Eurostat: ένας στους δύο Έλληνες αδυνατεί να τα βγάλει πέρα

Μπροστά στις επερχόμενες εκλογές τα καθρεφτάκια για ιθαγενείς έκαναν πάλι εμφάνιση __έκτακτο έξοδο 500€ ανήγγελλε ο Μητσο+Τακης  φέρνει εκτροχιασμό, αφού δεν μπορεί να καλυφθεί με ίδιους πόρους. Τα infographics της Eurostat οπτικοποιούν σε πίνακες όσα ζούμε.  Καθημερινά η Εurostat αναρτά στους λογαριασμούς της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιλεγμένα infographics (πληροφοριακά γραφήματα) από τις πανευρωπαϊκές έρευνες. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η Ελλάδα φιγουράρει στις πρώτες θέσεις στις αναρτήσεις με αρνητικό περιεχόμενο: υψηλότερο στεγαστικό κόστος, υπερβολική στεγαστική επιβάρυνση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός, υποκειμενική φτώχεια, ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας.
Όπως αναφέρει το αγγλόφωνο **GreekReporter** Περισσότερα από τα μισά ελληνικά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν άμεση οικονομική καταστροφή εάν αναγκαστούν να καλύψουν κάποιο απρόβλεπτο έξοδο αδυνατούν να ανταπεξέλθουν σε ξαφνικές, αναγκαίες οικονομικές δαπάνες, λόγω σοβαρής υλικής στέρησης κατατάσσοντας την Ελλάδα στην κορυφή του δείκτη οικονομικής ευαλωτότητας στην Ευρώπη. Το ποσοστό αυτό __50,5% αντιπροσωπεύει μια δραματική αύξηση άνω των έξι ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 43,9% του προηγούμενου έτους. Για τη μεγάλη πλειονότητα του πληθυσμού, μια απλή επισκευή αυτοκινήτου ή μια βλάβη στη θέρμανση του σπιτιού μπορεί να οδηγήσει άμεσα σε πλήρη οικονομική εκτροχίαση.

Η Κούβα είναι 2η στον κόσμο με τον χαμηλότερο πολυδιάστατο δείκτη φτώχειας, μεταξύ 105 χωρών

Έκθεση του ΟΗΕ 🤔 ο κόσμος απέτυχε 🤑 στην αντιμετώπιση της φτώχειας και την πείνας

Μετάβαση σε βαθιά κρίση διαθέσιμου εισοδήματος
Τα πιο πρόσφατα ευρωπαϊκά στοιχεία επιβεβαιώνουν μια τεράστια απόκλιση μεταξύ της Ελλάδας και των άλλων χωρών της Ευρωζώνης όσον αφορά βασικούς δείκτες ποιότητας ζωής.  Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά μέσο όρο το 29,2% των πολιτών δηλώνει αδυναμία κάλυψης απρόβλεπτων εξόδων. Ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος μειώθηκε φέτος κατά σχεδόν μία ποσοστιαία μονάδα, το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα σημείωσε απότομη άνοδο.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή), το κατώφλι για ένα «απρόβλεπτο έξοδο» ορίζεται περίπου στα 500€. Για έναν εργαζόμενο που αμείβεται με τον κατώτατο εθνικό μισθό, η κάλυψη μιας ξαφνικής δαπάνης ύψους 500 ευρώ είναι πρακτικά αδύνατη χωρίς τη δημιουργία προσωπικού χρέους. Ακόμη και για άτομα που κερδίζουν τον μέσο ονομαστικό μισθό στη χώρα, ένας και μόνο απρόσμενος λογαριασμός απορροφά το μισό του μηνιαίου καθαρού εισοδήματός τους.
Η κρίση βαθαίνει, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων πολιτών δεν διαθέτει καθόλου χρηματικά αποθέματα. Τα εθνικά οικονομικά στοιχεία αποκαλύπτουν ότι τα ελληνικά νοικοκυριά παρουσιάζουν σήμερα αρνητικά ποσοστά αποταμίευσης, πράγμα που σημαίνει ότι οι κάτοικοι ξοδεύουν συστηματικά περισσότερα από όσα κερδίζουν.

• Μια εκτενής μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) επιβεβαιώνει αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μόνο το 20% των ελληνικών νοικοκυριών καταφέρνει να αποταμιεύσει έστω και ένα μικρό ποσό κάθε μήνα.
• Παράλληλα, περίπου το 65% του πληθυσμού ζει «από μήνα σε μήνα». Επιπλέον, το 70% του συνόλου των ενεργών τραπεζικών λογαριασμών στην Ελλάδα έχει υπόλοιπο μικρότερο από 1.000. Αυτή η έλλειψη ρευστών διαθεσίμων αφήνει τις οικογένειες εκτεθειμένες σε δαπανηρά ιατρικά έξοδα, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν τα ευάλωτα νοικοκυριά κάτω από το επίσημο όριο της φτώχειας.

Τα αδιάψευστα στοιχεία πίσω από τη μείωση των μισθών
Αν και η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στη μείωση της ανεργίας, η συνολική ποιότητα των θέσεων εργασίας παραμένει χαμηλή. Η χώρα καταγράφει συστηματικά τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα γραφήματα της Eurostat που αφορούν την αγοραστική δύναμη και την απασχόληση των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι Έλληνες εργαζόμενοι έχουν επίσης τον μεγαλύτερο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, έρχονται αντιμέτωποι με εκτεταμένη εργασία τα Σαββατοκύριακα πραγματοποιούν τις περισσότερες ώρες υπερωριακής απασχόλησης στην Ευρώπη και πολλοί κάνουν 2-3 δουλειές για να τα βγάλουν πέρα.Παρά τις επίσημες αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, μια πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ποιότητα της εργασίας αποκαλύπτει μια πικρή αλήθεια: ο πραγματικός μέσος μισθός στην Ελλάδα είναι σήμερα χαμηλότερος από ό,τι το 2019, καθώς ο επίμονος πληθωρισμός εξανεμίζει πλήρως τις ονομαστικές αυξήσεις των αποδοχών.

Κλιμακούμενη κόπωση της κοινής γνώμης και μεταβαλλόμενες πολιτικές απαιτήσεις
Αυτή η συνεχής ροή οικονομικών δυσχερειών έχει προκαλέσει ένα μαζικό κύμα «κόπωσης από τις ειδήσεις» στο εγχώριο μιντιακό τοπίο. Μια παγκόσμια έρευνα του Ινστιτούτου Reuters αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα κατέχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά αποφυγής ενημέρωσης παγκοσμίως. Το 60% των Ελλήνων πολιτών αποφεύγει συστηματικά να παρακολουθεί ειδήσεις, προκειμένου να αποφύγει την κατάθλιψη, ενώ μόλις το 18% εμπιστεύεται τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης. Αντί να παρακολουθούν τις εξελίξεις στην περίπλοκη οικονομική πολιτική, οι κάτοικοι —βιώνοντας έντονο στρες— καταφεύγουν όλο και περισσότερο στην παρακολούθηση βίντεο στα ΜΚΔ. Μια πρόσφατη εκτενής δημοσκόπηση της Metron Analysis δείχνει ότι το 82% των πολιτών δυσκολεύεται να καλύψει τις βασικές του ανάγκες. Ωστόσο, το 74% των ερωτηθέντων εναποθέτει έντονα τις ελπίδες του για μια καλύτερη ζωή σε μια επερχόμενη πολιτική και κυβερνητική αλλαγή. Ένα ισχυρό ποσοστό 76% πιστεύει ακράδαντα ότι η στοχευμένη πολιτική δράση μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την καθημερινότητά τους.

• Πρωτιές καταγράφουμε στους δείκτες υλικής στέρησης: οικονομική αδυναμία για επτά ημέρες διακοπών, για να κρατήσουμε το σπίτι ζεστό το χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι (ενεργειακή φτώχεια), δυσκολία έγκαιρης πληρωμής λογαριασμών, ενοικίου, δόσεων στεγαστικού δανείου κ.λπ.
• Επίσης είμαστε πρώτοι στις εβδομαδιαίες ώρες εργασίας, στη δουλειά τα Σαββατοκύριακα, στην υπερεργασία και τις υπερωρίες, δηλαδή το ποσοστό των εργαζομένων που δουλεύουν από 49 ώρες και πάνω την εβδομάδα.

Πρόσφατα η Eurostat ανάρτησε ένα νέο infographic για το ποσοστό των Ευρωπαίων που δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά σε τακτικά έκτακτα αλλά αναγκαία έξοδα. Η Ελλάδα είναι κι εδώ πρώτη με διαφορά. Το 2025 σχεδόν ο ένας στους τρεις πολίτες της ΕΕ (29.2%), δήλωνε αδυναμία να καλύψει απροσδόκητες δαπάνες. Το ποσοστό είναι μειωμένο κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024. Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 50,5%, έχοντας κάνει ένα άλμα πάνω από έξι μονάδες σε σύγκριση με το 2024 (43,9%). Για περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά ακόμα και μια μικρή αναποδιά – μια ζημιά στο αυτοκίνητο, ένας χαλασμένος καυστήρας, ένα ζωάκι που αρρώστησε- μπορεί να οδηγήσει σε οικονομικό εκτροχιασμό.
Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για κάτι πιο σοβαρό, όπως ένα ατύχημα ή μια ασθένεια στην οικογένεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα έκτακτα αλλά αναγκαία έξοδα μπορεί να οδηγήσουν σε υπερχρέωση και οικογενειακή χρεοκοπία. Για τα ιατρικά θέματα υπάρχει ειδικός όρος: αποκαλούνται «καταστροφικές δαπάνες υγείας» και είναι εκείνες που μπορούν να οδηγήσουν ένα νοικοκυριό που μέχρι στιγμής τα έβγαζε πέρα ίσα ίσα, κάτω από το κατώφλι της φτώχειας. Ή να βυθίσουν τους ήδη φτωχούς ακόμα βαθύτερα στη φτωχοποίηση.
Η Ελλάδα βρίσκεται δεύτερη μετά τη Βουλγαρία στον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, με 27,5% – πηγή Eurostat
                    Δείκτης υλικής στέρησης
Η αδυναμία για κάλυψη έκτακτων αλλά αναγκαίων οικονομικών εξόδων είναι ένας από τους δείκτες υλικής και κοινωνικής στέρησης που μετράνε η ΕΛΣΤΑΤ και η Eurostat στις ετήσιες έρευνες για τις συνθήκες διαβίωσης. Ο πήχης που θέτει η ΕΛΣΤΑΤ για το αναπάντεχο έξοδο είναι ~500€ και αναπροσαρμόζεται ανάλογα με το διάμεσο εισόδημα και το κατώφλι της φτώχειας.  Για κάποιον που πληρώνεται με τον κατώτατο μισθό ένα έκτακτο έξοδο των 500 ευρώ δεν είναι απλώς καταστροφικό. Είναι ανθρωπίνως αδύνατο να καλυφθεί από ίδιους πόρους, χωρίς το άτομο να χρειαστεί να καταφύγει σε δανεισμό. Ακόμα και για κάποιον που πληρώνεται με τον διάμεσο μισθό (περίπου 1.000-1.100 ευρώ μικτά), ένα έξοδο των 500 ευρώ αντιπροσωπεύει το 50% του μηνιαίου εισοδήματος.  Η πλειοψηφία του πληθυσμού δεν μπορεί να καταφύγει στις αποταμιεύσεις, γιατί απλά δεν υπάρχουν. Τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν αρνητική αποταμίευση, δηλαδή ξοδεύουν περισσότερα από όσα κερδίζουν.
Όσοι  μπορούν να βάλουν έστω ένα μικρό ποσό στην άκρη κάθε μήνα είναι μόλις οι δύο στους δέκα ή ακόμα λιγότεροι, ανάλογα με το ποιος πραγματοποιεί την έρευνα. Στις έρευνες του ΙΟΒΕ  το ποσοστό των Ελλήνων που αποταμιεύουν λίγο ή περισσότερο είναι περί το 20%. Ένα 60%-65% μόλις τα βγάζει πέρα (ποσοστό που έχει διακυμάνσεις από μήνα σε μήνα), ένα 12-13% αντλεί από τις αποταμιεύσεις του και ένα 7% είναι χρεωμένο. Από όσους διαθέτουν τραπεζικό λογαριασμό, οι επτά στους δέκα έχουν καταθέσεις κάτω από 1.000 ευρώ. Βρισκόμαστε στην προτελευταία θέση της ΕΕ σε μέσο προσαρμοσμένο μισθό πλήρους απασχόλησης, με 18.000 ετησίως (2024, τελευταία συγκεντρωτικά στοιχεία Eurostat)
Πρώτοι και έσχατοι στα infographics της Eurostat
Ενώ στα infographics της Eurostat με τα αρνητικά κατορθώματα είμαστε στις πρώτες θέσεις, σε πίνακες που καταγράφουν την αγοραστική δύναμη, τους μισθούς, συλλογικές συμβάσεις, απασχόληση νέων πτυχιούχων, βαθμό ικανοποίησης  από τη ζωή, βρισκόμαστε στις τελευταίες θέσεις, μαζί με χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία. Αν και υπάρχουν τομείς που η Ελλάδα έχει καταγράψει πρόοδο, ακόμα κι εκεί ωστόσο παραμένουμε στις χειρότερες θέσεις, σε μεγάλη απόσταση από τον μέσο όρο. Επίσης έχουμε __κατά την Eurostat καταγράψει πρόοδο στην αύξηση του κατώτατου μισθού και τη σύγκλισή του με τον μέσο μισθό της ΕΕ αλλά με "συνωστισμό" του εργατικού μας δυναμικού στα κατώτερα μισθολογικά κλιμάκια. Ο κατώτατος μισθός ανεβαίνει, αλλά ο μέσος μισθός μένει στάσιμος ή και μειώνεται, καθώς οι ονομαστικές αυξήσεις εξανεμίζονται από τον πληθωρισμό. Όπως έδειξε και η νέα έκθεση της Κομισιόν για την ποιότητα της εργασίας, ο πραγματικός μέσος μισθός στην Ελλάδα είναι χαμηλότερος από ό,τι ήταν το 2019.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση σε ετήσιο προσαρμοσμένο μισθό πλήρους απασχόλησης, με 18.000 ευρώ (πηγή: Εurostat -τελευταία στοιχεία 2024)
                             Τα κακά νέα κουράζουν
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η συζήτηση για τα social media (μέσα κοινωνικής δικτύωσης) είναι στο επίκεντρο με διάφορες αφορμές και τρόπους. Από τα υπαρκτά προβλήματα που εντοπίζονται σε νεότερες – και όχι μόνο – ηλικίες, δηλαδή «την κοινωνική αποστασιοποίηση, τον ανεπαρκή ύπνο, τον κατακερματισμό της προσοχής και τον εθισμό», όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν, μέχρι τις απαγορεύσεις του TikTok, τον ανταγωνισμό για τον έλεγχο της «πληροφορίας» από τα μεγάλα τεχνολογικά μονοπώλια των ΗΠΑ, που προσωποποιούνται στον Elon Musk, στον Mark Zuckerberg κ.ά.

Ο υποφαινόμενος ποστάρει 35+ χρόνια. Από τότε που στα σπάργανα των τεχνολογικών δυνατοτήτων στήσαμε «μια μικρή παρέα» τον διαδικτυακό Ριζοσπάστη. Από τότε κύλησε πολύ νερό στ’ αυλάκι, θέριεψαν τα ΜΚΔ και απειλούν να μας φάνε. Στο «τρυπάκι» φίλες και φίλοι ανεβάζουν καθημερινά χιλιάδες αναρτήσεις και αυτάρεσκα μετράνε τα likes, κάποιες\οι έχουν αποκτήσει και τον τίτλο «ψηφιακή\ός δημιουργός» __ακολουθούν κάποιες σκέψεις σχετικά (βασισμένες _φυσικά, στην οπτική _και «ξύλινη γλώσσα» του ΚΚΕ) Οι παραπάνω διαπιστώσεις μας είναι γνώριμες  γι’ αυτό συχνά περνούν αδιάφορες. Οι ειδησεογραφικοί τίτλοι που περιλαμβάνουν τις λέξεις *Ελλάδα* και *ουραγός* ή *θλιβερή πρωτιά* έχουν καταντήσει κάτι σαν το "σκύλος δαγκώνει άνθρωπο" αναφέρει το **GreekReporter**. Μια είδηση τόσο αναμενόμενη δλδ που παύει να είναι είδηση. To φαινόμενο της "ειδησεογραφικής κόπωσης" (news fatigue), δηλαδή να έχεις μπουχτίσει τόσο πολύ από στενάχωρες ειδήσεις που πλέον τις αποφεύγεις συνειδητά,  γίνεται όλο και πιο διαδεδομένο. Προτιμάμε να σκρολάρουμε reels για γατάκια, αρκουδάκια ή για influencers και ημι-επώνυμους, παρά να διαβάσουμε άλλο ένα άρθρο για το πόσο δύσκολα βγαίνει ο μήνας.

                   Φρούδες ελπίδας
Πολλά ειδησεογραφικά αναφέρονται στην δημοσκόπηση της Metron Analysis για την οποία αναφέραμε εισαγωγικά, που εμφανίζει το 82% των πολιτών να τα βγάζει πέρα ίσα ίσα ή καθόλου (τα χρήματα τελειώνουν πριν τελειώσει ο μήνας), αποτυπώνει  στατιστικά όσα ζει στην καθημερινότητά της η κοινωνική πλειοψηφία. Αν σε κάτι διαφέρει από την πεπατημένη, είναι στην ισχυρή εναπόθεση προσδοκιών σε μια επερχόμενη πολιτική-κυβερνητική αλλαγή. Το 74% αναμένει βελτίωση από την κυβέρνηση που θα αναδείξουν οι επόμενες κάλπες και το 76% πιστεύει ότι η πολιτική μπορεί να βοηθήσει στην καλυτέρευση της ζωής των πολιτών. Το 86% όσων πιστεύουν στη μετασχηματιστική δύναμη της πολιτικής αναφέρονται σε ενδεχόμενα θετικά κυβερνητικά μέτρα. Ένα 72% περιμένει βελτίωση μέσω των διεκδικήσεων της αντιπολίτευσης και ένα 65% μέσω των διεκδικήσεων των συνδικάτων. Πιθανόν οι παραπάνω απαντήσεις επηρεάζονται από το περιρρέον προεκλογικό κλίμα. Σε άλλες δημοσκοπήσεις τόσο η αντιπολίτευση και τα συνδικάτα, όσο και τα πολιτικά κόμματα και οι πολιτειακοί θεσμοί στο σύνολό τους, βαθμολογούνται με κάτω από τη βάση.

               Kόπωση, παραίτηση ή καζάνι που βράζει;
Πιο ενδιαφέροντα από τις στατιστικές καθαυτές κατά το **GreekReporter**, είναι τα σχόλια των αναγνωστών στα social media, κάτω από τις αναρτήσεις της Εurostat. Τα περισσότερα κινούνται στην κατηγορία του μαύρου χιούμορ, το γνωστό "γελάμε με τα χάλια μας". Στην τελευταία σχετική ανάρτηση, που αφορά τη δυσκολία των νοικοκυριών να αντιμετωπίζουν έκτακτα έξοδα, διαβάζουμε σχόλια όπως "Να που κάπου η Ελλάδα είναι πρώτη", ή "Ευχαριστούμε Κυριάκο  Μητσοτάκη". Πολλοί ταγκάρουν ειρωνικά τον πρωθυπουργό ή τον Άδωνι Γεωργιάδη . Ένα σχόλιο δείγμα γραφής: "Κερδάμε αδέρφια στην Ελλάδα ζάχαρη των αρίστων. Μόνο μην κοπεί κανένα πολυκαιρισμένο λάστιχο στο 15 ετών αυτοκίνητο ή μην πάθει κάτι ξαφνικά το δόντι του παιδιού" ...

Με μπαράζ κινητοποιήσεων
η αγωνιστική σκυτάλη περνάει στους εργαζόμενους
και τη νεολαία της Ελλάδας!
Ταυτόχρονα με τις μαζικές κινητοποιήσεις λαού και νεολαίας σε όλη την Ευρώπη, οι οποίες στέλνουν αισιόδοξα μηνύματα και προκαλούν το μένος του αστικού κράτους και των μηχανισμών του, ο αγωνιστικός αναβρασμός των εργαζομένων, του λαού και της νεολαίας μεγαλώνει και στην Ελλάδα. Με ένα μπαράζ κινητοποιήσεων, με πρωτοβουλίες και αποφάσεις συντονισμού, ενώνουν τις φωνές τους και τη δράση τους ενάντια στην πολιτική που τσακίζει τις ζωές τους για τους πολέμους και τα κέρδη των καπιταλιστών.
Απέναντι στις συκοφαντίες και τις προβοκάτσιες, στη γνωστή προπαγάνδα περί «υποκίνησης», στις απειλές και την προετοιμασία εδάφους για ένταση της κρατικής καταστολής, αλλά και απέναντι στις επιχειρήσεις ενσωμάτωσης και χειραγώγησης της λαϊκής δυσαρέσκειας, οι εργαζόμενοι, ο λαός και η νεολαία προχωρούν μπροστά, δυναμώνουν τον αγώνα τους για να ακουστεί δυνατά το σύνθημα «Καμιά θυσία για τους πολέμους και τα κέρδη τους!».