Franca Viola: το κορίτσι που σήκωσε μπόι στο αστικό κράτος και στους μαφιόζους του

Το όνομα, στους περισσότερους “δε λέει” απολύτως τίποτε, κι όμως είναι μια ηρωίδα –με τον τρόπο της, που γιορτάζει κάθε χρόνο τέλη Δεκέμβρη –ακούστε την (επίκαιρη όσο ποτέ) ιστορία της, ένα ακόμη περιστατικό του αστικού κράτους που βρωμάει και ζέχνει. Η Φράνκα Βιόλα, η πρώτη γυναίκα στην Ιταλία που αρνήθηκε τον –λεγόμενο “matrimonio riparatore”  \ "γάμο αποκατάστασης ".

Κλείνουν 61+ χρόνια από τότε που η 17χρονη Φράνκα, απήχθη από τον Filippo Melodia, μέλος μιας τοπικής συμμορίας της μαφίας που την άρπαξε από το σπίτι της και -με την παρέα του, τη βίαζε κατ’ εξακολούθηση για 8 ημέρες. Τότε, εν μέσω του οικονομικού θαύματος και του οπορτουνισμού _ευρωκομμουνισμού να βασιλεύει στην καπιταλιστική Ιταλία το έγκλημα της σεξουαλικής βίας θεωρούνταν απλά προσβολή της δημόσιας αιδούς και όχι κάτι τι κατά του ατόμου, της ανθρώπινης ύπαρξης –ακόμη κι αν επρόκειτο για ένα ανήλικο κορίτσι.

Η Φράνκα Βιόλα ήταν κόρη ζευγαριού αγροτών και, σε ηλικία δεκαπέντε ετών, με τη συγκατάθεση των γονιών της, αρραβωνιάστηκε τον Filippo Melodia, ανιψιό του αρχηγού της Μαφίας Vincenzo Rimi __ μέλος μιας εύπορης οικογένειας. Ωστόσο, περίπου εκείνη την εποχή, ο Melodia συνελήφθη για κλοπή και συμμετοχή σε συμμορία της Μαφίας, γεγονός που ώθησε τον πατέρα της Φράνκα, Bernardo, να διαλύσει τον αρραβώνα. Τότε, η οικογένεια Viola δέχτηκε μια σειρά από βίαιες απειλές και εκφοβισμό: ο αμπελώνας τους καταστράφηκε, το διπλανό αγρόκτημα κάηκε και ο Bernardo Viola απειλήθηκε ακόμη και με όπλο …"chista è chidda che scapcera la testa a vossia" (αυτό - το όπλο - είναι αυτό που θα της τινάξει τα μυαλά), αλλά τίποτα από αυτά δεν άλλαξε την απόφασή του.
              Η Γαμήλια Υπόθεση
«Δεν είμαι ιδιοκτησία κανενός, κανείς δεν μπορεί να με αναγκάσει να αγαπήσω κάποιον που δεν σέβομαι. Η τιμή χάνεται από εκείνους που κάνουν ορισμένα πράγματα, όχι από εκείνους που τα υπομένουν».

Στις 26 Δεκεμβρίου 1965, σε ηλικία σχεδόν 18 ετών, η Franca απήχθη (μαζί με τον οκτάχρονο αδελφό της Mariano, ο οποίος σύντομα αφέθηκε ελεύθερος) από τον Melodia που έδρασε με τη βοήθεια δώδεκα φίλων, με τους οποίους κατέστρεψε το σπίτι της νεαρής γυναίκας και επιτέθηκε στη μητέρα της που προσπαθούσε να υπερασπιστεί το κορίτσι. Η Φράνκα ξυλοκοπήθηκε βιάστηκε, και λιμοκτόνησε, και στη συνέχεια κρατήθηκε αιχμάλωτη για οκτώ ημέρες, αρχικά σε ένα αγρόκτημα έξω από το χωριό και στη συνέχεια στο σπίτι της αδερφής του Μελόντια. Την Πρωτοχρονιά, οι συγγενείς του  επικοινώνησαν με τον Μπερνάρντο Βιόλα για τη λεγόμενη "paciata" _ειρήνευση, μια συνάντηση που είχε ως στόχο να φέρει τις οικογένειες ενώπιον ενός τετελεσμένου γεγονότος και να πείσει τους γονείς της Φράνκα να αποδεχτούν τον γάμο. Ο πατέρας και η μητέρα της Φράνκα, σε συμφωνία με την αστυνομία, προσποιήθηκαν ότι δέχτηκαν τον γάμο με το όπλο, ακόμη και το γεγονός ότι η Φράνκα έπρεπε να μείνει στο σπίτι του Φιλίππο. Ωστόσο, την επόμενη μέρα, 2 Ιανουαρίου 1966, η αστυνομία επενέβη τα ξημερώματα, κάνοντας έφοδο στο σπίτι, απελευθερώνοντας τη Φράνκα και συλλαμβάνοντας Μελόντια και συνεργούς.

Σύμφωνα με την ηθική της εποχής, ένα κορίτσι που είχε βγει από μια τέτοια δοκιμασία θα έπρεπε αναγκαστικά να παντρευτεί τον βιαστή της, σώζοντας την τιμή της και της οικογένειάς της. Διαφορετικά, θα μπορούσε να είχε παραμείνει γεροντοκόρη και να χαρακτηριστεί "disonorata" __ ατιμασμένη. Εκείνη την εποχή, η ιταλική νομοθεσία,  όριζε… «Για τα εγκλήματα που καλύπτονται από το Κεφ… Άρθ…, ο γάμος που συνάπτει ο δράστης του εγκλήματος με το παθόν πρόσωπο σβήνει το έγκλημα, ακόμη και σε σχέση με εκείνους που συμμετείχαν στο ίδιο το έγκλημα· και, εάν έχει υπάρξει καταδίκη, η εκτέλεση και οι ποινικές της συνέπειες παύουν.
Με άλλα λόγια, επέτρεπε την σβέση του εγκλήματος του βιασμού, ακόμη και κατά ανηλίκου, εάν ακολουθούνταν από έναν λεγόμενο "γάμο με καραμπίνα", μια σύμβαση μεταξύ του κατηγορουμένου και του θύματος· η σεξουαλική βία θεωρούνταν προσβολή κατά της ηθικής και όχι έγκλημα κατά του προσώπου. Σύμφωνα με την καθεστηκυία τάξη της εποχής, λοιπόν για να σώσει τη δική της τιμή και της οικογένειάς της, η γυναίκα έπρεπε να παντρευτεί τον δήμιό της σύμφωνα με την πρακτική του “matrimonio riparatore” με έναν –λεγόμενο "γάμο αποκατάστασης". Δλδ, όταν ένα κορίτσι έπεφτε θύμα βιασμού, γινόταν σχεδόν παρίας, εκτός αν ο βιαστής της την λύτρωνε μ’ αυτό τον τρόπο, η  Φράνκα Βιόλα όμως αρνήθηκε να παντρευτεί το κτήνος –με την υποστήριξη και του κυνηγημένου της πατέρα.

Δεν ήταν ούτε συνδικαλίστρια, ούτε έβγαινε στους δρόμους να διαδηλώσει …υπήρξε -παρ’ όλ’ αυτά, μια από τα εκατομμύρια ανώνυμες της λαϊκής οικογένειας στη γειτονική χώρα που σε καιρούς πολύ δύσκολους τα έβαλε με τα “αόρατα” τέρατα του αστικού κράτους

Για την ιστορία ο Filippo Melodia, τελικά δικάστηκε και καταδικάστηκε για σεξουαλική επίθεση. Η Καθολική Εκκλησία και οι Χριστιανοδημοκράτες εμπόδισαν την αφαίρεση από τον Ποινικό Κώδικα διατάξεων που ψηφίστηκαν στη φασιστική εποχή και ο γάμος «αποκατάστασης», μαζί με τις αμέτρητες δολοφονίες τιμής, καταργήθηκε μόλις το 1981, ενώ χρειάστηκαν άλλα 15 χρόνια –μέχρι το 1996 ώστε η Ιταλία να αναγνωρίσει τον βιασμό ως έγκλημα κατά ατόμου. «Δεν είμαι ιδιοκτησία κανενός, κανείς δεν μπορεί να με αναγκάσει να αγαπήσω ένα άτομο που δεν σέβομαι. Την τιμή χάνουν αυτοί που υποκύπτουν, όχι αυτοί που τα υφίστανται», δήλωνε η Franca -μπροστά στο “αγριεμένο πλήθος”, που ήθελε κυριολεκτικά να την ξεσκίσει.
Η Ιταλία κατά το παρελθόν έχει υπάρξει ως μία από τις χώρες με τον υψηλότερο αριθμό γάμων ανάγκης που προέκυπταν από -σε ημερήσια διάταξη απαγωγές και βιασμούς: Τα θύματα έπρεπε να αποδεχθούν τη μοίρα τους και να παντρευτούν τους βιαστές τους, ζώντας στην κόλαση ειδάλλως έρχονταν αντιμέτωπες με την απόρριψη και τον εξευτελισμό από την κοινωνία. Αυτός ήταν ο λόγος που η Φράνκα Βιόλα τη δεκαετία του 1960 τάραξε συθέμελα ένα ολόκληρο έθνος. Η ιστορία της θαρραλέας 17χρονης, η οποία απέρριψε δημοσίως τον γάμο με τον βιαστή της, έριξε μία δυνατή γροθιά στους κανόνες της αστικής κοινωνίας και στάθηκε γενναία απέναντι στη φρικαλέα, σεξιστική αυτή παράδοση.
Η Φράνκα γεννήθηκε στις 9 Ιανουαρίου 1948 στο Αλκάμο της Σικελίας και ήταν κόρη αγρότη. Στις 26 Δεκεμβρίου 1965, ενώ έλειπε ο πατέρας της, ο επώνυμος μαφιόζος Φιλίππο και 12 ένοπλοι μπούκαραν στο σπίτι της, χτύπησαν τη μητέρα της και την απήγαγαν. Ενώ την έσερναν, ο μικρός αδελφός της κρατούσε σφιχτά την αδελφή του και αρνιόταν να την αφήσει, ώσπου ένας από αυτούς τον πήρε μαζί του, αφήνοντάς τον ελεύθερο λίγες ώρες μετά. Εκεί την βίαζε κατά συρροή, πανηγυρίζοντας πλέον, ότι δεν θα μπορούσε να την παντρευτεί κανένας άλλος άνδρας, τώρα που είχε βιαστεί. Και αφού ο νόμος επέτρεπε στους βιαστές να παντρευτούν τα θύματά τους, εκείνη δεν είχε άλλη επιλογή από το να υπακούσει Όμως, εκείνος δεν φανταζόταν ποτέ το σοκ που τον περίμενε.
Στις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου χρόνου, ο Φίλιππο επικοινώνησε με τον πατέρα της Φράνκα, Μπερνάρντο, ζητώντας του να παντρευτεί την κόρη του. Εκείνος προσποιήθηκε, ότι συμφώνησε, έτσι όταν ελευθερωνόταν η κόρη του θα έφτανε εκεί με την αστυνομία για να συλλάβει τους απαγωγείς. Επτά μέρες πριν από τα γενέθλιά της, στις 2 Ιανουαρίου 1966 η Φράνκα απελευθερώθηκε και οι απαγωγείς της συνελήφθησαν. Μετά την σύλληψη, ο πατέρας της την ρώτησε τι πραγματικά ήθελε, τονίζοντάς της ότι θα ήταν στο πλευρό της, όποια κι αν ήταν η απόφασή της. Εκείνη, αγέρωχη, του είπε ότι δεν θα ήθελε ποτέ να παντρευτεί τον Φιλίππο και εκείνος τη διαβεβαίωσε, πως θα έδινε αγώνα για εκείνη.
Η υπόθεση οδηγήθηκε στο δικαστήριο, διχάζοντας την τοπική κοινωνία, ενώ οι γονείς της έγιναν αποδέκτες χυδαίων και υποτιμητικών επιθέσεων και απειλών από Ιταλούς, ωστόσο έφτασαν την υπόθεση μέχρι τέλους.  Η δίκη πήρε –αναγκαστικά τεράστιες διαστάσεις με τον Μελόντια να καταδικάζεται σε 11 χρόνια φυλάκιση και το δικαστήριο να επιβάλλει εξίσου αυστηρές ποινές στους μπράβους του που συμμετείχαν στην απαγωγή και η νεαρή Φράνκα έγινε σύμβολο για τις γυναίκες που είχαν υποστεί βιασμό και αναγκάστηκαν να δεχθούν ανεπιθύμητους γάμους, λόγω των νόμων.

Στην αστυνομία _κατά την ανάκριση

Δύο χρόνια αργότερα παντρεύτηκε τον συμμαθητή της Giuseppe Ruisi, ο οποίος ήταν ερωτευμένος μαζί της από τα παιδικά τους χρόνια.

Θυμίζουμε την ταινία της δικής μας Τώνιας Μαρκετάκη “η τιμή της αγάπης” 1984 (με αφετηρία το ομώνυμο μυθιστόρημα του Κ. Θεοτόκη), που καταγράφει την κοινωνική και σεξουαλική καταπίεση μιας γυναίκας, στις αρχές του 20ού αιώνα, που μέσα από τις υπάρχουσες συνθήκες μεταμορφώνεται σ’ ένα άβουλο αντικείμενο προς αγορά. Το μουσικό μοτίβο είναι από την ταινία (μουσική Ελένη Καραΐνδρου στίχοι Τώνια Μαρκετάκη, τραγουδάει η Δήμητρα Γαλάνη)
Επίσης υπάρχει ένα 15λεπτο βραβευμένο ντοκιμαντέρ με τίτλο Franca Viola, της Marta Savina, γνωστή και για τα La ragazza del futuro, Τρία μέτρα πάνω από τον ουρανό, Mississippi Requiem, Caruso, Ward 3, Harriet: The Musical κά
Λίγα χρόνια μετά _1964 κυκλοφορεί το Ατιμασμένη και εγκαταλελειμμένη (Sedotta e abbandonata) μια ιταλική κωμωδία-δράμα σε σκηνοθεσία Pietro Germi. Με τη Stefania Sandrelli ως Agnese Ascalone. Η ταινία είναι μια σκοτεινή σάτιρα του σικελικού κοινωνικού εθίμου της απαγωγής νύφης που παρουσιάζεται ως φυγή, και των ιταλικών νόμων της εποχής για τους φόνους τιμής και τον "γάμο που αποκαθιστά την τιμή"

                   …Il divorzio è l arma dei cornuti _
                   Το διαζύγιο όπλο των κερατάδων!
Ακυρωτικό δημοψήφισμα στην Ιταλία (Μάης 1974)
Καταργητικής μορφής του νόμου Fortuna-Baslini 1970, με τεράστια συμμετοχή (87,72%) και αποτέλεσμα σχετικά οριακό ΝΑΙ 40,9%, ΌΧΙ 59,1%. Ο νόμος, που τέθηκε σε ισχύ το 1970, είχε εισαγάγει το διαζύγιο στην Ιταλία, προκαλώντας διαμάχες και αντιρρήσεις, ειδικά από πολλούς Καθολικούς (το καθολικό δόγμα επιβάλλει την αδιαλυτότητα του δεσμού γάμου, αλλά οι υποστηρικτές κατά του διαζυγίου παρουσίασαν τη θέση τους ως κοσμικά υποκινούμενα, συνάγεται από την ίδια την ουσία του γάμου ως θεσμού του φυσικού δικαίου, όχι ως μυστηρίου κλπ. τερτίπια). Το μέτωπο του διαζυγίου κατανοούσε τη μάχη του με την έννοια της διεύρυνσης των πολιτικών ελευθεριών, αλλά και μιας φιλελεύθερης αλλαγής (καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις), με συμπράξεις (ο νόμος δημιουργήθηκε από τον σοσιαλιστή Loris Fortuna και τον φιλελεύθερο Antonio Baslini), σε ένα περίγυρο από φεμινίστριες, κρυπτο-LGBT-ΛΟΑΤΚΙ, με σημαντικό το ρόλο τμημάτων (της πλειοψηφίας) του PCI (ΚΚ Ιταλίας) που προσανατολίζονταν στις διαπραγματεύσεις με τους Χριστιανοδημοκράτες για δημιουργία (συν)κυβέρνησης.

Il divorzio è l'arma dei cornuti __
Το διαζύγιο είναι όπλο των κερατάδων

Οι φασίστες του MSI _όπως σήμερα η Meloni: Για την οικογένεια …πατρίς, θρησκεία
Καθαρά εναντίον Χριστιανοδημοκράτες και Movimento Sociale Italiano (Ιταλικό Κοινωνικό Κίνημα – φασίστες, το σήμα τους 3χρωμος πυρσός το έχει σήμερα και η Μελόνι). ΌΧΙ (υπέρ του διαζυγίου), Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, Ριζοσπάστες, Σοσιαλιστικές, Ρεπουμπλικάνοι, Φιλελεύθεροι και σοσιαλδημοκράτες Το Βατικανό είχε αρχικά προτείνει σχέδιο ενός διαζυγίου που ήταν αποδεκτό μόνο για πολιτικούς γάμους –που όσο κι αν φαίνεται παράδοξο ήταν σε ισχύ μέσω του συντάγματος 1948, βέβαια με συνεχείς ενστάσεις και δικαστικές διαμάχες

Το διαζύγιο είναι ενάντια στη γυναίκα ...και τα παιδιά