρησε να αποκτήσει υπέρμετρες εξουσίες και να κάνει τα παζάρια με την ΕΕ. Και ενώ όλα έδειχναν ότι θα πήγαινε σε μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, τελικά το Νοέμβρη του 2013 έκανε πίσω καθώς το μεγαλύτερο τμήμα των κεφαλαιοκρατών που έβλεπε προς την καπιταλιστική Ρωσία θεωρούσε ότι απειλούνταν τα συμφέροντά του. Η ρωσική αστική τάξη εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία, πρόσφερε δάνειο και μείωση στην τιμή του φυσικού αερίου (που ήταν ένα σημείο αιχμής στις σχέσεις των δύο χωρών - με αφορμή αυτό φυλακίστηκε η Τιμοσένκο για διαφθορα) και φτάσαμε στις αντιδράσεις των φιλοδυτικών, την ανοιχτή στήριξή τους και την επέμβαση στα εσωτερικά της Ουκρανίας από ΕΕ - ΗΠΑ και τα αιματηρά γεγονότα ...

σσ.
Η φωτο κεφαλίδας είναι κατά 50% (κεντρικό μέρος) είναι από μια καλή φίλη τη Vlada από Οδησσό

Όταν ο αντικομμουνισμός “ζευγαρώνει”
με τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς
__και κρύβεται πίσω από τον “αντιφασισμό”
Με αφορμή τη συκοφαντική επίθεση του Βλ. Πούτιν
στον Λένιν και τους μπολσεβίκους
και τη συζήτηση που προκάλεσε

Η ομιλία του Ρώσου Προέδρου, στις 21/2/22, με την οποία αναγνωρίστηκε από τη Ρωσία η «ανεξαρτησία» των δύο περιοχών της Ουκρανίας, και η οποία προηγήθηκε της ρωσικής στρατιωτικής επέμβασης στην Ουκρανία, που διεξάγεται με το πρόσχημα του “αντιφασισμού”, συνδυάστηκε με ένα ντελίριο αντικομμουνισμού. Για πρώτη φορά σε μια παρέμβασή του ο Βλ. Πούτιν συγκέντρωσε ολόκληρη την “πλατφόρμα” του αντικομμουνισμού, που μπορεί κανείς να συναντήσει στα επίσημα κείμενα της ΕΕ και των ΗΠΑ, όπως “κόκκινη τρομοκρατία”, “ολοκληρωτικό καθεστώς”, “σταλινική δικτατορία”, “οκτωβριανό πραξικόπημα”, όπως αποκάλεσε τη Μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση κ.ά. Οι χαρακτηρισμοί αυτοί του Βλ. Πούτιν δεν ήταν κάτι άλλο από τα “διαπιστευτήριά” του, όχι τόσο προς την αστική τάξη της Ρωσίας, όσο προς τους εκπροσώπους των αστικών τάξεων των άλλων χωρών. Ήταν σαν να τους έλεγε “είμαστε από την ίδια πάστα”.

Βεβαίως το δικό του “κομμάτι πάστας” είχε κι άλλα, επιπρόσθετα στοιχεία, που το κάνουν ακόμη πιο “δηλητηριώδες”. Έτσι, ο Ρώσος Πρόεδρος για να προωθήσει τους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς της αστικής τάξης της Ρωσίας επέλεξε να επιτεθεί στον ηγέτη της Οκτωβριανής Επανάστασης Β. Ι. Λένιν και στους μπολσεβίκους, στο Κόμμα αυτής της μεγάλης Επανάστασης, που άλλαξε την ανθρωπότητα. Μπορεί κάποιοι να κάνουν πως δεν πρόσεξαν όλον αυτόν τον αντικομμουνισμό, αλλά όχι οι κομμουνιστές της Ελλάδας και άλλων χωρών που αντέδρασαν άμεσα.

Οι αναφορές αυτές αξιοποιήθηκαν όχι μόνο από τις αντιδραστικές δυνάμεις που κυβερνούν στην Ουκρανία αλλά και στη χώρα μας, από διάφορες αστικές δυνάμεις, για να ενισχυθεί ακόμα η αντικομμουνιστική προπαγάνδα, οι οποίοι απαντώντας στον Πούτιν και στην άποψη ότι οι μπολσεβίκοι «ευνόησαν» τους Ουκρανούς σε βάρος των Ρώσων, συνεχίζουν το αντικομμουνιστικό ντελίριο από την ανάποδη! Οτι, δηλαδή, η πραγματικότητα ήταν ότι επί μπολσεβίκων εφαρμόστηκαν πρακτικές εθνικής κάθαρσης, καταπίεσης και γενοκτονίας του ουκρανικού λαού... φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να «δικαιολογούν» έτσι τη δράση των ουκρανικών SS και των φασιστικών ομάδων του Μπαντέρα την περίοδο της γερμανικής εισβολής στην ΕΣΣΔ.

         Η αποσιώπηση και το μεγάλο ψέμα

“Λοιπόν, θα ξεκινήσω με το γεγονός ότι η σύγχρονη Ουκρανία δημιουργήθηκε εξολοκλήρου από τη Ρωσία, πιο συγκεκριμένα τη μπολσεβίκικη, κομμουνιστική Ρωσία”, είπε ο Βλ. Πούτιν. Τι ισχύει;

Καταρχάς, όσοι έχουν προσέξει και παλαιότερες τοποθετήσεις του Βλ. Πούτιν, γνωρίζουν πως ο ίδιος διατηρεί και καλλιεργεί μια αγιοποιημένη εικόνα για την τσαρική αυτοκρατορία, την οποία ο Λένιν και άλλοι επαναστάτες τη χαρακτήριζαν “φυλακή των λαών”. Βεβαίως, αυτό δεν είναι τυχαίο, αφού όπως έχει πάλι δημόσια δηλώσει ο Πούτιν, τα αγαπημένα βιβλία του είναι αυτά των δύο γνωστών Ρώσων αντικομμουνιστών και βαθιά συντηρητικών φιλοσόφων, Νικολάι Μπερντιάεφ και Ιβάν Ιλίν. Ετσι και στην πρόσφατη τοποθέτησή του ο Βλ. Πούτιν απέφυγε κάθε αναφορά στο τι συνέβαινε στην τσαρική αυτοκρατορία. Ας θυμίσουμε, λοιπόν:

“Η Ρωσία είναι χώρα πολυεθνική. Η κυβερνητική πολιτική, η πολιτική των τσιφλικάδων, που τους υποστηρίζει η αστική τάξη, είναι διαποτισμένη από τον μαυροεκατονταρχίτικο εθνικισμό. Η πολιτική αυτή έχει στραμμένη την αιχμή της ενάντια στην πλειοψηφία των λαών της Ρωσίας, που αποτελούν την πλειοψηφία του πληθυσμού της. Και παράπλευρα σηκώνει κεφάλι ο αστικός εθνικισμός των άλλων εθνών (ο πολωνικός, ο εβραϊκός, ο ουκρανικός, ο γεωργιανός κ.τ.λ.)...”, έγραφε ο Λένιν στα 1913.¹

Ως αποτέλεσμα της ταξικής και εθνικής καταπίεσης, που είχε οδηγήσει στη φτώχεια και στην εξαθλίωση εκατομμύρια ανθρώπους σε όλη την κλίμακα της τσαρικής αυτοκρατορίας και κάτω από τις αιματηρές συνέπειες του Α΄ Παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού Πολέμου, στον οποίο συμμετείχε αυτή, ξέσπασε η Επανάσταση του Φλεβάρη 1917, που ήταν μια αστική επανάσταση, η οποία ανέτρεψε τον Τσάρο. Τη διακυβέρνηση ανέλαβαν τα αστικά πολιτικά κόμματα, που συγκρότησαν τη λεγόμενη Προσωρινή Κυβέρνηση. Είναι χαρακτηριστικό πως ο Βλ. Πούτιν ούτε σε αυτήν την αστική επανάσταση αναφέρθηκε. Κι όμως, ένα από τα αποτελέσματά της ήταν αρχικά η αυτονόμηση της Ουκρανίας και στη συνέχεια η «ανεξαρτητοποίησή» της από την Τσεντράλναγια Ράντα (Κεντρικό Συμβούλιο), που ιδρύθηκε τον Μάρτη του 1917 στο Κίεβο από αστικές εθνικιστικές δυνάμεις.
Να θυμίσουμε πως ο Λένιν, τον οποίο κατηγορεί ο Πούτιν, βρισκόταν τότε στην εξορία και έφτασε στη Ρωσία τον Απρίλη του 1917, ενώ η Οκτωβριανή Επανάσταση ξέσπασε στις 7 Νοέμβρη 1917.
Όλα αυτά σημαίνουν πως ο Βλ. Πούτιν, για να μπορέσει να εξαπολύσει την αντικομμουνιστική του επίθεση, “έσβησε” μια σειρά ιστορικών γεγονότων. Ο Λένιν και οι μπολσεβίκοι δεν “σκόρπισαν” τα εδάφη της χώρας τους, όπως τους κατηγορεί η αστική προπαγάνδα, αλλά μπόρεσαν να χαράξουν μια τέτοια πολιτική που συγκέντρωσε πάνω σε άλλες ισότιμες και συντροφικές αρχές μεγάλο μέρος των εδαφών της πρώην τσαρικής αυτοκρατορίας.

Για την Ιστορία πρέπει να σημειωθεί πως λίγους μήνες μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, στην Ουκρανία υπήρχαν δύο συγκρουόμενες κρατικές οντότητες, η “Ουκρανική Λαϊκή Δημοκρατία», όπου ηγούνταν αστικές και οπορτουνιστικές πολιτικές δυνάμεις και η οποία συμμάχησε με τους Γερμανούς ενάντια στη Σοβιετική Ρωσία και η «Ουκρανική Σοβιετική Δημοκρατία”, με επικεφαλής τους μπολσεβίκους, που συγκροτήθηκε στο 1^ο Πανουκρανικό Συνέδριο των Σοβιέτ (Χάρκοβο, 11-12/12/1917) και η οποία τελικά επικράτησε και στην πορεία εντάχθηκε στην ΕΣΣΔ.²

           Η αποσιώπηση μέσα στη συκοφαντία

Συνεχίζοντας την επίθεση, ο Πούτιν είπε: “Μετά την επανάσταση, το κύριο καθήκον των μπολσεβίκων ήταν να παραμείνουν στην εξουσία με οποιοδήποτε κόστος. Για χάρη αυτού, έκαναν τα πάντα: τόσο στις ταπεινωτικές συνθήκες της Ειρήνης του Μπρεστ σε μια εποχή που η Γερμανία του Κάιζερ και οι σύμμαχοί της βρίσκονταν στη δυσκολότερη στρατιωτική και οικονομική κατάσταση και η έκβαση του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ήταν στην πραγματικότητα καθορισμένη, όσο και ικανοποιώντας τις όποιες απαιτήσεις, τις όποιες επιθυμίες των εθνικιστών εντός της χώρας”. Μάλιστα, για να γίνει ακόμη πιο πιστευτός ο Ρώσος Πρόεδρος επεδίωξε να φέρει αντιμέτωπους τον Λένιν, που σημείωσε πως στήριζε τις υποχωρήσεις στους εθνικιστές, με τον Στάλιν, που δεν ήθελε το ομοσπονδιακό καθεστώς της χώρας.

Καταρχάς για τη Συνθήκη του Μπρεστ (3/3/1918), ο Πούτιν πάλι «ξεχνά» ότι εκείνη την περίοδο οι μπολσεβίκοι πάλευαν τόσο ενάντια στην αντεπανάσταση και στη «λευκή τρομοκρατία», που κι αυτή του «διέφυγε», καθώς και ενάντια στην επέμβαση των 14 καπιταλιστικών κρατών. Ο ίδιος «κρούει ανοιχτές θύρες», όταν λέει ότι κύριο καθήκον των μπολσεβίκων «ήταν να παραμείνουν στην εξουσία». Ο Λένιν έγραφε πως «σ' αυτόν τον μακρόχρονο και δύσκολο αγώνα» Ρώσοι και Ουκρανοί εργάτες «πρέπει να βαδίζουμε ενωμένοι με την πιο στενή συμμαχία, γιατί, δρώντας μεμονωμένοι, ασφαλώς δεν θα τα βγάλουμε πέρα. Οποια και να είναι τα σύνορα της Ουκρανίας και της Ρωσίας, όποιες και να είναι οι μορφές των κρατικών τους σχέσεων, αυτό δεν είναι και τόσο σπουδαίο, σ' αυτό το ζήτημα μπορούμε και πρέπει να κάνουμε υποχωρήσεις, σ' αυτό το ζήτημα μπορούμε να δοκιμάσουμε και τούτη κι εκείνη και μια τρίτη λύση, απ' αυτό δεν θα χαθεί η υπόθεση των εργατών και των αγροτών, η υπόθεση της νίκης ενάντια στον καπιταλισμό. Αν όμως δεν μπορέσουμε να διατηρήσουμε την πιο στενή συμμαχία μεταξύ μας... ενάντια στους καπιταλιστές και στους κουλάκους των χωρών μας και όλων των χωρών, τότε η υπόθεση των εργατών θα χαθεί ασφαλώς για πολλά χρόνια, με την έννοια ότι και τη Σοβιετική Ουκρανία και τη Σοβιετική Ρωσία θα μπορέσουν τότε οι καπιταλιστές να τις τσακίσουν και να τις στραγγαλίσουν».³

Δεν έχουμε εδώ την έκταση για να αναφερθούμε ολοκληρωμένα στη συζήτηση ανάμεσα στον Λένιν και στον Στάλιν, για τα ζητήματα της κρατικής οικοδόμησης στην ΕΣΣΔ. Όμως ο Στάλιν, για μια μεγάλη περίοδο, ήταν επικεφαλής του σοβιετικού κράτους και του κόμματος των μπολσεβίκων, κατά την οποία διατηρήθηκαν όλα αυτά, που είχε συμφωνήσει, μετά από διεξοδική συζήτηση, με τον Λένιν. Ο ίδιος έγραφε για τις αρχές του κόμματος στο εθνικό ζήτημα: “__α) κατηγορηματική άρνηση κάθε μορφής εξαναγκασμού στις σχέσεις των εθνοτήτων, __β) αναγνώριση της ισότητας και του κυριαρχικού δικαιώματος των λαών να καθορίζουν μόνοι τις τύχες τους, __γ) αναγνώριση της θέσης ότι μια σταθερή ένωση των λαών μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο πάνω στη βάση της συνεργασίας και της ελεύθερης συγκατάθεσης, __δ) διακήρυξη της αλήθειας ότι η ένωση αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο ύστερα από την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου”.⁴
Μάταιος κόπος, λοιπόν, η προσπάθεια του Πούτιν να στρέψει τον Λένιν ενάντια στον Στάλιν και το ανάποδο!

Τα ρωσικά εδάφη
που μπήκαν στη Σοβιετική Ουκρανία

Κλασικό μοτίβο του Πούτιν είναι πως οι μπολσεβίκοι “χάρισαν” εδάφη της Ρωσίας στην Ουκρανία και πιο μετά αυτό το επανέλαβε ο Ν. Χρουστσόφ «χαρίζοντας» την Κριμαία, που είχε βασικά ρωσικό πληθυσμό, στη Σοβιετική Ουκρανία. Για τα ίδια γεγονότα, οι Ουκρανοί εθνικιστές λένε πως έτσι οι μπολσεβίκοι προσπάθησαν να αλλάξουν την εθνοτική σύνθεση της Ουκρανίας, προσθέτοντας ρωσικούς πληθυσμούς στη σύνθεση της Σοβιετικής Ουκρανίας και να «δέσουν χειροπόδαρα» τους Ουκρανούς.

Η εθνικιστική προσέγγιση της μιας ή της άλλης πλευράς δεν έχει καμία σχέση με την αλήθεια. Η εργατική εξουσία, όπως και όφειλε, έθεσε ως κριτήριο το πώς θα μπορούσαν καλύτερα να αναπτυχθούν οι παραγωγικές δυνάμεις της χώρας, πώς καλύτερα θα ικανοποιηθούν οι λαϊκές ανάγκες. Έτσι, ήταν αναγκαία η ύπαρξη στα όργανα της κάθε Σοβιετικής Δημοκρατίας ενός ισχυρού εργατικού πυρήνα, σε μια μεγάλη χώρα, όπου κυριαρχούσε το αγροτικό στοιχείο. Τέτοιες, βασικά αγροτικές σε σύνθεση ήταν οι περισσότερες επαρχίες της Σοβιετικής Ουκρανίας. Ετσι ζητήθηκε η Σοβιετική Δημοκρατία του Ντονιέτσκ - Κριβόι Ρογκ, που υπήρχε από το 1918 έως το 1919, να αυτοδιαλυθεί και οι βιομηχανικές περιοχές αυτές να ενταχθούν στη σύνθεση της Σοβιετικής Ουκρανίας, όπως και έγινε. Επιπλέον, υπήρχαν μια σειρά λόγοι καλύτερης οικονομικής διαχείρισης των πόρων της κάθε περιοχής, π.χ. του νερού, ή του ηλεκτρικού ρεύματος, της βιομηχανικής βάσης κ.ο.κ. Είναι χαρακτηριστικό πως μέχρι πρόσφατα η Κριμαία εξαρτιόταν σε νερό από την Ουκρανία (κατά το 90% των αναγκών της), σε ηλεκτρική ενέργεια (κατά 80%), σε βασικά αγαθά (κατά 60%). Τα τελευταία χρόνια η Ρωσία, μετά την ενσωμάτωση της Κριμαίας, έκανε σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, ώστε να αλλάξει αυτήν την κατάσταση, φτιάχνοντας π.χ. τη γέφυρα 20 χιλιομέτρων του Κερτς. Ομως, στα χρόνια του σοσιαλισμού δεν υπήρχε τέτοια αναγκαιότητα, μιας και μιλάμε για τα διοικητικά σύνορα μιας ενιαίας χώρας.

Ο Στάλιν έγραφε για τις κοινωνικοοικονομικές ιδιαιτερότητες, που υπήρχαν σε μια σειρά περιοχές (Κριμαία, Υπερκαυκασία, Τουρκεστάν κ.ά.), όχι μόνον με την έννοια της απομακρυσμένης, “ακρινής”, όπως γράφει, περιοχής, αλλά και των ιδιαίτερων οικονομικών, εθνοτικών, πολιτισμικών στοιχείων.⁵ Σημειώνει ακόμη πως “βασικοί κλάδοι της βιομηχανίας, η ανθρακοβιομηχανία και η μεταλλουργία, δεν εμφανίστηκαν στην Ουκρανία από τα κάτω, με τη φυσιολογική ανάπτυξη της λαϊκής οικονομίας, μα από τα πάνω με την εισαγωγή τους απ΄ έξω, με την τεχνητή εμφύτευσή τους. Γι' αυτόν τον λόγο το προλεταριάτο αυτών των κλάδων δεν είναι ντόπιο, δεν μιλά την ουκρανική γλώσσα και το περιστατικό αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η πολιτιστική επίδραση της πόλης πάνω στο χωριό και η συμμαχία του προλεταριάτου με την αγροτιά να δυσκολεύονται σημαντικά εξαιτίας αυτών των διαφορών στην εθνική σύνθεση του προλεταριάτου και της αγροτιάς”.⁶ Ολες αυτές τις πλευρές έπρεπε να τις υπολογίσει η σοβιετική εξουσία, κάτι που δεν θέλουν και μάλλον δεν μπορούν να καταλάβουν οι εθνικιστικές προσεγγίσεις τόσο σε Ουκρανία, όσο και σε Ρωσία.

Ο ισχυρισμός περί “βόμβας”
στα θεμέλια του σοβιετικού κράτους

Όχι πρώτη φορά, ο Πούτιν χαρακτηρίζει το δικαίωμα της αποχώρησης μιας ενωσιακής Δημοκρατίας από τη σύνθεση της ΕΣΣΔ “ατομική βόμβα στα θεμέλια της ΕΣΣΔ”, την οποία τοποθέτησε ο Λένιν. Ήδη αναφερθήκαμε στην κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στα πρώην εδάφη της τσαρικής αυτοκρατορίας, εξαιτίας της ταξικής και εθνικής καταπίεσης για την οποία ο Λένιν σημείωνε: “Επειδή, λόγω της μακραίωνης καταπίεσης, στους κόλπους του καθυστερημένου τμήματος των μαζών της Ουκρανίας παρατηρούνται εθνικιστικές τάσεις, τα μέλη του ΚΚΡ έχουν υποχρέωση να τις αντιμετωπίζουν με τη μεγαλύτερη υπομονή και προσεκτικότητα, αντιπαραθέτοντας στις τάσεις αυτές τη συντροφική εξήγηση της ταυτότητας των συμφερόντων των εργαζόμενων μαζών της Ουκρανίας και της Ρωσίας. Τα μέλη του ΚΚΡ οφείλουν στο έδαφος της Ουκρανίας να εφαρμόζουν στην πράξη το δικαίωμα των εργαζόμενων μαζών να διδάσκονται και να συνεννοούνται σε όλα τα σοβιετικά Ιδρύματα στη μητρική τους γλώσσα, αντιδρώντας με κάθε τρόπο στις απόπειρες με τεχνητά μέσα να μπει σε δεύτερη μοίρα η ουκρανική γλώσσα, επιδιώκοντας, αντίθετα, να μετατρέψουν την ουκρανική γλώσσα σε όργανο κομμουνιστικής διαφώτισης των εργαζόμενων μαζών. Πρέπει όμως να παρθούν αμέσως μέτρα, ώστε σε όλα τα σοβιετικά Ιδρύματα να υπάρχει αρκετός αριθμός υπαλλήλων που να κατέχουν την ουκρανική γλώσσα και μελλοντικά όλοι οι υπάλληλοι να μπορούν να συνεννοούνται στην ουκρανική γλώσσα”.⁷

Σε ό,τι αφορά δε το ζήτημα της κρατικής συγκρότησης σημείωνε: “Αν ένας μεγαλορώσος κομμουνιστής επιμένει στη συγχώνευση της Ουκρανίας με τη Ρωσία, εύκολα μπορεί να τον υποπτευθούν οι Ουκρανοί ότι υπερασπίζει μια τέτοια πολιτική όχι γιατί φροντίζει για την ενότητα των προλετάριων στην πάλη ενάντια στο κεφάλαιο, αλλά γιατί διατηρεί τις προλήψεις του παλιού μεγαλορώσικου εθνικισμού, του ιμπεριαλισμού. Μια τέτοια δυσπιστία είναι φυσική, και ως ένα βαθμό αναπόφευκτη και δικαιολογημένη, γιατί οι μεγαλορώσοι, κάτω από τον ζυγό των τσιφλικάδων και των καπιταλιστών, αιώνες τρέφονταν με τις επαίσχυντες και σιχαμερές προλήψεις του μεγαλορώσικου σοβινισμού.
Αν ένας Ουκρανός κομμουνιστής επιμένει στην απόλυτη κρατική ανεξαρτησία της Ουκρανίας, μπορούν να τον υποπτευθούν ότι υπερασπίζει μια τέτοια πολιτική όχι από τη σκοπιά των προσωρινών συμφερόντων των Ουκρανών εργατών και αγροτών στην πάλη τους ενάντια στο ζυγό του κεφαλαίου, αλλά από μικροαστικές, μικρονοικοκυρίστικες εθνικές προλήψεις. Γιατί η πείρα μάς έδειξε εκατοντάδες φορές ότι οι μικροαστοί "σοσιαλιστές" των διαφόρων χωρών - οι κάθε λογής δήθεν σοσιαλιστές Πολωνοί, Λετονοί, Λιθουανοί, Γεωργιανοί μενσεβίκοι, εσέροι και λοιποί μεταμφιέζονταν σε οπαδούς του προλεταριάτου με μοναδικό σκοπό να εφαρμόσουν με την απάτη την πολιτική του συμβιβασμού με τη "δική τους" εθνική αστική τάξη ενάντια στους επαναστάτες εργάτες. Αυτό το είδαμε στο παράδειγμα της διακυβέρνησης του Κερένσκι στη Ρωσία το Φλεβάρη - Οχτώβρη του 1917, το είδαμε και το βλέπουμε σε όλες τις χώρες.

Το καλύτερο μέσο είναι η κοινή δουλειά για την υπεράσπιση της δικτατορίας του προλεταριάτου και της Σοβιετικής εξουσίας στην πάλη ενάντια στους τσιφλικάδες και στους καπιταλιστές όλων των χωρών, ενάντια στις απόπειρές τους να επαναφέρουν την παντοκρατορία τους.

Γι' αυτό εμείς, οι μεγαλορώσοι κομμουνιστές, πρέπει να καταδικάζουμε με τη μεγαλύτερη αυστηρότητα και τις παραμικρότερες εκδηλώσεις μεγαλορωσικού εθνικισμού ανάμεσά μας, γιατί αυτές οι εκδηλώσεις, που είναι γενικά προδοσία του κομμουνισμού, φέρνουν πολύ μεγάλη ζημιά, γιατί μας χωρίζουν από τους Ουκρανούς συντρόφους μας και χύνουν νερό στο μύλο του Ντενίκιν και του καθεστώτος του”.⁸

Ο ηγέτης της Οκτωβριανής Επανάστασης σημείωνε και κάτι ακόμη, που δεν θα άρεσε στον Πούτιν: “Κανένα απολύτως προνόμιο σε κανένα έθνος και για καμιά γλώσσα! Ούτε η παραμικρότερη καταπίεση, ούτε η παραμικρότερη αδικία σε βάρος μιας εθνικής μειονότητας! Να ποιες είναι οι αρχές της εργατικής δημοκρατίας».⁹

Γιατί διαλύθηκε η ΕΣΣΔ;

O Bλ. Πούτιν φτάνει στο σημείο να κατηγορεί τον Λένιν και τους μπολσεβίκους για τη διάλυση της ΕΣΣΔ, που ιδρύθηκε ως ισότιμη ένωση Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών. Ομως, το ζήτημα της διάλυσής της είναι ένα σύνθετο ζήτημα, κι όχι απλώς ζήτημα της ομοσπονδιακής μορφής της, όπως προσπαθεί να το παρουσιάσει ο Ρώσος Πρόεδρος. Έχει να κάνει με όλους εκείνους τους αντικειμενικούς και υποκειμενικούς παράγοντες, εξωτερικούς και εσωτερικούς, που έχει αναδείξει το Κόμμα μας. Η ουσία είναι πως όσο δυνάμωναν οι σοσιαλιστικές σχέσεις λύνονταν προβλήματα, η ΕΣΣΔ ενισχυόταν, άντεξε στην τεράστια δοκιμασία της φασιστικής επίθεσης, παρά τις μεγάλες απώλειες βγήκε νικήτρια. Αντίθετα, όταν επιλέχτηκαν βήματα που αποδυνάμωσαν τις σοσιαλιστικές σχέσεις εμφανίστηκαν κοινωνικές δυνάμεις, που μπόρεσαν να ανατρέψουν με την «περεστρόικα» τον σοσιαλισμό, “ξεθάβοντας” και ενδυναμώνοντας και τους εθνικισμούς. Η ανατροπή του σοσιαλισμού, που οδήγησε στην επιστροφή των λαών της πρώην ΕΣΣΔ στις συνθήκες της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και των ιμπεριαλιστικών πολέμων δεν έγινε χωρίς διαπάλη. Σε ποια μεριά ήταν εκείνη την περίοδο ο Βλ. Πούτιν; Η απάντηση είναι γνωστή. Στην “μπάντα” του Γιέλτσιν, που πρωτοστάτησε στη διάλυσή της.

Τι κρύβει η αντικομμουνιστική επίθεση

Η αντικομμουνιστική επίθεση που εξαπέλυσε ο Βλ. Πούτιν δεν ήταν τυχαία. Η αστική τάξη της Ρωσίας θεωρεί δική της “σφαίρα επιρροής” για ιστορικούς λόγους μια σειρά από εδάφη και πληθυσμούς της πρώην ΕΣΣΔ. Αυτό επιδιώκει να το “τεκμηριώσει” με την επίθεση στον Λένιν και τους μπολσεβίκους, που δήθεν κακώς έπραξαν πριν από 100 χρόνια, π.χ. “κατασκευάζοντας” και “γιγαντώνοντας” την Ουκρανία, ενώ αυτά τα εδάφη θα έπρεπε, στη βάση αυτής της αστικής προσέγγισης, να ανήκουν στη σημερινή καπιταλιστική Ρωσία. Έτσι ο αντικομμουνισμός αξιοποιείται από την αστική τάξη της Ρωσίας για να αναδείξει την αδηφάγα όρεξη του κεφαλαίου για το ξαναμοίρασμα των εδαφών, του ενεργειακού πλούτου, του ορυκτού πλούτου, των δρόμων των εμπορευμάτων, τον έλεγχο των αγορών. Στόχος το αυγάτισμα των κερδών τους στον σφοδρό ανταγωνισμό τους με τις άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Αυτό, συνοδεύτηκε και με τα προσχήματα της “αποστρατιωτικοποίησης” και του “αντιφασισμού” της Ουκρανίας. Ομως ο αντιφασισμός δεν μπορεί να ταιριάξει με τον αντικομμουνισμό. Για άλλη μια φορά, επιβεβαιώνεται πως ο αντικομμουνισμός πάει χέρι-χέρι και ταιριάζει με τους αντιλαϊκούς σχεδιασμούς του κεφαλαίου και την ιμπεριαλιστική επιθετικότητα.

🎈 Εκδηλώσεις τιμής και μνήμης στην καπιταλιστική Ρωσία

Τελικά, στον αντικομμουνισμό, στον αντισοβιετισμό είναι εκεί που συμφωνούν και συναντιούνται όλοι, η σημερινή καπιταλιστική Ρωσία, η αντιδραστική κυβέρνηση της Ουκρανίας, οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ, η ΕΕ, όλοι! Οχι τυχαία, γιατί ενοχλούνται από την πραγματική διέξοδο για τους λαούς, γιατί αυτό είναι που φοβούνται και μάλιστα σε συνθήκες των οξυμένων ανταγωνισμών τους που εκδηλώνονται πια ανοιχτά και με πόλεμο. Την προοπτική οι εργαζόμενοι, οι λαοί να πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους, να βγουν απ' αυτήν την ιμπεριαλιστική σφαγή με την εξουσία στα χέρια τους. Οσο και να το ξορκίζουν δεν θα το αποφύγουν!

¹. Β.Ι. Λένιν: «Η εργατική τάξη και το εθνικό ζήτημα», “Άπαντα”, τ. 23, σελ. 151

². Πιο αναλυτικά δες “Η αλήθεια για την Ιστορία της Ουκρανίας”, Ριζοσπάστης_ 22/02/22, σελ. 5.

³. Β.Ι. Λένιν: “Γράμμα προς τους εργάτες και τους αγρότες της Ουκρανίας”, “Απαντα”, τ. 40, σελ. 48.

⁴. Ι.Β. Στάλιν: «Οι εθνικοί παράγοντες στην ανοικοδόμηση του Κόμματος και του Κράτους», “Απαντα”, τ. 5, σελ. 206.

⁵. Ι.Β. Στάλιν: “Η οργάνωση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Ρωσίας”, “Απαντα”, τ. 4, σελ.76 - 77.

⁶. Ι.Β. Στάλιν: “Πραχτικά μέτρα για την εφαρμογή της Απόφασης του 12^ου Συνεδρίου στο εθνικό ζήτημα”, «Απαντα», τ. 5, σελ. 366.

⁷. Β.Ι. Λένιν: «Απόφαση της ΚΕ του ΚΚΡ(μπ) για τη σοβιετική εξουσία στην Ουκρανία», “Απαντα”, τ. 39, σελ. 334 - 335.

⁸. Β.Ι. Λένιν: “Γράμμα προς τους εργάτες και τους αγρότες της Ουκρανίας”, “Απαντα”, τ. 40, σελ. 45 - 46

^9. Β.Ι. Λένιν: “Η εργατική τάξη και το εθνικό ζήτημα”, “Απαντα”, τ. 23, σελ. 152

Αυγ_2025
Ιμπεριαλιστική σύγκρουση στην Ουκρανία
Ένταση των μαχών και κλιμάκωση
των πιέσεων στην Ενέργεια εν μέσω παζαριών

Νέα στρατιωτική και πολιτική κλιμάκωση σημειώνεται στην ιμπεριαλιστική σύγκρουση ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ και Ρωσίας στην Ουκρανία, εν μέσω διαπραγματεύσεων ΗΠΑ - Ρωσίας για τη “μοιρασιά”, κι ενώ αναφέρεται ότι μπαίνουν στην «τελική ευθεία» οι διαπραγματεύσεις στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο για τις λεγόμενες «εγγυήσεις ασφαλείας» σε μια μεταπολεμική Ουκρανία. Η ένταση των μαχών και των πληγμάτων στο πεδίο αποτελεί συστατικό στοιχείο της διαπραγμάτευσης, πολύ περισσότερο που κανένα στρατόπεδο δεν φαίνεται να υποχωρεί από τους στόχους του. Η Ρωσία πραγματοποίησε τα ξημερώματα της Πέμπτης μαζική επίθεση στο Κίεβο με εκατοντάδες drones και δεκάδες πυραύλους, αφήνοντας πίσω της 23 νεκρούς, αρκετούς τραυματίες και 8 αγνοούμενους. Τα ρωσικά στρατεύματα έχουν εισέλθει και καταλαμβάνουν εδάφη και στην ουκρανική περιφέρεια Ντνιπροπετρόφσκ, που περιλαμβάνεται στην εδαφική διαπραγμάτευση, με τη Μόσχα να δηλώνει πως θα αποσύρει από εκεί και από το Χάρκοβο τα στρατεύματά της με αντάλλαγμα ολόκληρο το Ντονμπάς (Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ), και το μέρος της Χερσώνας και της Ζαπορίζια που ελέγχει ο ρωσικός στρατός. Από την πλευρά της η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones σε κομβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Ρωσία, προκαλώντας πλήγμα στη ρωσική οικονομία, ένα από τα βασικά «όπλα» του Κιέβου και της «Δύσης» στην ιμπεριαλιστική σύγκρουση. Σύμφωνα με το CNN, ουκρανικά drones έχουν πλήξει τουλάχιστον 10 βασικές ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις αυτόν τον μήνα και το Reuters αναφέρει πως έχει πληγεί περίπου το 17% της ρωσικής δυναμικότητας διύλισης. Η ρωσική κυβέρνηση έχει επιβάλει απαγόρευση εξαγωγών στη βενζίνη. Στην Ενέργεια στοχεύουν και πολλές από τις κυρώσεις των ΕΕ - ΗΠΑ - G7 στη Ρωσία. ΗΠΑ και ΕΕ απειλούν με «δευτερογενείς» κυρώσεις σε «εταίρους» της Ρωσίας - όπως η Κίνα - που αγοράζουν πετρέλαιο, φυσικό αέριο κ.ά. ενισχύοντας την «πολεμική μηχανή της». Σε αυτό το πλαίσιο, η Ουάσιγκτον επέβαλε δασμούς σε εισαγωγές από την Ινδία.

Κυρώσεις και “εγγυήσεις”
συζήτησαν οι υπουργοί της ΕΕ

Στην οικονομική πίεση στη Ρωσία επικεντρώθηκε και η άτυπη σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας στην Κοπεγχάγη, εξετάζοντας εργαλεία που απαγορεύουν την εξαγωγή, προμήθεια ή μεταφορά προϊόντων σε τρίτες χώρες που θεωρείται ότι βοηθούν στην παράκαμψη των κυρώσεων. Στο “στόχαστρο” των νέων ευρωενωσιακών κυρώσεων αναμένεται να βρεθεί εκ νέου ο “σκιώδης” ρωσικός στόλος, ενώ η Κομισιόν επρόκειτο να προτείνει περαιτέρω χρήση κερδών από τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία με μετακίνηση 200 δισ. ευρώ των περιουσιακών στοιχείων σε πιο ριψοκίνδυνες επενδύσεις που θα μπορούσαν να αποφέρουν περισσότερα κέρδη για τη χρηματοδότηση της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης στην Ουκρανία.
Μέχρι στιγμής αξιοποιούνται μόνο τα έσοδα από τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Αν τελικά υλοποιηθεί η πρόταση, θα είναι ένα βήμα προς την πιθανή κατάσχεση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων σε περίπτωση που η Μόσχα αρνηθεί να καταβάλει αποζημιώσεις μεταπολεμικά.

Γραπτές και επικυρωμένες “εγγυήσεις” ζητά το Κίεβο

Οι υπουργοί της ΕΕ συζήτησαν τις μεταπολεμικές «εγγυήσεις ασφαλείας» και καθώς το ζήτημα αφορά κατά κύριο λόγο τη λεγόμενη «Συμμαχία των Προθύμων», προσκλήθηκαν στην Κοπεγχάγη και οι ΥΠΕΞ από Ουκρανία, Ισλανδία, Νορβηγία και Βρετανία.

• Οι Σύμβουλοι Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ και των «προθύμων» «εργάζονται τώρα πάνω σε κάθε συγκεκριμένο στοιχείο και ολόκληρο το πλαίσιο θα είναι έτοιμο εγγράφως την επόμενη εβδομάδα», δήλωσε ο Ουκρανός Πρόεδρος, Β. Ζελένσκι.
• Ο Τούρκος ΥΠΕΞ θα συμμετάσχει στις συνομιλίες «για να διερευνηθεί» η πιθανή εμπλοκή της Τουρκίας στη διασφάλιση εγγυήσεων ασφαλείας, κυρίως στη Μαύρη Θάλασσα, είπε ο ίδιος.
• Επιπλέον οι συζητήσεις για τις «εγγυήσεις ασφαλείας» θα πρέπει να αναβαθμιστούν «επειγόντως» σε επίπεδο ηγετών, επισήμανε ο Ουκρανός Πρόεδρος, και να «επικυρωθούν μέσω των αντίστοιχων κοινοβουλίων τους».
• Μέχρι τώρα οι διαρροές και οι δηλώσεις συγκλίνουν στην ενίσχυση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων σε ΝΑΤΟικό επίπεδο.
• Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ουρσ. φον ντερ Λάιεν, η οποία πραγματοποιεί περιοδεία στις χώρες της ΕΕ που συνορεύουν με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, είπε πως οι «σύμμαχοι» συζητούν για «σταθερές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας που θα μετατρέψουν τη χώρα σε μια απροσπέλαστη αμυντική δύναμη. Η Ευρώπη θα διαδραματίσει πλήρως τον ρόλο της. Το αμυντικό μας εργαλείο SAFE, για παράδειγμα, θα είναι σημαντικό για την ενίσχυση των γενναίων ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων».
• Οι ΗΠΑ φέρονται έτοιμες να παράσχουν στήριξη αντικατασκοπείας, συλλογής πληροφοριών και εποπτείας στο πεδίο της μάχης, εντασσόμενες έτσι στο όποιο μεταπολεμικό σχέδιο «ασφαλείας», αλλά και για να συμμετάσχουν σε μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αεράμυνας στην Ουκρανία, σύμφωνα με τους «Financial Times».

Στο μεταξύ, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενέκρινε την πώληση έως και 3.350 πυραύλων επιφανείας - αέρος RIM-174 Standard ERAM, ή SM-6, εκτιμώμενης αξίας 825 εκατ. δολαρίων, στην Ουκρανία, ανακοίνωσε η αμερικανική υπηρεσία συνεργασίας για την ασφάλεια και την άμυνα (DSCA). Η αγορά θα χρηματοδοτηθεί από ΗΠΑ, Δανία, Ολλανδία και Νορβηγία.

 

Haydée Tamara Bunke ✨ Bider _Τάνια η Αντάρτισσα 🎈

Στην Κούβα και σε όλο τον κόσμο _γνωστό αυτό, τιμάται κάθε χρόνο η επέτειος της δολοφονίας του Comandante Ernesto Che Guevara de La Serna στη Βολιβία _αλλά και ως επέτειος από τον θάνατο των συντρόφων του. Ανάμεσά στους 37 ήταν και η Haydée Tamara Bunke Bider  (Χαϊδέ Ταμάρα Μπούνκε Μπίντερ), γνωστή ως "Tania la Guerrigliera" _Τάνια η Αντάρτισσα, η μόνη γυναίκα στην βολιβιανή εκστρατεία.

Ακολουθεί σύντομη βιογραφία της...
Η Τάνια γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής 19-Νοε-1937, από Γερμανοεβραίους, κομμουνιστές γονείς που είχαν μεταναστεύσει δύο χρόνια νωρίτερα από τη Γερμανία μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία. Μέχρι το 1951, η Τάνια φοίτησε στο δημοτικό και το γυμνάσιο στην Αργεντινή. Το 1952, μετά την ίδρυση της DDR _Γερμανικής Λαϊκής Δημοκρατίας (14 ετών) επέστρεψε στη Γερμανία με όλη της την οικογένεια και πήγε να ζήσει κοντά στο Ανατολικό Βερολίνο. Εκεί, μέχρι το 1959, φοίτησε στο γυμνάσιο και το πανεπιστήμιο, με εξειδίκευση στις ξένες γλώσσες. Την 1^η Ιανουαρίου 1959, στην Αβάνα, μετά την φυγή του δικτάτορα Μπατίστα, γεννήθηκε το "Cuba Libre" _ο Φιντέλ ξεκίνησε το Καραβάνι της Ελευθερίας προς την πρωτεύουσα, μπήκε στο Σαντιάγο ντε Κούβα, όπου εκφώνησε την πρώτη του ομιλία σε μια ελεύθερη πλέον Κούβα, για να συνεχίσει προς την Αβάνα μέσω Μπαγιάμο, Ολγκίν, Βικτόρια ντε λας Τούνας, Καμαγουέι, Σάνκτι Σπίριτους, Σάντα Κλάρα, Σιενφουέγος, Ματάνσας και από εκεί στην πόλη Κάρδενας της Ματάνσας.

Το 1960, η Τάνια ήταν διερμηνέας του Τσε Γκεβάρα, τότε κουβανού υπουργού, σε μια επίσκεψη στη ΛΔΓ, ενώ το 1961, μετακόμισε στην Κούβα και εργάστηκε στην Αβάνα ως διερμηνέας στο ICAP _το Κουβανικό Ινστιτούτο Φιλίας με τους Λαούς και στην Ομοσπονδία Κουβανών Γυναικών.
8 Μαρτίου 1963, η Τάνια επιλέχθηκε από τον Τσε για να εισέλθει στην επαναστατική παρανομία και άρχισε να παρακολουθεί μυστικά μαθήματα στο Cienfuegos (Σιενφουέγος) της Κούβας στο λεγόμενο "παράνομο σχολείο".

_παρένθεση
Σήμερα υπάρχει σχετικό Μουσείο Παρανομίας (Hermanas Giral) είναι πρωταθλητής διάδοσης στις νέες γενιές Κουβανών της σημασίας του αγώνα που διεξήγαγε ο λαός ενάντια στη δικτατορία του Fulgencio Batista κατά τη δεκαετία του 1950 και στη συνέχεια για την εδραίωση της επανάστασης. Ο ρόλος της σε όλο τον επαναστατικό αγώνα τονίζεται από τους ειδικούς του στους χιλιάδες _κάθε μήνα, επισκέπτες που έρχονται στο μουσείο, οι οποίοι διδάσκονται όχι μόνο για τη ζωή και το έργο των μαρτύρων που δολοφονήθηκαν από τη δικτατορία του Batista, αλλά και για άλλες προσωπικότητες που συνέβαλαν σε αυτόν τον αγώνα για την αξιοπρέπεια ενός έθνους _μεταξύ αυτών και της Τάνιας. Παράλληλα, το ίδρυμα Cienfuegos επεκτείνει το έργο του σε σχολεία, προγράμματα κοινωνικών υπηρεσιών, σωφρονιστικά κέντρα, χώρους εργασίας και διάφορους φορείς σε όλη την περιοχή. Το Μουσείο Hermanas Giral φιλοξενεί περιοδεύουσες, κυκλοφορούσες και προσωρινές εκθέσεις, τόσο εντός όσο και εκτός των εγκαταστάσεων. Οι συλλογές του με ιστορία, όπλα και έγγραφα, είναι από τις πιο ολοκληρωμένες στην Κούβα.

8 Μαρτίου 1964, η Τάνια στάλθηκε στην Ιταλία με το όνομα Marta Iriarte (Μάρτα Ιριάρτε): έμαθε ιταλικά (πιθανότατα ήταν φιλοξενούμενη του εκδότη Giangiacomo Feltrinelli _Τζιαντζιάκομο Φελτρινέλι στο Μιλάνο). Το καλοκαίρι του 1964, ήταν κουβανική μυστική πράκτορας στη Δυτική Γερμανία και σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Η Τάνια μιλάει άπταιστα πολλές γλώσσες: γερμανικά, αγγλικά, ρωσικά, γαλλικά, ιταλικά και ισπανικά. Το φθινόπωρο του 1964, στάλθηκε στη Λατινική Αμερική με το όνομα Laura Gutiérrez Bauer, εθνολόγος στο επάγγελμα και Αργεντινή υπήκοος. Πήγε πρώτα στο Περού και στη συνέχεια στη Βολιβία. Στη Λα Παζ, την πρωτεύουσα της Βολιβίας, η πολυτάλαντη Τάνια (παίζει κιθάρα, ακορντεόν και πιάνο) προσλήφθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού ως εθνολόγος, ανθρωπολόγος και ερευνήτρια της βολιβιανής λαογραφίας. Έτσι, απέκτησε κυβερνητική άδεια για να ταξιδεύει σε όλη τη χώρα (φυσικά, για να κρατάει σημειώσεις που τις παραδίδει στον Τσε).
Καθ' όλη τη διάρκεια του 1965, η Τάνια επισκέφθηκε τη Βολιβία (όπως είναι γνωστό, ο Τσε βρισκόταν στο Κονγκό τότε). Απρίλη του 1966, στο Μεξικό, συναντήθηκε με τον Κουβανό Juan Carretero (Χουάν Καρρετέρο, γνωστό ως Ariel _Άριελ), ο οποίος την ενημέρωσε ότι είχε γίνει δεκτή στο Κουβανικό Κομμουνιστικό Κόμμα και της έδειξε την κάρτα μέλους του με την υπογραφή του Φιντέλ Κάστρο. Τον Μάιο, επέστρεψε στη Λα Παζ και, τον Αύγουστο, συμμετείχε στην υλικοτεχνική υποστήριξη των ανταρτών που έφταναν από την Κούβα. Στα τέλη Δεκεμβρίου, έφτασε στο στρατόπεδο του Κομαντάντε Γκεβάρα στη Νιανκαχουάζου και τον Ιανουάριο του 1966, κλήθηκε να συμμετάσχει στην βολιβιανή αποστολή και έφτασε στο βολιβιανό αντάρτικο στρατόπεδο του Τσε (Ramón). Τον Απρίλιο του 1967, αρρώστησε και ο Τσε την άφησε στην πιο προστατευμένη ομάδα _του Joaquín (Χοακίν), που 31 Αυγούστου 1967, σφαγιάστηκε από Βολιβιανούς στρατιώτες της CIA (μετά από "κάρφωμα" του χωρικού κατασκόπου Honorato Rojas _Ονοράτο Ρόχας).

Μωρό με τη μητέρα της στην Αργεντινή

Με τη Vilma Espín Guillois

Η Τάνια "έφυγε": ήταν μόλις 29⁺ ετών (ένα μήνα αργότερα, 9 Οκτωβρίου 1967, ο Τσε δολοφονήθηκε επίσης: ήταν μόλις 39 ετών). Η Τάνια ήταν η προτελευταία που βυθίστηκε στο ορμητικό ρεύμα του Ρίο Γκράντε, ακριβώς μπροστά από τον Χοακίν που κάλυπτε τους συντρόφους του. Με το νερό πάνω από τους γοφούς της ακούστηκαν οι πρώτες ριπές. Προσπάθησε να αρπάξει το τουφέκι της αλλά μια σφαίρα την βρήκε στον πνεύμονα… παρασύρθηκε από το ποτάμι και οι στρατιώτες βρήκαν το σώμα της επτά ημέρες αργότερα… Έκτοτε, κάθε 31-Αυγ, άγνωστα χέρια γεμίζουν με λουλούδια τιμής και μνήμης το μέρος όπου βρέθηκε το σώμα της και η αντάρτισσα Τάνια, το αγριολούλουδο του Ρίο Γκράντε, θρύλος πλέον, αναβιώνει την κραυγή για ελευθερία που διατρέχει τη Λατινική Αμερική.

Το 1968-69, οι υπηρεσίες πληροφοριών της CIA διεξήγαγαν μια συκοφαντική εκστρατεία εναντίον της, προσπαθώντας να την παρουσιάσουν ως Ανατολικογερμανίδα κατάσκοπο που είχε διεισδύσει στους αντάρτες του Γκεβάρα μέσω της σοβιετικής KGB για να ενημερώσει το Κρεμλίνο. Το 1970, στην Αβάνα, δύο Κουβανοί ιστορικοί, οι Marta Rojas και Mirta Rodriguez (Μάρθα Ρόχας - Μίρτα Ροντρίγκεζ), δημοσίευσαν ένα πολύ σημαντικό φωτογραφικό λεύκωμα με τίτλο "Tania, la guerrillera inolvidable" (Τάνια, η Αξέχαστη Αντάρτισσα _εκδ. Istituto del Libro, Αβάνα), το οποίο αποκάλυψε τα ψέματα της CIA. Το 1971, στο Μιλάνο, το προαναφερθέν βιβλίο εκδόθηκε και από τις εκδόσεις Feltrinelli, με τον τίτλο "Tania la guerrigliera"...

Εξαντλήθηκε και ίσως, επανεκδοθεί μια επειδή πολλοί νεαροί φίλοι από τους φιλοκουβανικούς κύκλους θα ήθελαν να το διαβάσουν. Υπενθυμίζουμε ότι το προαναφερθέν βιβλίο περιγράφει την Τάνια ως εξής: "Είχε πράσινα μάτια και ήταν έξυπνη, όμορφη, ξανθιά, γλυκιά, χαρούμενη, δραστήρια, ανοιχτή, αισιόδοξη, ενεργητική, πειθαρχημένη και ερωτευμένη με την Κουβανική Επανάσταση".

Στο Σαντιάγο ντε Κούβα, μπροστά από το ξενοδοχείο Σαντιάγο, υπάρχει ένας μικρός λόφος με ένα μνημείο αφιερωμένο στους Αργεντινούς Τσε και Τάνια, και σε 13 άλλους Κουβανούς που σκοτώθηκαν στη Βολιβία το 1967. Μετά τον θάνατο της, τα αστικά μέσα ενημέρωσης προσπάθησαν αισχρά να την υποβαθμίσουν απλώς σε "ρομαντική σύντροφο του Τσε, μειώνοντας έτσι τη συμβολή της στην Εκστρατεία της Βολιβίας. Ορισμένοι διανοούμενοι τη συνέδεσαν με femme fatale, ο θάνατος της οποίας οφειλόταν στην εξωσυζυγική της σχέση με τον Comandante Ernesto. Η Σοβιετική-Ουκρανή αστρονόμος Λιουντμίλα Ζουράβλεβα ονόμασε έναν μικρό πλανήτη που ανακαλύφθηκε το 1974, 2283 Μπούνκε, προς τιμήν της. Η Μπούνκε έχει απεικονιστεί σε πολλές ταινίες, τραγούδια και θεατρικές παραγωγές, με πιο αξιοσημείωτη την ερμηνεία της Φράνκα Ποτέντε στην ταινία Τσε. Στη λογοτεχνία μυθοπλασίας και τα παιχνίδια, η παρουσία της είναι εξίσου αξιοσημείωτη. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της εμπλοκής της Πάτι Χερστ με τον Συμβιωτικό Απελευθερωτικό Στρατό μια μικρή "αντάρτικη ομάδα των ΗΠΑ το 1974, υιοθέτησε το ψευδώνυμο "Τάνια".  Εφημερίδες ανέφεραν ότι ο Αντόνιο Μπαντέρας (ο οποίος υποδύθηκε τον Τσε στην ταινία "Evita") θα υποδυθεί σύντομα ξανά τον Τσε στην "Tania", σε σκηνοθεσία του Michael Radford (Μάικλ Ράντφορντ) σκηνοθέτη του "The Postman" και παραγωγή Mick Jagger.

Υπάρχει ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ το "Tania - La Guerrillera" _αν το πετύχετε μην το χάσετε, επίσης το αδιάφορο Die drei Gesichter der Tamara Bunke (τα τρία πρόσωπα της Tamara Bunke)

Tamara Bunke στο ecured.cu

 

 

 

ΔΣΕ: Η μάχη της Δημητσάνας

Η μάχη για την κατάληψη του τότε ισχυρότερου οχυρού στην Πελοπόννησο _αυτού της Δημητσάνας, στις 30.08.1948 (σχέδιο επίθεσης είχε γίνει παράλληλα και για την Μεγαλόπολη, ενώ τα Καλάβρυτα είχαν ήδη χτυπηθεί και “χαθεί” στις 11.04.1948), αποτελεί την αρχή μιας σειράς ενεργειών του Δημοκρατικού Στρατού Πελοποννήσου που σκόπευε στον εξαναγκασμό της αστικής κυβέρνησης να μεταφέρει όλο και περισσότερες στρατιωτικές μονάδες στην Πελοπόννησο, έτσι ώστε να μειωθεί η πίεση του ΔΣΕ στην βόρεια Ελλάδα, με εκκαθάριση της υπαίθρου και ταυτόχρονα στον εγκλωβισμό των κυβερνητικών δυνάμεων στα μεγάλα αστικά κέντρα της Πελοποννήσου. Τις ίδιες μέρες είχαμε την τρομερά αιματηρή και καθυστερημένη κατάληψη του Γράμμου από τον κυβερνητικό αστικό στρατό, μετά από επιτυχή ελιγμό του ΔΣΕ (20–21.08.1948) από τον Γράμμο στο Βίτσι_δείτε Μουργκάνα _ ο “Μικρός Γράμμος” . Θυμίζουμε πως χρειάστηκε ένας ολόκληρος χρόνος _μέχρι τις 29 Αυγούστου του 1949, όταν το σύνολο των δυνάμεων του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) περνούσε στις Λαϊκές Δημοκρατίες, έχοντας φέρει σε πολύ δύσκολη θέση την εξουσία της αστικής τάξης στη διάρκεια της τρίχρονης πάλης του_ δείτε Ριζοσπάστης λήξη της τρίχρονης ένοπλης ταξικής αναμέτρησης (1946 - 1949) και αναλυτικότερα Το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου

Περισσότερες πληροφορίες συνοπτικά για την πολιτική γενικά και την στρατιωτική κατάσταση στην βόρειο Ελλάδα το καλοκαίρι του 1948 μπορεί ο αναγνώστης να βρει στο βιβλίο: Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας (Νίκου Κυρίτση εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, 2003).

Η εκλογή του στόχου “Δημητσάνα” αποφασίστηκε στην σύσκεψη αξιωματικών του ΔΣΕ Πελοποννήσου στο Βελιμάχι στις 25.08.1948, από την διοίκηση της 3^ης Μεραρχίας του (μέραρχος Γκιουζέλης, πολιτικός επίτροπος Ρογκάκος). Πληροφορίες στα βιβλία τους οι δυο βασικοί συγγραφείς της ιστορίας του ΔΣΠ (Ταγματάρχης Αρίστος Καμαρινός και Ανθυπολοχαγός με καθήκοντα διοικητού λόχου Κώστας Παπακωνσταντίνου η Μπελάς). Υπέρ της εκλογής του στόχου από στρατιωτικής πλευράς συντέλεσε το γεγονός ότι η κωμόπολη βρισκόταν μακριά από τους χώρους στους οποίους είχαν στρατοπεδεύσει ισχυρές κυβερνητικές στρατιωτικές δυνάμεις, οι οποίες μπορούσαν να κινηθούν για την υποστήριξη των αμυνόμενων (Τρίπολη, Λεβίδι, Βυτίνα, Μεγαλόπολη, κλπ). Οι δυνάμεις αυτές ήταν σχετικά εύκολο να εμποδιστούν σε μια γρήγορη προσπάθεια υποστήριξης των αμυνόμενων με την εγκατάσταση ενεδρών σε στρατηγικά σημεία της διαδρομής. Συμπερασματικά: Οι δυνάμεις του ΔΣΠ θα είχαν περισσότερο χρόνο στην διάθεση τους (περίπου 7 ώρες) να καταλάβουν την κωμόπολη, στόχο πλέον εφικτό από οποιονδήποτε άλλον.

Από αστική φυλλάδα της εποχής

Στον δρόμο για την Ζάτουνα είχε εγκατασταθεί διμοιρία του ΔΣΠ με διοικητή τον Μπελά για την ασφάλεια της αποστολής. Η επίθεση ορίστηκε τελικά για την 30.08.1948 ώρα 05:00. Από την μεριά του ΔΣΠ θα γίνονταν ως εξής: (Βλέπε σχεδιάγραμμα στο βιβλίο Κ. Παπακωνσταντίνου _Μπελάς): Η Νεκρή Μεραρχία 1^η Έκδοση, σελ. 748-749).

·       _1. Στο οχυρό της Αγίας Παρασκευής ένας λόχος του 1^ου τάγματος Ταϋγέτου (διοικητής Κ. Ξυδέας). Η επίθεση θα γινόταν αρχικά από μια διμοιρία λόγω στενότητας χώρου. Εφεδρεία Τάγμα Αρ. Καμαρινού.

·       _2. Στον δρόμο από την Στεμνίτσα ο λόχος του Π. Σουγλάκου του 1^ου τάγματος Μαινάλου (διοικητής Δ. Γιανακούρος ή Πέρδικας). Η επίθεση θα γινόταν επίσης αρχικά από μια διμοιρία και αρχικά είχε προγραμματιστεί να χρησιμοποιηθεί το τάγμα Καμαρινού, αλλά ύστερα από επέμβαση του Πέρδικα στην ενημερωτική συζήτηση ανατέθηκε σε αυτόν ο τομέας.

·       _3. Κάτω από την πλατεία, από τα αμπέλια, προς το Κάστρο ο λόχος Μπελά (λόχος του 1^ου  τάγματος Μαινάλου _Πέρδικα). Επίθεση με τρεις διμοιρίες.

·       _4. Ο 1^ος λόχος (διοικητής Αρ. Βασιλόπουλος) του 1^ου τάγματος Μαινάλου παρέμενε εφεδρεία.

·       _5. Ένας λόχος (διοικητής Πέτρος Οικονόμου) του 1^ου τάγματος Ταϋγέτου παρέμενε εφεδρεία της 3^ης Μεραρχίας.

·       _6. Ενέδρα στον δρόμο για την Βυτίνα θα έκανε ένας λόχος του τάγματος Κορινθίας (διοικητής Μανώλης Σταθάκης) και ένας λόχος του 2^ου τάγματος αρχηγείου Μαινάλου (διοικητής Κ. Βρεττάκος).

·       _7. Ενέδρα στο γεφύρι του δρόμου από Μεγαλόπολη, Καρύταινα, Ατσίχολο θα έκανε μια διμοιρία του Αρχηγείου Μαινάλου και δυο ομάδες πολιτοφυλακής.

·       _8. Εγκατάσταση πολυβόλων, βλέπε σχεδιάγραμμα.

Για την άμυνα της πόλης είχαν παραταχθεί από κυβερνητικής πλευράς:

·       _1.Δυο λόχοι (1^ος λόχος, διοικητής Αθ. Ανδρεόπουλος, 2ος λόχος Ανδρ. Ανδρικόπουλος ενός μηχανοκίνητου τάγματος χωροφυλακής. Η διοίκηση του τάγματος και οι δυο άλλοι λόχοι είχαν εγκατασταθεί στην Βυτίνα. Επιπλέον η υποδιοίκηση Χωροφυλακής με διοικητή τον υπομοίραρχο Χρ. Σεγκούνα.

·       __2. Περίπου 150 άνδρες των Μονάδων Αμύνης Υπαίθρου (ΜΑΥ-δες) (4).

·       Βασικά οχυρά άμυνας ήταν:

·       _1. Το περιμανδρωμένο εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής με πολλά τσιμεντένια πολυβολεία και περίπου 50 χωροφύλακες κατά βάρδια (4).

·       _2. Το Κάστρο με 60 χωροφύλακες φρουρά, διέθετε όλμους, βαριά πολυβόλα και οπλοπολυβόλα. Εκεί βρισκόταν και η διοίκηση της διλοχίας.

·       _3. Στο κέντρο της πόλης, στην Πλατεία, δυο φυλάκια με πολυβολεία και στο καμπαναριό της εκκλησίας ένα πολυβολείο. Αυτά στήριζαν τα οχυρά και τις αποθήκες πυρομαχικών της Καλλιθέας.

·       _4. Τρία τεθωρακισμένα οχήματα (Κάριερς).

·       _5. Φυλάκια στις περιοχές Καραδήμα, Καλλιθέας και προφήτη Ηλία.

Το σχέδιο δράσης προέβλεπε αιφνιδιαστική (πληροφορία Μπελά) επίθεση εναντίον του οχυρού της Αγίας Παρασκευής και στην συνέχεια επίθεση από την μεριά του Γυμνασίου και των αμπελιών. Ο αιφνιδιασμός εκεί πέτυχε μερικά. Η επίθεση άρχισε την ώρα 4:55, πέντε λεπτά πριν τον καθορισμένο χρόνο διότι το φυλάκιο στον προφ. Ηλία εντόπισε μια ανιχνευτική ομάδα και χτύπησε συναγερμό.

Το βράδυ της 29^ης Αυγούστου δόθηκε η διαταγή της αναχώρησης. Όλες οι δυνάμεις κινήθηκαν μέχρι το Ζυγοβιστινό βουνό μαζί. Εκεί χώρισαν. Τα τάγματα Ταϋγέτου κατευθύνθηκαν προς τον στόχο “Αγία Παρασκευή”, το τάγμα Πέρδικα πήρε τον δρόμο για την Κλίνιτσα και τα αμπέλια της Αιμυαλούς. Εκεί έφτασαν μια ώρα μετά τα μεσάνυχτα και περίμεναν μέχρι τις 05:00 η ώρα. Πολλοί αντάρτες κοιμήθηκαν. Αυτό το γεγονός έδωσε αργότερα την εντύπωση ότι  η επίθεση από την ανατολική (Καλλιθέα) και νοτιοανατολική (αμπέλια) πλευρά καθυστέρησε λόγω του ύπνου των ανταρτών. Στην πραγματικότητα αυτό ήταν προγραμματισμένο. Το τάγμα Πέρδικα έπρεπε να περιμένει απαρατήρητο μέχρι την έναρξη της μάχης ενάντια στην Αγία Παρασκευή, όπου η επίθεση πέτυχε τον σκοπό της γύρω στις 10:00. Το ύψωμα καταλήφθηκε με σχετικά λίγες απώλειες από πλευράς του ΔΣΠ. Ο Ξυδέας μετά την κατάληψη φοβούμενος μήπως οι κυβερνητικές δυνάμεις καταλάβουν εκ νέου το ύψωμα έστειλε εκεί  δυο λόχους να παραλάβουν και μεταφέρουν το πολύτιμο πολεμικό υλικό. Την στιγμή εκείνη δέχτηκαν επίθεση με βόμβες Ναπάλμ από δυο αεροπλάνα αλλά ο ΔΣΠ κράτησε το ύψωμα μέχρι που δόθηκε το σύνθημα της υποχώρησης. Όπως αναφέρει ο Ριζοσπάστης (3 Μάη 1998) … όταν οι αντάρτες του ΔΣΕ κατέλαβαν το ύψωμα της "Αγίας Παρασκευής" που δεσπόζει της πόλης και η πτώση της ήτανε ζήτημα χρόνου, τα αεροπλάνα έριξαν βροχή βόμβες "Ναπάλμ". Τα θύματα - αντάρτες - ήτανε πάρα πολλά. Μεταξύ αυτών οι διμοιρίτες Σιδερέας και Μανιάτης. Το αποτέλεσμα του βομβαρδισμού ήταν τρομακτικό. Όσοι χτυπήθηκαν καίγονταν σιγά - σιγά και μεταβάλλονταν σε μικρές μούμιες. Ο δε γύρω χώρος είχε μεταβληθεί σε αληθινή κόλαση.

Στον τομέα Καλλιθέας ο Πέρδικας _βλ. αναλυτικό βιογραφικό στο τέλος, διέταζε την μια μετωπική επίθεση μετά την άλλη. Όλες οι προσπάθειες απέτυχαν με αποτέλεσμα ο λόχος Σουγλάκου να έχει μεγάλες απώλειες. Ο διοικητής του λόχου, ο επίτροπος και ένας διμοιρίτης ήταν τραυματισμένοι. Δυο άλλοι διμοιρίτες είχαν φονευθεί. Στην τελική φάση ανέλαβε την διοίκηση του λόχου ο επίτροπος του λόχου εφεδρείας Π. Κατριβάνος από τους Γαργαλιάνους. Στον τομέα του λόχου Μπελά η αντίσταση των αμυνόμενων βοηθούμενη από δυο πολυβόλα που βρίσκονταν στην πλατεία και στο καμπαναριό της εκκλησίας έκαναν θραύση. Τα μπαζούκας (ολμοβόλα) στα οποία ο ΔΣΕ στηριζόταν για την ανατίναξη των πολυβολείων δεν μπόρεσαν, λόγω απόστασης και κυρίως της μορφολογίας του εδάφους, να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά. Ο λόχος καθηλώθηκε μακριά από την κατοικημένη περιοχή χωρίς επιτυχία και όταν ο Σαρηγιάννης διέταξε υποχώρηση βρέθηκε σε δύσκολη θέση. Το μέρος υποχώρησης είχε αποκλειστεί και βρισκόταν συνέχεια κάτω από τα πυρά των κυβερνητικών δυνάμεων. Αλλά κανείς αντάρτης δεν έδινε σημασία… Οι νεκροί, τραυματίες και αιχμάλωτοι αυτού του λόχου ανήλθαν στους 55 (αρχική δύναμη 88). Κατά τις 12:00 δόθηκε σύνθημα υποχώρησης. Ο χρόνος επίθεσης που είχε καθοριστεί και οι απώλειες των λόχων Σουγλάκου και Μπελά δεν επέτρεπαν παραπέρα προσπάθεια ολοκληρωτικής κατάληψης της κωμόπολης. Στο μεταξύ υπήρχαν πληροφορίες ότι ισχυρές κυβερνητικές δυνάμεις (ένα τάγμα της 72^ης Ταξιαρχίας και μια Μοίρα Ορεινών Καταδρομών) πλησίαζαν την Δημητσάνα και βρίσκονταν ήδη βορειοδυτικά της Καρκαλούς και στο χωριό Χρυσοβίτσι, έτσι οι δυνάμεις αποχώρησαν προς το χωριό Μάρκου χωρίς να δεχτούν άλλη επίθεση. Οι απώλειες του ΔΣΠ σε νεκρούς, τραυματίες και αιχμαλώτους ανέρχονται γύρω στους 180. Αναλυτικά σύμφωνα με πληροφορίες οι νεκροί ανέρχονταν σε 117 με  24 αιχμάλωτους.

Ο διοικητής των τότε κυβερνητικών δυνάμεων στη Πελοπόννησο, υποστράτηγος Αλ. Τσιγγούνης, αναφέρει στο βιβλίο του “Ο Συμμοριτισμός στην Πελοπόννησο” μια διαφορετική εκδοχή όσον αφορά τα γεγονότα στο ύψωμα της Αγίας Παρασκευής ότι _δήθεν, η κατάληψη του οχυρού έγινε στις 9:30 το πρωί και αργότερα επανακαταλήφθηκε από τις κυβερνητικές δυνάμεις. Αυτό διαψεύδεται από όλες τις άλλες πηγές. Από πλευράς των κυβερνητικών δυνάμεων, σύμφωνα με τις πληροφορίες στο βιβλίο Τσιγγούνη, οι απώλειες ανέρχονται σε 11 νεκρούς και συνολικά 55 τραυματίες.

·        _1. Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας: Βασικοί σταθμοί του αγώνα. 2^η Έκδοση, Ν. Κυρίτσης, “Σύγχρονη Εποχή”.

·        _2. Η νεκρή μεραρχία: (ΙΙΙ Μεραρχία ΔΣ Πελοποννήσου), 3^η Έκδοση, “Αλφειός”, Κ. Παπακωνσταντίνου  (Μπελάς) σελ. 745-775 | σελ. 439-442.

·        _3. Ο εμφύλιος πόλεμος στην Πελοπόννησο 1946-1949: Εκδόσεις “Σύγχρονη Εποχή”, 4^η Έκδοση, Αρ. Καμαρινός σελ. 466-476.

·        _4. Ο Συμμοριτισμός στην Πελοπόννησο: Υποστράτηγου Αλ. Τσιγγούνη _ Βλέπε παραπομπή στο βιβλίο  του Αρ. Καμαρινού, σελ. 475 – 476

·        _5. Ο ΔΣΕ Πελοποννήσου: Γιάννης-Λέων Λέφας Δ.Φ. / Εκδόσεις: Αλφειός, Αθήνα 1998, σελ. 320 – 332

·        _6. Εφημερίδα “Αλήθεια”, 21^ης Νοεμβρίου 1948. Σελ. 2

30 Αυγούστου 1948
Η μάχη της Δημητσάνας

Τη νύχτα της 29 Αυγούστου του 1948 αντάρτες και αντάρτισσες των Αρχηγείων Μαινάλου Ταϋγέτου και Αργολιδοκορινθίας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας κινητοποιήθηκαν με στόχο την προσβολή της φρουράς της Δημητσάνας. Μέχρι τότε ο ΔΣΕ διατηρούσε την πρωτοβουλία των κινήσεων στην Πελοπόννησο και είχε καταγάγει σοβαρές νίκες εξουδετερώνοντας μια διλοχία Εθνοφρουράς το Μάρτιο στα Τρόπαια, τη διλοχία του Γαλανόπουλου στην περιοχή της Μεγαλόπολης, και ένα Τάγμα Εθνοφρουράς στα Καλάβρυτα, ενώ είχε προσβάλει με επιτυχία και άλλους στόχους, και έτσι η κυβέρνηση με τους Αμερικάνους που οργάνωναν εξόπλιζαν και εφοδίαζαν το στρατό είχαν μετατρέψει τη Δημητσάνα που αποτελούσε πλέον τη σημαντικότερη βάση κοντά στην Τρίπολη σε ένα τεράστιο φρούριο με οχυρώσεις σε βάθος, με κύρια σημεία το Κάστρο και την Αγία Παρασκευή, με πολυβολεία από μπετόν εξοπλισμένα με βαρείς όλμους που είχαν ακτίνα δράσης πέντε χιλιάδες μέτρα, με βαριά πολυβόλα Βίκερς, πολυβόλα οπλοπολυβόλα ατομικά αυτόματα και ντουφέκια.
Την οχύρωση συμπλήρωναν ακόμα δυο ισχυρά πολυβολεία – οχυρά προς την πλευρά της Καλλιθέας, ένα πάνω στη δημοσιά και άλλο ένα αρκετά ευρύχωρο ώστε να κινούνται πάνω από τριάντα υπερασπιστές εντός του λίγο πιο πάνω προς την Αγία Παρασκευή. Υπήρχε και άλλο ένα στην άλλη πλευρά της Δημητσάνας που έλεγχε τον δρόμο και τον τόπο προς την κατεύθυνση Ζάτουνας - Βυτίνας, κι ακόμα ένα πολυβολείο πάνω στην Αγία Κυριακή με ένα βαρύ πολυβόλο στο καμπαναριό που μπορούσε να ελέγχει την περιοχή σε μεγάλη ακτίνα. Επί πλέον δυο θωρακισμένα οχήματα κάριερς (κάριες τα λέγαμε στην πλάκα) εξοπλισμένα με μυδράλια που κινούνταν συνεχώς πάνω στο δρόμο από τη γέφυρα μέχρι το φυλάκιο της Καλλιθέας προκαλώντας διαβολεμένο θόρυβο με τα μοτέρ και τις ερπύστριες τους, και κατά τη διάρκεια της μάχης ιδιαίτερα προς την πλευρά της Καλλιθέας κάνανε μεγάλη ζημιά στους επιτιθέμενους. .
Τις οχυρώσεις επάνδρωναν μια διλοχία του μηχανοκίνητου Τάγματος χωροφυλακής που η διοίκησή του με την άλλη διλοχία στάθμευε στη Βυτίνα, καμιά πενηνταριά άνδρες της Υποδιοίκησης χωροφυλακής Δημητσάνας υπό τον υπομοίραρχο Σεγκουνά, και καμιά εκατοστή Χιτομάϋδες, σύνολο περίπου 350 – 400 ανδρών, ενώ όπλα έφερε και σημαντικός αριθμός κατοίκων της Δημητσάνας, πολλοί από τους οποίους κάθε βράδυ βρίσκονταν σε επιφυλακή ή ενίσχυαν τις φρουρές στα πολυβολεία, και σε πολλά σπίτια υπήρχαν σακούλια με χειροβομβίδες για να χρησιμοποιηθούν κατά τω ανταρτών σε περίπτωση που μπαίνανε στην πόλη και άρχιζαν οι οδομαχίες.  Κι ακόμα, οπλισμένοι ήσαν πολλοί Ηραιάτες που είτε το έπαιζαν ανταρτόπληκτοι και είχαν καταφύγει στη Δημητσάνα για να εξασφαλίσουν τον άρτο τον επιούσιο και το φαγητό για την οικογένειά τους από το καζάνι της χωροφυλακής (δύσκολοι οι καιροί τότε), είτε γιατί εξ αιτίας της συμπεριφοράς και των εγκλημάτων τους σε βάρος των αριστερών πολιτών δεν τους σήκωνε το κλίμα στα χωριά τους τώρα που η ύπαιθρος βρισκόταν κάτω από τον έλεγχο του ΔΣΕ

Ο Γιώργος Κονταλώνης

Έτσι, η δύναμη των υπερασπιστών του οχυρού Δημητσάνα ξεπερνούσε τους 600 άνδρες.
Τα τμήματα του ΔΣΕ για να εξασφαλίσουν την επιτυχία της επιχείρησης στήσανε ενέδρες σε διάφορα σημεία με σκοπό να εμποδίσουν τις ενισχύσεις των κυβερνητικών που ήταν βέβαιο ότι θα σπεύδανε από Τρίπολη, Βλαχοκερασιά, Πιάνα Λεβίδι Βυτίνα, αλλά και από Μεγαλόπολη Χρυσοβίτσι Στεμνίσα, και έτσι οι δυνάμεις που προσβάλανε τη Δημητσάνα ήσαν σχεδόν λιγότερες αριθμητικά από εκείνες των υπερασπιστών, κατά παράβαση των τότε κανόνων που όριζαν ότι οι δυνάμεις των επιτιθεμένων κατά οχυρών θέσεων πρέπει να είναι πολλαπλάσιες σε σχέση με τους αμυνόμενους. Αλλά, αυτές ήσαν οι δυνατότητές τους. 
Σύμφωνα με το σχέδιο του Γενικού Επιτελείου του ΔΣΕ Πελοποννήσου η επιχείρηση θα άρχιζε στις 5 τα χαράματα της 30 Αυγούστου με προσβολή του οχυρού της Αγίας Παρασκευής, πέντε λεπτά όμως πριν από τις 5 καθώς οι αντάρτες πλησιάζουν το ύψωμα του Αγιολιά βορειότερα της Αγίας Παρασκευής που το θεωρούσαν αφύλαχτο γίνονται αντιληπτοί και το ντουφεκίδι ανάβει, ενώ παράλληλα χάνεται και το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού.
Φύσει και θέσει οχυρή η Δημητσάνα είναι απρόσβλητη από τα δυτικά που δεσπόζει το Κάστρο πάνω από τα απόκρημνα βράχια του Λούσιου, όπως επίσης και από τα βόρεια, γι αυτό και το σχέδιο επίθεσης έριχνε το βάρος στην επίθεση κατά των οχυρών της Αγίας Παρασκευής με ταυτόχρονη προσβολή των δυο οχυρών προς Γυμνάσιο – Καλλιθέα
Τα οχυρά της Αγίας Παρασκευής υπερασπίζουν 56 χωροφύλακες με βαριά όπλα, πολυβόλα Βίκερς και όλμους, οπλοπολυβόλα ατομικά αυτόματα ντουφέκια και χειροβομβίδες, ενώ λίγο πιο μπροστά από τις οχυρώσεις υπάρχει και μαντρότοιχος από ξερολιθιά ύψους 1 περίπου μέτρου που πρέπει να υπερπηδήσουν οι αντάρτες οι οποίοι υπολόγιζαν να ισοπεδώσουν τη μάντρα και τα πολυβολεία με τα μπαζούκας, αλλά δοκιμάζουν πικρή απογοήτευση καθώς διαπιστώνουν ότι τη νύχτα είναι πολύ δύσκολη η σκόπευση με αυτό το όπλο, και δεν έχουν βλήματα για να τα ρίχνουν στην τύχη. Επί πλέον για να σκοπεύσει ο χειριστής του όπλου πρέπει να στέκεται όρθιος, πράγμα που με τις χιλιάδες σφαίρες ανά λεπτό που πέφτουν κατά των επιτιθεμένων σημαίνει σίγουρο θάνατο. Έτσι, αποκλείεται από την αρχή η έφοδος των υπό τον Κονταλώνη επιτιθεμένων τμημάτων που καθηλώνονται, και το ίδιο περίπου συμβαίνει και με τα τμήματα του Πέρδικα που φθάνουν μπροστά στα πολυβολεία που βλέπουν προς την Καλλιθέα .όταν έχει αρχίσει η μάχη στην Αγία Παρασκευή και καθηλώνονται όχι μόνο από τους υπερασπιστές των πολυβολείων αλλά και από τα δυο θωρακισμένα που έχουν σπεύσει μπροστά στο πολυβολείο της δημοσιάς και σκορπίζουν το θάνατο. Ούτε και αυτά τα τμήματα μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα μπαζούκας κατά των πολυβολείων και των αρμάτων μάχης.
Με το φως της ημέρας τα πράγματα δυσκολεύουν για τα αντάρτικα τμήματα που πλέον δεν έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο τα πυρά των οχυρών που βρίσκονται μπροστά τους. Καθώς το μέτωπο είναι περιορισμένο από τη δημοσιά προς το Γυμνάσιο μέχρι το ύψωμα της Αγίας Παρασκευής, το οχυρό του Κάστρου με τους όλμους και τα βαριά πολυβόλα του καθώς και το πολυβολείο του καμπαναριού της Αγίας Κυριακής σαρώνουν όλη τη νότια πλευρά της πόλης, Μπολιάνα – Καλλιθέα μέχρι επάνω την Αγία Παρασκευή. Κι επί πλέον καθώς οι ώρες περνούν, πλακώνουν και δυο μαχητικά αεροπλάνα που με βόμβες ρουκέτες και πολυβολισμούς χτυπούν τα αντάρτικα τμήματα που επιτίθενται στην Αγία Παρασκευή, στην περιοχή προς Καλλιθέα, στο πολυβολείο της δημοσιάς αλλά και δυτικότερα προς την Πολιάνα.

Οι επιθέσεις στην Αγία Παρασκευή συνεχίζονται με πείσμα για να σπάσουν τα οχυρά, αλλά και χαμηλότερα στη δημοσιά ο Πέρδικας παρόλο που τα τμήματά του ματώνουν κι έχουν πολλές απώλειες επιμένει με συνεχείς επιθέσεις να γαντζωθεί στα πρώτα σπίτια, αλλά μια διμοιρία από 24 μαχητές που καταφέρνει να φθάσει ως εκεί αιχμαλωτίζεται.
Ο τόπος που είναι φρύγανο τέτοια εποχή από τις ξερές καλαμιές και τα υπολείμματα από το θερισμό ανάβει από τα πυρά που τον γαζώνουν, και πολλοί αντάρτες τσουρουφλίζονται στις θέσεις που καλύπτονται από τις φλεγόμενες καλαμιές.

Έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση με τα εμφύλια πάθη εκείνη την εποχή οι υπερασπιστές της πόλης δίνουν τον υπέρ πάντων αγώνα τους.

Αξιόλογη δύναμη πυρός συγκροτούν και οι χίτες του Θανάση Ντοροβίτσα, οι χίτες από τα διάφορα χωριά της Ηραίας που έχουν γδύσει πολλά νοικοκυριά αριστερών οικογενειών και έχουν σηκώσει ολόκληρες προίκες κοριτσιών. Σκορπισμένοι μέσα στην πόλη πολεμάνε και τούτοι γιατί ξέρουν πως αν μπούνε οι αντάρτες θα πληρώσουνε για τα εγκλήματά τους.

Οι πολίτες πάλι που από την κρατική προπαγάνδα είναι πεπεισμένοι ότι τα στίφη των ανταρτών εκεί έξω έρχονται για να τους σφάξουν, να πάρουν τα σπίτια και τις περιουσίες τους, να βιάσουν τις κόρες τις μανάδες τις αδελφές και τις γυναίκες τους, όσοι μπορούν να κρατήσουν όπλο πολεμάνε υπέρ βωμών και εστιών  όπως τους προτρέπει και ο παπά Βώβος  που με τον σταυρό στο στήθος του και ένα ντουφέκι στο χέρι περιέρχεται γειτονιές σπίτια και πολυβολεία και ευλογεί τον αγώνα τους.

 Το σπίτι της οικογένειας Κολοκούση σε ευθεία ντουφεκιού απέχει περίπου 200 μέτρα από το πολυβολείο της δημοσιάς, ο Τάκης όμως έχει προωθηθεί εκεί και μάχεται με τους χωροφύλακες. Σε κάποια από τις εφόδους των ανταρτών πετάγεται έξω από το πολυβολείο και πιάνεται στα χέρια, για να διαπιστώσει έκπληκτος ότι παλεύει με αντάρτισσα. Ο Κολοκούσης πέφτει εκεί πολυτραυματίας (αργότερα η μάνα του μας επιδεικνύει το παντελόνι του διάτρητο στη λεκάνη από θραύσματα χειροβομβίδας) και τη γλυτώνει στο νοσοκομείο, ενώ με τη λήξη της μάχης θα βρεθούν εκεί βαριά τραυματισμένες οι αντάρτισσες Δήμητρα Σαρλά από του Λώτι και Τασία Σαραντοπούλου από Τριφυλία που θα τις σφάξουν σαν αρνάδες οι νικητές για να, στα ελάχιστα δευτερόλεπτα ως που να πεθάνουν καθώς βλέπουν τα μαχαίρια να μπήγονται στο λαιμό τους, συνειδητοποιήσουν καλά ποιοι είναι οι νικητές, και θα μεταφέρουν τα κεφάλια τους μαζί και άλλων βαριά τραυματισμένων να τα επιδείξουν στην πόλη ως τρόπαια και να τα χλευάζουν.

Ο φανατισμός και το μίσος όμως δεν εξαντλούνται μόνο στους ζωντανούς. Ο Λιάς Λιακόπουλος από του Ψάρι πατέρας 3 παιδιών παλιός ΕΛΑΣίτης βρίσκεται βαριά τραυματισμένος στη χαράδρα του Λούσιου με τη λήξη της μάχης και τον εκτελούν επί τόπου. Στο σημείο που συγκεντρώνουν τους νεκρούς αντάρτες για την ομαδική ταφή, ένας κοντοχωριανός Χίτης αναγνωρίζει το νεκρό Λιακόπουλο και αφού ρίχνει κάποιες κλωτσιές στο κουφάρι του (την ιστορία αυτή την συζητάνε ακόμα στη Λυσσαρέα), του φυτεύει δυο τρεις σφαίρες φωνάζοντας: «παλιοκερατά Κ…(το παρατσιοούκλ του Λιά), δεν σε βρήκα ζωντανό να σε σκοτώσω, σε σκοτώνω πεθαμένο)! 
Εφτά ώρες μετά την έναρξη της επιχείρησης γύρω στις 12 που είναι και ο επιτρεπόμενος χρόνος για τη διάρκειά της (ΩΧΕ), τα οχυρά της Αγίας Παρασκευής πέφτουν και όσοι χωροφύλακες είναι ακόμα ζωντανοί κουτρουβαλούν στα βράχια προς το εσωτερικό της πόλης, ενώ δυο λόχοι των ανταρτών απλώνονται στα εγκαταλειμμένα οχυρά και φορτώνονται βαριά όπλα και πυρομαχικά να τα βγάλουν από εκεί και να ανεφοδιαστούν τα τμήματα. Τα πυρά των υπερασπιστών από το Κάστρο και τα καμπαναριά χτυπούν συγκεντρωμένα το ύψωμα για να αναχαιτίσουν την προέλαση των ανταρτών μέσα στην πόλη, κι εκείνη τη στιγμή πλακώνει η αεροπορία με βόμβες ρουκέτες και πολυβολισμούς αλλά και με εμπρηστικές οβίδες και βόμβες ναπάλμ που ρίχνονται για πρώτη φορά στην Πελοπόννησο και ο τόπος λαμπαδιάζει. Σε δευτερόλεπτα σκοτώνονται οι μισοί τουλάχιστον αντάρτες έτσι όπως τους πετυχαίνουν φορτωμένους, 6 λαμπαδιάζουν από τις ναπάλμ, κι εκείνη τη στιγμή σκάνε στον ουρανό και οι δυο φωτοβολίδες που είναι το σύνθημα της άμεσης υποχώρησης λόγω εξάντλησης του ΩΧΕ, του ωφέλιμου χρόνου επιχείρησης.
.Αξιωματικοί και μαχητές που βλέπουν ότι αφού έπεσε η Αγία Παρασκευή σε λίγο η πόλη θα είναι δική τους, δεν μπορούν να πιστέψουν ότι πρέπει να την εγκαταλείψουν, κάποιοι πιστεύουν ότι κάποιο λάθος έχει γίνει, αλλά η διαταγή είναι αμετάκλητη και εγκαταλείπουν τη Δημητσάνα.
Τέλος, παρόλο που από πολλά χρόνια η πολιτεία έχει ξεκαθαρίσει ότι ο Εμφύλιος ήταν εσωτερική υπόθεση της χώρας και ότι πρέπουν τιμές και στις δυο παρατάξεις που συγκρούστηκαν, στον ομαδικό τάφο κάπου ανάμεσα Αη Γιώργη και Καλλιθέα (;)που βρίσκονται θαμμένοι οι 110 - 120 νεκροί του ΔΣΕ που δώσανε τη ζωή τους για Εθνική Ανεξαρτησία, Εθνική Αξιοπρέπεια, κοινωνική δικαιοσύνη και Δημοκρατία, δεν υπάρχει ένα λιτό μνημείο που να θυμίζει τη θυσία τους, ούτε καν το σημείο που είναι θαμμένοι.

Δημήτρης Γιαννακούρας - Πέρδικας

Σχετικά με τη δράση του Πέρδικα και την προσφορά του στο Δημοκρατικό Στρατό Πελοποννήσου, χρήσιμες πληροφορίες δίνει το σύντομο βιογραφικό του που περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Αρίστου Καμαρινού, που προαναφέραμε.

Ο Δημήτρης Γιαννακούρας (αυτό ήταν πραγματικό του όνομα), γεννήθηκε το 1914 στο χωριό Βάγγου Αρκαδίας. Το ψευδώνυμο Πέρδικας το κληρονόμησε από τον πατέρα του, στον οποίο οι συγχωριανοί του είχαν «κολλήσει» αυτό το παρατσούκλι, από τα παιδικά του χρόνια, επειδή αρεσκόταν να κυνηγάει πέρδικες. Ο Πέρδικας τελείωσε δυο τάξεις του «Σχολαρχείου» (αντιστοιχεί στη ΣΤ' τάξη του Δημοτικού Σχολείου) και ασχολήθηκε με διάφορες εργασίες (αγρότης, κτηνοτρόφος, καρβουνιάρης, κ.ά.). Όταν οι Ιταλοί κήρυξαν τον πόλεμο στη χώρα μας, υπηρετούσε τη στρατιωτική θητεία του στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και πολέμησε τους Γερμανοφασίστες, όταν κι αυτοί εισέβαλαν στη χώρα μας, τον Απρίλη του 1941. Τον Αύγουστο του 1941 οργανώθηκε στην Αντιστασιακή Οργάνωση «Νέα Φιλική Εταιρεία» και το Νοέμβρη του 1941, μετά τη συγχώνευση της οργάνωσης αυτής με το ΕΑΜ, έγινε μέλος του. Στις αρχές του 1942 έγινε μέλος του ΚΚΕ, του οποίου στέλεχος καθοδηγητικό, στην Επαρχία Μεγαλόπολης, ήταν ο αδερφός του Κώστας. Ο Πέρδικας ήταν ανταρτοΕΠΟΝίτης, στο 11^ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ, όταν οι αντιΕΑΜίτες αντάρτες του ΕΣ (Ελληνικός Στρατός), με επικεφαλής το λοχαγό του προπολεμικού στρατού Τηλέμαχο Βρεττάκο, που καθοδηγούνταν από τους αξιωματικούς της Αγγλικής Αποστολής (είχαν πέσει με αλεξίπτωτα στις ορεινές περιοχές της Πελοποννήσου, με κύριο στρατηγικό σκοπό να διαλύσουν τον ΕΛΑΣ, ακόμα και ένοπλα, επειδή ήταν δημιούργημα του ΚΚΕ) και κατά τη διάρκεια της ύπαρξης του ΕΣ δεν έριξαν ούτε μια τουφεκιά κατά των κατακτητών, σκότωσαν με μπαμπεσιά τον αδελφό του Κώστα, απόφοιτο της Μέσης Εκπαίδευσης και τον γαμπρό του Νίκο Χρόνη.

Μετά από το γεγονός αυτό, ο Πέρδικας, πικραμένος από το αποτρόπαιο έγκλημα και αποφασισμένος να τιμωρήσει τους καθοδηγούμενους από τους Εγγλέζους εγκληματίες, έφυγε από το 11ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ. Έπειτα από λίγες βδομάδες, κατάφερε να ανακαλύψει έναν από τους δολοφόνους, τον αξιωματικό του προπολεμικού στρατού Θανάση Οικονομόπουλο (ήταν κρατούμενος του ΕΛΑΣ μετά την αιχμαλωσία του στην τελική σύγκρουση του ΕΛΑΣ με τον ΕΣ, που είχε ως αποτέλεσμα τη διάλυση της αντάρτικης αυτής οργάνωσης, του ΕΣ), ο οποίος ήταν Πρόεδρος του Στρατοδικείου που καταδίκασε σε θάνατο τον αδελφό του και το γαμπρό του. Αιφνιδιάζοντας τους φρουρούς του «κρατητηρίου» (ένα Εκκλησάκι στην περιοχή του χωριού Γερδίκι Μεσσηνίας) τον σκότωσε και αμέσως παρουσιάστηκε σε τμήμα του ΕΛΑΣ Μεσσηνίας.

Στο Μαίναλο με τον ΔΣΕ

Μετά την απελευθέρωση της χώρας μας, τη «Συμφωνία της Βάρκιζας» και την παράδοση των όπλων του ΕΛΑΣ, ο Πέρδικας δεν παρέδωσε τον οπλισμό του και, με πρωτοβουλία του, κατέφυγε στο βουνό Μαίναλο, όπου έζησε σ' όλη τη διάρκεια του Μονόπλευρου Εμφυλίου, μαζί με άλλους καταδιωκόμενους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης (Γιάννης Πετρόπουλο ή Μαυρόγιαννη, Ηλία Γιαννακούρα, Π. Κυριακόπουλο ή Πιπίνο, Ηλία Μάνδρο, Κώστα Παναγόπουλο, κ.ά.). Στην περίοδο αυτή (Μάρτης 1945 - Ιούλης 1946), τα μέλη της ομάδας αυτής των καταδιωκόμενων, αντιμετώπιζαν φοβερές δυσκολίες, ζούσαν κυριολεκτικά σαν αγρίμια μέσα στο δάσος. Γι' αυτό, κάπου κάπου, παραβίαζαν την κομματική γραμμή της παθητικής αυτοάμυνας και, με πρωτοπόρο πάντοτε τον Πέρδικα, που επέμενε «να αντιμετωπίσουμε επιτέλους την τρομοκρατία της μοναρχοφασιστικής κυβέρνησης με αντιτρομοκρατία, γιατί αλλιώτικα θα μας σκοτώσουν όλους οι ταγματασφαλίτες», χτύπησαν ένοπλα τους Χιτοσυμμορίτες του χωριού Παλιομοίρη και μια ομάδα χωροφυλάκων στην περιοχή του χωριού Τρίλοφο Μεγαλόπολης.

Φωτογραφία, έξω από το αστυνομικό τμήμα Μεγαλόπολης
μπροστά στο νεκρό σώμα του Πέρδικα
Στη μέση ο μοίραρχος Χαραλαμπόπουλος

Για τη δράση τους αυτή, οι Πέρδικας, Μαυρόγιαννης, Πιπίνος και Μάνδρος επικηρύχθηκαν από τη μοναρχοφασιστική κυβέρνηση της Αθήνας με ποσά από 20 έως 25 εκατομμύρια δραχμές για τον καθένα. Το Μάρτη του 1947, η ομάδα αυτή των καταδιωκόμενων αγωνιστών - «Ομάδα Πέρδικα», που είχε πάρει μέρος στη μάχη της Σπάρτης (13/02/1947), αποτέλεσε τον πυρήνα της δημιουργίας του Αρχηγείου Μαινάλου του Δημοκρατικού Στρατού Πελοποννήσου, με στρατιωτικό διοικητή τον Μανώλη Σταθάκη, αντισυνταγματάρχη του ΔΣΕ. Το καλοκαίρι του 1947, ο Πέρδικας ήταν διοικητής λόχου. Το Φλεβάρη του 1948 ονομάστηκε ταγματάρχης του ΔΣΕ, με Διαταγή του Γενικού Αρχηγείου, και ανέλαβε διοικητής Τάγματος. Τον Οκτώβρη του 1948, ανέλαβε διοικητής του Αρχηγείου Μαινάλου.

Ο Πέρδικας συγκέντρωνε όλα τα χαρίσματα του λαϊκού στρατιωτικού ηγέτη. Τον διέκρινε επιθετικό πνεύμα, ήταν ψύχραιμος, αποφασιστικός, τολμηρός στις αποφάσεις του στη διάρκεια της μάχης , κατείχε άριστα την αντάρτικη τακτική και την εφάρμοζε με αριστοτεχνικό τρόπο στη διάρκεια της μάχης . Το κυριότερο, όμως, χάρισμά του ήταν η ικανότητά του να προσαρμόζεται εύκολα σε κάθε χώρο που θα βρισκόταν το τμήμα του, πραγματοποιώντας τους απαραίτητους ελιγμούς πάντοτε με επιτυχία, γιατί ήταν γνώστης της μορφολογίας του εδάφους όλων των ορεινών περιοχών της Πελοποννήσου, ιδιαίτερα του Ανατολικού και Δυτικού Μαινάλου.

Το νεκρό σώμα του Πέρδικα, δεμένο πάνω σε μια πόρτα,
εκτίθεται σε δημόσια θέα στην πλατεία Άρεως της Τρίπολης

Στη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, ο Πέρδικας πήρε μέρος σε πολλές μάχες (Σπάρτης, Δάρα, Διάλυση της διλοχίας Γαλανόπουλου, Τροπαίων, Καλαβρύτων, Λεχαινών, Ζαχάρως, Χαλανδρίτσας, Βλασίας, Πιάνας, κ.ά.), στις οποίες διακρίθηκε για την προσωπική του παλικαριά και τις διοικητικές του ικανότητες. Μετά τη μάχη της Δημητσάνας , ανέλαβε διοικητής των Ομάδων Ελεύθερων Σκοπευτών. Σκοτώθηκε σε ενέδρα χωροφυλάκων στις 16 Αυγούστου 1949, όταν πλησίασε σε μια γιάφκα, στην τοποθεσία «Συνέσοβα» του Μαινάλου και, αντί να συναντήσει εκεί τον ανθυπολοχαγό με τον οποίο είχε το «ραντεβού», έπεσε πάνω στους χωροφύλακες... Στον αγώνα του λαού μας για Λευτεριά, Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, για το σοσιαλισμό και τον κομμουνισμό έδωσαν τη ζωή τους και τα αδέλφια του Κώστας, Αλέξανδρος, Παναγιώτα και Γιαννούλα, καθώς και ο γαμπρός του Ν. Χρόνης.

Παναγιώτης Κουλουκάς ή Κουλουκάκος.
Από τα καλύτερα παλικάρια του Συγκροτήματος Ταϋγέτου. Στο βουνό ήταν γνωστός ως «λοχίας Κουλουκάκος». Κατά την επίθεση του τάγματος στο ύψωμα της Αγίας Παρασκευής, όρμησε στο οχυρό των χωροφυλάκων, έπιασε από την κάννη το πολυβόλο και το έσυρε έξω μαζί με τον χειριστή του. Αργότερα στον σταθμό επίδεσης πάνω στο ύψωμα χτυπήθηκε από εμπρηστική βόμβα της κυβερνητικής αεροπορίας. Πέθανε από τα εγκαύματα μια από τις επόμενες νύχτες και οι σύντροφοί του τον έθαψαν κάπου στην αρκαδική γη.